Noongar wangkiny
נונגר
פאמה-ניונגאן
נוּנגאר (וגם נְיוּנגאר, וַאדג'וּק, וַאדג'אק) היא שפת בני הנוּנגאר, הבעלים המסורתיים של הפינה הדרום-מערבית של מערב אוסטרליה (מג'רלדטון דרומה עד אספרנס ואלבני). אומת הנוּנגאר מורכבת מ-14 תת-קבוצות (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) הדוברות גרסאות נוּנגאר מובנות הדדית. השפה, שנפגעה קשות מן הקולוניזציה (לקהילות הנוּנגאר בפרת' היה מגע אירופי מ-1829), כמעט נכחדה, אך מרכז Noongar Boodjar Language Centre ומועצת South West Aboriginal Land and Sea Council הובילו החייאה פעילה מאז שנות ה-90. כיום יש כ-370 דוברים שוטפים וכ-3,000 לומדים חלקיים; הנוּנגאר נלמדת בחלק מבתי הספר בפרת'.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בנונגר
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: פאמה-ניונגאן
| משמעות | נונגר | פינטופי-לוריטג'ה | מארטו ואנגקה | פיטג'נטג'טג'רה | ואלמג׳ארי | נהאנדה | לרדיל |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | kep /kep/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | nguka /ŋuka/ |
| אש | kaarl /kaːɻl/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /ˈwaɭu/ | warla /waɻla/ | nyuda /ɲuda/ |
| שמש | ngangk /ŋaŋk/ | tjintu /cintu/ | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | purangu /puɻaŋu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | warrka /waɾka/ |
| ירח | miyak /mijak/ | pira /piɻa/ | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | yakarn /jakaɳ/ | kanyala /kaɲala/ | kirdikir /kiɖikir/ |
| כוכב | djinda /dʒinda/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpil /kiˈlilpil/ | wirl /wiɭ/ | indiya /indija/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ |
| לילה | kedalak /kedalak/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | pukanya /pukaɲa/ | maru /maru/ | nata /nata/ |
| גשם | booron /boːɻon/ | — | — | mina /ˈmina/ | ngapa /ˈŋapa/ | pundu /pundu/ | — |
| רוח | marr /maɾ/ | walpa /walpa/ | walypa /waʎpa/ | walpa /walpa/ | walypa /ˈwaʎpa/ | uudinu /uudinu/ | — |
| אדמה | boodja /budʒa/ | manta /manta/ | manta /manta/ | manta /manta/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | — |
| אבן | boya /boja/ | puḻi /puɭi/ | yapu /japu/ | apu /apu/ | pamarr /ˈpamar/ | — | — |
| הר | kard /kaɖ/ | puḻi katu /puɭi katu/ | — | puḻi /ˈpuɭi/ | — | — | — |
| ים | wardarn /waɖaɻn/ | yuru /juɻu/ | kujungurru /kucuŋuru/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | jawurlata /ˈɟawuɭata/ | — | — |
| אמא | ngangk /ŋaŋk/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ |
| אבא | maam /maːm/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kantha /kan̪t̪a/ |
| בת | nap /nap/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yurdu /juɖu/ | — |
| אני | ngany /ŋaɲ/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayi /ŋaji/ | ngada /ŋada/ |
| אתה | noonook /nunuk/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyingki /ɲiŋki/ |
| אנחנו | ngalak /ŋalak/ | nganana /ŋanaɳa/ | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngayinu /ŋajinu/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ |
| שם | kwerl /kweɻl/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | nyunda /ɲunda/ |
| ראש | kaat /kaːt/ | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| עין | mel /mel/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuwa /kuwa/ |
| אוזן | dwonga /dwoŋa/ | pina /pina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | pina /ˈpina/ | wurtka /wuʈka/ | — |
| אף | moolya /muːʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | punul /ˈpunul/ | muttha /mut̪a/ | — |
| פה | daa /daː/ | tjaa /caː/ | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | — | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | — |
| שן | ngorlak /ŋoɻlak/ | katiti /katiti/ | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | lirra /lira/ | idaji /idadʒi/ | kadma leman /kadma leman/ |
| לשון | djaaliny /dʒaːliɲ/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jalany /ɟalaɲ/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | jalda leman /dʒalda leman/ |
| יד | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | kurrapa /kurapa/ | mara /maɻa/ | marlda /maɭda/ |
| כף רגל | djen /dʒen/ | tjina /cina/ | jina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | jina /ˈɟina/ | yina /jina/ | jaa /dʒaː/ |
| לב | koort /koːʈ/ | kututu /kututu/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | pulpara /pulpaɻa/ | bulja /buldʒa/ |
| עצם | kwetj /kʷec/ | tarrka /taɾka/ | tarrka /tarka/ | tarka /taɻka/ | kiji /kiɟi/ | mambu /mambu/ | kadma /kadma/ |
| דם | ngoop /ŋup/ | milkali /milkali/ | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | nungu /nuŋu/ | nguba /ŋuba/ | kanda /kanda/ |
| אהבה | djaadjam /dʒaːdʒam/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ | — /—/ |
| עץ | boorn /boːɻn/ | punu /punu/ | warta /waʈa/ | punu /punu/ | mana /mana/ | parntany /paɳʈaɲ/ | thungal /θuŋal/ |
| כלב | dwert /dweɻt/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | ngawa /ŋawa/ |
| חתול | — /—/ | pusi /pusi/ | — /—/ | pusi /pusi/ | miyawu /mijawu/ | paka /paka/ | — /—/ |
| דג | djildjit /dʒilcit/ | piitji /piːʈi/ | yurta /juʈa/ | antipina /antipina/ | kapi /kapi/ | wiitya /wiːca/ | yaka /jaka/ |
| ציפור | djert /dʒeɻt/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | pilurnpa /piluɳpa/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | — |
| פרפר | bindibindi /bindibindi/ | pintapinta /pintapinta/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ | — |
| ביצה | noorook /nuɻuk/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | kampiny /kampiɲ/ | — | — |
| בית | miya /mija/ | ngurra /ŋuɾa/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | mayaru /majaɻu/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngambirr /ŋambir/ |
| דבש | ngook /ŋuk/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | karluwari /kaɭuwaɻi/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | — | — |
| מלח | djallam /dʒalam/ | paṉṯu /paɳʈu/ | juulu /cuːlu/ | tjaltu /caltu/ | — | — | — |
| יין | kawoon /kawun/ | wayina /wajina/ | wama /wama/ | waina /waina/ | wayin /ˈwajin/ | — | — |
| ספר | mili-mili /milimili/ | piipa /piːpa/ | mirlimirli /miɭimiɭi/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — | — |
| לאכול | ngarn /ŋaɻn/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarnu /ŋaɳu/ | ngarna /ŋaɻna/ | jitha /dʒiθa/ |
| לשתות | ngarn /ŋaɻn/ | tjikini /cikini/ | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | ngarnu /ŋaɳu/ | nyuna /ɲuna/ | kurdama /kuɖama/ |
| לישון | bidjar /bidʒaɻ/ | kunkunpa /kunkunpa/ | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | manyan /ˈmaɲan/ | wuupata /wuːpata/ | — |
| אחד | keny /keɲ/ | kutju /kucu/ | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | layi /laji/ | kuyu /kuju/ | warnge /waɾŋe/ |
| שתיים | koodjal /kudʒal/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kucara/ | kutjara /kucaɻa/ | kurriny /kuriɲ/ | wuthada /wut̪ada/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ |
| שלוש | dambart /dambaʈ/ | tjirripala /ciripala/ | yurri /juri/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | mungkalan /muŋkalan/ |
| ארבע | koodjal koodjal /kudʒal kudʒal/ | puupala /puːpala/ | puu /puː/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | — | — | — |
| חמש | maar /maːɻ/ | payipala /pajipala/ | payip /pajip/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — | — |
| שלום | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| תודה | yaangka /jaːŋka/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| טוב | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | wulyu /wuʎu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | kuba /kuba/ |
| חדש | yinyang /jiɲaŋ/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | jalykarra /caʎkara/ | nyuwana /ɲuwana/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | — |
| אדום | mirda /miɖa/ | yulpa /julpa/ | miji-miji /miɟimiɟi/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | marniwidi /maɳiwidi/ | kandukan /kandukan/ |
| לבן | djardak /dʒaɖak/ | piranpa /piɾanpa/ | ngintarlpa /ŋintaɭpa/ | piranpa /piɾanpa/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | wilidi /wilidi/ | — |
| שחור | moorn /moːɻn/ | maru /maɻu/ | — | maṟu /maɻu/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| ירוק | nodjam dordong /nodʒam doɖoŋ/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — | — |
| כחול | wooyan /wujan/ | puluuwana /puluːwana/ | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluwana /puluwana/ | — | — | — |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap