Warlpiri
pama-ñungana (Ngumpin-Yapa)
El warlpiri es una de las mayores lenguas indígenas de Australia y objeto de estudios lingüísticos pioneros sobre el orden libre de palabras, el sistema ergativo-absolutivo y la posición de los clíticos auxiliares. También se ha documentado la "lengua de signos warlpiri" empleada por las mujeres durante los períodos de luto.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en warlpiri
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: pama-ñungana (Ngumpin-Yapa)
| Significado | Warlpiri | Pintupi-luritja | Walmajarri | Martu wangka | Pitjantjatjara | Adnyamathanha | Nhanda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ngapa /ŋapa/ | kapi /kapi/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | awi /awi/ | kapi /kapi/ |
| Fuego | warlu /waɭu/ | waru /waɻu/ | warlu /ˈwaɭu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | ardrla /aʈɭa/ | warla /waɻla/ |
| Sol | wanta /wanta/ | tjintu /cintu/ | purangu /puɻaŋu/ | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ |
| Luna | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | pira /piɻa/ | yakarn /jakaɳ/ | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | viRa /viɹa/ | kanyala /kaɲala/ |
| Estrella | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | kililpi /kiˈlilpi/ | wirl /wiɭ/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpil /kiˈlilpil/ | vurdli /vuʈli/ | indiya /indija/ |
| Noche | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | pukanya /pukaɲa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | wilydya /wiʎca/ | maru /maru/ |
| Lluvia | minyira /miɲiɻa/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | mina /ˈmina/ | warrana /warana/ | pundu /pundu/ |
| Viento | warlpa /waɭpa/ | walpa /walpa/ | walypa /ˈwaʎpa/ | walypa /waʎpa/ | walpa /walpa/ | milyaRu /miʎaɹu/ | uudinu /uudinu/ |
| Tierra | walya /walja/ | manta /manta/ | nguwa /ˈŋuwa/ | manta /manta/ | manta /manta/ | yarta /jaʈa/ | — |
| Piedra | pirli /piɭi/ | puḻi /puɭi/ | pamarr /ˈpamar/ | yapu /japu/ | apu /apu/ | adynya /acɲa/ | — |
| Montaña | pamarrpa /pamaɾpa/ | puḻi katu /puɭi katu/ | — | — | puḻi /ˈpuɭi/ | — | — |
| Mar | mangkuru /maŋkuɻu/ | yuru /juɻu/ | jawurlata /ˈɟawuɭata/ | kujungurru /kucuŋuru/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | — | — |
| Madre | ngati /ŋati/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngami /ŋami/ | ngamaji /ŋamadʒi/ |
| Padre | kirda /kiɖa/ | mama /mama/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | vapi /vapi/ | kuthurra /kutʰuɻa/ |
| Hija | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | — | yurdu /juɖu/ |
| Yo | ngaju /ŋaɟu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayi /ŋaji/ | ngayi /ŋaji/ |
| Tú | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ |
| Nosotros | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | ngayinu /ŋajinu/ |
| Nombre | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | mityi /mici/ | yini /jini/ |
| Persona | yapa /japa/ | yanangu /janaŋu/ | piyirn /ˈpijiɳ/ | martu /maʈu/ | aṉangu /aɳaŋu/ | yuRa /juɹa/ | arnmanu /aɳmanu/ |
| Cabeza | jurru /ɟuru/ | kata /kata/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | kata /kata/ | kata /kata/ | vapardrla /vapaʈɭa/ | — |
| Ojo | milpa /milpa/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ |
| Oreja | langa /laŋa/ | pina /pina/ | pina /ˈpina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | yuri /juɾi/ | wurtka /wuʈka/ |
| Nariz | mulyu /muʎu/ | mulya /muʎa/ | punul /ˈpunul/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | — | muttha /mut̪a/ |
| Boca | lirra /liɾa/ | tjaa /caː/ | — | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | — | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ |
| Diente | kartirdi /kaʈiɖi/ | katiti /katiti/ | lirra /lira/ | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | ira /iɾa/ | idaji /idadʒi/ |
| Lengua | jalanypa /ɟalaɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | yarli /jaɭi/ | thalanyu /t̪alaɲu/ |
| Mano | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ | kurrapa /kurapa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Pie | wirliya /wiɭija/ | tjina /cina/ | jina /ˈɟina/ | jina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | idna /idna/ | yina /jina/ |
| Corazón | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | kututu /kututu/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | pulpara /pulpaɻa/ |
| Hueso | larrpa /laɾpa/ | tarrka /taɾka/ | kiji /kiɟi/ | tarrka /tarka/ | tarka /taɻka/ | warlpu /waɭpu/ | mambu /mambu/ |
| Sangre | yalyu /jaʎu/ | milkali /milkali/ | nungu /nuŋu/ | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | arti /aʈi/ | nguba /ŋuba/ |
| Caca | kuna /kuna/ | kuna /kuna/ | kura /ˈkuɻa/ | — | kuna /kuna/ | udna /utna/ | wuna /wuna/ |
| Amor | yulkami /julkami/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | kanyji /kaɲdʒi/ |
| Árbol | watiya /watija/ | punu /punu/ | mana /mana/ | warta /waʈa/ | punu /punu/ | wirti /wiʈi/ | parntany /paɳʈaɲ/ |
| Perro | jarntu /ɟaɳʈu/ | papa /papa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | papa /papa/ | papa /papa/ | wirlka /wiɭka/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ |
| Gato | mungalpa /muŋalpa/ | pusi /pusi/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | pusi /pusi/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Pez | yawu /jawu/ | piitji /piːʈi/ | kapi /kapi/ | yurta /juʈa/ | antipina /antipina/ | varru /varu/ | wiitya /wiːca/ |
| Pájaro | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | pilurnpa /piluɳpa/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | — | — |
| Mariposa | pinta-pinta /pintapinta/ | pintapinta /pintapinta/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | arli vilhi-vilhi /aɭi vil̪i-vil̪i/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ |
| Huevo | ngipiri /ŋipiɻi/ | ngampu /ŋampu/ | kampiny /kampiɲ/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | vipi /vipi/ | — |
| Oso | piira /piːɻa/ | piiya /piːja/ | — | — | — | — | — |
| Caballo | nantuwu /nantuwu/ | naanytja /naːɲca/ | timana /ˈtimana/ | yawarta /jawaʈa/ | nyanytju /ɲaɲcu/ | — | — |
| Casa | yuwarli /juwaɭi/ | ngurra /ŋuɾa/ | mayaru /majaɻu/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | wardrli /waʈɭi/ | nhurra /ɳuɻa/ |
| Leche | lampurnu /lampuɳu/ | mimi /mimi/ | — | ngama /ŋama/ | ipi /ipi/ | ngama /ŋama/ | — |
| Miel | ngarlu /ŋaɭu/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | karluwari /kaɭuwaɻi/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | — | — |
| Sal | jarlti /ɟaɭti/ | paṉṯu /paɳʈu/ | — | juulu /cuːlu/ | tjaltu /caltu/ | — | — |
| Vino | pama /pama/ | wayina /wajina/ | wayin /ˈwajin/ | wama /wama/ | waina /waina/ | — | — |
| Hierro | yayini /jajini/ | yayina /jajina/ | — | yayinpa /jajinpa/ | ayana /ajana/ | — | — |
| Rueda | wirli /wiɭi/ | taaya /taːja/ | — | taaya /taːja/ | wiila /wiːla/ | — | — |
| Libro | pipa /pipa/ | piipa /piːpa/ | — | mirlimirli /miɭimiɭi/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — |
| Comer | ngarni /ŋaɳi/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarnu /ŋaɳu/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | ngarna /ŋaɻna/ |
| Beber | purrami /puɾami/ | tjikini /cikini/ | ngarnu /ŋaɳu/ | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | yapa- /japa/ | nyuna /ɲuna/ |
| Dormir | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | kunkunpa /kunkunpa/ | manyan /ˈmaɲan/ | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | miya /mija/ | wuupata /wuːpata/ |
| Uno | jinta /ɟinta/ | kutju /kucu/ | layi /laji/ | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | ubmanaka /upmanaka/ | kuyu /kuju/ |
| Dos | jirrama /ɟiɾama/ | kutjarra /kucaɾa/ | kurriny /kuriɲ/ | kujarra /kucara/ | kutjara /kucaɻa/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | wuthada /wut̪ada/ |
| Tres | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | tjirripala /ciripala/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | yurri /juri/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ |
| Cuatro | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ | puupala /puːpala/ | — | puu /puː/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | — | — |
| Cinco | rdaka-pala /ɖakapala/ | payipala /pajipala/ | — | payip /pajip/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — |
| Hola | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Gracias | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Bueno | ngurrju /ŋuɾɟu/ | palya /paʎa/ | wulyu /wuʎu/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | warnrdu /waɳʈu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ |
| Nuevo | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | jalykarra /caʎkara/ | nyuwana /ɲuwana/ | marra /mara/ | — |
| Rojo | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | yulpa /julpa/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | miji-miji /miɟimiɟi/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | marniwidi /maɳiwidi/ |
| Blanco | kardirri /kaɖiɾi/ | piranpa /piɾanpa/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | ngintarlpa /ŋintaɭpa/ | piranpa /piɾanpa/ | upa /upa/ | wilidi /wilidi/ |
| Negro | kirdily /kiɖiʎ/ | maru /maɻu/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | maṟu /maɻu/ | — | — |
| Verde | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | — | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — |
| Azul | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | puluuwana /puluːwana/ | — | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluwana /puluwana/ | unarru /unaru/ | — |
| Azúcar | juka /ɟuka/ | tjuuka /cuːka/ | walyarra /ˈwaʎara/ | — | — | — | — |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap