Jirrbal
الديربالية
باما-نيونغان (الفرع الديربالي)
لغة باما-نيونغية من شمال كوينزلاند اشتهرت بفضل قواعد ديكسون لعام 1972 وكتاب لاكوف «النساء والنار والأشياء الخطرة»: إذ أصبحت أصنافها الاسمية الأربعة (bayi مذكر/حيّ، وbalan مؤنث/ماء/نار/خطِر، وbalam نباتات صالحة للأكل، وbala ما تبقّى) مثالًا مدرسيًا على التصنيف غير الأرسطي. كما تمتلك الدِّيربال مفردات تجنُّب خاصة بالحماة منفصلة تمامًا تُسمّى «Jalŋuy»، لها القواعد ذاتها لكن معجمها مغاير تمامًا.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الديربالية
المصادر
- Dixon, R. M. W. (1972) The Dyirbal Language of North Queensland. Cambridge University Press.
- Dixon, R. M. W. (1989) "The Original Dyirbal Speaking Tribes of North-East Queensland", in Aboriginal History.
- Glottolog: Dyirbal
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: باما-نيونغان (الفرع الديربالي)
| المعنى | الديربالية | الويرادجورية | الماكاساي | الوالماجارية | الوارلبيرية | الكورسيكية | النهاندا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | bana /ˈbana/ | galing /ˈɡaliŋ/ | ira /ˈira/ | ngapa /ˈŋapa/ | ngapa /ŋapa/ | acqua /ˈakwa/ | kapi /kapi/ |
| نار | buni /ˈbuni/ | wiiny /wiːɲ/ | ata /ˈata/ | warlu /ˈwaɭu/ | warlu /waɭu/ | focu /ˈfɔku/ | warla /waɻla/ |
| شمس | garri /ˈɡari/ | yiray /ˈjiɻaj/ | watu /ˈwatu/ | purangu /puɻaŋu/ | wanta /wanta/ | sole /ˈsɔle/ | wurʼa /wuɾʔa/ |
| قمر | gagara /ɡaˈɡara/ | giwang /ˈɡiwaŋ/ | uru /ˈuru/ | yakarn /jakaɳ/ | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | luna /ˈluna/ | kanyala /kaɲala/ |
| نجم | gijiny /ɡiɟiɲ/ | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ | lekiluru /lekiluru/ | wirl /wiɭ/ | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | stella /ˈstella/ | indiya /indija/ |
| ليل | jagun /ɟaɡun/ | ngurung /ˈŋuruŋ/ | maagamu /maaɡamu/ | pukanya /pukaɲa/ | munga /muŋa/ | notte /ˈnɔtːe/ | maru /maru/ |
| مطر | gambal /ˈɡambal/ | — | ae /ae/ | ngapa /ˈŋapa/ | minyira /miɲiɻa/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ | pundu /pundu/ |
| ريح | gulubu /ˈɡulubu/ | girrarr /ˈɡirar/ | gawa /ˈɡawa/ | walypa /ˈwaʎpa/ | warlpa /waɭpa/ | ventu /ˈventu/ | uudinu /uudinu/ |
| تراب | jaju /ˈɟaɟu/ | dhaagun /ˈd̪aːɡun/ | maa /maa/ | nguwa /ˈŋuwa/ | walya /walja/ | terra /ˈtɛrra/ | — |
| حجر | diban /ɟiban/ | walang /ˈwalaŋ/ | apa /ˈapa/ | pamarr /ˈpamar/ | pirli /piɭi/ | petra /ˈpɛtra/ | — |
| جبل | gambil /ˈɡambil/ | — | — | — | pamarrpa /pamaɾpa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | — |
| أم | yabu /ˈjabu/ | gunhi /ˈɡun̪i/ | ina /ˈina/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngati /ŋati/ | mamma /ˈmamma/ | ngamaji /ŋamadʒi/ |
| أب | nguma /ˈŋuma/ | babiin /ˈbabiːn/ | baba /ˈbaba/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kirda /kiɖa/ | babbu /ˈbabːu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ |
| بنت | daman /ˈdaman/ | ngamurr /ˈŋamur/ | — | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | figliola /fiʎˈʎola/ | yurdu /juɖu/ |
| أنا | ngaja /ŋaɟa/ | ngadhu /ˈŋad̪u/ | ani /ani/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaju /ŋaɟu/ | eiu /ˈɛju/ | ngayi /ŋaji/ |
| أنت | nginda /ŋinda/ | ngindhu /ˈŋind̪u/ | ai /ai/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | tù /tu/ | nyini /ɲini/ |
| نحن | ngana /ŋana/ | ngiyani /ŋiˈjani/ | fi / ini /fi / ini/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | noi /ˈnoi/ | ngayinu /ŋajinu/ |
| اسم | yidyi /jiɟi/ | yuwin /ˈjuwin/ | nai /nai/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | nome /ˈnome/ | yini /jini/ |
| عين | gayga /ˈɡajɡa/ | mil /mil/ | nana /ˈnana/ | mil /mil/ | milpa /milpa/ | ochju /ˈɔcu/ | kuru /kuɻu/ |
| أذن | manga /ˈmaŋa/ | wuudha /ˈwuːd̪a/ | walaku /waˈlaku/ | pina /ˈpina/ | langa /laŋa/ | arechja /aˈrɛca/ | wurtka /wuʈka/ |
| أنف | guwu /ˈɡuwu/ | muurruu /ˈmuːruː/ | murikai /murikai/ | punul /ˈpunul/ | mulyu /muʎu/ | nasu /ˈnazu/ | muttha /mut̪a/ |
| سن | dirra /dira/ | yirrang /ˈjiraŋ/ | wasi /wasi/ | lirra /lira/ | kartirdi /kaʈiɖi/ | dente /ˈdɛnte/ | idaji /idadʒi/ |
| لسان | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ | dhalayn /ˈd̪alajn/ | ipi /ipi/ | jalany /ɟalaɲ/ | jalanypa /ɟalaɲpa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | thalanyu /t̪alaɲu/ |
| يد | mala /ˈmala/ | marra /ˈmara/ | tana /ˈtana/ | kurrapa /kurapa/ | rdaka /ɖaka/ | manu /ˈmanu/ | mara /maɻa/ |
| قدم | jina /ˈɟina/ | dhinang /ˈd̪inaŋ/ | iti /ˈiti/ | jina /ˈɟina/ | wirliya /wiɭija/ | pede /ˈpɛde/ | yina /jina/ |
| قلب | rulgu /ˈɻulɡu/ | giiny /ɡiːɲ/ | — /—/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | core /ˈkɔre/ | pulpara /pulpaɻa/ |
| عظم | wurmbur /ˈwurmbur/ | dhabal /ˈd̪abal/ | sapa /ˈsapa/ | kiji /kiɟi/ | larrpa /laɾpa/ | ossu /ˈɔssu/ | mambu /mambu/ |
| دم | waguli /waɡuli/ | guuwayn /ˈɡuːwajn/ | wai /wai/ | nungu /nuŋu/ | yalyu /jaʎu/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | nguba /ŋuba/ |
| كاكا | guna /ɡuna/ | guunang /ˈɡuːnaŋ/ | — | kura /ˈkuɻa/ | kuna /kuna/ | caca /ˈkaka/ | wuna /wuna/ |
| حب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yulkami /julkami/ | amore /aˈmɔre/ | kanyji /kaɲdʒi/ |
| شجرة | yugu /ˈjuɡu/ | madhan /ˈmad̪an/ | ate /ˈate/ | mana /mana/ | watiya /watija/ | arburu /ˈarburu/ | parntany /paɳʈaɲ/ |
| كلب | guda /ˈɡuda/ | mirri /ˈmiri/ | defa /ˈdɛfa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | cane /ˈkane/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ |
| قطة | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyawu /mijawu/ | mungalpa /muŋalpa/ | ghjattu /ˈɟattu/ | paka /paka/ |
| سمكة | jabu /ˈɟabu/ | guuya /ˈɡuːja/ | seumeti /seumeti/ | kapi /kapi/ | yawu /jawu/ | pesciu /ˈpeʃu/ | wiitya /wiːca/ |
| طائر | dundu /ˈdundu/ | buujaan /ˈbuːɟaːn/ | asa /ˈasa/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ | — |
| بيضة | bambu /bambu/ | gabuuga /ˈɡabuːɡa/ | waa /waa/ | kampiny /kampiɲ/ | ngipiri /ŋipiɻi/ | ovu /ˈɔvu/ | — |
| بيت | mija /ˈmiɟa/ | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ | oma /ˈoma/ | mayaru /majaɻu/ | yuwarli /juwaɭi/ | casa /ˈkaza/ | nhurra /ɳuɻa/ |
| أكل | janggay /ˈɟaŋɡaj/ | dharra /ˈd̪ara/ | nawa /ˈnawa/ | ngarnu /ŋaɳu/ | ngarni /ŋaɳi/ | manghjà /manˈɟa/ | ngarna /ŋaɻna/ |
| شرب | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ | widyarra /ˈwiɟara/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | ngarnu /ŋaɳu/ | purrami /puɾami/ | beie /ˈbeje/ | nyuna /ɲuna/ |
| نام | bungil /ˈbuŋil/ | — | tae /tae/ | manyan /ˈmaɲan/ | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | durmì /durˈmi/ | wuupata /wuːpata/ |
| واحد | yunggul /ˈjuŋɡul/ | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ | u /ʔu/ | layi /laji/ | jinta /ɟinta/ | unu /ˈunu/ | kuyu /kuju/ |
| اثنان | bulay /ˈbulaj/ | bula /ˈbula/ | lolae /loˈlae/ | kurriny /kuriɲ/ | jirrama /ɟiɾama/ | dui /ˈdui/ | wuthada /wut̪ada/ |
| ثلاثة | garbu /ɡaɻbu/ | bula-ngumbaay /ˈbulaŋumbaːj/ | lolitu /lolitu/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | trè /trɛ/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ |
| مرحبا | — /—/ | yaama /ˈjaːma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | salute /saˈlute/ | — /—/ |
| شكرا | — /—/ | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | grazie /ˈɡratsje/ | — /—/ |
| جيد | jigil /ˈɟiɡil/ | marang /ˈmaɻaŋ/ | rau /rau/ | wulyu /wuʎu/ | ngurrju /ŋuɾɟu/ | bonu /ˈbɔnu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ |
| جديد | gunyu /ˈɡuɲu/ | — | supa /ˈsupa/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | novu /ˈnɔvu/ | — |
| أحمر | gunggu /ɡuŋɡu/ | girri-girri /ˈɡiriɡiri/ | imiri /imiri/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | rossu /ˈrossu/ | marniwidi /maɳiwidi/ |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap