هزارگی
哈扎拉吉语
伊朗语支（波斯）
哈扎拉吉语(Hazaragi)是以阿富汗中部哈扎拉贾特地区为核心使用的波斯语变体,是哈扎拉人的母语,在阿富汗内外都拥有大量讲者。其重要的离散群体广泛分布于巴基斯坦的奎达、伊朗的马什哈德,以及澳大利亚和欧洲的再安置社区,使该语言获得了显著的跨国传播。它在音系上(如/b/→/w/、元音弱化)、词汇上以及独具特色的蒙古语和突厥语借词层方面与标准达里语呈现出一定差异,这反映了察合台时期从中亚派出的蒙古族随从在阿富汗中央高地长期定居的历史背景。
使用地区
哈扎拉吉语的87个核心词
来源
- Hazaragi Bible (bible.com 4232) — the row matches it in آفتو 'sun' (MAT 24:29 آفتَو), ستاره, آو 'water' (JHN 13:5), دان 'mouth' (MAT 15:11), انسان 'person' (MAT 4:4), کوه (MAT 17:1), ماهی (MAT 12:40), خون (MAT 26:28), عسل (MAT 3:4), نمک (MAT 5:13), سیاه / سفید (MAT 5:36), سر (MAT 10:30), پای (JHN 13:5 پایای), نود و نه (MAT 18:12 نَوَد-و-نُه); Shahristani, Qāmūs-i lahja-yi Darī-yi Hazāragī (archive.org 20240518_20240518_1445; OCR unusable, cited by r57 from page images)
单词比较
与同属伊朗语支（波斯）的语言比较
| 含义 | 哈扎拉吉语 | 达里语 | 犹太波斯语 | 塔吉克语 | 古典波斯语 | 南洛尔语 | 巴赫蒂亚里语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | آو /ɑːw/ | آب /ɑːb/ | אב /ɒːb/ | об /ob/ | آب /aːb/ | âw /ɒːw/ | او /aw/ |
| 火 | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | оташ /otaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | taš /taʃ/ | تش /tæʃ/ |
| 太阳 | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xoɾʃed/ | חורשיד /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | xor /xor/ | خور /xor/ |
| 月亮 | مه /maː/ | ماه /mɑːh/ | מאה /mɒːh/ | моҳ /moh/ | ماه /maːh/ | mâng /mɑːŋ/ | مانگ /mãŋ/ |
| 星 | ستاره /sitɑra/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | סתארה /setɒre/ | ситора /sitoˈra/ | ستاره /sitaːra/ | estâre /esˈtɑːɾe/ | ئستاره /estɒːɾe/ |
| 晚上 | شو /ʃaw/ | شب /ʃaw/ | שב /ʃab/ | шаб /ʃab/ | شب /ʃab/ | šow /ʃow/ | شو /ʃaw/ |
| 雨 | باران /bɒɾɒn/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | — | борон /boˈron/ | باران /baːˈraːn/ | bârun /bɒːrun/ | بارون /bɒːrun/ |
| 雪 | برف /barf/ | برف /barf/ | ברף /bæɾf/ | барф /barf/ | برف /barf/ | barf /barf/ | برف /barf/ |
| 风 | باد /bɒd/ | باد /bɑːd/ | באד /bɒd/ | бод /bod/ | باد /baːd/ | bâd /bɒd/ | باد /bɒd/ |
| 土 | خاک /xɑk/ | خاک /xɑːk/ | — | хок /xok/ | خاک /xaːk/ | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ |
| 石头 | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ | санг /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | sang /saŋɡ/ | برد /beɾd/ |
| 山 | کوه /koh/ | کوه /koːh/ | — | кӯҳ /kɵh/ | کوه /koːh/ | — | کُه /koh/ |
| 海 | دریا /darjɒ/ | بحر /bahr/ | — | баҳр /bahr/ | دریا /darˈjaː/ | — | دریا /derjɒː/ |
| 母亲 | آبه /ɑːba/ | مادر /mɑːdaɾ/ | מאדר /mɒːdær/ | модар /modar/ | مادر /maːdar/ | dâ /dɑː/ | دا /daː/ |
| 父亲 | آته /ɑːta/ | پدر /padaɾ/ | פדר /pedær/ | падар /padar/ | پدر /pidar/ | bowâ /boˈwɑː/ | بوا /bowa/ |
| 女儿 | دختر /duxtar/ | دختر /duxˈtaɾ/ | דוכתר /doxˈtær/ | духтар /duxtar/ | دختر /duxtar/ | — | دهدر /dohdar/ |
| 我 | مه /ma/ | من /man/ | מן /man/ | ман /man/ | من /man/ | mo /mo/ | مو /mo/ |
| 你 | تو /tu/ | تو /to/ | תו /to/ | ту /tu/ | تو /toː/ | to /to/ | تو /to/ |
| 我们 | ما /mɒ/ | ما /mɑː/ | מא /mɒ/ | мо /mo/ | ما /maː/ | ima /iˈma/ | ایما /ima/ |
| 名字 | نام /nɑm/ | نام /nɑːm/ | נאם /nɒm/ | ном /nom/ | نام /naːm/ | num /num/ | نوم /num/ |
| 人 | انسان /insɒn/ | انسان /insɑːn/ | — | одам /oˈdam/ | کس /kas/ | — | آدم /ɒːdom/ |
| 头 | سر /sar/ | سر /sar/ | — | сар /sar/ | سر /sar/ | — | سر /sar/ |
| 眼睛 | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | tiya /tiˈja/ | تیه /tijah/ |
| 耳朵 | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | גוש /ɡuʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ |
| 鼻子 | بینی /bini/ | بینی /biːˈniː/ | — | бинӣ /biˈni/ | بینی /biːniː/ | — | — |
| 嘴 | دان /dɒn/ | دهان /dahɑːn/ | — | даҳон /daˈhon/ | دهان /dahaːn/ | — | دهون /dohun/ |
| 牙 | دندان /dandɒn/ | دندان /dandɑːn/ | דנדאן /dandɒn/ | дандон /dandon/ | دندان /dandaːn/ | dendun /dendun/ | دندون /dendun/ |
| 舌头 | زبان /zabɒn/ | زبان /zabɑːn/ | זבאן /zabɒn/ | забон /zaˈbon/ | زبان /zabaːn/ | zown /zown/ | زون /zun/ |
| 手 | دست /dast/ | دست /dast/ | דסת /dæst/ | даст /dast/ | دست /dast/ | das /das/ | دست /das/ |
| 脚 | پای /pɒj/ | پا /pɑː/ | פא /pɒ/ | пой /poj/ | پای /paːj/ | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ |
| 心 | دل /dil/ | دل /dil/ | דל /del/ | дил /dil/ | دل /dil/ | del /del/ | دل /del/ |
| 骨头 | استخوان /ustuxɒn/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | אסתכואן /ostoxɒn/ | устухон /ustuˈxon/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | has /has/ | استخون /astaxun/ |
| 血 | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | כון /xun/ | хун /xun/ | خون /xuːn/ | xun /xun/ | خین /xin/ |
| 爱 | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | עשק /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ |
| 树 | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | דרכת /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /diraxt/ | derext /deˈɾaxt/ | دار /dɒːr/ |
| 狗 | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | סג /sæɡ/ | саг /saɡ/ | سگ /saɡ/ | seg /seɡ/ | کچک /kotʃok/ |
| 猫 | پشک /poʃak/ | پشک /puʃak/ | גורבה /ɡorbe/ | гурба /ɡurˈba/ | گربه /ɡurba/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ | پشی /peʃi/ |
| 鱼 | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | מאהי /mɒːhi/ | моҳӣ /moˈhi/ | ماهی /maːˈhiː/ | mohi /mohi/ | ماهی /moi/ |
| 鸟 | پرنده /paɾanda/ | پرنده /parinda/ | — | паранда /paranda/ | مرغ /murɣ/ | — | بالنده /bɒːlende/ |
| 鸡蛋 | خیگینه /xajɡina/ | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | — | тухм /tuxm/ | خایه /xaːja/ | — | تُحم /tohm/ |
| 熊 | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | — | хирс /xirs/ | خرس /xirs/ | — | خرس /xers/ |
| 马 | آس /ɒs/ | اسپ /asp/ | — | асп /asp/ | اسپ /asp/ | — | اسب /asb/ |
| 房子 | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | כאנה /xɒːne/ | хона /xona/ | خانه /xaːna/ | xune /xuˈne/ | هونه /howne/ |
| 牛奶 | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | שיר /ʃir/ | шир /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | šir /ʃir/ | شیر /ʃir/ |
| 蜂蜜 | عسل /asal/ | عسل /asal/ | — | асал /aˈsal/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | — | عسل /asal/ |
| 盐 | نمک /namak/ | نمک /namak/ | נמך /næmæk/ | намак /naˈmak/ | نمک /namak/ | — | نمک /nemek/ |
| 葡萄酒 | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | — | шароб /ʃarob/ | می /maj/ | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراو /ʃarɒːw/ |
| 米 | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | — | биринҷ /biˈrindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | — | برنج /berendʒ/ |
| 铁 | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | — | оҳан /ohan/ | آهن /aːhan/ | — | آهن /ɒːhan/ |
| 轮子 | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | — | чарх /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | — | — |
| 丝 | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /abreːʃam/ | — | абрешим /abreˈʃim/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | — | اوریشم /awriʃem/ |
| 书 | کتاب /kitɒb/ | کتاب /kiˈtɑːb/ | — | китоб /kiˈtob/ | کتاب /kiˈtaːb/ | — | کتاو /ketɒːw/ |
| 吃 | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xoɾdan/ | חורדן /xordæn/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | خوردن /xʷurdan/ | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ |
| 喝 | نوشیدو /noʃidoː/ | نوشیدن /noʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | xardan /xarˈdan/ | خواردن /xwoɾdan/ |
| 睡觉 | خوابیدو /xɒbidoː/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | — | хобидан /xobiˈdan/ | خفتن /xuftan/ | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوسیدن /xowsiˈdan/ |
| 一 | یک /jak/ | یک /jak/ | יך /jek/ | як /jak/ | یک /jak/ | yak /jak/ | یه /je/ |
| 二 | دو /du/ | دو /du/ | דו /do/ | ду /du/ | دو /doː/ | do /do/ | دو /do/ |
| 三 | سه /se/ | سه /se/ | סה /se/ | се /se/ | سه /sih/ | se /se/ | سه /se/ |
| 四 | چار /tʃɒr/ | چهار /tʃahɑːr/ | — | чор /tʃor/ | چهار /tʃahaːr/ | char /tʃɒr/ | چار /tʃar/ |
| 五 | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | — | панҷ /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ |
| 百 | صد /sad/ | صد /sad/ | — | сад /sad/ | صد /sad/ | sad /sad/ | صد /sæd/ |
| 你好 | سلام /salɑm/ | سلام /salɑːm/ | שלום /ʃɒːlom/ | салом /salom/ | درود /duruːd/ | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /salaːm/ |
| 谢谢 | تشکر /taʃakkur/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | ספאס /sepɒːs/ | раҳмат /rahˈmat/ | سپاس /sipaːs/ | mamnun /mamˈnun/ | ممنون /mamnun/ |
| 好 | خو /xoː/ | خوب /xob/ | חוב /xuːb/ | хуб /xub/ | نیک /neːk/ | xow /xow/ | خو /xoːu/ |
| 新 | نو /naw/ | نو /naw/ | — | нав /nav/ | نو /naw/ | — | نو /naw/ |
| 红 | سرخ /suɾx/ | سرخ /soɾx/ | סורך /suɾx/ | сурх /surx/ | سرخ /surx/ | sorx /soɾx/ | سرخ /seɾx/ |
| 白 | سفید /safed/ | سفید /safeːd/ | ספיד /sefiːd/ | сафед /safed/ | سپید /sɛpiːd/ | sefid /seˈfid/ | اسبید /esbejd/ |
| 黑 | سیاه /sijɒ/ | سیاه /sijɑːh/ | — | сиёҳ /sijoh/ | سیاه /sijaːh/ | — | سیاه /sijɒːh/ |
| 绿 | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | — | сабз /sabz/ | سبز /sabz/ | — | سوز /sawz/ |
| 橙 | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | — | афлесун /afleˈsun/ | نارنج /naːrandʒ/ | — | پرتقال /poɾteɣɒl/ |
| 99 | نود و نه /nawad u no/ | نود و نه /nawad u no/ | — | наваду нӯҳ /navadu nɵh/ | — | — | نود و نه /nævæd o noh/ |
页 1/9
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页