Ekpeye
Kiekpeye
Niger-Kongo
Ekpeye (pia Akpeya) ni lugha ya Kiigboid ya familia ya Niger-Congo katika eneo la Delta ya Niger nchini Nigeria, iliyoainishwa kama lugha tofauti na Kiigbo (ig) na Ethnologue na Glottolog licha ya uhusiano wao wa karibu wa kijenetiki ndani ya kikundi kidogo cha Kiigboid. Watu wa Ekpeye wanaishi katika eneo la Ahoada la Jimbo la Rivers, katika Delta ya Niger yenye mito. Kilugha, Ekpeye inashiriki sifa kuu za Kiigboid (mfumo wa madaraja ya nomino, toni yenye downstep, mpangilio wa vipashio SVO) lakini ikiwa na sifa bainifu za kifonolojia na kileksika zinazoitofautisha na Kiigbo cha kawaida. Agano Jipya la Ekpeye lilitafsiriwa na Shirika la Biblia la Nigeria katika miaka ya 1980. Jamii ya Ekpeye imeathiriwa na migogoro inayoendelea ya uchimbaji wa mafuta katika Delta ya Niger na uharibifu wa mazingira.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiekpeye
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo
| Maana | Kiekpeye | Kiizi | Kiigbo | Kirwa | Kitonga cha Zambia | Kizande | Kiyekhee |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mini /mini/ | mini /mini/ | mmiri /mːiɾi/ | mura /muɾa/ | meenda /meːnda/ | ime /ime/ | amɛ /amɛ/ |
| Moto | ẹcị /ɛtʃɪ/ | oku /oku/ | ọkụ /ɔkʊ/ | muro /muɾo/ | mulilo /mulilo/ | we /we/ | eria /eɾia/ |
| Jua | ẹlaŋụ /ɛlaŋʊ/ | anwu /aŋwu/ | anyanwụ /aɲaŋʷʊ/ | saa /saː/ | zuba /zuba/ | uru /uɾu/ | ovan /ovan/ |
| Mwezi | adịgwẹ /adɪɡwɛ/ | onwa /oŋwa/ | ọnwa /ɔŋʷa/ | mwiri /mwiɾi/ | mwezi /mwezi/ | diwi /diwi/ | ukpoki /ukpoki/ |
| Nyota | opipinyenye /ɔpipiˈɲeɲe/ | kpokpode /kpokpode/ | kpakpando /kpakpando/ | nyinyiri /ɲiɲiɾi/ | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | kerekuru /kɛɾɛkuɾu/ | isi /isi/ |
| Usiku | abala /abala/ | enyashi /eɲaʃi/ | abalị /abalɪ/ | kio /kio/ | busiku /busiku/ | yuru /juru/ | eridai /eridai/ |
| Upepo | uweele /uweele/ | phẹrephere /ɸɛɾeɸeɾe/ | ifufe /ifufe/ | mburaato /mbuɾaːto/ | muwo /muwo/ | yuge /juɡe/ | — |
| Udongo | ele /ɛlɛ/ | alị /alɪ/ | ala /àlà/ | uteri /uteɾi/ | bulongo /buloŋɡo/ | sende /sɛndɛ/ | — |
| Jiwe | igwu /iɡwu/ | mkpuma /mkpuma/ | nkume /ŋˈkume/ | iwe /iwe/ | ibbwe /iˈbwe/ | mbia /mbia/ | udo /udo/ |
| Mlima | ebu /eɓu/ | ubvu /ubvu/ | ugwu /úɡʷú/ | uro /uɾo/ | cilundu /tʃilundu/ | gangara /ɡaŋɡara/ | — |
| Bahari | olimini /olimini/ | eze-ẹnyimu /eze ɛɲimu/ | oke osimiri /oke osimiɾi/ | nruva /nɾuva/ | lwaanje /lwaːndʒe/ | baime /baime/ | — |
| Mama | ịna /ɪna/ | ne /ne/ | nne /nːe/ | mama /mama/ | bama /bama/ | na /na/ | iye /ije/ |
| Baba | ịda /ɪda/ | nna /nːa/ | nna /nːa/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | ba /ba/ | eθa /eθa/ |
| Mimi | ma /ma/ | mu /mu/ | mụ /mʊ/ | inyi /iɲi/ | ime /ime/ | mi /mi/ | mẹ /mɛ/ |
| Wewe | yo /jo/ | ngu /ŋɡu/ | gị /ɡɪ/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | mo /mo/ | wẹ /wɛ/ |
| Sisi | ye /je/ | anyi /aɲi/ | anyị /aɲɪ/ | ise /ise/ | iswe /iswe/ | ani /ani/ | mae /mae/ |
| Jina | ewa /ɛˈwa/ | ẹpha /ɛɸa/ | aha /aha/ | irina /irina/ | izina /iˈziːna/ | rimo /ɾimo/ | ena /ena/ |
| Mtu | madu /madu/ | amadụ /amadʊ/ | mmadụ /mmadʊ/ | nndu /ndu/ | muntu /muntu/ | boro /boro/ | — |
| Kichwa | ishi /iʃi/ | ishi /iʃi/ | isi /isi/ | nrwe /nɾwe/ | mutwe /mutwe/ | — | usumi /usumi/ |
| Jicho | anya /aɲa/ | ẹnya /ɛɲa/ | anya /aɲa/ | iriso /iɾiso/ | liso /liso/ | bangiri /baŋɡiɾi/ | evua /evua/ |
| Sikio | ẹtẹ /ɛtɛ/ | nchị /ntʃɪ/ | ntị /ntɪ/ | kuri /kuɾi/ | kutwi /kutwi/ | tu /tu/ | eo /eo/ |
| Pua | emi /emi/ | imi /imi/ | imi /īmī/ | — | impemo /impemo/ | ho /ho/ | isue /isue/ |
| Mdomo | ụnụ /ʊnʊ/ | ọnu /ɔnu/ | ọnụ /ɔnʊ/ | kana /kana/ | kanwa /kanwa/ | ngba /ŋɡba/ | uno /uno/ |
| Jino | ize /ize/ | eze /eze/ | eze /eze/ | iyoo /ijoː/ | linyo /liɲo/ | rinde /rinde/ | ako /ako/ |
| Ulimi | idho /iðo/ | ire /ire/ | ire /iɾe/ | ulumi /ulumi/ | mulaka /mulaka/ | mira /mira/ | olemi /olemi/ |
| Mkono | aka /aka/ | ẹka /ɛka/ | aka /aka/ | uko /uko/ | kuboko /kuboko/ | be /be/ | oba /oba/ |
| Mguu | uko /uko/ | ọkpa /ɔkpa/ | ụkwụ /ʊkʷʊ/ | urende /uɾende/ | cituta /tʃituta/ | kpendu /kpendu/ | — |
| Moyo | obi /obi/ | obu /obu/ | obi /obi/ | ngoo /ŋɡoː/ | moyo /mojo/ | ngbaduse /ŋɡbaduse/ | itsu /itsu/ |
| Mfupa | ukpo /ukpo/ | ọkpu /ɔkpʊ/ | ọkpụkpụ /ɔkpʊkpʊ/ | ifua /ifua/ | ifuwa /ifuwa/ | meme /meme/ | ugoa /uɡoa/ |
| Damu | ubala /ubala/ | mmee /mːeː/ | ọbara /ɔbaɾa/ | usao /usao/ | bulowa /bulowa/ | kure /kure/ | atale /atale/ |
| Upendo | ihunanya /ihunaɲa/ | ihunanya /ihunaɲa/ | ịhụnanya /ɪhʊnaɲa/ | ikunda /ikunda/ | luyando /lujando/ | kpinyemu /kpiɲemu/ | gbele /ɡbele/ |
| Mti | osisi /osisi/ | oshi /oʃi/ | osisi /osisi/ | nri /nɾi/ | cisamu /tʃisamu/ | ngua /ŋɡua/ | orhan /oɾhan/ |
| Mbwa | akịta /akɪta/ | nkita /ŋkita/ | nkịta /ŋkɪta/ | mboha /mboha/ | muvwa /muvwa/ | ango /aŋɡo/ | agbon /aɡbon/ |
| Paka | nwamba /ŋwamba/ | nwamba /ŋwamba/ | nwamba /ŋʷamba/ | paka /paka/ | kaaze /kaːze/ | gbabo /ɡbabo/ | otsuvua /otsuvua/ |
| Samaki | ukpa /ukpa/ | ema /ema/ | azụ /azʊ/ | ikunga /ikuŋɡa/ | inswi /inswi/ | tio /tio/ | eseri /eseri/ |
| Yai | ukwa /ukwa/ | ẹkwa /ɛkwa/ | àkwá /àkʷá/ | ngosho /ŋɡoʃo/ | iji /idʒi/ | para /paɾa/ | — |
| Farasi | inyanya /ɨɲaɲa/ | ịnya /ɪɲa/ | ịnyịnya /ɪɲɪɲa/ | farasi /faɾasi/ | ibbiza /iˈbiza/ | farasi /faɾasi/ | akazi /akaʒi/ |
| Nyumba | ulo /ulo/ | ulo /ulo/ | ụlọ /ʊlɔ/ | numba /numba/ | ngʼanda /ŋanda/ | bambu /bambu/ | ukekpe /ukekpe/ |
| Asali | oga ogbenyi /ɔɡa ɔɡbɛɲɨ/ | manụ ẹnwu /manʊ ɛŋwu/ | mmanụ aṅụ /mːanʊ aŋʊ/ | uki /uki/ | buci /butʃi/ | anyege /aɲeɡe/ | — |
| Chumvi | aɗa /aɗa/ | unu /unu/ | nnu /nːu/ | munyu /muɲu/ | munyo /muɲo/ | tikpo /tikpo/ | umeri /umeri/ |
| Mchele | alisu /alɨsu/ | — | osikapa /osikapa/ | — | mupunga /mupuŋɡa/ | mapunga /mapuŋɡa/ | — |
| Chuma | uci /utʃi/ | igwe /iɡwe/ | igwe /iɡʷe/ | minya /miɲa/ | butale /butale/ | mara /mara/ | akure /akuɾe/ |
| Kula | ri /ɾi/ | ri /ɾi/ | iri /iɾi/ | ilya /ilja/ | kulya /kulja/ | ri /ɾi/ | remi /ɾemi/ |
| Kunywa | ŋụ /ŋʊ/ | nu /nu/ | ịṅụ /ɪŋʊ/ | inwa /inwa/ | kunywa /kuɲwa/ | mbira /mbiɾa/ | yamẹ /jamɛ/ |
| Kulala | nyi inina /ɲi inina/ | ku mgbẹnya /ku mɡbɛɲa/ | ịrahụ /ɪɾahʊ/ | — | koona /koːna/ | ra /ɾa/ | — |
| Moja | otu /otu/ | nanụ /nanʊ/ | otu /otu/ | mongo /moŋɡo/ | mwi /mwi/ | sa /sa/ | ɔkpa /ɔkpa/ |
| Mbili | gbibo /ɡbibo/ | ẹbo /ɛbɔ/ | abụọ /abʊɔ/ | fivili /fivili/ | bili /bili/ | ue /uwe/ | eva /eva/ |
| Tatu | bɨtọ /ɓɨtɔ/ | ẹto /ɛtɔ/ | atọ /atɔ/ | firaru /fiɾaɾu/ | totatwe /totatwe/ | biata /biata/ | ela /ela/ |
| Nne | bɨnọ /ɓɨnɔ/ | ẹno /ɛnɔ/ | anọ /anɔ/ | fiini /fiːni/ | ne /ne/ | biama /biama/ | ezie /eʒie/ |
| Tano | bise /ɓise/ | ise /ise/ | ise /ise/ | firaanu /fiɾaːnu/ | musanu /musanu/ | bisue /bisue/ | ise /ise/ |
| Habari | nno /nːo/ | ndo /ndo/ | nnọọ /nːɔː/ | kira /kiɾa/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | mo ima ya /mo ima ja/ | udze /udze/ |
| Asante | imela /imela/ | ima ego /ima eɡo/ | daalụ /daːlʊ/ | asante /asante/ | twalumba /twalumba/ | oni-tambua /oni-tambua/ | oyabuwere /ojabuweɾe/ |
| Nzuri | oma /oma/ | oma /oma/ | ọma /ɔma/ | kya /kja/ | kabotu /kabotu/ | wene /wene/ | edue /edue/ |
| Nyekundu | bara /bara/ | bara /bara/ | ọbara ọbara /ɔbaɾa ɔbaɾa/ | itondoṛie /itondoɾie/ | subila /subila/ | zamba /zamba/ | bara /bara/ |
| Nyeupe | usa /usa/ | ọchaa /ɔtʃaː/ | ọcha /ɔtʃa/ | sheelwa /ʃeːlwa/ | salala /salala/ | pisi /pisi/ | pfa /pfa/ |
| Nyeusi | uyi /uji/ | ojii /odʒiː/ | ojii /odʒiː/ | shuu /ʃuː/ | siya /sija/ | bibiri /bibiɾi/ | wisi /wisi/ |
| Chungwa | aledu /aledu/ | — | oroma /oɾoma/ | — | — | oronzi /oɾonzi/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap