Jinghpaw
Jingpo
Sino-tibetana (Sal, Jingpho)
Il jingpho (kachin, chiamato jǐngpō in Cina) è la principale lingua tibeto-birmana del ramo sal del nord dello Stato Kachin del Myanmar e dello Yunnan adiacente, con ~900.000 parlanti. Funziona da lingua franca del popolo kachin multietnico, che parla sei lingue distinte ma condivide un'identità comune. Tonale (4 toni), con ordine delle parole a verbo finale e un'elaborata marcatura dell'evidenzialità. L'ortografia latina fu sviluppata dal missionario battista americano Ola Hanson nel 1895, con segni diacritici per il tono (la scrittura di Hanson rimane lo standard). Usata nell'istruzione primaria nello Stato Kachin.
Dove si parla
87 parole essenziali in jingpo
chocolate
computer
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Sino-tibetana (Sal, Jingpho)
| Significato | Jingpo | Tangut | Yi | Hani | Hainanese | Tibetano | Akha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | hka /kʰaː˧/ | 𗋽 /zjɨr˧˥/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | wulquvq /u˥˥tɕʰu˧˩/ | 水 /tui˨˩˧/ | ཆུ /tɕʰu˥/ | i cuq /i˥tɕṵ˨˩/ |
| Fuoco | wan /waːn˧/ | 𗜐 /mə˧/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | miqzaq /mi˧˩dza˧˩/ | 火 /hue˨˩˧/ | མེ /me˩˧/ | mi dza /mi˨˩dza˨˩/ |
| Sole | jan /dʒan˧/ | 𗾔 /be˧˥/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | naolma /nɔ˥˥ma˧˧/ | 日头 /zit˧ hau˧˩/ | ཉི་མ /ɲima/ | nah ma /nɔ˥ma˧/ |
| Luna | shata /ʃata˧/ | 𗼑 /lhji˧˥/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | bala /ba˧˧la˧˧/ | 月 /vue˧˧/ | ཟླ་བ /tawa˩˧/ | ba la /ba˧la˧/ |
| Stella | shagan /ʃəɡan˧/ | 𗄓 /ɡjɨ˧˥/ | ꃅꏸ /mu˧˧tɕɿ˧˧/ | aqgeel /a˧˩ɡɯ˥˥/ | 星 /sɛ˨˧/ | སྐར་མ /karma˥/ | aqgeu /a˨˩ɡɯ˥/ |
| Notte | shana /ʃana˧ʔ/ | — /—/ | ꃅꌋ /mu˧˧si˧˧/ | aoqqivq /ɔ˧˩tɕi˧˩/ | 暝头 /mɛ˧˩ hau˧˩/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃˥mo˥/ | uchi /u˧tɕi˧/ |
| Pioggia | marang /maraŋ˧/ | 𗼮 /dzju˧˥/ | ꂷꉐ /ma˧˧ha˧˧/ | aoqsseil /ɔ˧˩ze˥˥/ | 雨 /hɔu˧˧/ | ཆར་པ /tɕʰaː˥pa˥/ | u yeh /u˨˩jɛ˥/ |
| Neve | hkyen /kʰjen˧/ | 𗎆 /wji˧/ | ꃰ /vo˧˧/ | haqju /xa˧˩dʑu˧˧/ | 雪 /te˥˥/ | ཁ་བ /kʰawa˥/ | ngeh /ŋɛ˥/ |
| Vento | nbung /n̩buŋ˧/ | 𗍄 /njij˧˥/ | ꃅꆳ /mu˧˧ɬɿ˧˧/ | jaqleil /dʑa˧˩le˥˥/ | 风 /huaŋ˨˧/ | རླུང /luŋ˥/ | ja leh /dʑa˨˩lɛ˥/ |
| Terra | ga /ka˧/ | 𗼻 /ljɨ˧˥/ | ꊖ /tsa˧˧/ | mil caq /mi˥˥tsʰa˧˩/ | 涂 /hɔu˧˩/ | ས /sa˥/ | mi /mi˥/ |
| Pietra | nlung /n̩luŋ˧˩/ | 𗱸 /lu˧/ | ꇓ /lu˧˧/ | haqluv /xa˧˩lu˧˧/ | — | རྡོ /to˩˧/ | ka lo /kʰa˨˩lo˧/ |
| Montagna | bum /bum/ | 𘑗 /ŋər˧/ | ꁧ /bo˧˧/ | haolgaoq /xɔ˥˥ɡɔ˧˩/ | 山 /tua˨˧/ | རི /ri˩˧/ | gaw jaw /ɡɔ˨˩dʑɔ˨˩/ |
| Mare | panglai /paŋ˧lai˧/ | 𗃰 /xej˧/ | — | lao'laoma /lɔ˧˧lɔ˧˧ma˧˧/ | 海 /hai˨˩˧/ | རྒྱ་མཚོ /tʃatsʰo˩˧/ | i ma laq shaq /i˨˩ma˧la̰˧ʃa̰˧/ |
| Madre | nu /nu˧/ | 𗴺 /mja˧/ | ꀉꂿ /a˧˦mo˧˧/ | aqma /a˧˩ma˧˧/ | 母 /mai˨˩˧/ | ཨ་མ /ama˥/ | a ma /a˧ma˧/ |
| Padre | wa /wa˧/ | 𗔀 /wja˧/ | ꀉꄉ /a˧˦ta˧˧/ | aqda /a˧˩da˧˧/ | 父 /ɓɛ˧˧/ | ཨ་ཕ /apʰa˥/ | a da /a˧da˧/ |
| Figlia | num sha /num˧ʃa˧˩/ | 𘇾 /dʑji˧˥/ | ꀋꃋ /a˨˩mɿ˧˧/ | ssaqmiq /za˧˩mi˧˩/ | 查某囝 /sa˧˩ mɔu˨˩˧ kia˨˩˧/ | བུ་མོ /pʰumo˥/ | a boo /a˨˩bu˥/ |
| Io | ngai /ŋai˧/ | 𗧓 /ŋa˧˥/ | ꉢ /ŋa˧˧/ | ngal /ŋa˥˥/ | 我 /va˨˩˧/ | ང /ŋa˩˨/ | nga /ŋa˧/ |
| Tu | nang /naŋ˧/ | 𘀍 /nja˧˥/ | ꆏ /nɯ˧˧/ | nol /no˥˥/ | 汝 /lu˨˩˧/ | ཁྱོད /cʰøː˥/ | naw /nɔ˧/ |
| Noi | anhte /an˥˥tʰe˧/ | — /—/ | ꉪꊇ /ŋo˨˩ɣo˧˦/ | ngaldu / ngalya /ŋa˥˥du˧˧ / ŋa˥˥ja˧˧/ | 我侬 /va˨˩˧ naŋ˧˩/ | ང་ཚོ /ŋa˩˧tsʰo˥/ | aduma / ngama /a˨˩du˧ma̰˨˩ / ŋa˧ma̰˨˩/ |
| Nome | mying /mjiŋ˧/ | 𗥠 /mjij˧˥/ | ꂓ /m̥i˧˧/ | milq /mi˥˥/ | 名 /mia˧˩/ | མིང /miŋ˥/ | myah /mjaŋ˥/ |
| Persona | masha /məʃa˧˩/ | 𗢨 /dzjwo˧˥/ | ꊿ /tsʰo˧˧/ | col /tsʰo˥˥/ | 侬 /naŋ˧˩/ | མི /mi/ | tsaw /tsʰɔ˥/ |
| Testa | baw /bo˧/ | 𗥦 /ɣu˧/ | ꀂꏾ /i˧˧tɕʰi˧˧/ | wuqduq /u˧˩du˧˩/ | 头颅 /hau˧˩ lɛ˧˩/ | མགོ /ko˩˧/ | u du /u˨˩du˨˩/ |
| Occhio | myi /mji˧/ | 𗑉 /mej˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | miav /mja˧˧/ | 目 /mak˧/ | མིག /mik˩˧/ | myaq /mja̰˧/ |
| Orecchio | na /na˧/ | 𗐴 /nju˧/ | ꅻ /n̥ɯ˨˩/ | naqbol /na˧˩bo˥˥/ | 耳 /hi˧˧/ | རྣ་བ /naba˥/ | na baw /na˨˩bɔ˥/ |
| Naso | ladi /ladi˥˩/ | 𗮮 /nji˧˥/ | ꅲ /n̥a˧˧/ | nalmeil /na˥˥me˥˥/ | 鼻 /fi˨˧/ | སྣ /na˥/ | na meh /na˥mɤ˥/ |
| Bocca | n-gup /n̩kup˧˩/ | 𗋈 /ŋwu˧˥/ | ꈂꀸ /kʰa˨˩pʰi˥/ | meiqbaoq /me˧˩bɔ˧˩/ | 喙 /sui˧˥/ | ཁ /kʰa˥/ | ka meh /kʰa˨˩mɤ˧/ |
| Dente | wa /wa˧/ | 𗆝 /rər˧˥/ | ꎐꂷ /dʐɿ˧˧ma˧˧/ | seq /sɤ˧˩/ | 齿 /xi˨˩˧/ | སོ /so˥/ | seu /sɤ˨˩/ |
| Lingua | shinglet /ʃiŋ˧˩let˧/ | 𗢯 /lhjwa˧/ | ꉐꆂ /ha˧˧nɛ˧˧/ | lalma /la˥˥ma˧˧/ | 舌 /tsi˧˧/ | ལྕེ /tɕe˥/ | mela /mela˥/ |
| Mano | lata /lata˧/ | 𗁅 /la˧/ | ꇇ /lo˥/ | aqlavq /a˧˩la˧˩/ | 手 /siu˨˩˧/ | ལག་པ /lakpa˩˧/ | la pa /la˧pa˧/ |
| Piede | lagaw /laɡo˧/ | 𗭒 /kʰjɨ˧/ | ꏸꑭ /tɕɿ˧˧ɕɿ˧˧/ | aqkeel /a˧˩kʰɯ˥˥/ | 跤 /xa˨˧/ | རྐང་པ /kaŋ˥pa˥/ | a kui /a˨˩kʰɯ˥/ |
| Cuore | salum /salum˧/ | 𗤶 /njij˧/ | ꉌꂵ /hɛ˧˧ma˥/ | neema /nɯ˧˧ma˧˧/ | 心 /tim˨˧/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | nui ma /ne˧ma˧/ |
| Osso | nra /n̩ʒa˧/ | 𗥛 /rjɨr˧/ | ꃷꅍ /vu˨˩du˧˧/ | saqyyuq /sa˧˩jø˧˩/ | 骨 /kut˥/ | རུས་པ /rypa˩˧/ | sha ye /ʃa˧je˧/ |
| Sangue | sai /sai˧˩/ | 𗊴 /sjij˧/ | ꌦ /sɿ˧˧/ | sivq /si˧˩/ | 血 /hue˥˥/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ˥˧/ | shi /ʃi˥/ |
| Cacca | hkyi /kʰji˥˥/ | — | — | xiq /ɕi˧˩/ | 屎 /tai˨˩˧/ | སྐྱག་པ /tɕaʔpa˥/ | — |
| Amore | tsaw ra /tsau˧ra˧/ | 𘟠 /dzu˧/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | gaq /ɡa˧˩/ | 爱 /ai˧˥/ | དགའ་པོ /kapo˩˧/ | gaq /ɡaʔ˧/ |
| Albero | hpun /pʰun˧/ | 𗝠 /sji˧/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | albol /a˥˥bo˥˥/ | 树 /siu˨˧/ | ཤིང་སྡོང་ /ɕiŋ˥toŋ˥/ | a baw /a˥bɔ˥/ |
| Cane | gwi /ɡwi˧/ | 𗘂 /kʰjwɨ˧/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | aqkeeq /a˧˩kʰɯ˧˩/ | 狗 /kau˨˩˧/ | ཁྱི /cʰi˥/ | a kui /a˨˩kʰɯ˨˩/ |
| Gatto | nyaung /ɲauŋ˧/ | 𗉟 /ʔja˧/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | almil /a˥˥mi˥˥/ | 猫 /niau˧˥/ | ཞི་མི /ɕimi˩˧/ | a mi /a˥mi˥/ |
| Pesce | nga /ŋa˧/ | 𗋾 /ʑju˧˥/ | ꉛ /hɯ˧˧/ | ngaqdeil /ŋa˧˩de˥˥/ | 鱼 /hu˧˩/ | ཉ /ɲa˥/ | nghasha /ŋa˥ʃa˥/ |
| Uccello | u /u˧˩/ | 𗿼 /dʑjwow˧/ | — | alzil /a˥˥dzi˥˥/ | 鸟 /tsiau˨˩˧/ | བྱ /tʃʰa˩˧/ | a ji /a˥dʑi˥/ |
| Farfalla | palamla /palam˥˩laʔ˥˥/ | 𗍘𗉌 /pja˧ pju˧˥/ | — | allu /a˥˥lu˧˧/ | 飞蝶 /ɓue˨˧ ia˧˧/ | ཕྱེ་མ་ལེབ་ /tɕʰemalep˥/ | — |
| Uovo | u di /u˧ di˧/ | 𗀥 /tew˧/ | ꏿ /tɕʰi˨˩/ | alwuv /a˥˥u˧˧/ | 鸡卵 /kɔi˨˧ nui˧˧/ | སྒོ་ང /koŋa˩˧/ | uq /ṵ˧/ |
| Orso | tsap /tsap˥˥/ | — | ꊈ /ɣo˧˧/ | haq'aol /xa˧˩ɔ˥˥/ | 熊 /hiɔŋ˧˩/ | དོམ /tom˩˧/ | ka hm /kʰa˨˩hm̩˥/ |
| Cavallo | gumra /ɡum˧˩ʒa˧˩/ | 𘆝 /rjijr˧/ | ꃅ /mu˧˧/ | moq /mo˧˩/ | 马 /vɛ˨˩˧/ | རྟ /ta˥/ | maw /mɔ˨˩/ |
| Casa | nta /nta˧/ | 𗎭 /mji˧/ | ꑳ /ʑi˧˧/ | laqhyul /la˧˩xø˥˥/ | 厝 /siu˧˥/ | ཁང་པ /kʰaŋpa˥/ | nyma /ɲma˧/ |
| Latte | chyu /tʃu˥˥/ | 𗌙 /lhju˧/ | — | aqqul /a˧˩tɕʰu˥˥/ | 牛奶 /ku˧˩ ne˨˧/ | འོ་མ /oma˥/ | a coe /a˨˩tɕø˥/ |
| Miele | lagat ntsin /ləkat˧˩ n̩tsin˧/ | 𗋮 /ɕiwe˧/ | ꐚꒉ /dʑi˧˧ʑɿ˧˧/ | biaqeel /bja˧˩ɯ˥˥/ | 蜂糖 /faŋ˨˧ ho˧˩/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂaŋ˩˧ tsi˥/ | bya bya ui /bja˨˩bja˨˩ɯ˥/ |
| Sale | jum /tʃum˧˩/ | — | ꋂ /tsʰɯ˧˧/ | caqdevq /tsʰa˧˩dɤ˧˩/ | 盐 /iam˧˩/ | ཚྭ /tsʰa˥/ | — |
| Riso | n-gu /n̩ɡu˧/ | 𘌐 /kʰie˧˥/ | ꍯ /tʂʰɯ˧˧/ | ceil /tsʰe˥˥/ | 米 /vi˨˩˧/ | འབྲས /ʈʂɛː˩˧/ | — |
| Cioccolato | chocolate | — | — | — | — | — | — |
| Ferro | hpri /pʰʒi˧˩/ | 𘟪 /ɕjow˧/ | — | saol /sɔ˥˥/ | 铁 /hi˥˥/ | ལྕགས /tɕaʔ˥˧/ | shm /ʃm̩˥/ |
| Seta | lai /lai˧/ | — | ꁮꑟ /bu˧˧ɕi˧˧/ | — | 丝 /ti˨˧/ | དར /tʰaː˩˧/ | — |
| Libro | laika /lai˧˩ka˧/ | — | ꄯꒉ /tʰɯ˨˩ʑɿ˧˧/ | soqhhaq /so˧˩ɣa˧˩/ | 册 /sɛ˥˥/ | དེབ /tʰep˩˧/ | — |
| Mangiare | sha /ʃa˧/ | 𗡅 /dzji˧/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | zaq /dza˧˩/ | 食 /tsia˧˧/ | ཟ /sa˩˧/ | za /dza˧/ |
| Bere | lu /lu˧/ | 𗠰 /tʰji˧/ | ꅝ /ndo˧˧/ | dol /do˥˥/ | 啜 /sue˥˥/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥/ | tu /tu˧/ |
| Dormire | yup /jup˥˥/ | 𗂯 /ɡar˧˥/ | ꀀ /i˥/ | yiuvq /ju˧˩/ | — | ཉལ /ɲäː/ | yuq /jṵ˨˩/ |
| Uno | langai /laŋai˧/ | 𘈩 /lew˧/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | qiq /tɕʰi˧˩/ | 一 /it˥/ | གཅིག /tɕik˥/ | ti /ti˧/ |
| Due | lahkawng /ləkʰoŋ˥˩/ | 𗍫 /njɨ˧/ | ꑍ /ɲi˨˩/ | niq /ȵi˧˩/ | 二 /zi˨˧/ | གཉིས /ɲiː˩˧/ | nyi /ɲḭ˨˩/ |
| Tre | masum /məsum˧/ | 𘕕 /so˧/ | ꌕ /sɔ˧˧/ | saol /sɔ˥˥/ | 三 /ta˨˧/ | གསུམ /sum˥/ | sm /sm̩˥/ |
| Quattro | mali /məli˧/ | 𗥃 /ljɨr˧/ | ꇖ /lɿ˧˧/ | yuvq /ø˧˩/ | 四 /ti˧˥/ | བཞི /ʑi˩˧/ | oe /ø˨˩/ |
| Cinque | manga /məŋa˧/ | 𗏁 /ŋwə˧/ | ꉬ /ŋɯ˧˧/ | ngavq /ŋa˧˩/ | 五 /ŋɔu˧˧/ | ལྔ /ŋa˥/ | nga /ŋa˨˩/ |
| Cento | tsa /tsa˧/ | 𘊝 /ʔjir˧˥/ | ꉐ /ha˧˧/ | yal /ja˥˥/ | 百 /ɓɛ˥˥/ | བརྒྱ /ca˩˧/ | ya /ja˥/ |
| Ciao | kaja i /kadʒa˧i˧/ | — /—/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | niahuq mahuq /nia˧˧xu˧˩ ma˧˧xu˧˩/ | 汝好 /lu˨˩˧ ho˨˩˧/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ telek˩˧/ | u du la /u˧du˧la˧/ |
| Grazie | chyeju kaba /tʃedʒu˧kaba˧/ | — /—/ | ꈀꎭꀕ /kʰa˧˦ʂa˧˧ʂa˧˧/ | gaq sai /ɡa˧˩ sai/ | 无该 /vo˧˩ kai˨˧/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe˥ tɕʰe˥/ | gv ya /ɡɯ˧ja˧/ |
| Buono | kaja /kadʒa˧/ | 𗩴 /new˧˥/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | xa /xa˧˧/ | 好 /ho˨˩˧/ | ཡག་པོ /jakpo˩˧/ | jau /tɕau˧/ |
| Nuovo | nnan /n̩nan˧/ | 𗆧 /sjiw˧/ | ꀊꏀ /a˧˧ʂɿ˥/ | siivq /sɿ˧˩/ | 新 /tin˨˧/ | གསར་པ /saː˥pa˥/ | shuiq /ʃɯ̰˨˩/ |
| Rosso | hkyeng /kʰjeŋ˧/ | 𘔚 /njij˧/ | ꀊꅪ /a˧˧n̥i˧˧/ | nil /ȵi˥˥/ | 红 /aŋ˧˩/ | དམར་པོ /mar˥po˥/ | ne /ne˥/ |
| Bianco | hpraw /pʰro˧˩/ | 𗴂 /pʰiow˧/ | ꀊꐎ /a˧˧tɕʰu˧˧/ | piul /pʰju˥˥/ | 白 /ɓɛ˧˧/ | དཀར་པོ /kar˥ po˥/ | pyu /pʰju˥/ |
| Nero | chyang /tʃaŋ˧/ | 𗰞 /nja˧/ | ꀉꆈ /a˧˦nɔ˧˧/ | nav /na˧˧/ | 乌 /ɔu˨˧/ | ནག་པོ /naʔpo˩˧/ | naq /na̰˧/ |
| Verde | tsit /tsit˧˩/ | 𗺭 /dʑjow˧/ | ꀈꆧ /a˥ɬo˨˩/ | niul /ɲu˥˥/ | 绿 /liak˧/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋ˩˧ku˥/ | nyoe /ɲø˧/ |
| Blu | panglai nsam /paŋ˧lai˧ n̩sam˥˥/ | — | ꀊꃴ /a˧˧vu˥/ | peel /pʰɯ˥˥/ | 蓝 /lam˧˩/ | སྔོན་པོ /ŋom˥po˥/ | nyoe /ɲø˧/ |
| Cuculo | kukdun /kuk˥˥ dun˧˩/ | — | — | — /—/ | — | ཁུ་བྱུག /kʰu˥ tɕuʔ˥˧/ | — |
| Computer | computer | — | — | — | 电脑 /ɗin˧˥ nau˨˩˧/ | གློག་ཀླད /loʔ˩˧ lɛʔ˥˧/ | — |
| Tè | hpa lap /pʰaʔ˧˩ lap˧˩/ | — | ꆿꒉ /la˥˥ʑɿ˧˧/ | — | 茶 /ɗɛ˧˩/ | ཇ /tɕʰa˩˧/ | — |
| Zucchero | jum dwi /tʃum˧˩ tui˧˩/ | — | — | — | 糖 /ho˧˩/ | — | — |
| 99 | jahku shi jahku /dʒəkʰu˧˩ ʃi˧ dʒəkʰu˧˩/ | — | ꈬꊰꈬ /ɡu˧˧ tsʰi˧˧ ɡu˧˧/ | — | 九十九 /kau˨˩˧ tap˧ kau˨˩˧/ | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /ku˥tɕu˥ ko˥ ku˥/ | gʼoe tse gʼoe /ɣø˨˩tsʰe˥ɣø˨˩/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap