Kisukuma
苏库马语
大西洋-刚果语系(班图语族,苏库马-尼扬韦齐诸语)
苏库马语(Kisukuma)是按 L1 说者数计坦桑尼亚最大的单一班图语,使用者约500万,主要分布于维多利亚湖周边地区(姆万扎、希尼扬加、塔波拉、盖塔、西米尤)。苏库马族是坦桑尼亚最大的民族,约占全国人口16%。该语言具有声调(词干及时态-体貌标记的高低对立)和班图名词类一致(约18类),与尼亚姆韦齐语(nym)关系密切,构成方言连续体,同归班图 F21 区。尽管说者众多,斯瓦希里语(sw)在坦桑尼亚的教育、媒体和行政中占主导地位,苏库马语的文字传统与媒体存在感有限。
使用地区
苏库马语的87个核心词
来源
- Glottolog: Sukuma
- Ethnologue: suk
- Maganga & Schadeberg (1992) Kanuri Comparative Lexicon (Sukuma section)
单词比较
与同属大西洋-刚果语系(班图语族,苏库马-尼扬韦齐诸语)的语言比较
| 含义 | 苏库马语 | 尼亚姆韦齐语 | 尼亚图鲁语 | 马孔德语 | 阿苏语 | 尚巴拉语 | 瑶语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ | maji /madʒi/ | medi /medi/ | mende /mende/ | mazi /mazi/ | meesi /meːsi/ |
| 火 | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | mooto /moːto/ |
| 太阳 | liimi /liːmi/ | lyuba /ljuβa/ | yura /juɾa/ | liduva /liduva/ | idhuva /iðuʋa/ | zuwa /zuwa/ | lyuŵa /ʎuβa/ |
| 月亮 | ng'weji /ŋweːdʒi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ | umweri /umweɾi/ | mwedi /mwedi/ | mwezi /mwezi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | lwesi /lwesi/ |
| 星 | sonda /sonda/ | nsonda /nsonda/ | njota /ndʒota/ | inondwa /inondwa/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | ntondwe /ntondwe/ | ndondwa /ndondwa/ |
| 晚上 | bujiku /budʒiku/ | buziku /buziku/ | utiku /utiku/ | chilo /tʃilo/ | usiku /usiku/ | kilo /kilo/ | chilo /tʃilo/ |
| 雨 | mbula /mbula/ | mbula /mbula/ | mbura /mbura/ | imbula /imbula/ | mvua /mvua/ | fula /fula/ | ula /ula/ |
| 雪 | seluji /seludʒi/ | theluji /θeluʒi/ | seluji /seludʒi/ | — | chasheru /tʃaʃeru/ | — | — |
| 风 | nyaga /ɲaɡa/ | myaga /mjaɡa/ | mpefo /mpefo/ | lipungo /lipuŋɡo/ | mpeho /mpeho/ | mpeho /mpeho/ | mbungo /mbuŋɡo/ |
| 土 | bulongo /buloŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ | irongo /iɾoŋɡo/ | ulongo /uloŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | shanga /ʃaŋɡa/ | litaka /litaka/ |
| 石头 | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | igwe /iɡwe/ | liyanga /lijaŋɡa/ | ibwe /ibwe/ | iwe /iwe/ | liganga /liɡaŋɡa/ |
| 山 | lugulu /luɡulu/ | lugulu /luɡulu/ | gitanto /ɡitanto/ | lichinga /litʃiŋɡa/ | ntuvi /ntuvi/ | muima /muima/ | chitumbi /tʃitumbi/ |
| 海 | nyanza /ɲanza/ | nyanza /ɲanza/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ | bahari /bahari/ | bahali /bahali/ | bahali /bahali/ |
| 母亲 | mayu /maju/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | amao /amao/ |
| 父亲 | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tate /tate/ | atati /atati/ |
| 女儿 | nshike /nʃike/ | mwana mukima /mwana mukima/ | muncha /muntʃa/ | nahaku /nahaku/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwali /mwali/ |
| 我 | nene /nene/ | nene /ˈnene/ | une /une/ | une /une/ | mine /mine/ | imi /imi/ | une /une/ |
| 你 | bebe /bebe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | uwe /uwe/ | uve /uve/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | ugwe /uɡwe/ |
| 我们 | yise /jise/ | iswe /iswe/ | sese /sese/ | hwetu /hwetu/ | uswi /uswi/ | ishwi /iʃwi/ | uwe /uwe/ |
| 名字 | lina /lina/ | lina /ˈlina/ | rina /ɾina/ | lina /lina/ | izina /izina/ | zina /zina/ | liina /liːna/ |
| 人 | munhu /munhu/ | munhu /munhu/ | muntu /muntu/ | munu /munu/ | mntu /mntu/ | mntu /mntu/ | mundu /mundu/ |
| 头 | ntwe /ntwe/ | mutwe /mutwe/ | itwe /itwe/ | muti /muti/ | mtwi /mtwi/ | mtwi /mtwi/ | ntwe /ntwe/ |
| 眼睛 | liso /liso/ | liso /liso/ | riho /riho/ | liso /liso/ | iiso /iːso/ | zisho /ziʃo/ | liso /liso/ |
| 耳朵 | gutu /ɡutu/ | itwi /itwi/ | ikutwi /ikutwi/ | likutu /likutu/ | isikio /isikio/ | shikio /ʃikio/ | liwiwi /liwiwi/ |
| 鼻子 | lyulu /ljulu/ | nindo /nindo/ | mpura /mpuɾa/ | imula /imula/ | fua /fua/ | mpua /mpua/ | lupula /lupula/ |
| 嘴 | nomo /nomo/ | mulomo /mulomo/ | momo /momo/ | kanya /kaɲa/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | kang'wa /kaŋwa/ |
| 牙 | lino /lino/ | lino /lino/ | ino /ino/ | lino /lino/ | jino /dʒino/ | zino /zino/ | liino /liːno/ |
| 舌头 | lulimi /lulimi/ | lulimi /lulimi/ | urimi /urimi/ | lulimi /lulimi/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| 手 | nkono /nkono/ | kukono /kukono/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | mkono /mkono/ | mkono /mkono/ | nkono /nkono/ |
| 脚 | lupambala /lupambala/ | kugulu /kuɡulu/ | mughuu /muɣuː/ | likambatu /likambatu/ | ivunda /ivunda/ | mulundi /mulundi/ | lukongolo /lukoŋɡolo/ |
| 心 | ng'holo /ŋholo/ | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ | ntima /ntima/ | ngiti /ŋɡiti/ | moyo /mojo/ | ntima /ntima/ |
| 骨头 | iguha /iɡuha/ | iguha /iɡuha/ | ikufa /ikufa/ | ligwangwa /liɡwaŋɡwa/ | ivindi /ivindi/ | vuha /vuha/ | liupa /liupa/ |
| 血 | mininga /miniŋɡa/ | magazi /maɡazi/ | sakami /sakami/ | myadi /mjadi/ | sakame /sakame/ | mpome /mpome/ | miasi /miasi/ |
| 便便 | maashi /maːʃi/ | maafi /maːfi/ | — | mavi /mavi/ | — | mavi /mavi/ | manyi /maɲi/ |
| 爱 | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | kupenda /kupenda/ | lumba /lumba/ | kukunda /kukunda/ | unonyelo /unoɲelo/ |
| 树 | nti /nti/ | muti /muti/ | umuti /umuti/ | nnandi /nːandi/ | mti /mti/ | mti /mti/ | chitela /tʃitela/ |
| 狗 | mva /mva/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ |
| 猫 | nyabu /ɲabu/ | paka /paka/ | paka /paka/ | imaaka /imaːka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ |
| 鱼 | ndilo /ndilo/ | somba /soːmba/ | somba /somba/ | homba /homba/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ |
| 鸟 | noni /noni/ | noni /noni/ | nyonyi /ɲoɲi/ | chuni /tʃuni/ | ideghe /ideɣe/ | deghe /deɣe/ | chijuni /tʃidʒuni/ |
| 蝴蝶 | ibalabapu /ibalabapu/ | — | — | lipuluputu /lipuluputu/ | — | hoho /hoho/ | chipuluputwa /tʃipuluputwa/ |
| 鸡蛋 | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | liye /lije/ | igi /iɡi/ | tagi /taɡi/ | lindanda /lindanda/ |
| 熊 | nduba /nduba/ | — | — | dubu /dubu/ | — | — | dubu /dubu/ |
| 马 | falasa /falasa/ | falasi /falasi/ | nyumbu /ɲumbu/ | falasi /falasi/ | farasi /farasi/ | faashi /faːʃi/ | falasi /falasi/ |
| 房子 | numba /numba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | ing'ande /iŋande/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyuumba /ɲuːmba/ |
| 牛奶 | mabeele /mabeːle/ | mabeele /maβeːle/ | maya /maja/ | mavele /mavele/ | mavee /maveː/ | mele /mele/ | maŵele /maβele/ |
| 蜂蜜 | buuki /buːki/ | buuki /buːki/ | ruke /ruke/ | uchi /utʃi/ | nzoke /nzoke/ | woki /woki/ | uchi /utʃi/ |
| 盐 | munhu /munhu/ | munu /munu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | njete /ndʒete/ |
| 葡萄酒 | mvinya /mviɲa/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | divayi /divaji/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ |
| 铁 | jisinza /dʒisinza/ | kisinza /kisinza/ | ichuma /itʃuma/ | chitale /tʃitale/ | kighera /kiɣera/ | kiama /kiama/ | chisyano /tʃisjano/ |
| 轮子 | idandali /idandali/ | — | — | — | — | — | wilo /wilo/ |
| 丝 | halili /halili/ | — | hariri /haɾiɾi/ | halili /halili/ | hariri /hariri/ | halili /halili/ | halili /halili/ |
| 书 | shitabo /ʃitabo/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | chitabu /tʃitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | chitabu /tʃitabu/ |
| 吃 | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kurya /kurja/ | kuja /kuɟa/ | kulya /kuʎa/ |
| 喝 | kung'wa /kuŋwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kukumbila /kukumbila/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kung'wa /kuŋwa/ |
| 睡觉 | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugona /kuɡona/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kugona /kuɡona/ |
| 一 | imo /imo/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ | nimo /nimo/ | imwe /imwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | mo /mo/ |
| 二 | ibili /ibili/ | ibili /iβili/ | aviri /aβiri/ | vavili /vaʋili/ | avili /aβili/ | mbili /mbili/ | iŵili /iβili/ |
| 三 | idatu /idatʊ/ | idatu /idatu/ | itatu /itatu/ | nnaatu /nːaːtu/ | adatu /adatu/ | katatu /katatu/ | sitatu /sitatu/ |
| 四 | ine /ine/ | inne /inːe/ | inne /inːe/ | ncheche /ntʃetʃe/ | — | kane /kaːne/ | ncheche /ntʃetʃe/ |
| 五 | itano /itano/ | itaano /itaːno/ | itano /itano/ | mwaanu /mwaːnu/ | — | kashano /kaʃano/ | nsano /nsano/ |
| 百 | igana /iɡana/ | igana /iɡana/ | ighana /iɣana/ | miya /miːja/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | mia /mia/ |
| 你好 | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | mwadita /mwadita/ | mbukire /mbukiɾe/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | — /—/ | salama /salama/ |
| 谢谢 | nakulumba /nakulumba/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /aˈsante/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | — /—/ |
| 好 | awiza /awiza/ | soga /soɡa/ | kihi /kihi/ | mbone /mbone/ | mwamba /mwamba/ | mtana /mtana/ | chambone /tʃambone/ |
| 新 | pya /pja/ | pya /pja/ | mpya /mpja/ | chahambi /tʃahambi/ | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | jasambano /dʒasambano/ |
| 红 | ndulu /ndulu/ | laluku /laluku/ | ntune /ntune/ | nahuvi /nahuvi/ | nkundu /nkundu/ | nkundu /nkundu/ | chechejeu /tʃetʃedʒeu/ |
| 白 | ape /ape/ | pe /pe/ | njeru /ndʒeru/ | naswe /naswe/ | jewa /dʒewa/ | yengʼaa /jeŋaː/ | cheswela /tʃeswela/ |
| 黑 | api /api/ | pi /pi/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | napi /napi/ | jiru /dʒiru/ | size /size/ | chepiliu /tʃepiliu/ |
| 99 | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | tisini na tisa /tisini na tisa/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | milongo kenda na kenda /miloŋɡo keːnda na keːnda/ | makumi msano ni mcece kwisa msano ni mcece /makumi msano ni mtʃetʃe kwisa msano ni mtʃetʃe/ |
页 1/9
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页