Atikamekw Nehiromowin
אטיקמקווית
אלגית
אטיקמֶקְוּ (Atikamekw Nehiromowin, "שפת האטיקמקוּ") היא ניב-R של שפת הקרי: בתוך רצף הניבים של הקרי, הכולל גם קרי המישורים (crk), קרי היערות (cwd), קרי הביצות (csw) וקרי מוּס (crm), האטיקמקוּ מייצגת את דפוס "ניב ה-R" (השומר על ה-*l של הפרוטו-אלגונקווית בצורת r) לעומת ניב ה-Y של המישורים (l→y). האטיקמקוּ, המדוברת בשלוש קהילות במוריסי שבקוויבק (מאנאוואן, וֶמוטאסי, אופיטצ'יוואן), נהנית מהעברה בין-דורית חזקה באופן יוצא דופן עבור שפת ילידים קנדית: הילדים גדלים דו-לשוניים באטיקמקוּ ובצרפתית. היא בולטת בזכות תיעוד לשוני פעיל ובזכות התוכניות התרבותיות-לשוניות של Atikamekw Conseil de la Nation.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות באטיקמקווית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אלגית
| משמעות | אטיקמקווית | קרי | קרי של המישורים | אלגונקווין | אוג'יבווה | מנומיני | מונסי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | nipi /nipi/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | nibì /nɪbiː/ | nibi /nibi/ | nepāew /nəpaːew/ | mpíi /mbiː/ |
| אש | ickote /iʃkote/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ishkotè /ɪʃkɔteː/ | ishkode /iʃkode/ | eskotēw /eskoteːw/ | lúhsuw /luhsuw/ |
| שמש | pisimw /pisimʷ/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | kìzis /kiːzɪs/ | giizis /ɡiːzis/ | kēsoq /keːsoʔ/ | kíishux /kiːʃux/ |
| ירח | tipiskaw pisim /tipiskaw pisim/ | ᑎᐱᐢᑳᐏ ᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ | dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | nipáhum /nipahum/ |
| כוכב | atcakoc /atʃakoʃ/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /atʃaːhkos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | anang /aˈnaŋ/ | anang /anaŋ/ | anaeq /anæʔ/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ |
| לילה | tipisko /tipisko/ | ᑎᐱᐢᐠ /tipisk/ | ᑎᐱᐢᐠ /tipisk/ | tibik /tibik/ | dibik /dibik/ | tepāhkeh /tepaːhkeh/ | piskeew /piskeːw/ |
| גשם | kimiwon /kimiwon/ | ᑭᒥᐘᐣ /kimiwan/ | ᑭᒥᐘᐣ /kimiwan/ | kimiwan /kimiwan/ | gimiwan /ɡimiwan/ | — | — |
| שלג | kon /kon/ | ᑰᓇ /koːna/ | ᑰᓇ /koːna/ | kòn /kɔːn/ | goon /ɡoːn/ | kōn /koːn/ | koon /koːn/ |
| רוח | rotin /ɾotin/ | ᔫᑎᐣ /joːtin/ | ᔫᑎᐣ /joːtin/ | nòdin /nɔːdin/ | noodin /noːdin/ | — | — |
| אדמה | aski /aski/ | ᐊᓯᐢᑭᕀ /asiskij/ | ᐊᓯᐢᑭᕀ /asiskij/ | aki /aki/ | aki /aki/ | ahkēw /ahkeːw/ | — |
| אבן | asini /asini/ | ᐊᓯᓂᕀ /asinij/ | ᐊᓯᓂᕀ /asinij/ | asin /asin/ | asin /aˈsin/ | aqsan /aʔsan/ | asun /əsən/ |
| הר | matinaw /matinaw/ | ᐘᒋᕀ /watʃij/ | ᐘᒋᕀ /wacij/ | pikwadin /pikwadin/ | wajiw /wadʒiw/ | wacēw /watʃeːw/ | — |
| ים | kitcikami /kitʃikami/ | ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ /kihtʃikamij/ | ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ /kihcikamij/ | kichigam /kitʃiɡam/ | gichigami /ɡitʃiɡami/ | kaeqcekam /kæʔtʃekam/ | — |
| אמא | okawi /okawi/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwij/ | ningà /nɪŋɡaː/ | nimaamaa /nimaːmaː/ | nekīah /nekiːah/ | nkáhees /ŋkaheːs/ |
| אבא | otawi /otawi/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwij/ | nòs /nɔːs/ | indede /indede/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | nóoxw /noːxw/ |
| בת | otanis /otaːnis/ | ᓂᑖᓂᐢ /nitaːnis/ | ᓂᑖᓂᐢ /nitaːnis/ | — | indaanis /indaːnis/ | — | — |
| אני | nir /niɾ/ | ᓂᔭ /nija/ | ᓂᔭ /nija/ | niin /niːn/ | niin /niːn/ | nenah /nɛnah/ | nii /niː/ |
| אתה | kir /kiɾ/ | ᑭᔭ /kija/ | ᑭᔭ /kija/ | giin /ɡiːn/ | giin /ɡiːn/ | kenah /kɛnah/ | kii /kiː/ |
| אנחנו | kirano / ninan /kiɾano / ninan/ | ᑭᔭᓈᓇᐤ / ᓂᔭᓈᐣ /kijaːnaw / nijanaːn/ | ᑭᔭᓈᓇᐤ / ᓂᔭᓈᐣ /kijaːnaw / nijanaːn/ | giinawind / niinawind /ɡiːnawind / niːnawind/ | giinawind / niinawind /ɡiːnawind / niːnawind/ | kenaq / nenaq /kɛnaʔ / nɛnaʔ/ | kiilóona / niilóona /kiːloːna / niːloːna/ |
| שם | icinikatewin /iʃinikatewin/ | ᐏᐦᐅᐎᐣ /wiːhowin/ | ᐑᐦᐅᐏᐣ /wiːhowin/ | wiinzowin /wiːnzowin/ | izhinikaazowin /iʒinikaːzowin/ | -esian /ɛsian/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ |
| אדם | iriniw /iɾiniw/ | ᐊᔨᓯᔨᓂᐤ /ajisijiniw/ | ᐊᔨᓯᔨᓂᐤ /ajisijiniw/ | — | anishinaabe /aniʃinaːbe/ | — | — |
| ראש | octikwaninan /oʃtikwaninan/ | ᒥᐢᑎᒁᐣ /mistikwaːn/ | ᒥᐢᑎᒁᐣ /mistikwaːn/ | oshtigwàn /ɔʃtiɡwaːn/ | oshtigwaan /oʃtiɡwaːn/ | — | — |
| עין | ockicikonan /oʃkiʃikonan/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | oshkìnzhig /ɔʃkiːnʒɪɡ/ | oshkiinzhig /oʃkiːnʒiɡ/ | oskēsek /oskeːsek/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ |
| אוזן | otokainan /otokainan/ | ᒥᐦᑕᐘᑲᕀ /mihtawakaj/ | ᒥᐦᑕᐘᑲᕀ /mihtawakaj/ | otawag /ɔtawaɡ/ | otawag /otawaɡ/ | — | — |
| אף | okotinan /okotinan/ | ᒥᐢᑭᐘᐣ /miskiwan/ | ᒥᐢᑭᐘᐣ /miskiwan/ | — | ojaanzh /odʒaːnʒ/ | — | — |
| פה | otoninan /otoninan/ | ᒥᑑᐣ /mitoːn/ | ᒥᑑᐣ /mitoːn/ | odòn /ɔdɔːn/ | odoon /odoːn/ | — | — |
| שן | wipit /wipit/ | ᒦᐱᐟ /miːpit/ | ᒦᐱᐟ /miːpit/ | wiibid /wiːbid/ | wiibid /wiːbid/ | wēpet /weːpet/ | nipit /nipit/ |
| לשון | oterininan /oteɾininan/ | ᒥᑌᔭᓂᕀ /miteːjanij/ | ᒥᑌᔭᓂᕀ /miteːjanij/ | apijan /apidʒan/ | denaniw /denaniw/ | tēnaniw /teːnaniw/ | wilanew /wilanew/ |
| יד | otcitcinan /otʃitʃinan/ | ᒥᒋᐦᒋᕀ /mitʃihtʃij/ | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | ninj /nɪndʒ/ | ninij /ninidʒ/ | onehkeh /onehkeh/ | mléelii /mleːliː/ |
| כף רגל | osit /osit/ | ᒥᓯᐟ /misit/ | ᒥᓯᐟ /misit/ | ozid /ozid/ | nizid /nizid/ | osēt /oseːt/ | nzíit /nziːt/ |
| לב | otehinan /otehinan/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | odè /ɔdeː/ | odeʼ /odeʔ/ | otēh /oteːh/ | ulehyii /ulehjiː/ |
| עצם | oskaninan /oskaninan/ | ᒥᐢᑲᐣ /miskan/ | ᒥᐢᑲᐣ /miskan/ | okan /okan/ | okan /okan/ | ohkan /ohkan/ | wakan /wakan/ |
| דם | miko /miko/ | ᒥᐦᑯ /mihko/ | ᒥᐦᑯ /mihko/ | miskwi /miskwi/ | miskwi /miskwi/ | meskoh /mɛskoh/ | mokw /mokʷ/ |
| קקי | mei /mej/ | ᒣᔨ /meːji/ | ᒣᔨ /meːji/ | — | moow /moːw/ | — | — |
| אהבה | sakihiwewin /sakihiwewin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | sàgiʼà /saːɡiʔaː/ | zaagiʼiwewin /zaːɡiʔiweːwin/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | ahóoluw /ahoːluw/ |
| עץ | mictikw /miʃtikʷ/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mitig /mɪtɪɡ/ | mitig /mitiɡ/ | metekoh /metekoh/ | hìttuk /hitːuk/ |
| כלב | atimw /atimʷ/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | animosh /anɪmɔʃ/ | animosh /animoʃ/ | anēm /aneːm/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ |
| חתול | minoc /minoʃ/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | — /—/ | gaazhagens /ɡaːʒaɡens/ | — /—/ | póshiis /poʃiːs/ |
| דג | names /names/ | ᑭᓄᓭᐤ /kinoseːw/ | ᑭᓄᓭᐤ /kinoseːw/ | kikons /kiɡons/ | giigoonh /ɡiːɡõː/ | namēs /nameːs/ | names /names/ |
| ציפור | pirecic /piɾeʃiʃ/ | ᐱᔦᓰᐢ /pijeːsiːs/ | ᐱᔦᓰᐢ /pijeːsiːs/ | — | bineshiinh /bineʃĩː/ | — | awehléeshoosh /awehleːʃoːʃ/ |
| פרפר | kwakwapito /kwakwapito/ | ᑲᒫᒪᐠ /kamaːmak/ | ᑲᒫᒪᑯᐢ /kamaːmakos/ | — | memengwaa /memeŋɡwaː/ | mīmīkwǣw /miːmiːkwæːw/ | — |
| ביצה | waw /waw/ | ᐚᐎ /waːwi/ | ᐚᐏ /waːwi/ | — | waawan /waːwan/ | — | wáhwal /wahwal/ |
| דוב | masko /masko/ | ᒪᐢᑿ /maskwa/ | ᒪᐢᑿ /maskwa/ | makwa /makwa/ | makwa /makwa/ | awǣhsaeh /awæːhsæh/ | maxkw /maxkʷ/ |
| סוס | atikw /atikʷ/ | ᒥᐢᑕᑎᒼ /mistatim/ | ᒥᐢᑕᑎᒼ /mistatim/ | pejòshkwe /peʒɔːʃkʷe/ | bebezhigooganzhii /bebeʒiɡoːɡanʒiː/ | — | — |
| בית | mikiwam /mikiwam/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | wàkàigan /waːkaːiɡan/ | wiigiwaam /wiːɡiwaːm/ | wīkewam /wiːkewam/ | wíikwam /wiːkwam/ |
| חלב | tcotcocanapo /tʃotʃoʃanapo/ | ᑐᐦᑑᓵᐳᕀ /tohtoːsaːpoj/ | ᑐᐦᑑᓵᐳᕀ /tohtoːsaːpoj/ | tòdòshànàbò /tɔːdɔːʃaːnaːbɔː/ | doodooshaaboo /doːdoːʃaːboː/ | — | — |
| דבש | amo naminas /amo naminas/ | ᐋᒨᓰᐦᒋᑲᐣ /aːmoːsiːhtʃikan/ | ᐋᒧᐤ ᒣᔨ /aːmow meːji/ | àmòsizibàkwad /aːmɔːsizibaːkwad/ | aamoo-ziinzibaakwad /aːmoː ziːnzibaːkwad/ | — | — |
| מלח | ciwotakan /ʃiwotakan/ | ᓰᐑᐦᑖᑲᐣ /siːwiːhtaːkan/ | ᓰᐑᐦᑖᑲᐣ /siːwiːhtaːkan/ | shìwitàgan /ʃiːwitaːɡan/ | zhiiwitaagan /ʒiːwitaːɡan/ | sēwehtākan /seːwehtaːkan/ | shíiwang /ʃiːwaŋ/ |
| יין | minicapo /miniʃapo/ | ᓲᒥᓈᐳᕀ /soːminaːpoj/ | ᓲᒥᓈᐳᕀ /soːminaːpoj/ | — | mazhoominaaboo /maʒoːminaːboː/ | — | — |
| אורז | miromin /miɾomin/ | ᐚᐸᔫᒥᐣ /waːpajoːmin/ | ᐚᐸᔫᒥᐣ /waːpajoːmin/ | — | waabi-manoomin /waːbi manoːmin/ | manōmaeh /manoːmæh/ | — |
| שוקולד | kokocimiko /kokoʃimiko/ | ᒪᐢᑭᐦᑮᐢ /maskihkiːs/ | ᒪᐢᑭᐦᑮᐢ /maskihkiːs/ | — | — | — | — |
| ברזל | piwapiskw /piwapiskʷ/ | ᐲᐚᐱᐢᐠ /piːwaːpisk/ | ᐲᐚᐱᐢᐠ /piːwaːpisk/ | pìwàbik /piːwaːbik/ | biiwaabik /biːˈwaːbik/ | — | — |
| גלגל | toro /toɾo/ | ᐅᑎᐦᑎᐱᐸᔨᐤ /otihtipipajiw/ | ᑎᐦᑎᐱᐸᔩᐢ /tihtipipajiːs/ | — | detibised /detibised/ | — | — |
| משי | taripanekin /taɾipanekin/ | ᓭᓂᐹᓀᑭᐣ /seːnipaːneːkin/ | ᓭᓂᐹᓀᑭᐣ /seːnipaːneːkin/ | — | zenibaawegin /zenibaːweɡin/ | — | — |
| ספר | masinahikan /masinahikan/ | ᒪᓯᓇᐦᐃᑲᐣ /masinahikan/ | ᒪᓯᓇᐦᐃᑲᐣ /masinahikan/ | mazinahigan /mazinahiɡan/ | mazinaʼigan /mazinaʔiɡan/ | masēnahekan /maseːnahekan/ | — |
| לאכול | mitciso /mitʃiso/ | ᒦᒋᓱᐤ /miːtʃisow/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | wìsini /wiːsɪni/ | wiisini /wiːsini/ | mīcew /miːtʃew/ | mit /mit/ |
| לשתות | minikwew /minikwew/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | minikwe /mɪnɪkwe/ | minikwe /minikwe/ | menew /menew/ | mneew /mneew/ |
| לישון | nipaw /nipaw/ | ᓂᐹᐤ /nipaːw/ | ᓂᐹᐤ /nipaːw/ | nibà /nibaː/ | nibaa /nibaː/ | nepāw /nepaːw/ | — |
| אחד | peikw /pejkʷ/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | pejig /peʒɪɡ/ | bezhig /beʒiɡ/ | nekot /nekot/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ |
| שתיים | nicw /niʃʷ/ | ᓃᓱ /niːso/ | ᓃᓱ /niːso/ | niizh /niːʒ/ | niizh /niːʒ/ | nīs /niːs/ | niisha /niːʃa/ |
| שלוש | nicto /niʃto/ | ᓂᐢᑐ /nisto/ | ᓂᐢᑐ /nisto/ | nisin /nisin/ | niswi /niswi/ | nɛʔniw /nɛʔniw/ | nxáh /nxaːh/ |
| ארבע | new /new/ | ᓀᐓ /neːwo/ | ᓀᐓ /neːwo/ | niwin /niwin/ | niiwin /niːwin/ | nīw /niːw/ | néewa /neːwa/ |
| חמש | niaran /niaɾan/ | ᓂᔮᓇᐣ /nijaːnan/ | ᓂᔮᓇᐣ /niːjaːnan/ | naanan /naːnan/ | naanan /naːnan/ | nyānan /njaːnan/ | náalan /naːlan/ |
| מאה | mitato mitana /mitato mitana/ | ᒥᑖᑕᐦᑐᒥᑕᓇᐤ /mitaːtahtomitanaw/ | ᒥᑖᑕᐦᑐᒥᑕᓇᐤ /mitaːtahtomitanaw/ | — | ingodwaak /inɡodwaːk/ | — | nkwətaːpóxkə /nkwətaːpoxkə/ |
| שלום | kwei /kwej/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | Kwe /kwe/ | boozhoo /boːʒoː/ | posoh /posoh/ | hé /heː/ |
| תודה | mikwetc /mikwetʃ/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | Migwech /mɪɡwetʃ/ | miigwech /miːɡʷetʃ/ | wāēwāēnen /waːeːwaːeːnen/ | wanìshi /waniʃi/ |
| טוב | mirwacin /miɾwaʃin/ | ᒥᔫ /mijoː/ | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | mino /mɪnɔ/ | mino /mino/ | menwāewen /menwaːewen/ | weltóok /weltoːk/ |
| חדש | ocki /oʃki/ | ᐅᐢᑳᔨ /oskaːji/ | ᐅᐢᑳᔨ /oskaːji/ | oshki /ɔʃki/ | oshki /oʃki/ | — | — |
| אדום | mikwaw /mikwaw/ | ᒥᐦᒁᐤ /mihkwaːw/ | ᒥᐦᒁᐤ /mihkwaːw/ | miskwa /miskwa/ | miskwaa /miskwaː/ | mɛhkon /mɛhkon/ | maxkeew /maxkeːw/ |
| לבן | wapaw /wapaw/ | ᐚᐱᐢᑳᐤ /waːpiskaːw/ | ᐚᐱᐢᑳᐤ /waːpiskaːw/ | wàbà /waːbaː/ | waabishkaa /waːbiʃkaː/ | — | waapeew /waːpeːw/ |
| שחור | makatewaw /makatewaw/ | ᑲᐢᑭᑌᐚᐤ /kaskiteːwaːw/ | ᑲᐢᑭᑌᐚᐤ /kaskiteːwaːw/ | makadewà /makadewaː/ | makadewaa /makadewaː/ | — | — |
| ירוק | ocawackwaw /oʃawaʃkwaw/ | ᐊᐢᑭᐦᑕᒁᐤ /askihtakwaːw/ | ᐊᐢᑭᐦᑕᒁᐤ /askihtakwaːw/ | ozhàwashkwà /ɔʒaːwaʃkwaː/ | ozhaawashkwaa /oʒaːwaʃkwaː/ | — | — |
| כחול | waseskonaw /waseskonaw/ | ᓰᐱᐦᒁᐤ /siːpihkwaːw/ | ᓰᐱᐦᒁᐤ /siːpihkwaːw/ | — | ozhaawashkwaa /oʒaːwaʃkwaː/ | — | — |
| מחשב | kanokepitcikan /kanokepitʃikan/ | — | — | — | mazinaabikiwebinigan /mazinaːbikiwebiniɡan/ | — | — |
| תה | nipicwapo /nipiʃwapo/ | ᓂᐦᑎᕀ /nihtij/ | ᓂᐦᑎᕀ /nihtij/ | — | aniibiish /aniːbiːʃ/ | — | — |
| קפה | kapi /kapi/ | ᐱᐦᑲᐦᑌᐚᐳᕀ /pihkahteːwaːpoj/ | ᐱᐦᑲᐦᑌᐚᐳᕀ /pihkahteːwaːpoj/ | — | makade-mashkikiwaaboo /makade maʃkikiwaːboː/ | — | — |
| סוכר | sisipaskot /sisipaskot/ | ᓰᐏᓂᑲᐣ /siːwinikan/ | ᓰᐏᓂᑲᐣ /siːwinikan/ | — | ziinzibaakwad /ziːnzibaːkwad/ | — | — |
| תפוז | wapimin ka osawacaket /wapimin ka osawaʃaket/ | ᐅᓵᐚᐢ /osaːwaːs/ | ᐅᓵᐚᐢ /osaːwaːs/ | — | wezaawiminagizid /wezaːwiminaɡizid/ | — | — |
| 99 | cakitato mitana acitc cakitato /ʃakitato mitana aʃitʃ ʃakitato/ | — | — | — | — | — | — |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap