Af kawooti
Konso
Afroasiática
El konso (Af kawooti, «habla konso») es una lengua cusita oriental del sur de Etiopía, estrechamente emparentada con el oromo (om) y con otros miembros del grupo konso-diraytata. Los konso son famosos por su elaborada agricultura en terrazas en las laderas y por sus torres-estelas de piedra (waka), que la UNESCO inscribió como Patrimonio de la Humanidad en 2011. Lingüísticamente, el konso presenta los rasgos cusitas orientales de un sistema de dos tonos, marcadores de foco, concordancia sujeto-verbo basada en el género y un complejo sistema de casos. La comunidad konso tiene una sólida tradición oral que incluye concursos de adivinanzas y el género narrativo autobiográfico «Pakawati». Importante labor de traducción de la Biblia desde la década de 1990.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en konso
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Afroasiática
| Significado | Konso | Oromo | Gedeo | Sidamo | Wolaytta | Afar | Saho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | haatta /haːtːa/ | lee /leː/ | laye /laje/ |
| Fuego | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ |
| Sol | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | awa /awa/ | ayró /ajro/ | ayro /ajɾo/ |
| Luna | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | aginaa /aɡinaː/ | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ |
| Estrella | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | cutuk /ħutuk/ | xutuk /ħutuk/ |
| Noche | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ |
| Lluvia | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ | rob /rob/ |
| Nieve | fuuttota /fuːtːota/ | cabbii /tʃabːiː/ | — | kaade /kaːde/ | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — | — |
| Viento | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | carkko /tsʼarkːo/ | caacay /ħaːħaj/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| Tierra | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | saʼaa /saʔaː/ | árdi /ardi/ | baarho /baːɽo/ |
| Piedra | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | xáa /ɖaː/ | dhaa /ɖaː/ |
| Montaña | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | deriya /derija/ | qale /ʕale/ | kooma /koːma/ |
| Mar | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ | bad /bad/ |
| Madre | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | ama /ama/ | aayyiyo /aːjːijo/ | iná /iˈna/ | ina /ina/ |
| Padre | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | anna /anːa/ | aawa /aːwa/ | abbá /abːa/ | abba /abba/ |
| Hija | enenta /enenta/ | intala /intala/ | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | naʼiyo /naʔijo/ | baxá /baˈɖa/ | barhä /baˈɽa/ |
| Yo | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | taani /taːni/ | anu /anu/ | anu /anu/ |
| Tú | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ | atu /atu/ |
| Nosotros | ino /ino/ | nuti /nuti/ | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ |
| Nombre | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | sunttaa /suntːaː/ | migáq /miɡaʕ/ | migac /miɡaʕ/ |
| Persona | nama /nama/ | nama /nama/ | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | asaa /asaː/ | núm /num/ | xiyaw /ħijaw/ |
| Cabeza | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | umo /umo/ | umo /umo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amó /amo/ | amo /amo/ |
| Ojo | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ayfee /ajfeː/ | intí /inti/ | inti /inti/ |
| Oreja | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | hayttaa /hajtːaː/ | ayti /ajti/ | cokka /ʕokka/ |
| Nariz | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | sana /sana/ | sano /sano/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ | san /san/ |
| Boca | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ | af /af/ |
| Diente | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | achcha /atʃːa/ | boddiná /bodːina/ | iko /iko/ |
| Lengua | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | arraabá /arːaːba/ | anrab /anrab/ |
| Mano | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ |
| Pie | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ | iba /iba/ |
| Corazón | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | wozanaa /wozanaː/ | lubbí /lubːi/ | qalbe /qalbe/ |
| Hueso | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ |
| Sangre | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | munde /munde/ | munde /munde/ | suutta /suːtːa/ | qabal /ʕabal/ | biilo /biːlo/ |
| Caca | utaa /utaː/ | udaan /udaːn/ | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | shiyaa /ʃijaː/ | caara /ħaːra/ | — |
| Amor | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | siiqaa /siːqaː/ | kacanú /kaħanu/ | kaxano /kaħano/ |
| Árbol | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | mittaa /mitːaː/ | caxá /ħaɖa/ | xarha /ħaɽa/ |
| Perro | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ |
| Gato | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | basu /basu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummú /dumːu/ | dummu /dummu/ |
| Pez | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | moliya /molija/ | kullúnta /kulːunta/ | caasa /ʕaːsa/ |
| Pájaro | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | kafo /kafo/ | kimbiró /kimbiro/ | kimbir /kimbir/ |
| Huevo | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | naala /naːla/ | lalim /lalim/ |
| Oso | tipeeta /tipeːta/ | — | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | beere /beːre/ | — | dibbi /dibbi/ |
| Caballo | farta /farta/ | farda /farda/ | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ | faras /faras/ |
| Casa | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | keettaa /keːtːaː/ | qarí /ʕari/ | care /ʕare/ |
| Leche | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | ado /ado/ | ado /ado/ | maatta /maːtːa/ | cán /ħan/ | xan /ħan/ |
| Miel | takma /takma/ | damma /damːa/ | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | eessaa /eːsːaː/ | malab /malab/ | baska /baska/ |
| Sal | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | qasbó /ʕasbo/ | mulxu /mulħu/ |
| Vino | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woine eessa /woine eːsːa/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | wayni /wajni/ |
| Hierro | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | birataa /birataː/ | birta /birta/ | birit /birit/ |
| Libro | mataafa /mataːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitab /kitab/ | kitaab /kitaːb/ |
| Comer | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ita /ita/ | ita /ita/ | miya /miːja/ | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ |
| Beber | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | uyiya /ujija/ | ooqobé /oːʕobe/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| Uno | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | issuwa /isːuwa/ | iník /inik/ | inki /inki/ |
| Dos | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nammáy /namːaj/ | lamma /lamma/ |
| Tres | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | sase /sase/ | sase /sase/ | heezza /heːzːa/ | sidóc /sidoħ/ | adox /adoħ/ |
| Cuatro | afur /afur/ | afur /afur/ | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | oydda /ʔoidːa/ | ferey /ferej/ | afar /afar/ |
| Cinco | ken /ken/ | shan /ʃan/ | onde /onde/ | onte /onte/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | konoy /konoj/ | koon /koːn/ |
| Cien | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ |
| Hola | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | saro /saro/ | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ |
| Gracias | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galatay /ɡalataj/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ |
| Bueno | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | elo /elo/ | dancha /dantʃa/ | loʼo /loʔo/ | meqé /meʕe/ | mece /meʕe/ |
| Nuevo | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | ooratta /oːratːa/ | qusbá /ʕusba/ | cusub /ʕusub/ |
| Rojo | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | diimmo /diːmːo/ | duume /duːme/ | zoʼo /zoʔo/ | qasá /ʕasa/ | casa /ʕasa/ |
| Blanco | ata /ata/ | adii /adiː/ | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | bootta /boːtːa/ | qado /ʕado/ | cado /ʕado/ |
| Negro | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | karetta /karetːa/ | datá /data/ | dat /dat/ |
| Verde | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | — | anxaxiní /anɖaɖini/ | andharh /anɖaɽ/ |
| Café | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | — | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | buna /buna/ | qaxwa /qaħwa/ |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap