Numu
פאיוטית צפונית
אוטו-אצטקית (ענף נומי, מערבי)
פאיוטה צפונית (נומו "העם") היא שפה נומית מערבית של האגן הגדול, המדוברת ממזרח אורגון דרך נבדה ועד קליפורניה ואיידהו. היא מאופיינת בהרמוניית תנועות, באיבוד קוליות של תווים סופיים, ובמערכת מורכבת של חילופי עיצורים בסוף הבסיס (הדרגה) המופעלים על ידי שם עצם או תחילית קודמים.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בפאיוטית צפונית
מקורות
- Snapp, Allen, John Anderson & Joy Anderson (1982) Northern Paiute. In: Studies in Uto-Aztecan Grammar 3, SIL/UTA, pp. 1-92.
- Thornes, Tim (2003) A Northern Paiute Grammar with Texts. PhD diss., University of Oregon.
- Yerington Paiute Tribe (1987) Numu Yadooape: Northern Paiute Language Dictionary.
- Glottolog: Northern Paiute
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אוטו-אצטקית (ענף נומי, מערבי)
| משמעות | פאיוטית צפונית | שפת קומנצ'י | פרוטו-יוטו-אצטקית | הופי | ויקסאריקה | קורה | תרהומרה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | paa /paː/ | paa /paː/ | *paʔ /paʔ/ | paahu /paːhɨ/ | ha /ha/ | hapɨn /hapɨn/ | bawí /bawi/ |
| אש | kosso /kosːo/ | kuuna /kuːna/ | *na- /na/ | qööhi /qøːhi/ | tai /tai/ | taʼai /taʔai/ | nahí /nahi/ |
| שמש | taba /tapa/ | taabe /taːbe/ | *ta /ta/ | taawa /tɑːwɑ/ | tau /tau/ | tahaapuá /tahaːpwa/ | rayó /ɾajo/ |
| ירח | muha /mɨha/ | mʉa /mɨa/ | *mɨca /mɨca/ | muuyaw /muːjɑw/ | metsa /metsa/ | mɨhka /mɨhka/ | mecá /metʃa/ |
| כוכב | pasohoobʉ /pasohoːbɨ/ | tatsinuupi /tatsinuːpi/ | — /—/ | soohu /soːhɨ/ | xurawe /ʃuˈrawe/ | sɨɨrabe /sɨːˈrabe/ | sopolí /sopoli/ |
| לילה | tukano /tukano/ | tukaani /tukaːni/ | *tuku /tuku/ | tookila /toːkila/ | tikari /tikari/ | tika /tika/ | rokó /roko/ |
| גשם | paumaba /paumapa/ | ʉmaarʉ /ɨmaːɾɨ/ | *yuku /juku/ | yooyangw /joːjaŋʷ/ | wiyeri /wijeri/ | biite /biːte/ | ukuí /ukui/ |
| שלג | nɨbabi /nɨpapi/ | tahkabi /tahkabi/ | — | nuva /nɨva/ | ʼɨwi /ʔɨwi/ | seeri /seːɾi/ | kiparí /kipaɾi/ |
| רוח | hɨkwaba /hɨkʷapa/ | nʉepi /nɨepi/ | *hɨka /hɨka/ | hùukyangw /hùːkjaŋʷ/ | ʼeeka /ʔeːka/ | eeca /eːka/ | eká /eka/ |
| אדמה | tiipü /tiːpɨ/ | sokobi /sokobi/ | — | tutskwa /ˈtɨtskʷa/ | kwie /kʷie/ | chuej /tʃweh/ | weʼé /weʔe/ |
| אבן | tɨppi /tɨpːi/ | tʉpi /tɨpi/ | *tɨn /tɨn/ | owa /ˈʔowa/ | tete /tete/ | teté /teˈte/ | rité /ɾite/ |
| הר | kaipa /kaipa/ | — | *yohawi /johawi/ | tuukwi /tɨːkʷi/ | yemuri /jemuri/ | jɨrí /hɨˈri/ | rabó /ɾabo/ |
| אמא | pia /pia/ | pia /pia/ | — /—/ | yuʼat /juʔɑt/ | nana /nana/ | naana /naːna/ | iyé /ije/ |
| אבא | naa /naː/ | ahpʉ /ahpɨ/ | *owa /owa/ | naʼat /nɑʔɑt/ | yawe /jawe/ | hahuá /hahwa/ | onó /ono/ |
| אני | nʉʉ /nɨː/ | nʉ /nɨ/ | *nɨ /nɨ/ | nuʼ /nɨʔ/ | nee /neː/ | neʼu /ˈneʔu/ | nejé /nehe/ |
| אתה | ʉʉ /ɨː/ | ʉnʉ /ɨnɨ/ | *ʔɨ /ʔɨ/ | um /ʔɨm/ | eekɨ /ˈeːkɨ/ | aʼu /ˈaʔu/ | mujé /muhe/ |
| אנחנו | tami / nʉmi /tami / nɨmi/ | tanʉ / nʉnʉ /tanɨ / nɨnɨ/ | — /—/ | itam /ʔitam/ | tame /ˈtame/ | ta /ta/ | tamujé /tamuhe/ |
| שם | nia /niʔa/ | nahnia /nahnia/ | *tewa /tewa/ | tungwni /tɨŋʷni/ | tewa /ˈtewa/ | yeuwa /ˈjeuwa/ | riwá /ɾiwa/ |
| אדם | nɨmɨ /nɨmɨ/ | nʉmʉ /ˈnɨmɨ/ | *takaC /takaC/ | sino /sino/ | tewi /tewi/ | tebi /tebi/ | pagótami /paɡotami/ |
| ראש | kwo /kʷo/ | paapi /paːpi/ | *moʔo /moʔo/ | qötö /qøtø/ | muʼú /muˈʔu/ | muʼú /muˈʔu/ | moʼó /moʔo/ |
| עין | pui /pui/ | puui /puːi/ | *pusi /pusi/ | poosi /poːsi/ | tukite /tukite/ | húi /hwi/ | pusí /pusi/ |
| אוזן | naka /naka/ | naki /naki/ | *naka /naka/ | naqvu /naqvɨ/ | naka /naka/ | naxai /naʃai/ | naká /naka/ |
| אף | mupi /muβi/ | — | *yaka /jaka/ | yaqa /jaqa/ | tsuri /tsuɾi/ | tzúʼuri /ˈtsuʔuri/ | aká /aka/ |
| פה | tɨppa /tɨpːa/ | tʉpe /tɨpe/ | *tɨʔni /tɨʔni/ | moʼa /moʔa/ | téni /teni/ | teni /teni/ | riní /ɾini/ |
| שן | tama /tama/ | tama /tama/ | *tama /tama/ | tama /tama/ | tame /tame/ | tame /tame/ | ramé /rame/ |
| לשון | eho /exo/ | eeko /eːko/ | *nene /nene/ | lengi /leŋi/ | neni /neni/ | nanu /nanu/ | chamerawa /tʃamerawa/ |
| יד | mai /mai/ | moʼo /moʔo/ | *maʔ /maʔ/ | maaʼt /mɑːʔt/ | mama /mama/ | mam /mam/ | sekuá /sekwa/ |
| כף רגל | kuku /kuku/ | naape /naːpe/ | *tala /tala/ | kukʼat /kukʔat/ | keta /keta/ | ɨɨka /ɨːka/ | ronó /ɾono/ |
| לב | piwi /piwi/ | pihi /pihi/ | *sula /sula/ | unangwa /ʔunaŋʷa/ | iyari /ijari/ | hɨurí /hɨuri/ | surí /suɾi/ |
| עצם | oho /oho/ | tsuhnipʉ /tsuhnipɨ/ | *ohomï-ta /ohomɨta/ | öqa /ʔøqa/ | ume /ume/ | ɨka /ɨka/ | ochí /otʃi/ |
| דם | puupe /pɨːpːi/ | — /—/ | *ɨtwa /ɨtwa/ | ungwa /ʔuŋʷa/ | xuriya /ʃuɾija/ | xuuri /ʃuːɾi/ | wichirá /witʃiɾa/ |
| אהבה | suabetɨ /suapetɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kanenki /kanenki/ | kaʼna /kaʔna/ | nakí /naki/ |
| עץ | hupi /hupi/ | huupi /huːpi/ | *kut /kut/ | hotski /hotski/ | kiyé /kije/ | kɨré /kɨre/ | gokó /ɡoko/ |
| כלב | saduʼu /satɨʔɨ/ | sarii /saɾiː/ | *woci /woci/ | pòoko /pòːko/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | tsɨʼɨ /tsɨʔɨ/ | kochí /kotʃi/ |
| חתול | mosa /mosa/ | waʔoo /waʔoː/ | — /—/ | moosa /moːsa/ | mitsu /mitsu/ | mistú /mistu/ | misí /misi/ |
| דג | pakwi /pakʷi/ | pekwi /pekʷi/ | *paki /paki/ | pakiw /pakiw/ | kesi /kesi/ | sasa /sasa/ | rochi /rotʃi/ |
| ציפור | hucipa /hutsipa/ | huutsuu /huːtsuː/ | — | tsiro /tsiro/ | wiki /wiki/ | pinaʼa /ˈpinaʔa/ | chulugí /tʃuluɡi/ |
| ביצה | noho /noho/ | noyo /nojo/ | — | nöhu /nøhɨ/ | tawári /taˈwaɾi/ | taʼu /taʔu/ | kaʼwá /kaʔwa/ |
| דוב | padooa /pʰaɾua/ | — | — | hoonawu /hoːnawɨ/ | hutse /hutse/ | juutzeʼe /huːtseʔe/ | — |
| סוס | puku /puku/ | puuku /puːku/ | — | kawayo /kawajo/ | kawayu /kawaju/ | cahuaáyuʼu /kawaˈajuʔu/ | kawé /kawe/ |
| בית | nobi /nopi/ | kahni /kahni/ | *ki /ki/ | kiihu /kiːhɨ/ | ki /ki/ | kíh /kih/ | kalí /kali/ |
| דבש | nodda pehabe /noda pehape/ | — | — | momospala /momospala/ | xiete /ʃiete/ | sarate /saɾate/ | amoo /amoo/ |
| מלח | ongabe /oŋabe/ | — | *ona /ona/ | öönga /ʔøːŋa/ | ʼuna /ʔuna/ | unáj /unah/ | koná /kona/ |
| לאכול | tɨka /tɨka/ | tʉhkarʉ /tɨhkaɾɨ/ | *kwaʔa /kwaʔa/ | nöösa /nøːsa/ | kuye /kuje/ | kuá /kwa/ | koʼa /koʔa/ |
| לשתות | hibi /hipi/ | hibi /hibi/ | *hiʔpa /hiʔpa/ | hiiko /hiːko/ | hiʼeka /hiʔeka/ | hiʼi /hiʔi/ | bahí /bahi/ |
| לישון | ɨwi /ɨwi/ | ʉʉpʉi /ɨːpɨi/ | *koci /koci/ | puuwi /pɨːwi/ | kutsu /kutsu/ | cutzú /kuˈtsu/ | kochí /kotʃi/ |
| אחד | simɨ /simɨ/ | sʉmʉ /sɨmɨ/ | *sɨmɨ /sɨmɨ/ | suukyaʼ /suːkjɑʔ/ | xevi /ʃevi/ | cei /tsei/ | bilé /bile/ |
| שתיים | waha /waha/ | waha /waha/ | *wo /wo/ | lööyöʼ /løːjøʔ/ | huta /huˈta/ | huapoa /waˈpoa/ | okuá /okwa/ |
| שלוש | pahe /pahe/ | pahiitʉ /pahiːtɨ/ | *pahi /pahi/ | paayom /paːjom/ | haika /haika/ | waika /waika/ | bakiá /bakia/ |
| ארבע | wasugwe /wasuɡwe/ | — | *na-wakay /nawakaj/ | naalöyöm /naːløjøm/ | nauka /nauka/ | muaacua /mwaːkwa/ | naó /nao/ |
| חמש | manigiʼyu /maniɡiʔju/ | moʼobetʉ /moʔoˈbetɨ/ | *cipo /cipo/ | tsivot /tsivot/ | auxɨwi /auʃɨwi/ | ansɨbi /ansɨbi/ | marí /maˈɾi/ |
| שלום | maikwa /maikwa/ | marʉawe /maɾɨawe/ | — /—/ | tàlawva /tàːlawva/ | kekuanenki /kekwanenki/ | keʼkuanenki /keʔkwanenki/ | kuira /kuiɾa/ |
| תודה | pesa /pesa/ | ʉra /ɨɾa/ | — /—/ | askwali /ʔaskʷali/ | paʼiwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | atsipiraá /atsipiraː/ | matéterabá /mateteɾaba/ |
| טוב | pesa /pesa/ | tsaatʉ /tsaːtɨ/ | — /—/ | hopii /hopiː/ | waxa /waʃa/ | huáʼi /hwaʔi/ | galá /ɡala/ |
| חדש | pɨdɨ /pɨtɨ/ | ʉkʉ /ɨkɨ/ | *pɨtuwa /pɨtuwa/ | puuhu /pɨːhɨ/ | hekwa /hekʷa/ | jéjcua /ˈhehkwa/ | bukulíwami /bukuliwami/ |
| אדום | atsa /atʰsa/ | ekapi /ekapi/ | — /—/ | paalangpu /paːlaŋpɨ/ | +aurawi /ʔaurawi/ | sabí /saˈbi/ | sitákame /siˈtakame/ |
| לבן | toha /toha/ | tosaʼ /tosaʔ/ | *tosa /tosa/ | qöötsa /qøːtsa/ | tuxame /tuʃame/ | cuaiina /kʷaiˈina/ | rosá /rosa/ |
| שחור | tuhu /tuhu/ | — | *tuku /tuku/ | qömvi /qømvi/ | yɨwime /jɨwime/ | súʼumuaraʼa /suʔumwaɾaʔa/ | chókami /tʃokami/ |
| ירוק | puhi /puhi/ | — | — | sakwa /sakʷa/ | siïraïyeme /siɨraɨjeme/ | jamuámua /haˈmwamwa/ | siyóname /siˈjoname/ |
| כחול | puhi /puhi/ | — | — | sakwa /sakʷa/ | yuawime /juawime/ | — | siyóname /siˈjoname/ |
| קוקייה | poboyoohaʼa /poboˈjoːhaʔa/ | — /—/ | — | hospoa /hosˈpoa/ | — | — | — |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap