کھوار
כוואר
הודו-אירופי (הודו-איראני, דרדית)
ח'וואר (کھوار; ISO 639-3: khw) היא שפה הודו־ארית המסווגת באופן מסורתי עם השפות הדארדיות או שפות הינדו־כוש. היא מדוברת בעיקר בפי בני ח'ו בצ'יטרל העליונה והתחתונה בצפון פקיסטן ומשמשת לשון משותפת אזורית עיקרית; קהילות דוברים קיימות גם בגילגיט־בלטיסטן ובסוואט הסמוכות ובערים פקיסטניות. אומדנים עדכניים נעים סביב 300,000–380,000 דוברים, בהתאם לתאריך הנתונים ולכיסוי הגאוגרפי שלהם. ח'וואר משמרת מסורת עשירה בעל פה ובספרות ונכתבת באלפבית פרסי־ערבי שמקורו באורדו, בתוספת אותיות לצלילים הייחודיים לשפה; מחקרים בלשניים משתמשים גם בתעתיק לטיני. אף שהיא נמצאת בשימוש נרחב בצ'יטרל, אין לה מעמד רשמי ארצי והיא נתונה ללחץ מצד אורדו ואנגלית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בכוואר
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: הודו-אירופי (הודו-איראני, דרדית)
| משמעות | כוואר | פשאי | טרגאמי | ואחית | הינדקו | טג'יקית | רומאני ולאשי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | اُوغ /uɣ/ | واری /waːri/ | āw /aːw/ | юпк /jupk/ | پانڑی /paːɽ̃iː/ | об /ob/ | pani /pani/ |
| אש | انگار /aŋˈɡar/ | انگاری /aŋɡaːri/ | aŋa /aŋa/ | ракс /raks/ | اگ /aɡ/ | оташ /otaʃ/ | jag /jaɡ/ |
| שמש | یور /jor/ | سور /sur/ | sa /sa/ | йир /jir/ | سورج /soːradʒ/ | офтоб /oftob/ | kham /kʰam/ |
| ירח | مَس /mas/ | مس /mas/ | mas /mas/ | зимак /zimak/ | چن /tʃan/ | моҳ /moh/ | čhonut /tʃʰonut/ |
| כוכב | استاری /isˈtaːɾi/ | تارا /taːraː/ | tāra /taːra/ | стар /star/ | تارا /taːɾaː/ | ситора /sitoˈra/ | čerhaj /tʃerˈhaj/ |
| לילה | چھوئی /tʃʰuˈi/ | رات /rat/ | yatr /jatr/ | нахт /naxt/ | رات /raːt/ | шаб /ʃab/ | rat /rat/ |
| שלג | ہیم /him/ | ہیم /hiːm/ | źim /dzim/ | — /—/ | برف /bərəf/ | барф /barf/ | iv /iv/ |
| רוח | گان /ɡan/ | واغن /waːʁan/ | — | — | ہوا /ɦəʋaː/ | бод /bod/ | balval /balval/ |
| אדמה | بوم /buːm/ | — | — | шәт /ʃət/ | مٹی /mɪʈːiː/ | хок /xok/ | phuv /pʰuv/ |
| אבן | بوہت /boht/ | — | wāṭ /waːʈ/ | — | بٹہ /baʈːaː/ | санг /saŋɡ/ | bar /bar/ |
| הר | زوم /zom/ | — | dā /daː/ | — | — | кӯҳ /kɵh/ | plaj /plaj/ |
| ים | سمندار /samanˈdar/ | — | — | — | — | баҳр /bahr/ | more /ˈmore/ |
| אמא | نَن /nan/ | نا /naː/ | žey /ʒej/ | нан /nan/ | ماں /mãː/ | модар /modar/ | dej /dej/ |
| אבא | تَت /tat/ | تاتا /taːtaː/ | tata /tata/ | тат /tat/ | پیو /pju/ | падар /padar/ | dad /dad/ |
| בת | ژور /ʒuːr/ | اوی /oːj/ | ǰu /dʒu/ | — | دھی /dʱiː/ | духтар /duxtar/ | čhej /tʃʰej/ |
| אני | اوا /awa/ | آ /aː/ | e /e/ | вуз /wuz/ | میں /mɛ̃ː/ | ман /man/ | me /me/ |
| אתה | تو /tu/ | تو /tu/ | tu /tu/ | ту /tu/ | تُوں /tũː/ | ту /tu/ | tu /tu/ |
| אנחנו | اسپا /ispa/ | اما /amaː/ | awë /awə/ | сак /sak/ | اَسِیں /əsĩː/ | мо /mo/ | ame /ame/ |
| שם | نام /naːm/ | نام /naːm/ | nām /naːm/ | нунг /nuŋ/ | ناں /nãː/ | ном /nom/ | anav /aˈnav/ |
| אדם | روے /roj/ | — | — | — | — | одам /oˈdam/ | manuš /maˈnuʃ/ |
| ראש | سور /sor/ | شیر /ʃiːr/ | ṣēi /ʂeːi/ | — | — | сар /sar/ | šero /ˈʃero/ |
| עין | غیچ /ɣetʃ/ | اچی /atʃiː/ | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | чашм /tʃaʃm/ | اکھ /əkːʰ/ | чашм /tʃaʃm/ | jakh /jakʰ/ |
| אוזן | کار /kar/ | کن /kan/ | kar /kar/ | — | کن /kənː/ | гӯш /ɡɵʃ/ | kan /kan/ |
| אף | نسکار /naskaːr/ | — | nas /nas/ | мис /mis/ | نک /nak/ | бинӣ /biˈni/ | nakh /nakʰ/ |
| פה | اپاک /aˈpak/ | گلان /ɡilaːn/ | aš /aʃ/ | — | — | даҳон /daˈhon/ | muj /muj/ |
| שן | دون /don/ | دند /dand/ | düt /dyt/ | дандак /dandak/ | دند /dand/ | дандон /dandon/ | dand /dand/ |
| לשון | لیگینی /liˈɡini/ | ژیب /ʒib/ | jip /dʒip/ | зик /zik/ | جیب /dʒiːb/ | забон /zaˈbon/ | čhib /tʃʰib/ |
| יד | ہوست /host/ | دست /dast/ | doš /doʃ/ | дос /dos/ | ہتھ /hatːʰ/ | даст /dast/ | vast /vast/ |
| כף רגל | پونگ /poŋɡ/ | پا /paː/ | — | пуд /pud/ | پیر /peːr/ | пой /poj/ | punro /ˈpunro/ |
| לב | ہردی /harˈdi/ | دل /dil/ | źo /zo/ | пзыв /pzɨv/ | دل /dil/ | дил /dil/ | ilo /ilo/ |
| עצם | کوڑ /koːɫ/ | اټھی /aʈʰiː/ | aṭi /aʈi/ | йашч /jaʃtʃ/ | ہڈی /həɖːiː/ | устухон /ustuˈxon/ | kokalo /ˈkokalo/ |
| דם | لیے /lej/ | رت /ratː/ | luy /luj/ | вихн /wixn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | rat /rat/ |
| אהבה | عشق /iʃq/ | پیار /pjaːr/ | — /—/ | руб /rub/ | پیار /pjaːr/ | ишқ /iʃq/ | kamlipe /kamˈlipe/ |
| עץ | کان /kan/ | درغ /darʁ/ | jala /dʒala/ | ведж /vedʒ/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | kašt /kaʃt/ |
| כלב | رینی /ˈreːni/ | کوتا /kotaː/ | ćū̃ /tsũː/ | шач /ʃatʃ/ | کتا /kuttaː/ | саг /saɡ/ | žukel /ʒukel/ |
| חתול | پُشی /ˈpuʃi/ | بلور /baloːr/ | — /—/ | пиш /piʃ/ | بلی /billi/ | гурба /ɡurˈba/ | mačka /matʃka/ |
| דג | مڅھی /matsʰi/ | مچی /matʃiː/ | mäć /mæts/ | куп /kʰup/ | مچھی /mətʃʰiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | mačho /ˈmatʃo/ |
| ציפור | بوئیک /boˈik/ | — | — | — | — | паранда /paranda/ | čiriklo /tʃiˈriklo/ |
| פרפר | پلمنڈوک /pulmunˈɖuk/ | — | — | — | — | шапалак /ʃapalak/ | paparuga /papaˈruɡa/ |
| ביצה | ائیکون /aˈikun/ | اڼا /aɳaː/ | yau /jau/ | — | آنڈا /aːɳɖaː/ | тухм /tuxm/ | anro /ˈanro/ |
| דוב | اوہڅ /ohts/ | — | — | — | — | хирс /xirs/ | riči /ritʃi/ |
| סוס | اِستور /isˈtor/ | گوړا /ɡoːɽaː/ | — | — | — | асп /asp/ | grast /ɡrast/ |
| בית | دُر /dur/ | جوغ /dʒoʁ/ | amā /amaː/ | хун /xun/ | گھر /ɡʱar/ | хона /xona/ | kher /kʰer/ |
| חלב | ݯھیر /ʈʂʰir/ | — | — | жарж /ʒarʒ/ | دُدھ /dʊdʱ/ | шир /ʃir/ | thud /tʰud/ |
| דבש | مݯھی /maʈʂʰi/ | بین /beːn/ | — | — | — | асал /aˈsal/ | avdžin /avdʒin/ |
| מלח | تروپ /trup/ | لوڼ /loːɳ/ | — | — | لون /luːɳ/ | намак /naˈmak/ | lon /lon/ |
| אורז | گرینج /ɡrindʒ/ | — | — | — | — | биринҷ /biˈrindʒ/ | — |
| ברזל | چومر /ˈtʃumur/ | — | — | — | لوہا /loːɦaː/ | оҳан /ohan/ | sastri /ˈsastri/ |
| לאכול | ژبیک /ʒiˈbik/ | کخن- /kxn/ | — /—/ | йав- /jav/ | کھانڑا /kʰaːɽ̃aː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | xav /xav/ |
| לשתות | پی /piː/ | پی- /piː/ | — /—/ | пав- /pav/ | پینا /piːɳaː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | pijav /pijav/ |
| לישון | پوریک /poˈrik/ | — | — | — | سونا /soːnaː/ | хобидан /xobiˈdan/ | sovel /soˈvel/ |
| אחד | اِی /i/ | ایک /eːk/ | yo /jo/ | йиу /jiu/ | ہک /hikː/ | як /jak/ | jek /jek/ |
| שתיים | جو /dʒu/ | دو /duː/ | du /du/ | буй /buj/ | دو /doː/ | ду /du/ | duj /duj/ |
| שלוש | تروے /troj/ | لهی /ɬe/ | tre /tre/ | труй /truj/ | تن /tin/ | се /se/ | trin /trin/ |
| ארבע | چور /tʃor/ | چار /tʃaːr/ | čātā /tʃaːtaː/ | цыбур /tsɯbɯr/ | چار /tʃaːr/ | чор /tʃor/ | štar /ʃtar/ |
| חמש | پونج /pondʒ/ | پنج /pandʒ/ | põč /põtʃ/ | панз /panz/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | pandž /pandʒ/ |
| מאה | شور /ʃor/ | شای /ʃaːi/ | — | сад /sad/ | — | сад /sad/ | šel /ʃel/ |
| שלום | السلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | سلام /salaːm/ | salaam /salaːm/ | салам /salam/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | салом /salom/ | t’aves baxtalo /tʼaves baxtalo/ |
| תודה | شکریہ /ʃukrijaː/ | شکریه /ʃukrija/ | shukria /ʃukria/ | ишкур /iʃkur/ | شکریہ /ʃukrija/ | раҳмат /rahˈmat/ | najis tuke /najis tuke/ |
| טוב | جَم /dʒam/ | شو /ʃoː/ | — /—/ | баф /baf/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | хуб /xub/ | mišto /miʃto/ |
| חדש | نوغ /noɣ/ | نوآ /nõaː/ | — | — | — | нав /nav/ | nevo /ˈnevo/ |
| אדום | کروے /kruj/ | لال /laːl/ | ḍẓatå /ɖʐatɔ/ | — /—/ | لال /laːl/ | сурх /surx/ | lolo /ˈlolo/ |
| לבן | اِشپیرو /iʃˈperu/ | — | kešera /keʃera/ | рухн /ruxn/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | сафед /safed/ | parno /ˈparno/ |
| שחור | ݰا /ʂa/ | — | — | — | — | сиёҳ /sijoh/ | kalo /ˈkalo/ |
| ירוק | اوݯ /oʈʂ/ | — | palašó /palaʃo/ | — | — | сабз /sabz/ | zeleno /zeˈleno/ |
| כחול | اوݯ /oʈʂ/ | — | — | — | — | обӣ /obi/ | vuneto /vuˈneto/ |
| קוקייה | کاکو /ˈkaːku/ | — | — | — | — | куку /kuˈku/ | kuko /ˈkuko/ |
| תה | چاے /tʃaj/ | — | — | чой | — | чой /tʃoj/ | — |
| סוכר | شوکھور /ʃoˈkʰor/ | — | — | — | — | шакар /ʃaˈkar/ | zaharo |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap