Shimaore
מהורה
ניז'ר-קונגו (בנטו, שפות סבאקי)
קומורית מאורה, או שימאורה (ISO 639-3: swb), היא שפת בנטו סבאקית מן הקבוצה הקומורית המזרחית, ובה מדברים כ־80,000–152,000 איש, בעיקר במיוט שבארכיפלג קומורו. היא הקרובה ביותר לשינדוואני של אנז׳ואן ומתקיימת במיוט לצד קיבושי וצרפתית, השפה הרשמית היחידה של הטריטוריה. בשימאורה יש מערכת שמות עצם והתאם אופיינית לבנטו, מורפולוגיית פועל עשירה, סדר בסיסי SVO, חמש תנועות /i e a o u/ וניגוד בין העיצורים המפונמים /ɓ ɗ/ לבין /b d/ הרגילים. אוצר המילים משקף מגע ממושך עם ערבית, מלגשית וצרפתית לצד צורות סבאקיות שעברו בירושה. כתיב מחוזי שאומץ ב־2020 קובע מוסכמות הן באלפבית הלטיני והן בכתב הערבי, והשימוש בשפה בחינוך, בתקשורת ובפרסומים מקומיים הולך ומתרחב.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות במהורה
מקורות
- Ha`bari Ndjema ya I Maore, Shimaore New Testament (bible.com version 3672); fr.wiktionary shimaoré entries (imported from the ylangue lexicon: maji {{pron|maʒi}}, unwa, ula, ulala, muhono, ndjema, ndzukundru); en.wiktionary Maore Comorian (ORELC); Rombi numerals (Chan, Numeral Systems of the World's Languages)
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: ניז'ר-קונגו (בנטו, שפות סבאקי)
| משמעות | מהורה | קומוראית | סווהילי | אסו | ניאטורו | שמבלה | ניאמווזי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | maji /maʒi/ | madji /madʒi/ | maji /madʒi/ | mende /mende/ | maji /madʒi/ | mazi /mazi/ | minzi /minzi/ |
| אש | moro /moro/ | mro /mro/ | moto /ˈmoto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| שמש | jua /dʒua/ | djua /dʒua/ | jua /dʒua/ | idhuva /iðuʋa/ | yura /juɾa/ | zuwa /zuwa/ | lyuba /ljuβa/ |
| ירח | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /ˈmwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| כוכב | nyora /ɲora/ | nyora /ɲora/ | nyota /ˈɲota/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | njota /ndʒota/ | ntondwe /ntondwe/ | nsonda /nsonda/ |
| לילה | uku /uku/ | masihu /masihu/ | usiku /usiku/ | usiku /usiku/ | utiku /utiku/ | kilo /kilo/ | buziku /buziku/ |
| גשם | vua /vua/ | nvua /ⁿvua/ | mvua /ˈmvua/ | mvua /mvua/ | mbura /mbura/ | fula /fula/ | mbula /mbula/ |
| שלג | uv̄amba /uβamba/ | — | theluji /θeˈludʒi/ | chasheru /tʃaʃeru/ | seluji /seludʒi/ | — | theluji /θeluʒi/ |
| רוח | pev̄o /peβo/ | upepo /uˈpepo/ | upepo /uˈpepo/ | mpeho /mpeho/ | mpefo /mpefo/ | mpeho /mpeho/ | myaga /mjaɡa/ |
| אדמה | trotro /tɾotɾo/ | — | udongo /uˈdoŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | irongo /iɾoŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| אבן | ɓwe /ɓwe/ | — | jiwe /ˈdʒiwe/ | ibwe /ibwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| הר | mulima /mulima/ | mlima /mlima/ | mlima /ˈmlima/ | ntuvi /ntuvi/ | gitanto /ɡitanto/ | muima /muima/ | lugulu /luɡulu/ |
| ים | ɓahari /ɓahari/ | bahari /bahari/ | bahari /baˈhari/ | bahari /bahari/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ | nyanza /ɲanza/ |
| אמא | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ |
| אבא | ɓaɓa /ɓaɓa/ | baba /ɓaba/ | baba /ˈbaba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tate /tate/ | baba /baba/ |
| בת | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | mwana-mshe /mwana mʃe/ | binti /binti/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | muncha /muntʃa/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| אני | wami /wami/ | wami /wami/ | mimi /ˈmimi/ | mine /mine/ | une /une/ | imi /imi/ | nene /ˈnene/ |
| אתה | wawe /wawe/ | wawe /wawe/ | wewe /ˈwewe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| אנחנו | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | sisi /ˈsisi/ | uswi /uswi/ | sese /sese/ | ishwi /iʃwi/ | iswe /iswe/ |
| שם | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | jina /ˈdʒina/ | izina /izina/ | rina /ɾina/ | zina /zina/ | lina /ˈlina/ |
| אדם | mutru /mutɾu/ | mndru /mndʳu/ | mtu /ˈmtu/ | mntu /mntu/ | muntu /muntu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ |
| ראש | shitswa /ʃitswa/ | hitswa /hitswa/ | kichwa /ˈkitʃwa/ | mtwi /mtwi/ | itwe /itwe/ | mtwi /mtwi/ | mutwe /mutwe/ |
| עין | dzitso /dzitso/ | dzitso /dzitso/ | jicho /dʒitʃo/ | iiso /iːso/ | riho /riho/ | zisho /ziʃo/ | liso /liso/ |
| אוזן | kio /kio/ | shishio /ʃiʃio/ | sikio /sikio/ | isikio /isikio/ | ikutwi /ikutwi/ | shikio /ʃikio/ | itwi /itwi/ |
| אף | pua /pua/ | — | pua /ˈpua/ | fua /fua/ | mpura /mpuɾa/ | mpua /mpua/ | nindo /nindo/ |
| פה | hanyo /haɲo/ | hanywa /haɲwa/ | mdomo /mˈɗomo/ | momo /momo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | mulomo /mulomo/ |
| שן | dzino /dzino/ | dzinyo /dziɲo/ | jino /dʒino/ | jino /dʒino/ | ino /ino/ | zino /zino/ | lino /lino/ |
| לשון | ulimi /ulimi/ | ulime /ulime/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | urimi /urimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| יד | muhono /muhono/ | mhono /mhono/ | mkono /mˈkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ | kukono /kukono/ |
| כף רגל | mundru /mundɾu/ | mndu /mndu/ | mguu /m̩ˈɠuː/ | ivunda /ivunda/ | mughuu /muɣuː/ | mulundi /mulundi/ | kugulu /kuɡulu/ |
| לב | umo /umo/ | muo /muo/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | moyo /mojo/ |
| עצם | shiɓa /ʃiɓa/ | shiɓa /ʃiɓa/ | mfupa /mfupa/ | ivindi /ivindi/ | ikufa /ikufa/ | vuha /vuha/ | iguha /iɡuha/ |
| דם | damu /damu/ | damu /damu/ | damu /damu/ | sakame /sakame/ | sakami /sakami/ | mpome /mpome/ | magazi /maɡazi/ |
| אהבה | mahaba /mahaba/ | mahaba /mahaba/ | upendo /uˈpendo/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ | butogwa /butoɡwa/ |
| עץ | muri /muri/ | mri /mri/ | mti /ˈmti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ |
| כלב | mbwa /ᵐbwa/ | mɓwa /mɓwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ |
| חתול | paka /paka/ | paha /paha/ | paka /ˈpaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ |
| דג | fi /fi/ | nfi /ⁿfi/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ | samaki /samaki/ | somba /soːmba/ |
| ציפור | nyunyi /ɲuɲi/ | nuni /nuni/ | ndege /ndeɡe/ | ideghe /ideɣe/ | nyonyi /ɲoɲi/ | deghe /deɣe/ | noni /noni/ |
| ביצה | jwai /dʒwai/ | djwai /dʒwai/ | yai /ˈjai/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | tagi /taɡi/ | igi /iɡi/ |
| סוס | farasi /farasi/ | farasi /farasi/ | farasi /faˈrasi/ | farasi /farasi/ | nyumbu /ɲumbu/ | faashi /faːʃi/ | falasi /falasi/ |
| בית | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲũba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| חלב | dziya /dzija/ | dziwa /dziwa/ | maziwa /maˈziwa/ | mavee /maveː/ | maya /maja/ | mele /mele/ | mabeele /maβeːle/ |
| דבש | ngizi /ŋizi/ | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | asali /aˈsali/ | nzoke /nzoke/ | ruke /ruke/ | woki /woki/ | buuki /buːki/ |
| מלח | shingo /ʃiŋɡo/ | shingo /ʃiŋɡo/ | chumvi /tʃumvi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ |
| יין | maji ya zaɓiɓu /maʒi ja zaɓiɓu/ | — | mvinyo /mˈviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ |
| ברזל | shuma /ʃuma/ | shuma /ʃuma/ | chuma /tʃuma/ | kighera /kiɣera/ | ichuma /itʃuma/ | kiama /kiama/ | kisinza /kisinza/ |
| משי | hariri /hariri/ | — | hariri /haˈriri/ | hariri /hariri/ | hariri /haɾiɾi/ | halili /halili/ | — |
| ספר | shio /ʃio/ | shio /ʃio/ | kitabu /kiˈtabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ |
| לאכול | ula /ula/ | hula /hula/ | kula /ˈkula/ | kurya /kurja/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kuɟa/ | kulya /kuʎa/ |
| לשתות | unwa /unwa/ | hunwa /hunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| לישון | ulala /ulala/ | ulala /ulala/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kulala /kulala/ |
| אחד | moja /moʒa/ | montsi /montsi/ | moja /modʒa/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | imo /imo/ |
| שתיים | mbili /ᵐbili/ | mbili /ᵐbili/ | mbili /mˈbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ | ibili /iβili/ |
| שלוש | traru /tɾaɾu/ | ndraru /ⁿdʳaru/ | tatu /tatu/ | adatu /adatu/ | itatu /itatu/ | katatu /katatu/ | idatu /idatu/ |
| ארבע | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | — | inne /inːe/ | kane /kaːne/ | inne /inːe/ |
| חמש | tsano /tsano/ | ntsanu /ⁿtsanu/ | tano /ˈtano/ | — | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ | itaano /itaːno/ |
| מאה | mia /mia/ | djana /dʒana/ | mia /ˈmia/ | ighana /iɣana/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | igana /iɡana/ |
| שלום | Jeje /dʒedʒe/ | eyavo /ejavo/ | habari /haˈbari/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | — /—/ | mwadita /mwadita/ |
| תודה | marahaba /marahaːba/ | marahaba /marahaba/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| טוב | ndjema /ndʒema/ | ndjema /ⁿdʒema/ | nzuri /ˈnzuri/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | mtana /mtana/ | soga /soɡa/ |
| חדש | pia /pia/ | — | mpya /ˈmpja/ | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ | pya /pja/ |
| אדום | ndzukundru /ndzukundɾu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nkundu /nkundu/ | ntune /ntune/ | nkundu /nkundu/ | laluku /laluku/ |
| לבן | ndjeu /ndʒeu/ | — | nyeupe /ɲeupe/ | jewa /dʒewa/ | njeru /ndʒeru/ | yengʼaa /jeŋaː/ | pe /pe/ |
| שחור | ndziɗu /ndziɗu/ | — | nyeusi /ɲeusi/ | jiru /dʒiru/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | size /size/ | pi /pi/ |
| תפוז | trundra /tɾundɾa/ | — | chungwa /tʃuŋɡwa/ | — | — | — | — |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap