Kpɛlɛɛ
קפלה
ניז'ר-קונגו (מנדה)
קפלה (Kpɛlɛɛ) היא קבוצת לשונות מענף המאנדה הדרום־מערבי, המדוברת בפי כ־750,000 בני אדם בליבריה ובגינאה הסמוכה; הניב הגינאי מוכר גם בשם גרזה. מיונים מודרניים מבחינים בין קפלה של ליבריה לקפלה של גינאה, שלהן קודים נפרדים בתקן ISO 639-3, ואילו הכינוי הכולל קפלה מקיף את שתיהן. זוהי שפה טונאלית, וכיום היא נכתבת בעיקר בכתיבים המבוססים על האלפבית הלטיני. בשנות ה־30 של המאה ה־20 יצר הצ'יף Gbili מ־Sanoyea שבמחוז בונג כתב הברות קפלה ילידי, ששימש להתכתבות, לחשבונות, לחובות ולרישומים אחרים; השימוש בו פחת לאחר מכן והוא טרם קודד ב־Unicode.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בקפלה
מקורות
- Kpelle Bible "Ŋ̀âla Kɔlɔ Maa Waai" (KWB), bible.com version 1479 (filed under xpe, Liberian Kpelle); ASJP KPELLE, KPELLE_LIBERIA (confirmation); Kpelle: A Reference Handbook (Peace Corps, ERIC ED217690) for 'mother'
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: ניז'ר-קונגו (מנדה)
| משמעות | קפלה | מנדה | ואי | מנדינקה | במברה | מאנו | מונסי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ya /ja/ | njɛi /ndʒɛi/ | ꕀ /dʒi/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | yi /ji/ | mpíi /mbiː/ |
| אש | ŋɔŋ /ŋɔŋ/ | ngɔmbu /ŋɡɔmbu/ | ꕚ /ta/ | dimbaa /dimbaː/ | tasuma /tasuma/ | tíé /ti˥e˥/ | lúhsuw /luhsuw/ |
| שמש | fólo /fólo/ | folo /folo/ | ꔎꔒ /tele/ | tiloo /tiloː/ | tile /tile/ | ɲɛ́nɛ́ /ɲɛ˥nɛ˥/ | kíishux /kiːʃux/ |
| ירח | ɣáloŋ /ɣáloŋ/ | ngalu /ŋɡalu/ | ꕪꖃ /kalo/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | lɔ /lɔ/ | nipáhum /nipahum/ |
| כוכב | pɛmɛlɛŋ-kao /pɛmɛlɛŋ kao/ | tumbeka /tumbeka/ | ꗋꗏ /tólò/ | looloo /loːloː/ | dolo /dòlo/ | sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ |
| לילה | kpini /kpini/ | kpindi /kpindi/ | lifi /lifi/ | suutoo /suːtoː/ | su /su/ | gbeŋ /ɡbeŋ/ | piskeew /piskeːw/ |
| גשם | túna /túna/ | — | suna /suna/ | sanjiyo /sandʒijo/ | sanji /ˈsandʒi/ | dɛ /dɛ/ | — |
| רוח | fãa /fãː/ | fɛfɛ /fɛfɛ/ | ꔱꕩ /fija/ | foñoo /foɲoː/ | fiɲɛ /fiɲɛ/ | fã̀ã̀ /fã̀ː/ | — |
| אדמה | lɔii /lɔiː/ | — | — | bankoo /baŋkoː/ | dugukolo /duɡukolo/ | sɛ́lɛ́ /sɛ́lɛ́/ | — |
| אבן | kɔni /kɔni/ | kɔtu /kɔtu/ | ꔖꘋ /sɛŋ/ | beroo /beroː/ | kaba /kaba/ | gɛ̀lɛ̀ /ɡɛ̀lɛ̀/ | asun /əsən/ |
| ים | yuo /juo/ | — | ꗛꔤ /koi/ | fankaasoo /faŋkaːsoː/ | kɔgɔji /kɔɡɔdʒi/ | mɛ̀ĩ́ /mɛ̀ĩ́/ | — |
| אמא | nee /neː/ | nje /ndʒe/ | ꕒ /ɓa/ | baa /baː/ | ba /ba/ | ɲɛ /ɲɛ/ | nkáhees /ŋkaheːs/ |
| אבא | nâŋ /nâŋ/ | kɛkɛ /kɛkɛ/ | ꕘ /fa/ | faa /faː/ | fa /fa/ | de /de/ | nóoxw /noːxw/ |
| בת | lóŋ-nɛni /lóŋ nɛni/ | nyahalo /ɲahalo/ | ꔔꘋ ꖷꖬꕮ /dɛ̃ musuma/ | dimmusoo /dimːusoː/ | denmuso /dɛnmuso/ | lú /lú/ | — |
| אני | ńyãa /ńjãː/ | nya /ɲá/ | ꘋ /ŋ̀/ | nte /nte/ | ne /nè/ | mā /ma˧/ | nii /niː/ |
| אתה | í /í/ | bi /bí/ | ꔤ /ì/ | ite /ite/ | i /í/ | ī /ī/ | kii /kiː/ |
| אנחנו | kú /kú/ | mu /mu/ | ꖷ /mù/ | ntolu /ntolu/ | an /án/ | kō /ko˧/ | kiilóona / niilóona /kiːloːna / niːloːna/ |
| שם | lâa /lâː/ | laa /láá/ | ꕿꘌ /tɔ́ː/ | too /toː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔ́ /tɔ́/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ |
| אדם | nuu /nuː/ | numu /numu/ | ꗞ /mo/ | moo /moː/ | mɔgɔ /mɔ̀ɡɔ/ | mī /mi˧/ | — |
| ראש | ŋuŋ /ŋuŋ/ | ngu /ŋɡu/ | ꖴꘋ /kuŋ/ | kuŋo /kuŋo/ | kun /kun/ | wũ-kèlè /wũkèlè/ | — |
| עין | ŋɛ /ŋɛ/ | ngama /ŋɡama/ | ꕰ /ɲa/ | ñaa /ɲaː/ | ɲɛ /ɲɛ/ | mi /mi/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ |
| אוזן | wóli /wóli/ | ngoli /ŋɡoli/ | ꕿꖃ /tɔlɔ/ | tuloo /tuloː/ | tulo /tulo/ | to /to/ | — |
| שן | nyiŋ /ɲiŋ/ | ngongou /ŋɡoŋɡou/ | ɲiŋ /ɲiŋ/ | ñiŋo /ɲiŋo/ | ɲin /ɲĩ/ | sɔ /sɔ/ | nipit /nipit/ |
| לשון | nɛŋ /nɛŋ/ | nɛi /nɛi/ | nɛ /nɛ/ | neŋo /neŋo/ | nɛn /nɛn/ | nana /nana/ | wilanew /wilanew/ |
| יד | yee /jeː/ | loko /loko/ | ꗃꗏ /ɓolo/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | kɔ̀ /kɔ˩/ | mléelii /mleːliː/ |
| כף רגל | kɔɔ /kɔː/ | kɔwɔ /kɔwɔ/ | ꔞꘋ /keŋ/ | siŋo /siŋo/ | sen /sèn/ | gà̰ /ɡã˩/ | nzíit /nziːt/ |
| לב | lii /liː/ | lii /liː/ | ꔖꕇ /sɛni/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | zò /zo˩/ | ulehyii /ulehjiː/ |
| עצם | kau /kau/ | kala /kala/ | kuru /kuru/ | kuloo /kuloː/ | kolo /kolo/ | wɛlɛ /wɛlɛ/ | wakan /wakan/ |
| דם | ŋãa /ŋãː/ | ŋama /ŋama/ | wuli /wuli/ | yeloo /jeloː/ | joli /dʒoli/ | bai /baí/ | mokw /mokʷ/ |
| אהבה | wɛli /wɛli/ | ndoma /ndoma/ | ꔷꕩ /lija/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | ŋalo /ŋalo/ | ahóoluw /ahoːluw/ |
| עץ | wúru /wúru/ | ngulu /ŋɡulu/ | ꗛꘋ /kɔŋ/ | yiroo /jiroː/ | jiri /dʒiri/ | yílí /ji˥li˥/ | hìttuk /hitːuk/ |
| כלב | nyila /ɲila/ | ngila /ŋɡila/ | ꖙꖨ /wulu/ | wuloo /wuloː/ | wulu /wulu/ | gbá̰ /ɡbã˥/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ |
| חתול | nyàle /ɲàle/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | ꖷꖬ /musu/ | ñankuma /ɲankuma/ | jakuma /dʒakuma/ | poso /poso/ | póshiis /poʃiːs/ |
| דג | nyɛ̃ɛ /ɲɛ̃ː/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | ñewo /ɲewo/ | jɛgɛ /dʒɛɡɛ/ | gba /ɡba/ | names /names/ |
| ציפור | ŋɔni /ŋɔni/ | — | ꖏꔕ /kɔndɛ/ | kunoo /kunoː/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ | mɔ̀ɔ̀ /mɔ̀ː/ | awehléeshoosh /awehleːʃoːʃ/ |
| סוס | soo /soː/ | so /so/ | ꖇ /sɔ/ | suwoo /suwoː/ | so /so/ | sòo /sòː/ | — |
| בית | pɛ́rɛ /pɛ́rɛ/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | ꖴꖕ /kuu/ | buŋo /buŋo/ | so /so/ | kpɛ /kpɛ/ | wíikwam /wiːkwam/ |
| חלב | ŋíni-ya /ŋíni ja/ | nyiniya /ɲinija/ | ꖬꖬ /susu/ | nonoo /nonoː/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nyɔ́-yíí /ɲɔ́jíː/ | — |
| דבש | kwɛ̃ŋ-wulɔ /kwɛ̃ŋ wulɔ/ | kɔmi /kɔmi/ | ꖴꖷ /kumu/ | liyo /lijo/ | di /di/ | zɔ́ɔ́ nyɔ́nɔ́ /zɔ́ː ɲɔ́nɔ́/ | — |
| מלח | kpolo /kpolo/ | kpolo /kpolo/ | ꖏ /kɔ/ | koo /koː/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | wèĩ /wèĩ/ | shíiwang /ʃiːwaŋ/ |
| אורז | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | — | — | maanoo /maːnoː/ | malo /malo/ | ɓū /ɓu˧/ | — |
| ברזל | kɔli /kɔli/ | kɔlu /kɔlu/ | ꖴꖫ /kundu/ | nee /neː/ | nɛgɛ /nɛɡɛ/ | pɛkulu /pɛkulu/ | — |
| ספר | kɔlɔ /kɔlɔ/ | kɔlɔ /kɔlɔ/ | ꕺꖃ /kpɔlɔ/ | kitaaboo /kitaːboː/ | gafe /ɡafe/ | kii /kiː/ | — |
| לאכול | mii /miː/ | mɛ /mɛ/ | ꗏꘋ /lɔŋ/ | domo /domo/ | dun /dũ/ | mɛ /mɛ/ | mit /mit/ |
| לשתות | kpele /kpele/ | kpɔle /kpɔle/ | ꕆ /mi/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | mi /mi/ | mneew /mneew/ |
| לישון | nyii /ɲiː/ | — | ꕃ /ki/ | siinoo /siːnoː/ | sunɔgɔ /sunɔɡɔ/ | yī zɛ̄ /ji˧ zɛ˧/ | — |
| אחד | tɔnɔ /tɔnɔ/ | yila /jila/ | ꗏꗒ /lɔnɗɔ/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | do /do/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ |
| שתיים | feerɛ /feːrɛ/ | fele /félé/ | ꗱꘌꕟ /fèːrà/ | fula /fula/ | fila /fìla/ | plɛ̀ɛ̀ /plɛː˩/ | niisha /niːʃa/ |
| שלוש | saaƃa /saːɓa/ | sawa /sawa/ | ꕢꕔ /sakpa/ | saba /saba/ | saba /saba/ | yaaka /jaːka/ | nxáh /nxaːh/ |
| ארבע | náaŋ /náːŋ/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | yiisɛ /jiːsɛ/ | néewa /neːwa/ |
| חמש | lɔ́ɔlu /lɔ́ːlu/ | lɔɔlu /lɔːlu/ | sóólu /soːlu/ | luulu /luːlu/ | duuru /duːru/ | sɔ́ɔ́li /sɔ́ːli/ | náalan /naːlan/ |
| מאה | ŋuŋ /ŋuŋ/ | hɔndɔ /hɔndɔ/ | ꖽꗒ /hɔnɗɔ/ | keme /keme/ | kɛmɛ /kɛmɛ/ | wũ /wũ/ | nkwətaːpóxkə /nkwətaːpoxkə/ |
| שלום | halee /haleː/ | bua /bua/ | ꘋꕯ ꖬꕎ ꘃꗡ ꗪ ꔤ ꕮ /ŋna suwa kɛɛ ɓɛ i ma/ | salaam /salaːm/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | ye /je/ | hé /heː/ |
| תודה | balika /balika/ | bisɛ /bisɛ/ | ꔤ ꕒꔤꕪ /i ɓaika/ | abaraka /abaraka/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | nyɛŋ /ɲɛŋ/ | wanìshi /waniʃi/ |
| טוב | lɛ́lɛɛ /lɛ́lɛː/ | nyande /ɲande/ | ꕈ /ɲi/ | beteyaa /betejaː/ | ka ɲi /ka ɲi/ | kɛlɛ /kɛlɛ/ | weltóok /weltoːk/ |
| חדש | nina /nina/ | nina /nina/ | ꕯꕮ /nama/ | kuta /kuta/ | kura /kura/ | dɛɛ /dɛː/ | — |
| אדום | kpɔlu /kpɔlu/ | kpɔlu /kpɔlu/ | kpou /kpou/ | wuleŋ /wuleŋ/ | bilen /bilen/ | gbɛlɛ /ɡbɛlɛ/ | maxkeew /maxkeːw/ |
| לבן | kole /kole/ | kole /kole/ | ꗬ /kpɛ/ | koyi /koji/ | jɛ /dʒɛ/ | púlú /púlú/ | waapeew /waːpeːw/ |
| שחור | tɛi /tɛi/ | tɛli /tɛli/ | ꔱꘋ /fiŋ/ | fiŋ /fiŋ/ | fin /fin/ | tii /tiː/ | — |
| כחול | buluŋ /buluŋ/ | bulu /bulu/ | dsiron /dʒiron/ | buluuriŋo /buluːriŋo/ | bulaman /bulaman/ | ɓūléèzɛ̀ /ɓu˧le˥e˩zɛ˩/ | — |
| קפה | kofe /kofe/ | — | — | — | kafe /kafe/ | káfé /ka˥fe˥/ | — |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap