کھوار
Khowar
Indogermanisch (indoiranisch, Dardic)
Khowar (کھوار; ISO 639-3: khw) ist eine indoarische Sprache, die traditionell den dardischen oder Hindukusch-Sprachen zugerechnet wird. Sie wird hauptsächlich vom Volk der Kho in Ober- und Unter-Chitral im Norden Pakistans gesprochen und dient als wichtigste regionale Verkehrssprache; Sprechergemeinschaften gibt es auch im angrenzenden Gilgit-Baltistan und Swat sowie in pakistanischen Städten. Neuere Schätzungen bewegen sich je nach Erhebungsjahr und geografischer Abdeckung zwischen etwa 300.000 und 380.000 Sprechern. Khowar bewahrt eine reiche mündliche und literarische Tradition und wird in einem vom Urdu abgeleiteten persoarabischen Alphabet mit zusätzlichen Buchstaben für sprachspezifische Laute geschrieben; linguistische Arbeiten verwenden auch lateinische Transkription. Obwohl Khowar in Chitral weit verbreitet ist, besitzt es keinen nationalen Amtsstatus und steht unter dem Druck von Urdu und Englisch.
Wo die Sprache gesprochen wird
Khowar: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Indogermanisch (indoiranisch, Dardic)
| Bedeutung | Khowar | Paschai | Tregami | Wakhi | Hindko | Tadschikisch | Vlax-Romani |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | اُوغ /uɣ/ | واری /waːri/ | āw /aːw/ | юпк /jupk/ | پانڑی /paːɽ̃iː/ | об /ob/ | pani /pani/ |
| Feuer | انگار /aŋˈɡar/ | انگاری /aŋɡaːri/ | aŋa /aŋa/ | ракс /raks/ | اگ /aɡ/ | оташ /otaʃ/ | jag /jaɡ/ |
| Sonne | یور /jor/ | سور /sur/ | sa /sa/ | йир /jir/ | سورج /soːradʒ/ | офтоб /oftob/ | kham /kʰam/ |
| Mond | مَس /mas/ | مس /mas/ | mas /mas/ | зимак /zimak/ | چن /tʃan/ | моҳ /moh/ | čhonut /tʃʰonut/ |
| Stern | استاری /isˈtaːɾi/ | تارا /taːraː/ | tāra /taːra/ | стар /star/ | تارا /taːɾaː/ | ситора /sitoˈra/ | čerhaj /tʃerˈhaj/ |
| Nacht | چھوئی /tʃʰuˈi/ | رات /rat/ | yatr /jatr/ | нахт /naxt/ | رات /raːt/ | шаб /ʃab/ | rat /rat/ |
| Schnee | ہیم /him/ | ہیم /hiːm/ | źim /dzim/ | — /—/ | برف /bərəf/ | барф /barf/ | iv /iv/ |
| Wind | گان /ɡan/ | واغن /waːʁan/ | — | — | ہوا /ɦəʋaː/ | бод /bod/ | balval /balval/ |
| Erde | بوم /buːm/ | — | — | шәт /ʃət/ | مٹی /mɪʈːiː/ | хок /xok/ | phuv /pʰuv/ |
| Stein | بوہت /boht/ | — | wāṭ /waːʈ/ | — | بٹہ /baʈːaː/ | санг /saŋɡ/ | bar /bar/ |
| Berg | زوم /zom/ | — | dā /daː/ | — | — | кӯҳ /kɵh/ | plaj /plaj/ |
| Meer | سمندار /samanˈdar/ | — | — | — | — | баҳр /bahr/ | more /ˈmore/ |
| Mutter | نَن /nan/ | نا /naː/ | žey /ʒej/ | нан /nan/ | ماں /mãː/ | модар /modar/ | dej /dej/ |
| Vater | تَت /tat/ | تاتا /taːtaː/ | tata /tata/ | тат /tat/ | پیو /pju/ | падар /padar/ | dad /dad/ |
| Tochter | ژور /ʒuːr/ | اوی /oːj/ | ǰu /dʒu/ | — | دھی /dʱiː/ | духтар /duxtar/ | čhej /tʃʰej/ |
| Ich | اوا /awa/ | آ /aː/ | e /e/ | вуз /wuz/ | میں /mɛ̃ː/ | ман /man/ | me /me/ |
| Du | تو /tu/ | تو /tu/ | tu /tu/ | ту /tu/ | تُوں /tũː/ | ту /tu/ | tu /tu/ |
| Wir | اسپا /ispa/ | اما /amaː/ | awë /awə/ | сак /sak/ | اَسِیں /əsĩː/ | мо /mo/ | ame /ame/ |
| Name | نام /naːm/ | نام /naːm/ | nām /naːm/ | нунг /nuŋ/ | ناں /nãː/ | ном /nom/ | anav /aˈnav/ |
| Mensch | روے /roj/ | — | — | — | — | одам /oˈdam/ | manuš /maˈnuʃ/ |
| Kopf | سور /sor/ | شیر /ʃiːr/ | ṣēi /ʂeːi/ | — | — | сар /sar/ | šero /ˈʃero/ |
| Auge | غیچ /ɣetʃ/ | اچی /atʃiː/ | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | чашм /tʃaʃm/ | اکھ /əkːʰ/ | чашм /tʃaʃm/ | jakh /jakʰ/ |
| Ohr | کار /kar/ | کن /kan/ | kar /kar/ | — | کن /kənː/ | гӯш /ɡɵʃ/ | kan /kan/ |
| Nase | نسکار /naskaːr/ | — | nas /nas/ | мис /mis/ | نک /nak/ | бинӣ /biˈni/ | nakh /nakʰ/ |
| Mund | اپاک /aˈpak/ | گلان /ɡilaːn/ | aš /aʃ/ | — | — | даҳон /daˈhon/ | muj /muj/ |
| Zahn | دون /don/ | دند /dand/ | düt /dyt/ | дандак /dandak/ | دند /dand/ | дандон /dandon/ | dand /dand/ |
| Zunge | لیگینی /liˈɡini/ | ژیب /ʒib/ | jip /dʒip/ | зик /zik/ | جیب /dʒiːb/ | забон /zaˈbon/ | čhib /tʃʰib/ |
| Hand | ہوست /host/ | دست /dast/ | doš /doʃ/ | дос /dos/ | ہتھ /hatːʰ/ | даст /dast/ | vast /vast/ |
| Fuß | پونگ /poŋɡ/ | پا /paː/ | — | пуд /pud/ | پیر /peːr/ | пой /poj/ | punro /ˈpunro/ |
| Herz | ہردی /harˈdi/ | دل /dil/ | źo /zo/ | пзыв /pzɨv/ | دل /dil/ | дил /dil/ | ilo /ilo/ |
| Knochen | کوڑ /koːɫ/ | اټھی /aʈʰiː/ | aṭi /aʈi/ | йашч /jaʃtʃ/ | ہڈی /həɖːiː/ | устухон /ustuˈxon/ | kokalo /ˈkokalo/ |
| Blut | لیے /lej/ | رت /ratː/ | luy /luj/ | вихн /wixn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | rat /rat/ |
| Liebe | عشق /iʃq/ | پیار /pjaːr/ | — /—/ | руб /rub/ | پیار /pjaːr/ | ишқ /iʃq/ | kamlipe /kamˈlipe/ |
| Baum | کان /kan/ | درغ /darʁ/ | jala /dʒala/ | ведж /vedʒ/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | kašt /kaʃt/ |
| Hund | رینی /ˈreːni/ | کوتا /kotaː/ | ćū̃ /tsũː/ | шач /ʃatʃ/ | کتا /kuttaː/ | саг /saɡ/ | žukel /ʒukel/ |
| Katze | پُشی /ˈpuʃi/ | بلور /baloːr/ | — /—/ | пиш /piʃ/ | بلی /billi/ | гурба /ɡurˈba/ | mačka /matʃka/ |
| Fisch | مڅھی /matsʰi/ | مچی /matʃiː/ | mäć /mæts/ | куп /kʰup/ | مچھی /mətʃʰiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | mačho /ˈmatʃo/ |
| Vogel | بوئیک /boˈik/ | — | — | — | — | паранда /paranda/ | čiriklo /tʃiˈriklo/ |
| Schmetterling | پلمنڈوک /pulmunˈɖuk/ | — | — | — | — | шапалак /ʃapalak/ | paparuga /papaˈruɡa/ |
| Ei | ائیکون /aˈikun/ | اڼا /aɳaː/ | yau /jau/ | — | آنڈا /aːɳɖaː/ | тухм /tuxm/ | anro /ˈanro/ |
| Bär | اوہڅ /ohts/ | — | — | — | — | хирс /xirs/ | riči /ritʃi/ |
| Pferd | اِستور /isˈtor/ | گوړا /ɡoːɽaː/ | — | — | — | асп /asp/ | grast /ɡrast/ |
| Haus | دُر /dur/ | جوغ /dʒoʁ/ | amā /amaː/ | хун /xun/ | گھر /ɡʱar/ | хона /xona/ | kher /kʰer/ |
| Milch | ݯھیر /ʈʂʰir/ | — | — | жарж /ʒarʒ/ | دُدھ /dʊdʱ/ | шир /ʃir/ | thud /tʰud/ |
| Honig | مݯھی /maʈʂʰi/ | بین /beːn/ | — | — | — | асал /aˈsal/ | avdžin /avdʒin/ |
| Salz | تروپ /trup/ | لوڼ /loːɳ/ | — | — | لون /luːɳ/ | намак /naˈmak/ | lon /lon/ |
| Reis | گرینج /ɡrindʒ/ | — | — | — | — | биринҷ /biˈrindʒ/ | — |
| Eisen | چومر /ˈtʃumur/ | — | — | — | لوہا /loːɦaː/ | оҳан /ohan/ | sastri /ˈsastri/ |
| Essen | ژبیک /ʒiˈbik/ | کخن- /kxn/ | — /—/ | йав- /jav/ | کھانڑا /kʰaːɽ̃aː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | xav /xav/ |
| Trinken | پی /piː/ | پی- /piː/ | — /—/ | пав- /pav/ | پینا /piːɳaː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | pijav /pijav/ |
| Schlafen | پوریک /poˈrik/ | — | — | — | سونا /soːnaː/ | хобидан /xobiˈdan/ | sovel /soˈvel/ |
| Eins | اِی /i/ | ایک /eːk/ | yo /jo/ | йиу /jiu/ | ہک /hikː/ | як /jak/ | jek /jek/ |
| Zwei | جو /dʒu/ | دو /duː/ | du /du/ | буй /buj/ | دو /doː/ | ду /du/ | duj /duj/ |
| Drei | تروے /troj/ | لهی /ɬe/ | tre /tre/ | труй /truj/ | تن /tin/ | се /se/ | trin /trin/ |
| Vier | چور /tʃor/ | چار /tʃaːr/ | čātā /tʃaːtaː/ | цыбур /tsɯbɯr/ | چار /tʃaːr/ | чор /tʃor/ | štar /ʃtar/ |
| Fünf | پونج /pondʒ/ | پنج /pandʒ/ | põč /põtʃ/ | панз /panz/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | pandž /pandʒ/ |
| Hundert | شور /ʃor/ | شای /ʃaːi/ | — | сад /sad/ | — | сад /sad/ | šel /ʃel/ |
| Hallo | السلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | سلام /salaːm/ | salaam /salaːm/ | салам /salam/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | салом /salom/ | t’aves baxtalo /tʼaves baxtalo/ |
| Danke | شکریہ /ʃukrijaː/ | شکریه /ʃukrija/ | shukria /ʃukria/ | ишкур /iʃkur/ | شکریہ /ʃukrija/ | раҳмат /rahˈmat/ | najis tuke /najis tuke/ |
| Gut | جَم /dʒam/ | شو /ʃoː/ | — /—/ | баф /baf/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | хуб /xub/ | mišto /miʃto/ |
| Neu | نوغ /noɣ/ | نوآ /nõaː/ | — | — | — | нав /nav/ | nevo /ˈnevo/ |
| Rot | کروے /kruj/ | لال /laːl/ | ḍẓatå /ɖʐatɔ/ | — /—/ | لال /laːl/ | сурх /surx/ | lolo /ˈlolo/ |
| Weiß | اِشپیرو /iʃˈperu/ | — | kešera /keʃera/ | рухн /ruxn/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | сафед /safed/ | parno /ˈparno/ |
| Schwarz | ݰا /ʂa/ | — | — | — | — | сиёҳ /sijoh/ | kalo /ˈkalo/ |
| Grün | اوݯ /oʈʂ/ | — | palašó /palaʃo/ | — | — | сабз /sabz/ | zeleno /zeˈleno/ |
| Blau | اوݯ /oʈʂ/ | — | — | — | — | обӣ /obi/ | vuneto /vuˈneto/ |
| Kuckuck | کاکو /ˈkaːku/ | — | — | — | — | куку /kuˈku/ | kuko /ˈkuko/ |
| Tee | چاے /tʃaj/ | — | — | чой | — | чой /tʃoj/ | — |
| Zucker | شوکھور /ʃoˈkʰor/ | — | — | — | — | шакар /ʃaˈkar/ | zaharo |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite