Aramado
Aari
Afroasiática
El aari (aramado) es una lengua omótica de la familia afroasiática, hablada por unas 150.000 personas en la Zona del Omo Sur, en el sur de Etiopía, principalmente en el woreda de Aari. Los aari son uno de los grupos de habla omótica más numerosos de las tierras bajas meridionales de Etiopía, ricas en lenguas cushíticas y omóticas. Lingüísticamente, el aari forma parte de la subrama aroide del omótico, junto con el hamer-banna y el dime; el omótico es, a su vez, la rama más divergente del afroasiático, y existe un debate considerable entre los africanistas sobre si el omótico debería siquiera clasificarse dentro del afroasiático (Bender, Theil y otros proponen el omótico como una familia lingüística independiente). El aari conserva rasgos típicamente omóticos, como el orden de palabras SOV, las consonantes eyectivas y una elaborada morfología verbal con patrones inusuales de marcación de persona.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en aari
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Afroasiática
| Significado | Aari | Yangkaal | Protoafroasiático | Frigio | Umbro | Damin | Etrusco |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | noqa /noˈkʼa/ | nguku /ŋuku/ | *maw- /maw/ | bedu /ˈbedu/ | utur /ˈutur/ | n!2u /ŋ͡ǃŋ͡ǃu/ | neri /ˈneri/ |
| Fuego | noha /noˈha/ | ngida /ŋida/ | — /—/ | — /—/ | pir /pir/ | — /—/ | verse /ˈwerse/ |
| Sol | háy /haj/ | warrku /waɾku/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | usil /ˈuzil/ |
| Luna | arfi /arfi/ | waldarra /waldaɾa/ | — /—/ | masê /maˈseː/ | — /—/ | — /—/ | tiur /ˈtiur/ |
| Estrella | manka /ˈmanka/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Noche | tumi /tʼumi/ | ngimi /ŋimi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lluvia | doobi /doːbi/ | — | — | — | — | — | — |
| Tierra | fechʼe /feˈtʃʼe/ | — | — | — | — | — | cel /kel/ |
| Piedra | seeni /seːni/ | — | *ʔabun- /ʔabun/ | — | — | kuujpu /kuːt̠ʲpu/ | tul /tul/ |
| Madre | inde /inde/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | *ʔim- /ʔim/ | mater /ˈmater/ | matrer /ˈmatrer/ | — /—/ | ati /ˈati/ |
| Padre | baba /baba/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | *ʔab- /ʔab/ | atas /aˈtas/ | patre /ˈpatre/ | — /—/ | apa /ˈapa/ |
| Yo | ita /ʔiˈta/ | ngada /ŋada/ | *ʔan- /ʔan/ | az /az/ | — /—/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | mi /mi/ |
| Tú | ahna /ahˈna/ | nyingka /ɲiŋka/ | — /—/ | — /—/ | tu /tuː/ | n!uu /ŋ͡ǃuː/ | — /—/ |
| Nosotros | wota /woˈta/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | — /—/ |
| Nombre | naami /naːˈmi/ | nida /nida/ | *sim- /sim/ | onoman /ˈonoman/ | nome /ˈnome/ | — /—/ | — /—/ |
| Persona | ed /ʔed/ | — | — | — | — | ngaajpu /ŋaːt̠ʲpu/ | — |
| Cabeza | mata /maˈta/ | — | — | — | — | nguu /ŋuː/ | — |
| Ojo | aafi /aːfi/ | miburlda /mibuɭda/ | *ʕayn- /ʕayn/ | — /—/ | — /—/ | k'uu /kʼuː/ | — /—/ |
| Oreja | qaam /kʼaːm/ | — | *ʔudun- /ʔudun/ | — | — | — | — |
| Nariz | nuki /ˈnuki/ | — | — | — | — | — | — |
| Boca | afa /ʔaˈfa/ | — | — | — | — | — | — |
| Diente | achʼi /atsʼi/ | damanda /damanda/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lengua | adim /adim/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | *lis- /lis/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mano | aani /ʔaːni/ | — /—/ | — /—/ | zeira /ˈzeːra/ | manuv-e /maˈnuwe/ | — /—/ | — /—/ |
| Pie | duuti /duːti/ | — | — | petes /ˈpetes/ | persi /ˈpersi/ | nguuwii /ŋuːwiː/ | — |
| Corazón | buudi /ˈbuːdi/ | — /—/ | *lib- /lib/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hueso | lefi /lefi/ | julda /ɟulda/ | *ḳas- /kʼas/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sangre | qase /ˈkʼase/ | kandu /kandu/ | *dam- /dam/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Caca | tooni /ˈtoːni/ | — | — | — | — | — | — |
| Amor | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Árbol | ahqe /ahːˈkʼe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | wiijpu /wiːt̠ʲpu/ | — /—/ |
| Perro | aksi /ˈʔaksi/ | — /—/ | — /—/ | kan /kan/ | — /—/ | nh!2u /ŋ͡ǀŋ͡ǀu/ | — /—/ |
| Gato | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pez | toila /toila/ | yakuri /jakuɾi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | l*i /ɬʔi/ | — /—/ |
| Pájaro | afti /afti/ | — | — | — | auif /ˈawif/ | — | — |
| Huevo | muqa /muˈkʼa/ | — | — | — | — | — | — |
| Casa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sal | sooq /soːkʼ/ | — | — | — | salu /ˈsalu/ | — | — |
| Comer | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Beber | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | wollaq /ˈwolːakʼ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | unu /ˈunu/ | thuuku /t̻uːku/ | thu /θu/ |
| Dos | qasken /kʼasˈken/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | *sin- /sin/ | — /—/ | dur /dur/ | kurrijpi /kuɾit̠ʲpi/ | zal /tsal/ |
| Tres | makken /makːen/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | trif /trif/ | — /—/ | ci /ki/ |
| Cuatro | oydi /ojdi/ | — | — | — | — | — | huth /huθ/ |
| Cinco | donq /donkʼ/ | — | — | — | — | — | mach /max/ |
| Cien | mato /mato/ | — | — | — | — | — | — |
| Hola | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gracias | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bueno | laqami /lakʼaˈmi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nuevo | killa /kilːˈa/ | — | — | — | — | — | — |
| Rojo | zeymi /zejˈmi/ | kandukandu /kandukandu/ | — /—/ | — /—/ | rofa /ˈrofa/ | — /—/ | — /—/ |
| Negro | chʼelmi /tʃʼelˈmi/ | — | — | — | atru /ˈatru/ | — | — |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap