ლუშნუ ნინ
סוואנית
משפחה קרטבלית (ענף סוואני — אחות לזאן-גאורגית)
סוואנית (ლუშნუ ნინ Lušnu Nin, "לשון סוואנית") היא השונה ביותר מבין ארבע השפות הקרטווליות — הראשונה שהתפצלה מן הקרטוולית הקדם-אמית (כ-3000–2000 לפנה"ס), ובכך אחות לענף הזאני-גאורגי (גאורגית, מינגרלית, לאזית). הסוואנית משמרת תווים ארכאיים שאבדו בשאר השפות הקרטווליות, ובהם מערכת בת ארבע תנועות עם אורך פונמי ועיצורים לועיים. היא מדוברת בעמקי ההרים הגבוהים של סוואנטי בצפון-מערב גאורגיה, וקהילת דוברי הסוואנית הייתה היסטורית מבודדת גאוגרפית, דבר שתרם לשימור השפה לצד מעבר קוד נרחב לגאורגית התקנית כיום. מסווגת על ידי אונסק"ו כשפה בסכנת הכחדה ודאית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בסוואנית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: משפחה קרטבלית (ענף סוואני — אחות לזאן-גאורגית)
| משמעות | סוואנית | מגרלית | לאז | גאורגית | פרוטו-קרטבלית | יוצ׳י | אנדית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ლიც /lits/ | წყარი /tsʼqʼari/ | წკარი /tsʼkari/ | წყალი /tsʼqʼali/ | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar/ | tse /tse/ | лъен /ɬen/ |
| אש | ლემესგ /lemesɡ/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | დაჩხური /datʃxuri/ | ცეცხლი /tsetsxli/ | *cecxl- /cecxl/ | ʼyati /ʔjati/ | цӏай /tsʼaj/ |
| שמש | მიჟ /miʒ/ | ბჟა /bʒa/ | მჟორა /mʒora/ | მზე /mze/ | *mze- /mze/ | tso /tso/ | миллӏи /milːi/ |
| ירח | დოშდულ /doʃdul/ | თუთა /tʰutʰa/ | თუთა /tʰutʰa/ | მთვარე /mtʰvare/ | *tute- /tute/ | shafa /ʃafa/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ |
| כוכב | ამტყუ̂ა̈სგ /amtʼqʼwæsɡ/ | მურიცხი /muritsxi/ | მურუცხი /murutsxi/ | ვარსკვლავი /varskvlavi/ | — /—/ | weʼyv /weʔjʌ̃/ | цӏцӏа /tsʼːa/ |
| לילה | ლეთ /let/ | სერი /seri/ | სერი /seri/ | ღამე /ɣame/ | *na /na/ | pado /pado/ | релъо /reɬo/ |
| גשם | უჩხა /utʃxa/ | ჭვიმა /tʃʼvima/ | ჭიმა /tʃʼima/ | წვიმა /tsʼvima/ | *cvim- /tsvim/ | — | цӏцӏа /tsʼːa/ |
| שלג | მუს /mus/ | თირი /tʰiri/ | მთვირი /mtviri/ | თოვლი /tʰovli/ | *towl- /towl/ | sta /sta/ | анзи /anzi/ |
| רוח | ბიქუ̂ /bikʰw/ | ბორია /boria/ | იხი /ixi/ | ქარი /kʰari/ | — | — | мочи /motʃi/ |
| אדמה | გიმ /ɡim/ | დიხა /dixa/ | ლეტა /letʼa/ | მიწა /mitsʼa/ | — | — | онщи /onʃːi/ |
| אבן | ბა̈ჩ /bætʃ/ | ქუა /kʰua/ | ქვა /kʰva/ | ქვა /kʰva/ | *ḳwa /kʼwa/ | — | — |
| הר | ლახუ̂ /laxw/ | გვალა /ɡvala/ | დაღი /daɣi/ | მთა /mtʰa/ | — | — | — |
| ים | ძუღუ̂ა /dzuɣwa/ | ზუღა /zuɣa/ | ზუღა /zuɣa/ | ზღვა /zɣva/ | *zoɣwa- /zoɣwa/ | — | релъо /reɬo/ |
| אמא | დი /di/ | დიდა /dida/ | ნანა /nana/ | დედა /deda/ | *deda- /deda/ | ditsehæ /ditsehæ/ | ила /ila/ |
| אבא | მუ /mu/ | მუმა /muma/ | ბაბა /baba/ | მამა /mama/ | *mama- /mama/ | dzetʼe /dzetʼe/ | има /ima/ |
| בת | ჰასუ̂იშ /haswiʃ/ | ცირა /tsira/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | ქალიშვილი /kʰaliʃvili/ | *asul- /asul/ | — | йеши /jeʃi/ |
| אני | მი /mi/ | მა /ma/ | მა /ma/ | მე /me/ | *me /me/ | di /di/ | ден /dẽ/ |
| אתה | სი /si/ | სი /si/ | სი /si/ | შენ /ʃen/ | *sen- /sen/ | tse /tse/ | мин /min/ |
| אנחנו | ნა̈ჲ /næj/ | ჩქი /tʃkʰi/ | ჩქუ /tʃku/ | ჩვენ /tʃʰven/ | *čwen /tʃwen/ | ʼõdi / nõdi /ʔõdi / nõdi/ | илӏил /itɬʼil/ |
| שם | ჟახე /ʒaxe/ | ჯოხო /dʒoxo/ | ჯოხო /dʒoxo/ | სახელი /saxeli/ | *saqel- /saqel/ | tiʼe /tiʔe/ | цӏер /tsʼeːr/ |
| אדם | ამსუ̂ალდ /amswald/ | კოჩი /kʼotʃi/ | კოჩი /kʼotʃi/ | ადამიანი /adamiani/ | *ḳac₁- /kʼats/ | — | гьекӏа /hekʼa/ |
| ראש | თხუ̂იმ /tʰxwim/ | დუდი /dudi/ | თი /tʰi/ | თავი /tʰavi/ | *taw- /taw/ | — | мийар /mijar/ |
| עין | თე /tʰe/ | თოლი /tʰoli/ | თოლი /tʰoli/ | თვალი /tʰvali/ | *tʼwal- /tʼwal/ | gochi /ɡotʃʰi/ | гьаркӏо /harkʼo/ |
| אוזן | შდიმ /ʃdim/ | ჸუჯი /ʔudʒi/ | უჯი /udʒi/ | ყური /qʼuri/ | *qur- /qur/ | — | гьантӏикӏа /hantʼikʼa/ |
| אף | ნეფხუ̂ნა /nepʰxwna/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ჩხვინდი /tʃxvindi/ | ცხვირი /tsxviri/ | *cxwir- /tsxwir/ | — | магьар /mahar/ |
| פה | უ̂იშკუ̂ /wiʃkʼw/ | პიჯი /pʼidʒi/ | პიჯი /pʼidʒi/ | პირი /pʼiri/ | — | — | кӏол /kʼol/ |
| שן | შდიქ /ʃdikʰ/ | კიბირი /kʼibiri/ | კიბირი /kʼibiri/ | კბილი /kʼbili/ | *swa /sʷa/ | kẽ /kẽ/ | сол /sol/ |
| לשון | ნინ /nin/ | ნინა /nina/ | ნენა /nena/ | ენა /ena/ | *bli /bli/ | kʼẽka /kʼẽka/ | мицӏцӏи /mitsʼːi/ |
| יד | ში /ʃi/ | ხე /xe/ | ხე /xe/ | ხელი /xeli/ | *qel- /qel/ | weʼothæ /weʔotʰæ/ | рекьа /rekʼa/ |
| כף רגל | ჭიშხ /tʃʼiʃx/ | კუჩხი /kʼutʃxi/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | ფეხი /pʰexi/ | *berq- /berq/ | wedithæ /weditʰæ/ | чукӏа /tʃukʼa/ |
| לב | გუ̂ი /ɡwi/ | გური /ɡuri/ | გური /ɡuri/ | გული /ɡuli/ | *gul- /gul/ | wethæ /wetʰæ/ | рокӏо /rokʼo/ |
| עצם | ჯიჯუ̂ /dʒidʒw/ | ძვალი /dzvali/ | ყვილი /qʼvili/ | ძვალი /dzvali/ | *ʒ₁ʒ₁w-al- /dzdzwal/ | weshʼe /weʃʼe/ | рокьи /rotɬʼi/ |
| דם | ზისხ /zisx/ | ზისხირი /zisxiri/ | დიცხირი /ditsxiri/ | სისხლი /sisxli/ | *swiᴬ /swi/ | wi /wi/ | гьин /hin/ |
| קקי | ლეგ /leɡ/ | — | — | კაკა /kʼakʼa/ | — | — | — |
| אהבה | — /—/ | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | ოროფა /oropa/ | სიყვარული /siqʼvaruli/ | *q̇war- /qʼwar/ | — /—/ | — /—/ |
| עץ | მეგა̈მ /meɡæm/ | ჯა /dʒa/ | ჯა /dʒa/ | ხე /xe/ | — /—/ | ʼya /ʔja/ | рикьва /riqʷːa/ |
| כלב | ჟეღ /ʒeɣ/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ძაღლი /dzaɣli/ | *ʒaɣl- /ʒaɣl/ | dzene /dzene/ | хвай /χʷaj/ |
| חתול | ციცუ̂ /tsitsw/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატუ /kʼatʼu/ | კატა /kʼatʼa/ | *cic(o)- /tsitso/ | — /—/ | — /—/ |
| דג | ცუზ /tsuz/ | ჩხომი /tʃxomi/ | ჩხომი /tʃxomi/ | თევზი /ˈtʰevzi/ | *tewz- /tewz/ | shu /ʃu/ | хвами /χwami/ |
| ציפור | ნა̈პოლ /næpʼol/ | ჩიტი /tʃitʼi/ | კინჩი /kʼintʃi/ | ჩიტი /tʃʰitʼi/ | *sir- /sir/ | — | щеким /ʃːekim/ |
| פרפר | პერპელ /pʼerpʼel/ | ფარფალია /pʰarpʰalia/ | ფარფალი /pʰarpʰali/ | პეპელა /pʼepʼela/ | *perper- /perper/ | — | чӏемерчӏа /tʃʼemertʃʼa/ |
| ביצה | ლჷგრე /ləɡre/ | მარქვალი /markʰvali/ | მაქვალი /makvali/ | კვერცხი /kʼvertsxi/ | — | — | кӏоркӏон /kʼorkʼon/ |
| דוב | და̈შდუ̂ /dæʃdw/ | თუნთი /tʰuntʰi/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | დათვი /datʰvi/ | *datw- /datw/ | — | сей /sej/ |
| סוס | ჩა̈ჟ /tʃʰæʒ/ | ცხენი /tsxeni/ | ნცხენი /ntsxeni/ | ცხენი /tsxeni/ | — | — | кӏоту /kʼotu/ |
| בית | ქორ /kʰor/ | ოხორი /oxori/ | ოხორი /oxori/ | სახლი /saxli/ | — /—/ | yufa /jufa/ | хъоро /qʼoro/ |
| חלב | ლჷჯე /lədʒe/ | ბჟა /bʒa/ | ბჯა /bdʒa/ | რძე /rdze/ | *(s)ʒ₁e- /dze/ | — | шив /ʃiv/ |
| דבש | თუ /tʰu/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თოფური /tʰopʰuri/ | თაფლი /tʰapʰli/ | *tapl- /tapl/ | — | гьунцӏцӏи /huntsʼːi/ |
| מלח | ჯიმ /dʒim/ | ჯიმუ /dʒimu/ | მცუმუ /mtsumu/ | მარილი /marili/ | *ʒ₁um- /dzum/ | — | цӏцӏон /tsʼːon/ |
| יין | ღუ̂ინელ /ɣwinel/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინი /ɣvini/ | ღვინო /ɣvino/ | *ɣwino- /ɣwino/ | — | чагъир /tʃaʁir/ |
| ברזל | ბერეჟ /bereʒ/ | რკინა /rkʼina/ | ერკინა /erkʼina/ | რკინა /rkʼina/ | — | — | ккуб /kːub/ |
| גלגל | ბარბელ /barbel/ | ბორბალი /borbali/ | ბარბალი /barbali/ | ბორბალი /borbali/ | — | — | чӏуриги /tʃʼuriɡi/ |
| משי | ყა̈ჭ /qʼætʃʼ/ | აბრეშუმი /abreʃumi/ | მეტაქსი /metʼakʰsi/ | აბრეშუმი /abreˈʃumi/ | — | — | чиллай /tʃilːaj/ |
| ספר | ლა̈ირ /læir/ | წინგი /tsʼinɡi/ | სუპარა /supʼara/ | წიგნი /ˈtsʼiɡni/ | — | — | хуча /χutʃa/ |
| לאכול | ლიზუ̂ებ /lizweb/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | ჩამუ /tʃamu/ | ჭამა /tʃʼama/ | *č̣am- /č̣am/ | gothlæ /ɡoɬæ/ | икъвин /iqʷːin/ |
| לשתות | ლითრე /litʰre/ | წუმა /tsʼuma/ | ხცემა /xtsema/ | დალევა /daleva/ | *s₁w- /sw/ | pʼe /pʼe/ | игьин /ihin/ |
| לישון | ლიუ̂ჟე /liwʒe/ | — | ონჯირუ /ondʒiru/ | ძილი /dzili/ | — | — | кьихинну /tɬʼiχinːu/ |
| אחד | ეშხუ /eʃxu/ | ართი /artʰi/ | არ /ar/ | ერთი /ertʰi/ | *ert- /ert/ | hitʼe /hitʼe/ | цеб /tseb/ |
| שתיים | ჲორი /jori/ | ჟირი /ʒiri/ | ჟურ /ʒur/ | ორი /ori/ | *jor- /jor/ | nõwe /nõwe/ | чӏеди /tʃʼedi/ |
| שלוש | სემი /semi/ | სუმი /sumi/ | სუმ /sum/ | სამი /sami/ | *sam- /sam/ | nǫkæ /nõkæ/ | лъобгу /ɬobɡu/ |
| ארבע | უ̂ოშთხუ̂ /woʃtʰxw/ | ოთხი /otʰxi/ | ოთხო /otxo/ | ოთხი /otxi/ | *otxo- /otxo/ | — | богъогу /boʁoɡu/ |
| חמש | უ̂ოხუ̂იშდ /woxwiʃd/ | ხუთი /xutʰi/ | ხუთ /xutʰ/ | ხუთი /xutʰi/ | *xut- /xut/ | chʼwahe /tʃʼwahe/ | иншдугу /inʃːduɡu/ |
| מאה | აშირ /aʃir/ | ოში /oʃi/ | ოში /oʃi/ | ასი /asi/ | *as- /as/ | — | бешонугу /beʃonuɡu/ |
| שלום | ხოჩა ლადა̈ღ /xotʃa ladæɣ/ | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | ბრუნდი /brundi/ | გამარჯობა /ɡamardʒoba/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | ივასუ ხარი /ivasu xari/ | მარდი /mardi/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | მადლობა /madloba/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | ხოჩა /xotʃa/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | ჯურა /dʒura/ | კარგი /kʼarɡi/ | — /—/ | sæle /sæle/ | шув /ʃuv/ |
| חדש | მახე /maxe/ | ახალი /axali/ | აღანი /aɣani/ | ახალი /axali/ | *max- /max/ | — | цӏив /tsʼiv/ |
| אדום | წჷრნი /tsʼərni/ | ჭითა /tʃʼitʰa/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | წითელი /tsʼitʰeli/ | *čʼitʼel- /čʼitʼel/ | tshyathla /tsʰjaɬa/ | гьири /hiri/ |
| לבן | თუ̂ეთუ̂ნე /tʰwetʰwne/ | ჩე /tʃe/ | ქჩე /kʰtʃe/ | თეთრი /tʰetʰri/ | *ter- /ter/ | — | гьацӏа /hatsʼa/ |
| שחור | მეშხე /meʃxe/ | უჩა /utʃa/ | უჩა /utʃa/ | შავი /ʃavi/ | — | — | бечӏедир /betʃʼedir/ |
| ירוק | ჲჷრჟი /jərʒi/ | წვანე /tsʼvane/ | ხანჭელი /xantʃʼeli/ | მწვანე /mtsʼvane/ | — | — | хочи /χotʃi/ |
| כחול | ჲჷრჟი /jərʒi/ | ლურჯი /lurdʒi/ | ჯღატა /dʒɣatʼa/ | ლურჯი /ˈlurdʒi/ | — | — | решинкьелӏи /reʃinkʼeˈlːi/ |
| תה | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაი /tʃʰai/ | ჩაჲი /tʃʰaji/ | ჩაი /tʃʰai/ | — | — | — |
| סוכר | შაქარ /ʃakʰar/ | შანქარი /ʃankʰari/ | შექერი /ʃekʰeri/ | შაქარი /ʃakʰari/ | — | — | чакар /tʃakar/ |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap