Cáuijògà
קיובה
משפחת קיובה-טאנואן
קַיוֹוָה (Cáuijògà, "דיבור קַיוֹוָה") היא שפת האבות של אומת הקַיוֹוָה, שהיו במקורם נוודים ציידי ביזון של הערבות, אשר היגרו דרומה ממערב מונטנה לאוקלהומה במאה ה-18 והפכו לחלק מתרבות הלוחמים הפרשים של ערבות הדרום לצד הקומאנצ'י והשאיין. משפחת השפות קַיוֹוָה-טָנוֹאָן היא אחת המרתקות בצפון אמריקה: הקַיוֹוָה קשורה בקשר גנאלוגי לשפות הפּוּאֶבּלוֹ הטָנוֹאניות (טֵוָה, טִיוָה, טוֹוָה) של דרום-מערב ארצות הברית, חרף המרחק הגיאוגרפי העצום. מבחינה לשונית, לקַיוֹוָה מאפיינים טָנוֹאניים קלאסיים: שפה טונאלית (3 טונים), תנועות אפיות ומורפולוגיה פועלית מורכבת המסמנת גוף, מספר וזמן. השפה נמצאת בסכנת הכחדה חמורה, ומתבצע מאמץ החייאה פעיל באמצעות Kiowa Tribal Cultural Department.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בקיובה
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: משפחת קיובה-טאנואן
| משמעות | קיובה | נאוואחו | יוונית עתיקה | שפת ניז פרס | תאית של סוחותאי | טאי דם | סנסקריט וודית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | thǫ́ /tʰṍ/ | tó /tʰó/ | ὕδωρ /hýdɔːr/ | kúus /kúːs/ | น้ำ /naːm/ | ꪙꪾꫂ /nam˧˩ˀ/ | आपः /áːpɐɦ/ |
| אש | phí: /pʰíː/ | kǫʼ /kʰõ̀ʔ/ | πῦρ /pŷːr/ | ʼáala /ʔáːla/ | ไฟ /vaj/ | ꪼꪡ /faj˥/ | अग्निः /ɐɡníɦ/ |
| שמש | pái /pái/ | jóhonaaʼéí /tʃóhònàːʔéí/ | ἥλιος /hɛ́ːlios/ | híisemtuks /híːsemtuks/ | ตะวัน /tawan/ | ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ /taː˨ven˥/ | सूर्यः /súːrjɐɦ/ |
| ירח | pʼɔ́: /pʼɔ́ː/ | tłʼéhonaaʼéí /tɬʼéhònɑ̀ːʔéí/ | σελήνη /selɛ́ːnɛː/ | cikʼetpemeyéeye híisemtuks /tsikʼetpemejéːje híːsemtuks/ | เดือน /ʔdɯːan/ | ꪹꪚꪙ /bɯən˨/ | चन्द्रमाः /tɕɐndrɐ́maːɦ/ |
| כוכב | tą́: /tã́ː/ | sǫʼ /sõ̀ʔ/ | ἀστήρ /astɛ̌ːr/ | x̣icíyu /χitsíju/ | ดาว /ʔdaːw/ | ꪒꪱꪫ /daːw˨/ | नक्षत्रम् /nɐ́kʂɐtrɐm/ |
| לילה | gį́dè:gyà /ɡĩ́dèːɡjà/ | tłʼééʼ /tɬʼéːʔ/ | νύξ /nýks/ | cikʼéetin /tsikʼéːtin/ | คืน /kʰɯːn/ | ꪁꪳꪙ /kɯn˥/ | रात्री /ráːtriː/ |
| גשם | sép /sép/ | níłtsą́ /níɬtsʰɑ̃́/ | ὑετός /hyetós/ | — | — | ꪶꪠꪙ /fon˨/ | वृष्टि /ʋr̩ʂʈí/ |
| שלג | tʼól /tʼól/ | yas /jɑ̀s/ | χιών /kʰiɔ̌ːn/ | méeqeʼ /méːqeʔ/ | — | — | हिम /ɦímɐ/ |
| רוח | gómgyá /ɡómɡjá/ | níyol /níjol/ | ἄνεμος /ánemos/ | háatya /háːtja/ | — | ꪶꪩꪣ /lom˥/ | वात /ʋáːtɐ/ |
| אדמה | dɔ́m /dɔ́m/ | łeezh /ɬèːʒ/ | γῆ /ɡɛ̂ː/ | wéetes /wéːtes/ | — | ꪒꪲꪙ /din˨/ | भूमिः /bʱúːmiɦ/ |
| הר | kʼóp /kʼóp/ | dził /tsìɬ/ | ὄρος /óros/ | méex̣sem /méːχsem/ | เขา /kʰaw/ | ꪝꪴ /puː˥/ | पर्वत /pɐ́rʋɐtɐ/ |
| אמא | tsɔ́: /tsɔ́ː/ | shimá /ʃimá/ | μήτηρ /mɛ́ːtɛːr/ | píke /píke/ | แม่ /mɛː/ | ꪵꪣ꪿ /mɛː˦/ | माता /maːtáː/ |
| אבא | tɔ́l /tɔ́l/ | shizhéʼé /ʃiʒéʔé/ | πατήρ /patɛ́ːr/ | píst /píst/ | พ่อ /bɔː/ | ꪮ꫁ꪱꪥ /ʔaːj˨˩ˀ/ | पिता /pitáː/ |
| אני | nɔ́ /nɔ́/ | shí /ʃí/ | ἐγώ /eɡɔ̌ː/ | ʼíin /ʔíːn/ | กู /kuː/ | ꪄ꫁ꪮꪥ /kʰɔj˨˩ˀ/ | अहम् /ɐɦɐ́m/ |
| אתה | ám /ám/ | ni /nì/ | σύ /sý/ | ʼíim /ʔíːm/ | มึง /mɯŋ/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˥/ | त्वम् /tʋɐ́m/ |
| אנחנו | nɔ́ /nɔ́/ | nihí /nihí/ | ἡμεῖς /hɛːmêːs/ | kíye / núun /kíje / núːn/ | เรา /raw/ | ꪹꪭꪱ /haw˥/ | वयम् /ʋɐjɐ́m/ |
| שם | khɔ̨́:gyà /kʰɔ̃́ːɡjà/ | ázhiʼ /ʔáʒìʔ/ | ὄνομα /ónoma/ | weʼníikt /weʔníːkt/ | ชื่อ /dʑɯː/ | ꪋꪳ꪿ /tɕɯ˦/ | नाम /náːmɐ/ |
| עין | tá:dè /táːdè/ | anááʼ /ʔanáːʔ/ | ὀφθαλμός /opʰtʰalmós/ | sílu /sílu/ | ตา /taː/ | ꪔꪱ /taː˨/ | अक्षि /ɐ́kʂi/ |
| אוזן | tʼɔ́:dé /tʼɔ́ːdé/ | ajaaʼ /ʔɑ̀tʃɑ̀ːʔ/ | οὖς /ûːs/ | macʼáyo /matsʼájo/ | หู /huː/ | ꪬꪴ /huː˨/ | कर्ण /kɐ́rɳɐ/ |
| אף | mɔ̀:kʼɔ̀n /mɔ̀ːkʼɔ̀n/ | áchį́į́h /ʔɑ́tʃʰĩ́ːh/ | ῥίς /r̥ǐːs/ | núusnu /núːsnu/ | จมูก /tɕamuːk/ | — | नासा /náːsaː/ |
| שן | zǫ́: /zṍː/ | awooʼ /ʔɑ̀wòːʔ/ | ὀδούς /odǔːs/ | tít /tít/ | ฟัน /van/ | ꪵꪄ꫁ꪫ /kʰɛw˨˩ˀ/ | दन्तः /dɐ́ntɐɦ/ |
| לשון | dén /dén/ | atsooʼ /atsoːʔ/ | γλῶσσα /ɡlɔ̂ːsːa/ | péews /péːws/ | ลิ้น /lin/ | ꪩꪲ꫁ꪙ /lin˧˩ˀ/ | जिह्वा /dʑihʋáː/ |
| יד | mɔ́n /mɔ́n/ | álaʼ /ʔɑ́lɑ̀ʔ/ | χείρ /kʰéːr/ | ʼípsus /ʔípsus/ | มือ /mɯː/ | ꪣꪳ /mɯ˥/ | हस्तः /hɐ́stɐɦ/ |
| כף רגל | ɔ̀nsôi /ɔ̀nsôi/ | akeeʼ /ʔàkʰèːʔ/ | πούς /pǔːs/ | ʼéx̣we /ʔéχwe/ | ตีน /tiːn/ | ꪔꪲꪙ /tin˨/ | पात् /páːt/ |
| לב | thén /tʰén/ | ajéí /ʔɑ̀tʃéí/ | καρδία /kardía/ | timʼíne /timʔíne/ | ใจ /tɕaɯ/ | ꪻꪊ /tɕaɯ˨/ | हृदयम् /hŕ̩dɐjɐm/ |
| עצם | thêm /tʰêm/ | tsʼin /tsʼìn/ | ὀστέον /ostéon/ | píips /píːps/ | ดูก /ʔduːk/ | ꪒꪴꪀ /duʔ˦˥/ | अस्थि /ástʰi/ |
| דם | ôm /ôm/ | dił /tìɬ/ | αἷμα /hâima/ | kikéʼt /kikéʔt/ | เลือด /lɯat/ | ꪹꪩꪒ /lɯət˦/ | असृक् /ɐ́sr̩k/ |
| אהבה | — /—/ | ayóóʼánóshʼní /ʔɑ̀jóːʔɑ́nóʃʔní/ | ἀγάπη /aɡápɛː/ | — /—/ | รัก /rak/ | — /—/ | कामः /káːmɐɦ/ |
| עץ | á:dɔ̀ /áːdɔ̀/ | tsin /tsʰìn/ | δένδρον /déndron/ | tewlíikt /tewlíːkt/ | ไม้ /maːj/ | ꪼꪣ꫁ /maj˧˩ˀ/ | वृक्षः /ʋr̩kʂɐ́ɦ/ |
| כלב | tségùn /tséɡùn/ | łééchąąʼí /ɬéːtʃʰɑ̃̀ːʔí/ | κύων /kýɔːn/ | ciqʼáamqal /tsiqʼáːmqal/ | หมา /m̊aː/ | ꪢꪱ /maː˨/ | श्वा /ɕʋaː/ |
| חתול | báò: /báòː/ | mósí /mósí/ | αἴλουρος /aíluːros/ | pícpic /pítspits/ | แมว /mɛːw/ | ꪵꪣꪫ /mɛːw˥/ | — /—/ |
| דג | ɔ́:pį́ /ɔ́ːpĩ́/ | łóóʼ /ɬóːʔ/ | ἰχθύς /ikʰtʰýs/ | cúuyʼem /tsúːjʔem/ | ปลา /plaː/ | ꪜꪱ /paː˨/ | मत्स्यः /mɐ́tsjɐɦ/ |
| ציפור | tʼę̀:né /tʼẽ̀ːné/ | tsídii /tsʰítìː/ | ὄρνις /órnis/ | payóopayo /pajóːpajo/ | นก /nok/ | ꪶꪙꪀ /noʔ˦/ | वि /ʋí/ |
| ביצה | tʼą́y /tʼã́j/ | ayęęzhii /ʔɑ̀jẽ̀ːʒìː/ | ᾠόν /ɔːión/ | táamʼam /táːmʔam/ | ไข่ /kʰaj/ | ꪼꪎ꪿ /saj˦˥/ | आण्ड /aːɳɖɐ́/ |
| דוב | ɔ̀nhá:dè /ɔ̀nháːdè/ | shash /ʃɑ̀ʃ/ | ἄρκτος /árktos/ | yáakaʼ /jáːkaʔ/ | หมี /m̊iː/ | ꪢꪲ /miː˨/ | ऋक्षः /ŕ̩kʂɐɦ/ |
| בית | tó: /tóː/ | hooghan /hòːɣɑ̀n/ | οἶκος /oîkos/ | ʼiníit /ʔiníːt/ | เรือน /rɯːan/ | ꪹꪭꪙ /hɯən˥/ | गृहः /ɡr̩hɐ́ɦ/ |
| לאכול | pɔ́ttɔ̀ /pɔ́ttɔ̀/ | yishą́ /jiʃã́/ | ἐσθίειν /estʰíeːn/ | hipíse /hipíse/ | กิน /kin/ | ꪀꪲꪙ /kin˨/ | अत्ति /ɐtti/ |
| לשתות | thónmɔ̀ /tʰónmɔ̀/ | yishdlą́ /jiʃtɬã́/ | πίνειν /píneːn/ | ʼinéekuuse /ʔinéːkuːse/ | กิน /kin/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨ nam˧˩ˀ/ | पिबति /píbɐti/ |
| אחד | pá: /páː/ | tʼááłáʼí /tʼɑ́ːɬɑ́ʔí/ | εἷς /hêːs/ | náaqc /náːqts/ | ณื่ง /nɯŋ/ | ꪙꪳ꪿ꪉ /nɯŋ˦/ | एकः /éːkɐɦ/ |
| שתיים | yí: /jíː/ | naaki /nɑ̀ːkʰì/ | δύο /dýo/ | lepít /lepít/ | โสง /sɔːŋ/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˨/ | द्वौ /dʋɐ́u/ |
| שלוש | phą́:ò /pʰã́ːò/ | tááʼ /tʰáːʔ/ | τρεῖς /trêːs/ | mitáat /mitáːt/ | สาม /saːm/ | ꪎꪱꪣ /saːm˨/ | त्रयः /trɐ́jɐɦ/ |
| ארבע | yí:kyá /jíːkjá/ | dį́įʼ /tĩ́ːʔ/ | τέσσαρες /téssares/ | píilept /píːlept/ | สี่ /siː/ | ꪎꪲ꪿ /siː˦˥/ | चत्वारः /tɕɐtʋáːrɐɦ/ |
| חמש | ɔ́ntʼɔ̀ /ɔ́ntʼɔ̀/ | ashdlaʼ /ʔɑ̀ʃtɬɑ̀ʔ/ | πέντε /pénte/ | páax̣at /páːχat/ | ห้า /haː/ | ꪬ꫁ꪱ /haː˨˩ˀ/ | पञ्च /pɐ́ɲtɕɐ/ |
| שלום | wé: /wéː/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | χαῖρε /kʰâire/ | ʼehé /ʔehé/ | — /—/ | — /—/ | स्वस्ति /sʋɐstí/ |
| תודה | àhô /àhô/ | ahéheeʼ /ʔɑ̀héhèːʔ/ | εὐχαριστῶ /eukʰaristɔ̂ː/ | qeʼciyéwʼyewʼ /qeʔtsijéwʔjewʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | tʼá:gyà /tʼáːɡjà/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | ἀγαθόν /aɡatʰón/ | táʼc /táʔts/ | ดี /ʔdiː/ | ꪒꪲ /diː˨/ | साधु /saːdʱú/ |
| אדום | gúl /ɡúl/ | łichííʼ /ɬìtʃʰíːʔ/ | ἐρυθρός /erytʰrós/ | ʼilpʼílp /ʔilpʼílp/ | แดง /ʔdɛːŋ/ | ꪵꪒꪉ /dɛŋ˨/ | रोहितः /róhitɐɦ/ |
עמוד 1/6
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap