Martu Wangka
Martu wangka
Pama-ñungana (wati / Desierto Occidental)
El martu wangka («habla del pueblo») es una koiné del Desierto Occidental hablada en el Pilbara y el desierto de Gibson por las comunidades manyjilyjarra, kartujarra, warnman y putijarra, centradas en Jigalong. Típico de las lenguas wati, es sufijante-aglutinante, con marcación de caso ergativo-absolutivo, orden de palabras libre y un sistema de cuatro vocales (a, i, u, más la longitud).
Dónde se habla
87 palabras esenciales en martu wangka
Fuentes
- Marsh, James (1976) The Grammar of Mantjiltjara. MA thesis, Arizona State University.
- Burgman, Albert (2010) Martu Wangka to English Dictionary. Wangka Maya Pilbara Aboriginal Language Centre, South Hedland.
- Glottolog: Martu Wangka
- AUSTLANG A51 Martu Wangka
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Pama-ñungana (wati / Desierto Occidental)
| Significado | Martu wangka | Pintupi-luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Nhanda | Adnyamathanha | Warlpiri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kalyu /kaʎu/ | kapi /kapi/ | awi /awi/ | ngapa /ŋapa/ |
| Fuego | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | nguja /ŋuɟa/ | warla /waɻla/ | ardrla /aʈɭa/ | warlu /waɭu/ |
| Sol | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | karrpu /karpu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wanta /wanta/ |
| Luna | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | panyalpa /paɲalpa/ | kanyala /kaɲala/ | viRa /viɹa/ | kirntangi /kiɳʈaŋi/ |
| Estrella | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | indiya /indija/ | vurdli /vuʈli/ | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ |
| Noche | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | payin /pajin/ | maru /maru/ | wilydya /wiʎca/ | munga /muŋa/ |
| Viento | walypa /waʎpa/ | walpa /walpa/ | walpa /walpa/ | karlalarra /kaɭalara/ | uudinu /uudinu/ | milyaRu /miʎaɹu/ | warlpa /waɭpa/ |
| Tierra | manta /manta/ | manta /manta/ | manta /manta/ | langa /laŋa/ | — | yarta /jaʈa/ | walya /walja/ |
| Piedra | yapu /japu/ | puḻi /puɭi/ | apu /apu/ | purli /puɭi/ | — | adynya /acɲa/ | pirli /piɭi/ |
| Mar | kujungurru /kucuŋuru/ | yuru /juɻu/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | — | — | — | mangkuru /maŋkuɻu/ |
| Madre | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | pipirnpa /pipiɳpa/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngami /ŋami/ | ngati /ŋati/ |
| Padre | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mamarnpa /mamaɳpa/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | vapi /vapi/ | kirda /kiɖa/ |
| Hija | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yurdu /juɖu/ | — | yurntalpa /juɳʈalpa/ |
| Yo | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | parra /para/ | ngayi /ŋaji/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ |
| Tú | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | parrangku /paraŋku/ | nyini /ɲini/ | nhina /n̪ina/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Nosotros | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | nganana /ŋanaɳa/ | parrawarta /parawaʈa/ | ngayinu /ŋajinu/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ |
| Nombre | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | lirrka /lirka/ | yini /jini/ | mityi /mici/ | yirdi /jiɖi/ |
| Persona | martu /maʈu/ | yanangu /janaŋu/ | aṉangu /aɳaŋu/ | kirta /kiʈa/ | arnmanu /aɳmanu/ | yuRa /juɹa/ | yapa /japa/ |
| Cabeza | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | — | vapardrla /vapaʈɭa/ | jurru /ɟuru/ |
| Ojo | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | panaya /panaja/ | kuru /kuɻu/ | mina /mina/ | milpa /milpa/ |
| Oreja | pina /pina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | kurlka /kuɭka/ | wurtka /wuʈka/ | yuri /juɾi/ | langa /laŋa/ |
| Nariz | mulya /muʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | mulya /muʎa/ | muttha /mut̪a/ | — | mulyu /muʎu/ |
| Boca | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | tjaa /caː/ | jawa /ɟawa/ | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | — | lirra /liɾa/ |
| Diente | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | katiti /katiti/ | yirra /jira/ | idaji /idadʒi/ | ira /iɾa/ | kartirdi /kaʈiɖi/ |
| Lengua | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | nyanyjarla /ɲaɲɟaɭa/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | yarli /jaɭi/ | jalanypa /ɟalaɲpa/ |
| Mano | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mapirrpa /mapirpa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | rdaka /ɖaka/ |
| Pie | jina /cina/ | tjina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | jina /ɟina/ | yina /jina/ | idna /idna/ | wirliya /wiɭija/ |
| Corazón | kurturtu /kuʈuʈu/ | kututu /kututu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ |
| Hueso | tarrka /tarka/ | tarrka /taɾka/ | tarka /taɻka/ | yika /jika/ | mambu /mambu/ | warlpu /waɭpu/ | larrpa /laɾpa/ |
| Sangre | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | milkali /milkali/ | miji /miɟi/ | nguba /ŋuba/ | arti /aʈi/ | yalyu /jaʎu/ |
| Amor | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | yulkami /julkami/ |
| Árbol | warta /waʈa/ | punu /punu/ | punu /punu/ | mungka /muŋka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | wirti /wiʈi/ | watiya /watija/ |
| Perro | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | wirlka /wiɭka/ | jarntu /ɟaɳʈu/ |
| Gato | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pujikatu /puɟikatu/ | paka /paka/ | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ |
| Pez | yurta /juʈa/ | piitji /piːʈi/ | antipina /antipina/ | kapi /kapi/ | wiitya /wiːca/ | varru /varu/ | yawu /jawu/ |
| Pájaro | pilurnpa /piluɳpa/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | yintajarra /jintaɟara/ | — | — | jurlpu /ˈɟuɭpu/ |
| Huevo | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | — | vipi /vipi/ | ngipiri /ŋipiɻi/ |
| Caballo | yawarta /jawaʈa/ | naanytja /naːɲca/ | nyanytju /ɲaɲcu/ | — | — | — | nantuwu /nantuwu/ |
| Casa | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋuɾa/ | ngura /ŋuɻa/ | maya /maja/ | nhurra /ɳuɻa/ | wardrli /waʈɭi/ | yuwarli /juwaɭi/ |
| Leche | ngama /ŋama/ | mimi /mimi/ | ipi /ipi/ | — | — | ngama /ŋama/ | lampurnu /lampuɳu/ |
| Miel | karluwari /kaɭuwaɻi/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | — | — | — | ngarlu /ŋaɭu/ |
| Sal | juulu /cuːlu/ | paṉṯu /paɳʈu/ | tjaltu /caltu/ | — | — | — | jarlti /ɟaɭti/ |
| Vino | wama /wama/ | wayina /wajina/ | waina /waina/ | — | — | — | pama /pama/ |
| Hierro | yayinpa /jajinpa/ | yayina /jajina/ | ayana /ajana/ | — | — | — | yayini /jajini/ |
| Rueda | taaya /taːja/ | taaya /taːja/ | wiila /wiːla/ | wiilpa /wiːlpa/ | — | — | wirli /wiɭi/ |
| Libro | mirlimirli /miɭimiɭi/ | piipa /piːpa/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — | — | pipa /pipa/ |
| Comer | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | nyarrarni /ɲaraɳi/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | ngarni /ŋaɳi/ |
| Beber | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | jikila /ɟikila/ | nyuna /ɲuna/ | yapa- /japa/ | purrami /puɾami/ |
| Dormir | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunpa /kunkunpa/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | kunyalajuwa /kuɲalaɟuwa/ | wuupata /wuːpata/ | miya /mija/ | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ |
| Uno | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kumpinyu /kumpiɲu/ | kuyu /kuju/ | ubmanaka /upmanaka/ | jinta /ɟinta/ |
| Dos | kujarra /kucara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | wuthada /wut̪ada/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | jirrama /ɟiɾama/ |
| Tres | yurri /juri/ | tjirripala /ciripala/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | kujarrakumpinyu /kuɟarakumpiɲu/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ |
| Cuatro | puu /puː/ | puupala /puːpala/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | kujarrakujarra /kuɟarakuɟara/ | — | — | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ |
| Cinco | payip /pajip/ | payipala /pajipala/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — | — | rdaka-pala /ɖakapala/ |
| Cien | yantarta /jantaʈa/ | yantaṯa /jantaʈa/ | — | — | — | — | — |
| Hola | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gracias | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bueno | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngalypa /ŋaʎpa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | warnrdu /waɳʈu/ | ngurrju /ŋuɾɟu/ |
| Nuevo | jalykarra /caʎkara/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | nyuwana /ɲuwana/ | — | — | marra /mara/ | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ |
| Rojo | miji-miji /miɟimiɟi/ | yulpa /julpa/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | martarr /maʈar/ | marniwidi /maɳiwidi/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ |
| Blanco | ngintarlpa /ŋintaɭpa/ | piranpa /piɾanpa/ | piranpa /piɾanpa/ | mirtamirta /miʈamiʈa/ | wilidi /wilidi/ | upa /upa/ | kardirri /kaɖiɾi/ |
| Verde | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — | — | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ |
| Azul | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluuwana /puluːwana/ | puluwana /puluwana/ | — | — | unarru /unaru/ | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap