Taa
لغة التاآ
عائلة تو (كانت تُعرف بالخويسان الجنوبية)
لغة التاآ (!Xóõ) مشهورة بامتلاكها أكبر مخزون فونيمات موثق بين اللغات الحية: وصف أنطوني تريل (1985، 1994) نحو 159 فونيمًا، منها خمسة أنواع متطورة من النقرات (clicks) — سنية ǀ، لثوية ǃ، جانبية ǁ، حنكية ǂ، والنقرة الشفهية النادرة ʘ. ويمكن لكل نقرة أن تقترن بمصاحبات متعددة. نحو 2,500 ناطق على الحدود بين بوتسوانا وناميبيا، تنتمي للعائلة التُّوية (Tuu).
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في لغة التاآ
المصادر
- Traill (1985) Phonetic and Phonological Studies of !XÓÕ Bushman. Helmut Buske Verlag.
- Traill (1994) A !Xóõ Dictionary. Rüdiger Köppe Verlag.
- Glottolog: Taa (taaa1242)
- Ethnologue: nmn
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: عائلة تو (كانت تُعرف بالخويسان الجنوبية)
| المعنى | لغة التاآ | دامين | يانغكال | لغة كورانا | اللغة الفريجية | الأومبرية | البروتو-اليابانية الكورية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ǃqhàa /ǃqʰaː/ | n!2u /ŋ͡ǃŋ͡ǃu/ | nguku /ŋuku/ | ǁammi /ǁamːi/ | bedu /ˈbedu/ | utur /ˈutur/ | — /—/ |
| نار | ǀʼàã /ǀʼãː/ | — /—/ | ngida /ŋida/ | ǀʼaeb /ǀʔaeb/ | — /—/ | pir /pir/ | — /—/ |
| شمس | ǁʼân /ǁʼã/ | — /—/ | warrku /waɾku/ | sores /sores/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| قمر | ǃqhàn /ǃqʰã/ | — /—/ | waldarra /waldaɾa/ | ǁxãb /ǁxãb/ | masê /maˈseː/ | — /—/ | — /—/ |
| نجم | ǃqʰái /ǃqʰái/ | — /—/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | ǀʼamirob /ǀʔamirob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ليل | ǃnoe /ǃnoe/ | — /—/ | ngimi /ŋimi/ | thũxub /tʰũxub/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| مطر | ǃkxʼôe /ǃkxʼoe/ | — | — | tūs /tuːs/ | — | — | — |
| ريح | ǂqhùe /ǂqʰue/ | — | — | ǂʼoab /ǂʔoab/ | — | — | — |
| تراب | ǂkxʼûm /ǂkxʼum/ | — | — | ǃhūb /ǃʰuːb/ | — | — | — |
| أم | qáe /qae/ | — /—/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | ĩs /ĩs/ | mater /ˈmater/ | matrer /ˈmatrer/ | *əma /əma/ |
| أب | a̰a /a̰a/ | — /—/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | abob /abob/ | atas /aˈtas/ | patre /ˈpatre/ | *əpa /əpa/ |
| أنا | ń /ŋ̩/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | ngada /ŋada/ | tita /tita/ | az /az/ | — /—/ | — /—/ |
| أنت | a /aː/ | n!uu /ŋ͡ǃuː/ | nyingka /ɲiŋka/ | sats /sats/ | — /—/ | tu /tuː/ | — /—/ |
| نحن | īh /iː/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | sada / sida /sada / sida/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| اسم | ǀqʼûle /ǀʛûle/ | — /—/ | nida /nida/ | ǀkxʼonna /ǀkxʼonːa/ | onoman /ˈonoman/ | nome /ˈnome/ | — /—/ |
| شخص | tâa /taː/ | ngaajpu /ŋaːt̠ʲpu/ | — | khoeb /kʰoeb/ | — | — | — |
| رأس | ǀnàn /ǀnã/ | nguu /ŋuː/ | — | mũǃʼãb /mũǃʔãb/ | — | — | — |
| عين | ǃʼûĩ /ǃʼũĩ/ | k'uu /kʼuː/ | miburlda /mibuɭda/ | mũb /mũb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| فم | ǂûe /ǂue/ | — | — | kxʼamma /kxʼamːa/ | — | — | — |
| سن | ǃxu /ǃχu/ | — /—/ | damanda /damanda/ | ǁũb /ǁũb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| لسان | ǃnani /ǃnani/ | — /—/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | tamma /tamːa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| يد | ǀkxʼàa /ǀkxʼaː/ | — /—/ | — /—/ | ǃʼommi /ǃʔomːi/ | zeira /ˈzeːra/ | manuv-e /maˈnuwe/ | — /—/ |
| قدم | ǂnùũ /ǂnũũ/ | nguuwii /ŋuːwiː/ | — | ǂaib /ǂʔaib/ | petes /ˈpetes/ | persi /ˈpersi/ | — |
| قلب | ǀqʼàn /ǀqʼã/ | — /—/ | — /—/ | ǂaob /ǂaob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| عظم | ǂàã /ǂãã/ | — /—/ | julda /ɟulda/ | ǂxōb /ǂxoːb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| دم | ǃxãu /ǃχãũ/ | — /—/ | kandu /kandu/ | ǀʼaob /ǀʔaob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| حب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ǀnām /ǀnaːm/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شجرة | ʼʘnàje /ʔʘnaje/ | wiijpu /wiːt̠ʲpu/ | — /—/ | hais /hais/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| كلب | ǂqhài /ǂqʰai/ | nh!2u /ŋ͡ǀŋ͡ǀu/ | — /—/ | arib /arib/ | kan /kan/ | — /—/ | — /—/ |
| قطة | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| سمكة | ǀqhaa /ǀqʰaa/ | l*i /ɬʔi/ | yakuri /jakuɾi/ | ǁʼaub /ǁʔaub/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| بيضة | ᶢǂúã /ᶢǂũã/ | — | — | — | — | — | — |
| بيت | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kxʼommi /kxʼomːi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| حليب | gǂqhèẽ /ɡǂqʰeẽ/ | — | — | bīb /biːb/ | — | — | — |
| أكل | ʼâã /ʔãː/ | — /—/ | — /—/ | ǂʼũ /ǂʔũ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شرب | kxʼāhã /kxʼaːhã/ | — /—/ | — /—/ | kxʼā /kxʼaː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| نام | ʘân /ʘã/ | — | — | ǁʼom /ǁʔom/ | — | — | — |
| واحد | ǂʼûã /ǂʼũã/ | thuuku /t̻uːku/ | — /—/ | ǀui /ǀui/ | — /—/ | unu /ˈunu/ | — /—/ |
| اثنان | ǂnûm /ǂûm/ | kurrijpi /kuɾit̠ʲpi/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | ǀam /ǀam/ | — /—/ | dur /dur/ | — /—/ |
| ثلاثة | ǁaeˀe /ǁaeʔe/ | — /—/ | — /—/ | ǃnona /ǃnona/ | — /—/ | trif /trif/ | — /—/ |
| مرحبا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شكرا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| جيد | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ǃãi /ǃãi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| أحمر | ǀàa /ǀàa/ | — /—/ | kandukandu /kandukandu/ | ǀkxʼaba /ǀkxʼaba/ | — /—/ | rofa /ˈrofa/ | — /—/ |
| أخضر | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | — | — | ǃkxʼam /ǃkxʼam/ | — | — | — |
| أزرق | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | — | — | ǃnoa /ǃnoa/ | — | — | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap