Dizhsa
זאפוטק טלאקולולה
אוטו-מאנגית (סאפוטקית)
זאפוטק של טלאקולולה (בשמה העצמי Dizhsa, ולעיתים מכונה זאפוטק של העמק או זאפוטק של סן לוקאס קיאביני על שם הלהג המתועד ביותר) היא שפה אוטומנגאית של עמק טלאקולולה ממזרח לעיר ואחאקה. עם כ-6,000 דוברים בלבד ותחלופה מהירה אל הספרדית, זאפוטק של טלאקולולה נמצאת בסכנת הכחדה חמורה, אך היא זכתה לבולטות אקדמית הודות לפרויקט תיעוד הזאפוטק (Zapotec Documentation Project) של פמלה מונרו ב-UCLA. כמו כל ניבי הזאפוטק, היא שפה טונאלית (3–4 טונים מבחינים בנוסף להבחנות פונציה הכוללות תנועות נשופות וחורקות). שוק יום ראשון של טלאקולולה — אחד השווקים הילידיים העתיקים ביותר במקסיקו — נותר זירה מרכזית שבה השפה עדיין בשימוש פעיל.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בזאפוטק טלאקולולה
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אוטו-מאנגית (סאפוטקית)
| משמעות | זאפוטק טלאקולולה | זאפוטקית | קונה סן בלאס | מאיה יוקטקית | טוחולבל | טוטונאק קויוטלה | אירולה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | nis /nis/ | nisa /nisa/ | di /di/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | chúchut /tʃútʃut/ | nīr /niːɾ/ |
| אש | bal /bal/ | gui /ɡi/ | so /so/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | lhkúyat /ɬkújat/ | tī /tiː/ |
| שמש | gubidx /ɡubidʒ/ | gubidxa /ɡubidʒa/ | dad /tad/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | chichiní /tʃitʃiní/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ |
| ירח | buu /buː/ | beeu /beːu/ | nii /niː/ | uj /uh/ | ixaw /iʃaw/ | papá /papá/ | niḷā /niɭaː/ |
| כוכב | balgui /balɡi/ | béleguí /beleɡiʔ/ | niisgwa /niːskwa/ | eekʼ /eːkʼ/ | kʼanal /kʼanal/ | staku /staku/ | naṭčattiram /naʈtʃatːiɾam/ |
| לילה | gueel /ɡeːl/ | gueela /ɡeːla/ | mutik /mutik/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ | aʼkwal /aʔkʷal/ | tsisní /tsisní/ | ravu /ravu/ |
| גשם | nisguia /nisɡia/ | nisaguié /nisaɡie/ | — | cháak /tʃáːk/ | — | sin /sin/ | — |
| רוח | bi /bi/ | bi /bi/ | burwa /burwa/ | iikʼ /iːkʼ/ | ikʼ /ʔikʼ/ | uún /uún/ | — |
| אדמה | yiu /jiu/ | yu /ju/ | napa /napa/ | luʼum /luʔum/ | luʼum /luʔum/ | tíyat /tíjat/ | — |
| אבן | guia /ɡia/ | guie /ɡie/ | akwa /akwa/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ | ton /ton/ | chíwix /tʃíwiʃ/ | kal /kal/ |
| הר | dany /daɲ/ | dani /dani/ | yar /jaɾ/ | wiits /wiːts/ | wits /wits/ | kestín /kestín/ | — |
| ים | nisdoo /nisdoː/ | nisadoʼ /nisadoʔ/ | demar /temaɾ/ | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ | pupunú /pupunú/ | — |
| אמא | xnan /ʃnan/ | jñaa /xɲaː/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | tzí /tsí/ | ammā /amːaː/ |
| אבא | xtad /ʃtad/ | bixhoze /biʃoze/ | baba /baba/ | taata /taːta/ | tat /tat/ | tlat /tɬat/ | ayyā /ajːaː/ |
| בת | zhinyzhyap /ʒiɲʒjap/ | xiñi dxaapa /ʃiɲi dʒaːpa/ | sisgwa /sisɡwa/ | x aal /ʃaːl/ | ʼixukil /ʔiʃukil/ | tsumat /tsumat/ | — |
| אני | naa /naː/ | naa /naːʔ/ | an /an/ | teen /teːn/ | keʼn /keʔn/ | akit /akit/ | nānu /naːnu/ |
| אתה | liʼ /liʔ/ | liiʼ /liːʔ/ | be /pe/ | teech /teːtʃ/ | weʼn /weʔn/ | wix /wiʃ/ | nī /niː/ |
| אנחנו | nuʼ /nuʔ/ | laanu / laadu /laːnu / laːdu/ | anmar /anmar/ | toʼon /toʔon/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ | akinín /akinín/ | nāvu /naːvu/ |
| שם | laʼ /laʔ/ | lá /la/ | nug /nuk/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ | takuwiní /takuwiní/ | pēru /peːɾu/ |
| אדם | bniety /bnietj/ | binni /binːi/ | dule /tule/ | máak /maːk/ | winkil /winkil/ | — | — |
| ראש | guëcy /ɡəkʲ/ | ique /ike/ | nono /nono/ | pool /poːl/ | ʼolom /ʔolom/ | akgxakga /aqʃaqa/ | — |
| עין | bsloo /bsloː/ | lú /lú/ | ibya /ibja/ | ich /itʃ/ | satej /sateh/ | lakgastapu /laqastapu/ | kaṇṇ /kaɳː/ |
| אוזן | diaga /diaɡa/ | diaga /diaɡa/ | uaduk /uaduk/ | xikin /ʃikin/ | chikin /tʃikin/ | takgén /taqén/ | kādu /kaːdu/ |
| אף | zhi /ʒi/ | xii /ʃiː/ | asu /asu/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | — | mūku /muːku/ |
| פה | ruu /ɾuː/ | ruaa /ɾuaː/ | kaya /kaja/ | chiʼ /tʃiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | kilhni /kiɬni/ | vāyi /vaːji/ |
| שן | yalay /jalaj/ | laya /laja/ | nugar /nuɡar/ | koh /koh/ | ex /eʃ/ | tatsán /tatsán/ | pallu /palːu/ |
| לשון | ludxy /ludʒj/ | ludxi /ludʒi/ | kuabin /kuabin/ | aakʼ /aːkʼ/ | akʼ /akʼ/ | simakgat /simaqat/ | nāku /naːku/ |
| יד | na /na/ | na /naʔ/ | arigan /aɾiɡan/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | makán /makán/ | kayyu /kajːu/ |
| כף רגל | nii /niː/ | ñee /ɲeː/ | nag /nak/ | ook /oːk/ | ok /ok/ | tantún /tantún/ | kālu /kaːlu/ |
| לב | lazdoo /lazdoː/ | ladxi /ladʒi/ | kurgin /kuɾɡin/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | altzil /altsil/ | naku /naku/ | idayam /idajam/ |
| עצם | dxit /dʒit/ | dxita /dʒita/ | kar /kaɾ/ | bʼaak /ɓaːk/ | bakel /ɓakel/ | lúkut /lúkut/ | elumbu /elumbu/ |
| דם | rén /ɾen/ | rini /rini/ | abe /abe/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ | chikʼel /tʃikʼel/ | kgalhni /qaɬni/ | netaru /netaru/ |
| אהבה | rcaaz /ɾkaːz/ | ranaxhii /ɾanaʃiː/ | sabbi /sabːi/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | skʼana /skʼana/ | — /—/ | kāhal /kaːhal/ |
| עץ | yag /jaɡ/ | yaga /jaɡa/ | sappi /sapːi/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | kiwi /kiwi/ | maram /maɾam/ |
| כלב | beecu /beːku/ | biʼcuʼ /biʔkuʔ/ | achu /atʃu/ | peekʼ /peːkʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | chichi /tʃitʃi/ | nāyi /naːji/ |
| חתול | mishu /miʃu/ | mistuu /mistuː/ | miji /midʒi/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mishtu /miʃtu/ | pūne /puːne/ |
| דג | beld /beld/ | benda /benda/ | ua /ua/ | kay /kaj/ | chay /tʃaj/ | skiti /skiti/ | mīn /miːn/ |
| פרפר | beguidy /beɡidj/ | biguidiʼ /biɡidiʔ/ | — | péepen /peːpen/ | pejpen /pehpen/ | — | — |
| סוס | cabay /kabaj/ | maniʼ /maniʔ/ | moli /moli/ | tsíimin /tsiːmin/ | kawu /kawu/ | kawayu /kawaju/ | — |
| בית | yuu /juː/ | lidxi /lidʒi/ | nega /neɡa/ | naj /nah/ | naj /nah/ | chiki /tʃiki/ | vīḍu /viːɖu/ |
| חלב | lech /letʃ/ | leche /letʃe/ | nunis /nunis/ | leche /letʃe/ | lech /letʃ/ | leche /letʃe/ | pāl /paːl/ |
| מלח | zeidy /zeidj/ | zidi /zidi/ | balu /palu/ | taʼab /taʔaɓ/ | atsʼam /atsʼam/ | mátzat /mátsat/ | — |
| יין | vin /vin/ | vinu /binu/ | vino /ˈbino/ | vino /bino/ | yaalel tzʼusub /jaːlel tsʼusub/ | vino /bino/ | — |
| אורז | rros /ros/ | arros /aɾos/ | oros /oɾos/ | arroz /aros/ | ʼaros /ʔaros/ | — | — |
| שוקולד | nax /naʃ/ | dxuladi /dʒuladi/ | — | chukwaʼ /tʃukwaʔ/ | tsʼanubʼal kakaw /tsʼanuɓal kakaw/ | — | — |
| ברזל | gyieb /ɡʲieb/ | guiibaʼ /ɡiːbaʔ/ | esgoro /esɡoɾo/ | máaskab /maːskab/ | takʼin /takʼin/ | likán /likán/ | — |
| גלגל | rrued /rued/ | rueeda /ɾweːda/ | yanda /janda/ | rueda /rweda/ | rweda /rweda/ | — | — |
| משי | sed /sed/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | — |
| ספר | liebr /liebɾ/ | guiʼchi /ɡiʔtʃi/ | garda /ɡaɾda/ | juʼun /huʔun/ | juʼun /huʔun/ | libro /libro/ | — |
| לאכול | rau /ɾau/ | ro /ɾo/ | gunne /ɡune/ | jaant /haːnt/ | waʼel /waʔel/ | wayán /waján/ | činnu /tʃinːu/ |
| לשתות | re /ɾe/ | ge /ɡe/ | gobe /ɡobe/ | ukʼul /ukʼul/ | ukʼ /ukʼ/ | kgotnún /qotnún/ | kuḍi /kuɖi/ |
| לישון | rasi /ɾasi/ | rasi /ɾasi/ | gabe /ɡabe/ | wenel /wenel/ | wayel /wajel/ | lhtata /ɬtata/ | rongu /roŋɡu/ |
| אחד | tuby /tubj/ | tobi /tobi/ | kuenki /kweŋki/ | jun /hun/ | jun /hun/ | aktum /aktum/ | onnu /onːu/ |
| שתיים | tiop /tiop/ | chupa /tʃupa/ | bo /po/ | kaʼ /kaʔ/ | chabʼ /tʃaɓ/ | aktuy /aktuj/ | reṇḍu /reɳɖu/ |
| שלוש | chon /tʃon/ | chonna /tʃonːa/ | baa /baː/ | óox /ʔoːʃ/ | oxe /oʃe/ | aktutu /aktutu/ | mūnru /muːnɾu/ |
| ארבע | tap /tap/ | tapa /tapa/ | bake /pake/ | kan /kan/ | chane /tʃane/ | aktati /aktati/ | nālu /naːlu/ |
| חמש | gai /ɡai/ | gaayuʼ /ɡaːjuʔ/ | atar /ataɾ/ | joʼ /hoʔ/ | joʼe /hoʔe/ | kitsis /kitsis/ | anju /aɲdʒu/ |
| מאה | gayuaa /ɡajuaː/ | gayuaa /ɡajuaː/ | dulatar /dulataɾ/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ | joʼ winkeʼ /hoʔ winkeʔ/ | ciento /sjento/ | nūru /nuːɾu/ |
| שלום | padiux /padiuʃ/ | padixhe /padiʃe/ | nuedi /nweðiː/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ | vannakkam /vanːakːam/ |
| תודה | xclen loʼ /ʃklen loʔ/ | xtiozenu /ʃtjozenu/ | nuedi malo /nweðiː malo/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | yuj /juh/ | paʼxkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ | nanri /nanɾi/ |
| טוב | nazaac /nazaːk/ | nazaaca /nazaːka/ | nuegan /nweɡan/ | maʼalob /maʔalob/ | lek /lek/ | tlan /tɬan/ | nalla /nalːa/ |
| חדש | cuby /kubj/ | nacubi /nakubi/ | binid /binid/ | túumben /tuːmben/ | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ | xasasti /ʃasasti/ | — |
| אדום | xnia /ʃnia/ | xiñaʼ /ʃiɲaʔ/ | kinnid /kinːid/ | chak /tʃak/ | chak /tʃak/ | tsutsokgo /tsutsoqo/ | sikappu /sikappu/ |
| לבן | nguits /ŋɡits/ | quichi /kitʃi/ | sipu /sipu/ | sak /sak/ | sak /sak/ | snapapa /snapapa/ | — |
| שחור | ngas /ŋas/ | nayaaseʼ /najaːseʔ/ | sichid /sitʃid/ | box /boʃ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | tsitsekge /tsitseqe/ | — |
| ירוק | nga /ŋa/ | naberde /naberde/ | arrad /arːad/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | — | — |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap