Xapagí
פיראהא
מורה (מבודדת)
פירהאן ידועה בבלשנות בשל המאפיינים הטיפולוגיים הקיצוניים שלה: ללא משפטים משובצים, ללא ספרות מדויקות (רק "מעט" ו"הרבה"), ללא מילי צבע וללא זמני דקדוק בנוסח אירופי. ניתוחו של דניאל אוורט עורר ויכוח גדול על הדקדוק האוניברסלי.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בפיראהא
מקורות
- Everett, Daniel L. 1983, A Língua Pirahã e a Teoria da Sintaxe (PhD thesis, UNICAMP), Pirahã wordlist in the practical orthography as given in Johansson, Niklas Erben et al. 2020 sound-symbolism dataset (lexibank/johanssonsoundsymbolic, source everett1983a); ASJP PIRAHA (Sheldon) for confirmation
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: מורה (מבודדת)
| משמעות | פיראהא | יוצ׳י | פרוטו-מאיה | מקסאה | נקו | טוטונאק קויוטלה | פיו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | pií /pií/ | tse /tse/ | *haʔ /haʔ/ | ira /ˈira/ | wai /wai/ | chúchut /tʃútʃut/ | tduṃ /t.du(j)/ |
| אש | hoaí /hoaí/ | ʼyati /ʔjati/ | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | ata /ˈata/ | titɛ /titɛ/ | lhkúyat /ɬkújat/ | — /—/ |
| שמש | hisí /hisí/ | tso /tso/ | *qʼiinh /qʼiinh/ | watu /ˈwatu/ | aatʌ /aːtʌ/ | chichiní /tʃitʃiní/ | — /—/ |
| ירח | kaháíxáii /kaháíʔáii/ | shafa /ʃafa/ | *uːh /uːh/ | uru /ˈuru/ | — /—/ | papá /papá/ | — /—/ |
| כוכב | — /—/ | weʼyv /weʔjʌ̃/ | *eʼq /eʼq/ | lekiluru /lekiluru/ | kumba /kumba/ | staku /staku/ | — /—/ |
| לילה | xahoái /ʔahoái/ | pado /pado/ | *aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | maagamu /maaɡamu/ | — /—/ | tsisní /tsisní/ | — /—/ |
| גשם | pii /pii/ | — | *nhabʼ /ŋaɓ/ | ae /ae/ | wai /wai/ | sin /sin/ | — |
| רוח | xohói /ʔohói/ | — | *ʔiʔqʼ /ʔiʔqʼ/ | gawa /ˈɡawa/ | — | uún /uún/ | — |
| אדמה | bigí /biɡí/ | — | *chʼohchʼ /tʃʼohtʃʼ/ | maa /maa/ | — | tíyat /tíjat/ | — |
| אבן | xaxái /ʔaʔái/ | — | *ʔaʔbʼaj /ʔaʔbʼaj/ | apa /ˈapa/ | — | chíwix /tʃíwiʃ/ | — |
| ים | piigiotigai /piiɡiotiɡai/ | — | — | meti /meti/ | — | pupunú /pupunú/ | — |
| אמא | baíxi /baíʔi/ | ditsehæ /ditsehæ/ | *naʔ /naʔ/ | ina /ˈina/ | — /—/ | tzí /tsí/ | — /—/ |
| אבא | baíxi /baíʔi/ | dzetʼe /dzetʼe/ | *taat /taat/ | baba /ˈbaba/ | — /—/ | tlat /tɬat/ | — /—/ |
| בת | hoísai /hoísai/ | — | — | — | — | tsumat /tsumat/ | — |
| אני | ti /ti/ | di /di/ | *in /in/ | ani /ani/ | na /na/ | akit /akit/ | gaṁḥ /gä(j)H/ |
| אתה | gixai /ɡiʔai/ | tse /tse/ | *ʔat /ʔat/ | ai /ai/ | ga /ɡa/ | wix /wiʃ/ | — /—/ |
| אנחנו | tiatiso /tiatiso/ | ʼõdi / nõdi /ʔõdi / nõdi/ | — /—/ | fi / ini /fi / ini/ | — /—/ | akinín /akinín/ | — /—/ |
| שם | karí /karí/ | tiʼe /tiʔe/ | *bʼih /bʼih/ | nai /nai/ | iwi /iwi/ | takuwiní /takuwiní/ | rmiṅ· /r.miŋ/ |
| ראש | xapapai /ʔapapai/ | — | — | dae /dae/ | pit /pit/ | akgxakga /aqʃaqa/ | — |
| עין | kosi /kosi/ | gochi /ɡotʃʰi/ | *Haty /hatʲ/ | nana /ˈnana/ | ta /ta/ | lakgastapu /laqastapu/ | — /—/ |
| אוזן | xáooí /ʔáooí/ | — | *xikin /ʃikin/ | walaku /waˈlaku/ | asipi /asipi/ | takgén /taqén/ | — |
| אף | xitaoí /ʔitaoí/ | — | *nhiiʔ /ŋiːʔ/ | murikai /murikai/ | ura /ura/ | — | — |
| פה | kao /kao/ | — | *tyiiʔ /tʲiːʔ/ | turukai /turuˈkai/ | mak /mak/ | kilhni /kiɬni/ | — |
| שן | aitoi /aitoi/ | kẽ /kẽ/ | *ʔeeh /ʔeːh/ | wasi /wasi/ | maati /maːti/ | tatsán /tatsán/ | — /—/ |
| לשון | ipopai /ipopai/ | kʼẽka /kʼẽka/ | *aaqʼ /aːqʼ/ | ipi /ipi/ | melepi /mɛlepi/ | simakgat /simaqat/ | — /—/ |
| יד | xoái /ʔoái/ | weʼothæ /weʔotʰæ/ | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | tana /ˈtana/ | — /—/ | makán /makán/ | — /—/ |
| כף רגל | xaaí /ʔaaí/ | wedithæ /weditʰæ/ | *ʔooq /ʔoːq/ | iti /ˈiti/ | tar /tar/ | tantún /tantún/ | — |
| לב | — /—/ | wethæ /wetʰæ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | naku /naku/ | — /—/ |
| עצם | xaí /ʔaí/ | weshʼe /weʃʼe/ | *bʼaaq /ɓaːq/ | sapa /ˈsapa/ | — /—/ | lúkut /lúkut/ | ru /ru(C)/ |
| דם | biipai /biipai/ | wi /wi/ | *kikʼ /kikʼ/ | wai /wai/ | — /—/ | kgalhni /qaɬni/ | — /—/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | xií /ʔií/ | ʼya /ʔja/ | *teʔ /teʔ/ | ate /ˈate/ | tei /tei/ | kiwi /kiwi/ | — /—/ |
| כלב | giopaíxi /ɡiopaíʔi/ | dzene /dzene/ | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | defa /ˈdɛfa/ | gonʌ /ɡonʌ/ | chichi /tʃitʃi/ | — /—/ |
| חתול | xowí /ʔowí/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | mishtu /miʃtu/ | — /—/ |
| דג | tíxisi /tíʔisi/ | shu /ʃu/ | *kar /kar/ | seumeti /seumeti/ | nom /nom/ | skiti /skiti/ | — /—/ |
| ציפור | piibigi /piibiɡi/ | — | *tzʼikin /tzʼikin/ | asa /ˈasa/ | nuŋ /nuŋ/ | spun /spun/ | — |
| פרפר | sibíoí /sibíoí/ | — | *pehpen /pehpen/ | — | — | — | — |
| ביצה | sitoí /sitoí/ | — | — | waa /waa/ | — | kálhwat /káɬwat/ | — |
| בית | kaiíi /kaiíi/ | yufa /jufa/ | *nah /nah/ | oma /ˈoma/ | — /—/ | chiki /tʃiki/ | — /—/ |
| חלב | xíbogi /ʔíboɡi/ | — | — | amirae /amiˈrae/ | — | leche /letʃe/ | — |
| דבש | xaáhái /ʔaáhái/ | — | *kaabʼ /kaːɓ/ | — | — | táxkat /táʃkat/ | — |
| אורז | xahóikasí /ʔahóikasí/ | — | — | — | — | — | — |
| לאכול | xohoái /ʔohoái/ | gothlæ /ɡoɬæ/ | *waʔ /waʔ/ | nawa /ˈnawa/ | nei /nei/ | wayán /waján/ | — /—/ |
| לשתות | gao /ɡao/ | pʼe /pʼe/ | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | — /—/ | kgotnún /qotnún/ | — /—/ |
| לישון | xaití /ʔaití/ | — | *war /war/ | tae /tae/ | — | lhtata /ɬtata/ | — |
| אחד | hói /hói/ | hitʼe /hitʼe/ | *jun /jun/ | u /ʔu/ | — /—/ | aktum /aktum/ | taṁ /tä(k)/ |
| שתיים | hoí /hoí/ | nõwe /nõwe/ | *kaʼ /kaʼ/ | lolae /loˈlae/ | iri /iri/ | aktuy /aktuj/ | kni /kni/ |
| שלוש | baágiso /baáɡiso/ | nǫkæ /nõkæ/ | *ʼoxibʼ /ʔoʃiɓ/ | lolitu /lolitu/ | tabe /tabe/ | aktutu /aktutu/ | nhoḥ /n.ho(m)H/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ | — /—/ |
| תודה | kapiíhií /kapiíhií/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | paʼxkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ | — /—/ |
| טוב | báaxáí /báaʔáí/ | sæle /sæle/ | *utz /utz/ | rau /rau/ | — /—/ | tlan /tɬan/ | ha /ha(k)/ |
| חדש | xasí /ʔasí/ | — | *ʔa(a)kʼ /ʔakʼ/ | supa /ˈsupa/ | — | xasasti /ʃasasti/ | — |
| אדום | biísi /biísi/ | tshyathla /tsʰjaɬa/ | *kaq /kaq/ | imiri /imiri/ | kanb /kanb/ | tsutsokgo /tsutsoqo/ | — /—/ |
| לבן | kobiaí /kobiaí/ | — | *saq /saq/ | butiri /buˈtiri/ | — | snapapa /snapapa/ | — |
| שחור | kopaíai /kopaíai/ | — | *ʔejqʼ /ʔejqʼ/ | metana /metana/ | — | tsitsekge /tsitseqe/ | — |
| ירוק | xahoasai /ʔahoasai/ | — | *raʔx /raʔʃ/ | lumuru /lumuru/ | — | — | — |
| כחול | xahoasai /ʔahoasai/ | — | — | azul /azul/ | — | — | — |
| קפה | kapíi /kapíi/ | — | — | — | — | — | — |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap