Basa Betawi
ภาษาเบตาวี
ออสโตรนีเซียน (มลายู-พอลินีเซียน, มลายิก — Malay-based, heavily restructured)
ภาษาเบตาวีเป็นภาษาพูดพื้นถิ่นฐานมลายูของกรุงจาการ์ตา เป็นภาษาในชีวิตประจำวันของชาวเบตาวี ซึ่งก่อตัวขึ้นในเมืองบาตาเวียสมัยอาณานิคมจากบรรพบุรุษชาวมลายู ซุนดา ชวา บาหลี จีน อาหรับ และมาร์ไดเกอร์ (Mardijker) โครงสร้างของภาษาอยู่ในกลุ่มมลายิก (Malayic) แต่ถูกปรับโครงสร้างใหม่อย่างหนักจากการสัมผัสภาษา คำสรรพนามบุรุษสามัญเป็นคำยืมจากภาษาฮกเกี้ยน (guè 'ฉัน' จาก 我, lu 'เธอ' จาก 汝) และคำศัพท์ในชีวิตประจำวันจำนวนมากมาจากภาษาชวา บาหลี อาหรับ และดัตช์ ลักษณะเด่นที่ได้ยินชัดที่สุดของสำเนียงเมืองจาการ์ตาคือการเปลี่ยน -a ท้ายคำเป็น -è (apa → apè, kita → kitè) พร้อมกับการสูญเสีย -h ท้ายคำ (rumah → ruma) และการลดระดับ /ai/ กับ /au/ เป็น /aɛ/ และ /o/ (air → aèr, kalau → kalo) ภาษานี้ถูกเขียนสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคนด้วยอักษรที่ดัดแปลงจากอักษรอาหรับซึ่งคนท้องถิ่นเรียกว่า Arab Gundul และด้วยอักษรละติน ทั้งยังมีขนบเพลงและภาพยนตร์ที่บันทึกไว้เป็นจำนวนมาก Ethnologue จัดระดับไว้ที่ 6b คือถูกคุกคาม ผู้ใหญ่ทั่วเขตมหานครจาการ์ตายังคงพูดภาษานี้ แต่ภาษาอินโดนีเซียกำลังเข้าแทนที่ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ แม้ว่าคำสรรพนามและคำอนุภาคของเบตาวีจะกลายเป็นแกนหลักของภาษาอินโดนีเซียปากตลาดระดับชาติไปแล้วก็ตาม
พื้นที่ที่ใช้พูด
87 คำหลักในภาษาเบตาวี
coklat
แหล่งข้อมูล
- Chaer, Abdul. 2009. Kamus Dialek Jakarta (rev. ed., Masup Jakarta), via ABVD 1686 "Betawi Malay (Tengahan dialect)" (Kevin Yusuf Tj.); Betawi Wikipedia (bew.wikipedia.org) for the è/é spelling (aèr 189 hits, mataari 33, pu'un 17, babè, guè, mèra)
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาที่เกี่ยวข้อง: ออสโตรนีเซียน (มลายู-พอลินีเซียน, มลายิก — Malay-based, heavily restructured)
| ความหมาย | ภาษาเบตาวี | ภาษามลายูปาปัว | ภาษามูซี | ภาษามลายูมาลูกูเหนือ | ภาษามลายูอัมบน | ภาษาอินโดนีเซีย | ภาษามลายู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | aèr /aɛr/ | air /aer/ | ayek /ajek/ | aer /aer/ | aer /aer/ | air /ˈair/ | air /ˈair/ |
| ไฟ | api /ˈapi/ | api /ˈapi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| ดวงอาทิตย์ | mataari /mataˈari/ | matahari /mataˈhari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| ดวงจันทร์ | bulan /ˈbulan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| ดาว | bintang /ˈbintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| คืน | malem /maləm/ | malam /malam/ | malem /maləm/ | malam /malam/ | malang /malaŋ/ | malam /ˈmalam/ | malam /ˈmalam/ |
| ฝน | ujan /uˈdʒan/ | ujan /udʒan/ | ujan /uˈdʒan/ | ujang /uˈdʒaŋ/ | ujang /udʒaŋ/ | hujan /ˈhudʒan/ | hujan /ˈhudʒan/ |
| หิมะ | salju /saldʒu/ | salju /saldʒu/ | — | salju /saldʒu/ | — | salju /saldʒu/ | salji /saldʒi/ |
| ลม | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | anging /aŋiŋ/ | angin /ˈaŋin/ | angin /ˈaŋin/ |
| ดิน | tanah /tanah/ | tana /tana/ | tanah /tanah/ | tana /tana/ | tana /tana/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ |
| หิน | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /ˈbatu/ |
| ภูเขา | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡuˈnuŋ/ | gunung /ɡuˈnuŋ/ |
| ทะเล | laut /laut/ | laut /laut/ | laot /laot/ | lao /lao/ | lau /lau/ | laut /ˈlaut/ | laut /ˈlaut/ |
| แม่ | enyaʼ /əˈɲaʔ/ | mama /ˈmama/ | mak /mak/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ |
| พ่อ | babè /baˈbɛ/ | bapa /ˈbapa/ | bapak /bapak/ | papa /papa/ | papa /papa/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ |
| ลูกสาว | anak perempuan /anak pərəmpuan/ | anak prempuan /anak prempuan/ | — | ana parampuang /ana parampuaŋ/ | ana parangpuang /ana paraŋpuaŋ/ | anak perempuan /anak pərəmpuan/ | anak perempuan /anak pərəmpuan/ |
| ฉัน | guè /ɡuˈwɛ/ | sa /sa/ | aku /aku/ | kita /kita/ | beta /beta/ | saya /saja/ | saya /saja/ |
| คุณ | lu /lu/ | ko /ko/ | kau /kau/ | ngana /ŋana/ | ose /ose/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ |
| เรา | kite /kite/ | kitorang /kitoraŋ/ | kito / kami /kito / kami/ | torang /toraŋ/ | katong /katoŋ/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ |
| ชื่อ | nama /ˈnama/ | nama /nama/ | namo /namo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ |
| คน | orang /oraŋ/ | orang /oraŋ/ | wong /woŋ/ | orang /oraŋ/ | orang /oraŋ/ | orang /ˈoraŋ/ | orang /ˈoraŋ/ |
| หัว | palè /palɛ/ | kepala /kepala/ | palak /palak/ | kapala /kapala/ | kapala /kapala/ | kepala /kəˈpala/ | kepala /kəˈpala/ |
| ตา | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| หู | kuping /kupiŋ/ | tlinga /tliŋa/ | telingo /teliŋo/ | talinga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | telinga /təˈliŋa/ | telinga /təˈliŋə/ |
| จมูก | idung /iduŋ/ | idong /idoŋ/ | idung /iduŋ/ | idong /idoŋ/ | idong /idoŋ/ | hidung /hiˈduŋ/ | hidung /hiˈduŋ/ |
| ปาก | mulut /mulut/ | mulut /mulut/ | mulut /mulut/ | mulu /mulu/ | mulu /mulu/ | mulut /ˈmulut/ | mulut /ˈmulut/ |
| ฟัน | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ˈɡiɡi/ | gigi /ˈɡiɡi/ |
| ลิ้น | lida /lida/ | lida /lida/ | lidah /lidah/ | lida /lida/ | lida /lida/ | lidah /ˈlidah/ | lidah /ˈlidah/ |
| มือ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /taŋan/ | tangang /taŋaŋ/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| เท้า | kaki /kaki/ | kaki /ˈkaki/ | — | kaki /kaki/ | kaki /kaki/ | kaki /ˈkaki/ | kaki /ˈkaki/ |
| ใจ | ati /ˈati/ | hati /ˈhati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| กระดูก | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ |
| เลือด | dare /dare/ | dara /dara/ | darah /darah/ | dara /dara/ | dara /dara/ | darah /ˈdarah/ | darah /ˈdarah/ |
| อึ | tai /tai/ | — | taik /taik/ | tai /tai/ | tai /tai/ | pup /pup/ | tahi /ˈtahi/ |
| รัก | cinta /ˈtʃinta/ | sayang /ˈsajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ |
| ต้นไม้ | puʼun /puˈʔun/ | pohon /ˈpohon/ | kayu /kaju/ | pohong /pohoŋ/ | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ |
| หมา | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| แมว | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| ปลา | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikaŋ/ | ikan /ˈikan/ | ikang /ˈikaŋ/ | ikang /ˈikaŋ/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ |
| นก | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ |
| ผีเสื้อ | kupu-kupu /kupukupu/ | — | — | — | — | kupu-kupu /kupukupu/ | rama-rama /rama rama/ |
| ไข่ | telor /təlor/ | telor /telor/ | telok /telok/ | tolor /tolor/ | talor /talor/ | telur /təˈlur/ | telur /təˈlor/ |
| หมี | biruang /biruaŋ/ | — | — | — | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ |
| ม้า | kuda /ˈkuda/ | kuda /kuda/ | — | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ | kuda /ˈkuda/ | kuda /ˈkuda/ |
| บ้าน | rume /ˈrumə/ | ruma /ˈruma/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ |
| นม | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| น้ำผึ้ง | madu /madu/ | madu /ˈmadu/ | — | madu /madu/ | madu /madu/ | madu /ˈmadu/ | madu /ˈmadu/ |
| เกลือ | garem /ɡarəm/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garang /ɡaraŋ/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ |
| ไวน์ | anggur /aŋɡur/ | anggur /aŋɡur/ | — | anggur /ˈaŋɡur/ | anggor /ˈaŋɡor/ | anggur /aŋɡur/ | wain /wain/ |
| ข้าว | beras /bəras/ | — | beras /bəras/ | baras /baˈras/ | baras /baras/ | beras /bəˈras/ | beras /bəˈras/ |
| ช็อกโกแลต | coklat | — | coklat /tʃoklat/ | — | — | coklat /ˈtʃoklat/ | coklat /ˈtʃoklat/ |
| เหล็ก | besi /bəˈsi/ | besi /ˈbesi/ | besi /bəsi/ | besi /besi/ | besi /besi/ | besi /bəsi/ | besi /bəsi/ |
| ล้อ | roda /roda/ | roda /roda/ | — | roda /roda/ | roda /roda/ | roda /roda/ | roda /roda/ |
| ไหม | sutra /sutra/ | — | — | sutra /sutra/ | sutra /sutra/ | sutra /ˈsutra/ | sutera /suˈtəra/ |
| หนังสือ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /ˈbuku/ | buku /ˈbuku/ |
| กิน | makan /ˈmakan/ | makan /ˈmakan/ | makan /makan/ | makang /makaŋ/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ | makan /makan/ |
| ดื่ม | minum /ˈminum/ | minum /ˈminum/ | minum /minum/ | minong /minoŋ/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ | minum /minum/ |
| นอน | tidur /tidur/ | tidor /tidor/ | tido /tido/ | tidor /tidor/ | tidor /tidor/ | tidur /tidur/ | tidur /tidor/ |
| หนึ่ง | atu /ˈatu/ | satu /ˈsatu/ | siko /siko/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| สอง | dua /ˈduwa/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| สาม | tige /tiɡə/ | tiga /tiɡa/ | tigo /tiɡo/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ |
| สี่ | empat /əmpat/ | empat /empat/ | empat /əmpat/ | ampa /ampa/ | ampa /ampa/ | empat /əmpat/ | empat /əmpat/ |
| ห้า | lima /lima/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| ร้อย | seratus /səratus/ | seratus /seratus/ | seratus /səratus/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ | seratus /səratus/ | seratus /səratus/ |
| สวัสดี | salamalékum /salamaˈlekum/ | halo /ˈhalo/ | halo /halo/ | cerang /tʃeraŋ/ | tabea /tabea/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ |
| ขอบคุณ | makasi /maˈkasi/ | trima kasi /ˈtrima ˈkasi/ | terimo kasih /terimo kasih/ | tarima kase /tarima kase/ | dangke /daŋke/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ |
| ดี | baèk /baˈɛʔ/ | bae /ˈbae/ | bagus /baɡus/ | bae /bae/ | bae /bae/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ |
| ใหม่ | baru /baru/ | baru /baru/ | anyar /aɲar/ | baru /baru/ | baru /baru/ | baru /ˈbaru/ | baru /ˈbaru/ |
| แดง | mèra /ˈmɛra/ | mera /ˈmeɾa/ | merah /ˈmerah/ | mera /ˈmera/ | mera /ˈmera/ | merah /ˈmerah/ | merah /ˈmerah/ |
| ขาว | puti /puti/ | puti /puti/ | putih /putih/ | puti /puti/ | puti /puti/ | putih /ˈputih/ | putih /ˈputeh/ |
| ดำ | item /itəm/ | hitam /hitam/ | item /itəm/ | itam /itam/ | itang /itaŋ/ | hitam /ˈhitam/ | hitam /ˈhitam/ |
| เขียว | ijo /ˈidʒo/ | hijou /hidʒou/ | ijo /idʒo/ | ijo /idʒo/ | ijo /idʒo/ | hijau /ˈhidʒau/ | hijau /ˈhidʒau/ |
| สีน้ำเงิน | biru /biru/ | biru /ˈbiɾu/ | — | biru /biru/ | biru /biru/ | biru /ˈbiru/ | biru /ˈbiru/ |
| คอมพิวเตอร์ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /kɔmˈputə(r)/ |
| ซูชิ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /suʃi/ | susyi /suʃi/ |
| ชา | té /te/ | — | — | — | — | teh /tɛh/ | teh /teh/ |
| กาแฟ | kupi /kupi/ | — | — | — | — | kopi /ˈkopi/ | kopi /ˈkopi/ |
| น้ำตาล | gula /ɡula/ | — | — | — | — | gula /ˈɡula/ | gula /ˈɡula/ |
หน้า 1/10
เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก
จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap