A·chik
גארו
סינו-טיבטית (טיבטו-בורמית, בודו-גארו)
גארו (a·chik) היא שפה טיבטו-בורמזית מענף הבודו-גארו, המדוברת בפי כמיליון איש בגבעות גארו שבמדינת מֵגָ'אלָיָה בצפון-מזרח הודו ובאזורים סמוכים בבנגלדש. הגארו ידועים בשיטת הקרבה המטרילינארית שלהם — מן המעטות באסיה היבשתית — שבה רכוש וזהות שבטית עוברים בקו האם. שפה טונאלית בעלת שני טונים מנוגדים. הכתב הלטיני פותח על ידי מיסיונרים בפטיסטים אמריקאים בשנות ה-1860, והחליף כתב קודם מבוסס בנגלית. שפה רשמית נלווית של מג'אלייה מאז 2005.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בגארו
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: סינו-טיבטית (טיבטו-בורמית, בודו-גארו)
| משמעות | גארו | בודו | שרפה | מונדארית | סיקימית | צאנגלה | מלאית עתיקה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | chi· /tʃiʔ/ | दै /dɯi/ | ཆུ /tɕʰu/ | daʼ /daʔ/ | ཆུ /tɕʰu/ | ri /ɾi/ | air /air/ |
| אש | wa·al /waʔal/ | अर /ɔr/ | མེ /me/ | sengel /seŋɡel/ | མེ /mi/ | mi /mi/ | api /api/ |
| שמש | sal /sal/ | सान /san/ | ཉི་མ /ɲima/ | singi /siŋɡi/ | ཉིམ /ɲim/ | ngam /ŋam/ | matari /matari/ |
| ירח | jajong /dʒadʒoŋ/ | अखाफोर /ɔkʰapʰɯr/ | ཟླ་བ /dawa/ | chandu /tʃandu/ | ཟླ་བོ /dau/ | lanyingam /laɲiŋam/ | bulan /bulan/ |
| כוכב | aski /aski/ | हाथरखि /hatʰorkʰi/ | སྐར་མ /karma/ | ipil /ipil/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | karma /kaɾma/ | bintang /bintaŋ/ |
| לילה | wal /wal/ | हर /hor/ | ནུབ /nup/ | nida /nida/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | binang /binaŋ/ | malam /malam/ |
| גשם | mikka /mikka/ | अखा /ɔkʰa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | gama /ɡama/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ngamsu /ŋamsu/ | — |
| שלג | borop /borop/ | — | ཁ་བ /kʰawa/ | — | ཁ་བོ /kʰau/ | phom /pʰom/ | — |
| רוח | balwa /balwa/ | बार /bar/ | རླུང /luŋ/ | hoyo /hojo/ | རླུང /luŋ/ | ridi /ɾidi/ | — |
| אדמה | ha·a /haʔa/ | हा /ha/ | ས /sa/ | hasa /hasa/ | ས /sa/ | sa /sa/ | — |
| אבן | rong·ti /roŋʔti/ | अन्थाइ /ontʰai/ | རྡོ /do/ | diri /diri/ | རྡོ /do/ | lung /luŋ/ | batu /batu/ |
| הר | ha·bri /haʔbri/ | हाजो /hadʒo/ | རི /ri/ | buru /buru/ | — | riwu /ɾiwu/ | — |
| ים | sagal /saɡal/ | लैथो /lɯitʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | samundar /samundar/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | jamtsho /dʑamtsʰo/ | — |
| אמא | ama /ama/ | आइ /ai/ | ཨ་མ /ama/ | ayo /ajo/ | ཨམ /am/ | ama /ama/ | ibu /ibu/ |
| אבא | apa /apa/ | आफा /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | apu /apu/ | ཨ་པོ /apo/ | apa /apa/ | bapa /bapa/ |
| בת | demechik /demetʃik/ | फिसाजो /pʰisadʒo/ | བུ་མོ /bumo/ | kuri hon /kuɽi hon/ | བུམ /bum/ | zamin /zamin/ | — |
| אני | anga /aŋa/ | आं /aŋ/ | ང /ŋa/ | aiñ /aiɲ/ | ང་ /ŋa/ | jang /dʑaŋ/ | aku /aku/ |
| אתה | na·a /naʔa/ | नों /nɯŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | am /am/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | nan /nan/ | kamu /kamu/ |
| אנחנו | chinga / an·ching /tʃiŋa / anʔtʃiŋ/ | जों /zɯŋ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | abu / ale /abu / ale/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ai /ai/ | kita / kami /kita / kami/ |
| שם | bimung /bimuŋ/ | मुं /muŋ/ | མིང /miŋ/ | nutum /nutum/ | མིང་ /miŋ/ | ming /miŋ/ | ngaran /ŋaran/ |
| אדם | mande /mande/ | सुबुं /subuŋ/ | མི /mi/ | horo /hoɽo/ | མི /mi/ | songo /soŋo/ | — |
| ראש | sko /sko/ | खर /kʰoro/ | མགོའ /ɡoː/ | boʼ /boʔ/ | མགོ /ɡo/ | sharang /ɕaɾaŋ/ | — |
| עין | mikron /mikron/ | मेगन /meɡon/ | མིག /mik/ | med /med/ | མིག /mik/ | ming /miŋ/ | mata /mata/ |
| אוזן | nachil /natʃil/ | खोमा /kʰɯma/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | lutur /lutur/ | — | na /na/ | — |
| אף | gingting /ɡiŋtiŋ/ | गन्थं /ɡontʰoŋ/ | སྣ /na/ | mu /mũ/ | སྣ /n̥a/ | nawung /nawuŋ/ | — |
| פה | ku·sik /kuʔsik/ | खुगा /kʰuɡa/ | ཁ /kʰa/ | moca /motʃa/ | ཁ /kʰa/ | nowang /nowaŋ/ | — |
| שן | wagam /waɡam/ | हाथाइ /hatʰai/ | ས /sa/ | data /data/ | སོ /so/ | sha /ɕa/ | gigi /ɡiɡi/ |
| לשון | sre /sre/ | सालाइ /salai/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | leʼ /leʔ/ | ལྕེ /tɕe/ | le /le/ | lidah /lidah/ |
| יד | jak /dʒak/ | आखाइ /akʰai/ | ལག་པ /lakpa/ | ti /ti/ | ལག་ཀོ /lako/ | gadang /ɡadaŋ/ | tangan /taŋan/ |
| כף רגל | ja·pa /dʒapa/ | आथिं /atʰiŋ/ | རྐང་པ /kaŋba/ | kata /kata/ | རྐངམ /kaːm/ | bi /bi/ | — |
| לב | ka·tong /kaʔtoŋ/ | मैखुन /mɯikʰun/ | སྙིང /ɲiŋ/ | jiu /dʒiu/ | སྙིང /ɲiŋ/ | thinglom /tʰiŋlom/ | hati /hati/ |
| עצם | greng /ɡreŋ/ | बेगें /beɡeŋ/ | རུས་པ /rupa/ | jang /dʒaŋ/ | རུས་པ /rupa/ | khang /kʰaŋ/ | tulang /tulaŋ/ |
| דם | an·chi /anʔtʃi/ | थै /tʰɯi/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | mayam /majam/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | yi /ji/ | darah /darah/ |
| קקי | ki·i /kiʔi/ | खि /kʰi/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | iʼ /iʔ/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | khi /kʰi/ | — |
| אהבה | ka·sa /kaʔsa/ | अननाय /onːai/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | dularaa /dularaː/ | དགའ /ɡa/ | phangpe /pʰaŋpe/ | sayang /sajaŋ/ |
| עץ | bol /bol/ | बिफां /bipʰaŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | daru /daru/ | ཤིང /ɕiŋ/ | shing /ɕiŋ/ | kayu /kaju/ |
| כלב | achak /atʃak/ | सैमा /sɯima/ | ཁྱི /kʰi/ | seta /seta/ | ཁྱི /kʰi/ | khu /kʰu/ | anjing /andʒiŋ/ |
| חתול | menggo /meŋɡo/ | मावजि /maodʒi/ | བྱི་ལ /bila/ | pusi /pusi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | danyi /daɲi/ | — /—/ |
| דג | na·tok /naʔtok/ | ना /na/ | ཉ /ɲa/ | hai /hai/ | ཉ /ɲa/ | nga /ŋa/ | ikan /ikan/ |
| ציפור | do·o /doʔo/ | दाव /daːo/ | བྱ /tɕʰa/ | ore /oɽe/ | བྱ /bja/ | kha /kʰa/ | burung /buruŋ/ |
| פרפר | me·pilip /meʔpilip/ | सिख्रि /sikʰri/ | བ་ལིབ /pʰalip/ | — | — | phenphenma /pʰenpʰenma/ | — |
| ביצה | do·chi /doʔtʃi/ | दावदै /daodɯi/ | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | jarom /dʒarom/ | — | gotham /ɡotʰam/ | — |
| דוב | makbil /makbil/ | — | དོམ /tʰom/ | bana /bana/ | — | omsha /omɕa/ | — |
| סוס | gora /ɡora/ | गराइ /ɡorai/ | རྟ /ta/ | sadom /sadom/ | རྟ /ta/ | kurta /kuɾta/ | — |
| בית | nok /nok/ | न /no/ | ནང /naŋ/ | oraa /oraː/ | ཁྱིམ /kʰim/ | phai /pʰai/ | rumah /rumah/ |
| חלב | sok /sok/ | गाइखेर /ɡaikʰer/ | འོ་མ /oma/ | toa /toa/ | ཨོམ /om/ | nu /nu/ | susu /susu/ |
| דבש | bija bitchi /bidʒa bitʃi/ | — | སྦྲང /raŋ/ | hurum suku /hurum suku/ | — | — | — |
| מלח | kasim /kasim/ | संख्रि /sɯŋkʰri/ | ཚྭ /tsʰa/ | bulung /buluŋ/ | ཚྭ /tsʰa/ | incha /intɕʰa/ | garam /ɡaram/ |
| יין | angur bitchi /aŋɡur bittʃi/ | — | — | bino /bino/ | — | — | — |
| אורז | mi /mi/ | मायरं /mairoŋ/ | འབྲའ /ɖʐaː/ | chauli /tʃauli/ | — | — | — |
| ברזל | sil /sil/ | सोर /sɯr/ | ལྕའ /tɕaː/ | mered /meɽeɖ/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | per /peɾ/ | — |
| גלגל | chakka /tʃakka/ | साखा /sakʰa/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | cakka /tʃakka/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | — | — |
| משי | resom /resom/ | — | — | lumang /lumaŋ/ | — | — | — |
| ספר | ki·tap /kiʔtap/ | बिजाब /bidʒab/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | kitab /kitab/ | དེབ /dep/ | pecha /petɕʰa/ | — |
| לאכול | cha·a /tʃaʔa/ | जा /dʒa/ | ཟ /za/ | jom /dʒom/ | ཟ /sa/ | zale /zale/ | makan /makan/ |
| לשתות | ringa /riŋa/ | लों /lɯŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | nu /nu/ | འཐུང /tʰuŋ/ | jame /dʑame/ | minum /minum/ |
| לישון | tua /tua/ | उन्दु /undu/ | ཉལ /ɲal/ | durum /durum/ | ཉལ /ɲɛː/ | yip /jip/ | tidur /tidur/ |
| אחד | sa /sa/ | से /se/ | ཅིག /tɕik/ | mid /mid/ | གཅིག /tɕiʔ/ | thur /tʰuɾ/ | sa /sa/ |
| שתיים | gni /ɡni/ | नै /nɯi/ | གཉིས /ɲi/ | baria /barija/ | གཉིས་ /ɲiː/ | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | dua /dua/ |
| שלוש | gittam /ɡittam/ | थाम /tʰam/ | གསུམ /sum/ | apia /apija/ | གསུམ /sum/ | sam /sam/ | tlu /tlu/ |
| ארבע | bri /bri/ | ब्रै /brɯi/ | བཞི /ʑi/ | upunia /upunija/ | བཞི /ʑi/ | pshi /pɕi/ | mpat /əmpat/ |
| חמש | bonga /boŋa/ | बा /ba/ | ལྔ /ŋa/ | morea /moɽea/ | ལྔ /ŋa/ | nga /ŋa/ | lima /lima/ |
| מאה | ritcha /ritʃa/ | जौसे /dʒause/ | — | sae /sae/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | gya /ɡʲa/ | ratus /ratus/ |
| שלום | name dongama /name doŋama/ | खुलुमबाय /kʰulumbai/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | johar /dʒohar/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | — /—/ |
| תודה | mittela /mitːela/ | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | — /—/ |
| טוב | nama /nama/ | मोजां /mɯdʒaŋ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | bugin /buɡin/ | ལེགམ /lɛm/ | lekpu /lekpu/ | baik /baik/ |
| חדש | gittal /ɡittal/ | गोदान /ɡɯdan/ | གསམ་པ /samba/ | nawa /nawa/ | — | singma /siŋma/ | — |
| אדום | gitchak /ɡittʃak/ | गोजा /ɡɯdʒa/ | མར་རུ /maru/ | arag /araʔ/ | དམར་པོ /maːpu/ | tsalo /tsalo/ | merah /merah/ |
| לבן | gipbok /ɡipbok/ | गुफुर /ɡupʰur/ | དཀར་རུ /karu/ | pundi /puɳɖi/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | balingmu /baliŋmu/ | putih /putih/ |
| שחור | gisim /ɡisim/ | गोसोम /ɡɯsɯm/ | ནག་པུ /nakpu/ | hende /hende/ | — | changlu /tɕʰaŋlu/ | hitam /hitam/ |
| ירוק | tangsek /taŋsek/ | गोथां /ɡɯtʰaŋ/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | hariar /harijar/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | jangkhu /dʑaŋkʰu/ | — |
| כחול | gisim /ɡisim/ | — | — | lil /lil/ | — | jenglo /jeŋlo/ | — |
| תה | cha /tʃa/ | साहा /saha/ | ཇ /dʑa/ | cha /tʃa/ | ཇ /dʑa/ | — | — |
| סוכר | chini /tʃini/ | सिनि /sini/ | — | chini /tʃini/ | ཅི་ནི /tɕini/ | buram | — |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap