Тыва дыл
Tuvan
Turkic
Tuvan is a Siberian Turkic language with a rich oral tradition, including throat singing (khoomei). It preserves Old Turkic vocabulary and shows substantial contact influence from Mongolian, both in syntax and lexicon.
Where it is spoken
87 core words in Tuvan
Sources
- E. R. Tenishev (ed.) 1968, Tuvinsko-russkij slovar' (via Savelyev & Robbeets lexibank savelyevturkic "Tuvan"); en.wiktionary Tuvan lemmas
Words compared
Compared with languages in the same classification: Turkic
| Meaning | Tuvan | Tofa | Altai | Shor | Khakas | Kyrgyz | Karachay-Balkar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | суг /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суу /suw/ |
| Fire | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Sun | хүн /xyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ |
| Moon | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ |
| Star | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | сылтыс /sɯltɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | чылтыс /tʃɯltɯs/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| Night | дүне /dyne/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | түн /tyn/ | кече /ketʃe/ |
| Rain | чаъс /tʃɑʔs/ | — | јаҥмыр /dʒaŋˈmɯr/ | нағбур /naɣˈbur/ | наңмыр /naŋˈmɯr/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ |
| Snow | хар /xar/ | ӄар /qar/ | кар /kar/ | қар /qar/ | хар /xar/ | кар /qɑr/ | къар /qar/ |
| Wind | хат /xat/ | — | салкын /salqən/ | чел /tʃel/ | чил /tʃil/ | шамал /ʃaˈmal/ | жел /ʒel/ |
| Earth | довурак /doβuˈrak/ | — | јер /dʒer/ | — | тобырах /tobɯrax/ | топурак /topuɾɑk/ | топракъ /topraq/ |
| Stone | даш /daʃ/ | даш /daʃ/ | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ |
| Mountain | даг /daɣ/ | — | туу /tuː/ | тағ /taɣ/ | тағ /taɣ/ | тоо /toː/ | тау /tɑw/ |
| Sea | далай /dalaj/ | — | теҥис /teˈŋis/ | — | талай /talaj/ | деңиз /deˈŋiz/ | тенгиз /teŋiz/ |
| Mother | ава /ava/ | ийе /ije/ | эне /ene/ | эне /ene/ | іӌе /idʒe/ | эне /ene/ | ана /ana/ |
| Father | ача /atɕa/ | ата /ata/ | ада /ada/ | ада /ɑdɑ/ | паба /paba/ | ата /ɑtɑ/ | ата /ata/ |
| Daughter | кыс /qɯs/ | ӄыс /qɯs/ | кыс /qɯs/ | — | хызы /xɯˈzɯ/ | кыз /qɯz/ | къыз /qɯz/ |
| I | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ |
| You | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| We | бис /bis/ | бис /bis/ | бис /bis/ | пис /pis/ | піс /pis/ | биз /biz/ | биз /biz/ |
| Name | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| Person | кижи /kiʒi/ | киши /kiʃi/ | кижи /kiʒi/ | кижи /kiʒi/ | кізі /kizi/ | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ |
| Head | баш /baʃ/ | баъш /baʔʃ/ | баш /baʃ/ | паш /paʃ/ | пас /pas/ | баш /baʃ/ | баш /baʃ/ |
| Eye | карак /qaraq/ | карак /karak/ | кӧс /køs/ | қарақ /qɑrɑq/ | харах /xarax/ | көз /køz/ | кёз /køz/ |
| Ear | кулак /qulaq/ | кулак /kulak/ | кулак /kulak/ | қулақ /qulaq/ | хулах /xulax/ | кулак /qulɑq/ | къулакъ /qulaq/ |
| Nose | думчук /dumtʃuk/ | хаай /xaːj/ | тумчук /tumtʃuk/ | пурун /purun/ | пурун /purun/ | мурун /muˈɾun/ | бурун /burun/ |
| Mouth | аас /aːs/ | аас /aːs/ | оос /oːs/ | ақсы /aqsɯ/ | аас /aːs/ | ооз /oːz/ | ауз /awuz/ |
| Tooth | диш /diʃ/ | диш /diʃ/ | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | тіс /tis/ | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ |
| Tongue | дыл /dɯl/ | тыл /tɯl/ | тил /til/ | тил /til/ | тіл /til/ | тил /til/ | тил /til/ |
| Hand | хол /xol/ | ӄол /qol/ | кол /kol/ | қол /qol/ | хол /xol/ | кол /kol/ | къол /qol/ |
| Foot | бут /but/ | бут /but/ | бут /but/ | азақ /azaq/ | азах /azax/ | бут /but/ | аякъ /ajaq/ |
| Heart | чүрек /tɕyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чӱрек /tʃyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | джюрек /dʒyrek/ |
| Bone | сөөк /søːk/ | сөөк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | сюек /syjek/ |
| Blood | хан /xan/ | ӄан /qan/ | кан /kan/ | қан /qan/ | хан /xan/ | кан /qan/ | къан /qan/ |
| Love | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | — /—/ | сӱӱш /syːʃ/ | кӧлениш /køleˈniʃ/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | сүйүү /syjyː/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| Tree | ыяш /ɯjaʃ/ | аӄаш /aqaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ағаш /ɑɣɑʃ/ | ағас /aɣas/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | терек /terek/ |
| Dog | ыт /ɯt/ | ыът /ɯʔt/ | ийт /ijt/ | адай /ɑdɑj/ | адай /adaj/ | ит /it/ | ит /it/ |
| Cat | диис /diːs/ | — /—/ | киске /kiske/ | кӧшке /køʃke/ | хоосха /xoːsxa/ | мышык /mɯʃɯk/ | киштик /kiʃtik/ |
| Fish | балык /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯk/ | палық /pɑˈlɯq/ | палых /pɑˈlɯx/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ |
| Bird | куш /kuʃ/ | — | куш /kuʃ/ | қуш /quʃ/ | хус /xus/ | куш /kuʃ/ | къанатлы /qanatlɯ/ |
| Butterfly | ховаган /xoβaɣan/ | үзүдэк /yzydek/ | кӧбӧлӧк /købøløk/ | — | ӧрбекей /ørbekej/ | көпөлөк /køpøˈløk/ | — |
| Egg | чуурга /tɕuːrɣa/ | нюмурһа /ɲumurha/ | јымыртка /dʒɯmɯrtka/ | нубуртқа /nuburtqa/ | нымырха /nɯmɯrxa/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ |
| Bear | адыг /adɯɣ/ | иресаӈ /iresaŋ/ | айу /aju/ | апшақ /apʃaq/ | аба /aba/ | аюу /ajuː/ | айыу /ajɯw/ |
| Horse | аът /aʔt/ | аът /aʔt/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| House | бажың /baʒɯŋ/ | өг /øɣ/ | айыл /ajɯl/ | эм /em/ | тура /tura/ | үй /yj/ | юй /yj/ |
| Milk | сүт /syt/ | сүт /syt/ | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | сют /syt/ |
| Honey | ары чигири /arɯ tɕiɡiri/ | мёот /mʲoːt/ | бал /bal/ | пал /pal/ | мӧӧт /møːt/ | бал /bal/ | бал /bal/ |
| Salt | дус /dus/ | — | тус /tus/ | тус /tus/ | тус /tus/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ |
| Wine | арага /araɣa/ | — | вино /vino/ | — | араға /araɣa/ | шарап /ʃarap/ | чагъыр /tʃaʁɯr/ |
| Rice | рис /ris/ | — | рис /ris/ | — | ах тараан /ax taraːn/ | күрүч /kyˈrytʃ/ | принч /printʃ/ |
| Chocolate | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | шоколад /ʃokolad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — |
| Iron | демир /demir/ | дэмир /demir/ | темир /temir/ | тебир /tebir/ | тимір /timir/ | темир /temir/ | темир /temir/ |
| Wheel | дугуй /duɣuj/ | һольсоо /holʲsoː/ | тегелик /teɡelik/ | тегелек /teɡelek/ | теерпек /teːrpek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | чарх /tʃarx/ |
| Silk | торгу /torɣu/ | — | торко /torˈqo/ | — | чібек /tʃibek/ | жибек /dʒiˈbek/ | дарий /daˈrij/ |
| Book | ном /nom/ | — | бичик /bitʃik/ | ном /nom/ | кинде /kinˈde/ | китеп /kiˈtep/ | китап /kiˈtap/ |
| Eat | чиир /tɕiːr/ | чиир /tʃiːr/ | јиир /dʒiːr/ | чии /tʃiː/ | чирге /tɕirɡe/ | жеш /dʒeʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| Drink | ижер /iʒer/ | иъжер /iʔʒer/ | ичер /itʃer/ | иш /iʃ/ | ізерге /izerɡe/ | ичүү /itʃyː/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| Sleep | удуур /uˈduːr/ | — | уйуктаар /ujuktaːr/ | — | узирға /uzirɣa/ | уктоо /uqˈtoː/ | джукъларгъа /dʒuqlarʁa/ |
| One | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | пир /pir/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Two | ийи /iˈji/ | ийи /iji/ | эки /eˈki/ | ийги /ijɡi/ | ікі /iˈki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ |
| Three | үш /yʃ/ | ӱш /yʃ/ | ӱч /ytʃ/ | ӱш /yʃ/ | ӱс /ys/ | үч /ytʃ/ | юч /ytʃ/ |
| Four | дөрт /dørt/ | дӧрт /dørt/ | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | төрт /tørt/ | тёрт /tørt/ |
| Five | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ | пеш /peʃ/ | пис /pis/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ |
| Hundred | чүс /tɕys/ | чүс /tʃys/ | јӱс /dʒys/ | чӱс /tʃys/ | чӱс /tɕys/ | жүз /dʒyz/ | жюз /ʒyz/ |
| Hello | экии /ekiː/ | — /—/ | эзен /ezen/ | сәләм /sæləm/ | изеннер /izenner/ | салам /sɑlɑm/ | салам /salam/ |
| Thank you | четтирдим /tɕetːirdim/ | — /—/ | быйан /bɯjan/ | рахмат /rɑxmɑt/ | алғыс /alɣɯs/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | сау бол /saw bol/ |
| Good | эки /eki/ | эъки /eʔki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | иги /iɡi/ |
| New | чаа /tɕaː/ | — | јаҥы /dʒaˈŋɯ/ | наа /naː/ | наа /naː/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ |
| Red | кызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɨl/ | қызыл /qɯˈzɯl/ | хызыл /xɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ |
| White | ак /ɑq/ | ак /aq/ | ак /ɑq/ | ақ /aq/ | ах /ɑx/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ |
| Black | кара /qɑˈrɑ/ | ӄара /qaˈra/ | кара /qɑˈrɑ/ | қара /qaˈra/ | хара /xɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ |
| Green | ногаан /noɣaːn/ | — | јажыл /ɟaˈʒɯl/ | чажыл /tʃaˈʒɯl/ | ноған /noɣan/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ |
| Blue | көк /køk/ | — | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | көк /køk/ | кёк /køk/ |
| Cuckoo | хек /xek/ | — | кӱӱк /kyːk/ | кӧӧк /køːk/ | кӧӧк /køːk/ | күкүк /kyˈkyk/ | гугук /ɡuˈɡuk/ |
| Computer | компьютер /komˈpjuter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
| Tea | шай /ʃaj/ | — | чай /tʃaj/ | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ |
| Coffee | кофе /ˈkofe/ | — | кофе /ˈkofe/ | — | кофе /kofe/ | кофе /ˈkofe/ | кофе /ˈkofe/ |
| Sugar | чигир /tʃiˈɣir/ | — | чикир /tʃiˈkir/ | сакер /saker/ | сахар /saxar/ | кант /kant/ | шекер /ʃeˈker/ |
| Orange | апельсин /apelʲˈsin/ | — | апельсин /apelʲˈsin/ | — | — | апельсин /apelʲˈsin/ | — |
| Ninety-nine | тозан тос /tozan tos/ | — | тогузон тогус /toɣuˈzon toˈɣus/ | — | тоғызон тоғыс /toɣɯzon toɣɯs/ | токсон тогуз /tokson toˈɡuz/ | токъсан тогъуз /toqsan toʁuz/ |
Page 1/10
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home