Euskara
Kibasque
Lugha peke
Pia hujulikana kama: Basque, Euskara
Kibasque (Euskara) ni lugha pweke — haiwezi kuthibitishwa kuwa na uhusiano na familia yoyote nyingine ya lugha hai — yenye wazungumzaji wapatao 750,000 katika Nchi ya Wabasque inayoenea kaskazini-mashariki mwa Hispania (Hegoalde: Bizkaia, Gipuzkoa, Araba, Navarra) na kusini-magharibi mwa Ufaransa (Iparralde: Lapurdi, Navarra ya Chini, Soule). Ni rasmi pamoja na Kihispania katika Jumuiya ya Kujitawala ya Wabasque na katika Navarra. Kwa kuwa ndiyo lugha pekee ya kabla ya Kihindi-Kizungu iliyosalia Ulaya Magharibi, Kibasque kilitangulia Kilatini katika eneo hilo: maandishi ya Kiakwitani ya enzi ya Warumi yaelekea ni babu yake. Kiisimu hujitokeza kwa uwekaji alama za hali za kiergativu-absolutivu, jambo adimu Ulaya, kwa upatanisho wa kitenzi wa nafsi nyingi unaosimba kiima, shamirisho kipozi na shamirisho kitondo kwa wakati mmoja, na kwa mpangilio wa kiima-shamirisho-kitenzi. Umbo sanifu Euskara Batua lilitengenezwa na Akademia ya Kifalme ya Lugha ya Kibasque (Euskaltzaindia) tangu 1968, likitegemea hasa lahaja ya kati ya Gipuzkoa. Uamsho mkubwa unaendelea tangu miaka ya 1980 kupitia ikastolak, shule zinazofundisha kwa Kibasque.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibasque
wifi
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Lugha peke
| Maana | Kibasque | Kihispania cha El Salvador | Kiasturia | Kisardinia | Kiekstremadura | Kihispania cha Argentina | Kihispania cha Meksiko |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ur /ur/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | abba /abba/ | augua /ˈawɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ |
| Moto | su /su/ | fuego /ˈfweɣo/ | fueu /ˈfweu/ | fogu /foɣu/ | huegu /ˈhweɣu/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Jua | eguzki /eɣuski/ | sol /sol/ | sol /sol/ | sole /sole/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ | sol /sol/ |
| Mwezi | ilargi /ilaɾɣi/ | luna /ˈluna/ | lluna /ˈʎuna/ | luna /luna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | izar /is̻ar/ | estrella /esˈtɾeʝa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | isteddu /isˈteɖɖu/ | estrella /ehˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʃa/ | estrella /esˈtɾeʝa/ |
| Usiku | gau /ɡau/ | noche /ˈnotʃe/ | nueche /ˈnwetʃe/ | notte /ˈnɔtːe/ | nochi /ˈnotʃi/ | noche /ˈnotʃe/ | noche /ˈnotʃe/ |
| Mvua | euri /ˈeuɾi/ | lluvia /ˈʝuβja/ | lluvia /ˈʎuβja/ | proja /ˈproja/ | lluvia /ˈʎuβja/ | lluvia /ˈʒuβja/ | lluvia /ˈʝuβja/ |
| Theluji | elur /elur/ | nieve /ˈnjeβe/ | nieve /njeβe/ | nie /nie/ | ñevi /ˈɲeβi/ | nieve /ˈnjeβe/ | nieve /ˈnjeβe/ |
| Upepo | haize /ˈaise/ | viento /ˈbjento/ | vientu /ˈbjentu/ | bentu /ˈbɛntu/ | ventu /ˈbentu/ | viento /ˈbjento/ | viento /ˈbjento/ |
| Udongo | lur /luɾ/ | tierra /ˈtjera/ | tierra /ˈtjera/ | terra /ˈtɛrra/ | tierra /ˈtjera/ | tierra /ˈtjera/ | tierra /ˈtjera/ |
| Jiwe | harri /ˈari/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | pedra /ˈpedra/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | piedra /ˈpjeðɾa/ |
| Mlima | mendi /ˈmendi/ | montaña /monˈtaɲa/ | monte /ˈmonte/ | monte /ˈmɔnte/ | montaña /monˈtaɲa/ | montaña /monˈtaɲa/ | montaña /monˈtaɲa/ |
| Bahari | itsaso /iˈts̻aso/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mare /ˈmaɾe/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ |
| Mama | ama /ama/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmaðɾe/ | mama /mama/ | mai /mai/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmaðɾe/ |
| Baba | aita /aita/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpaðɾe/ | babbu /babbu/ | pairi /ˈpajɾi/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpaðɾe/ |
| Binti | alaba /alaba/ | hija /ˈiha/ | fía /ˈfia/ | fiza /ˈfidza/ | ija /ˈiha/ | hija /ˈixa/ | hija /ˈixa/ |
| Mimi | ni /ni/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | deo /ˈdɛo/ | yo /ʝo/ | yo /ʃo/ | yo /ʝo/ |
| Wewe | hi /hi/ | vos /bos/ | tu /tu/ | tue /ˈtue/ | tú /tu/ | vos /bos/ | tú /tu/ |
| Sisi | gu /ɡu/ | nosotros /noˈsotɾos/ | nosotros /noˈsotɾos/ | nois /ˈnois/ | nusotrus /nusoˈtɾus/ | nosotros /noˈsotɾos/ | nosotros /noˈsotɾos/ |
| Jina | izen /is̻en/ | nombre /ˈnombɾe/ | nome /ˈnome/ | nòmine /ˈnɔmine/ | nombri /ˈnombɾi/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ |
| Mtu | pertsona /perˈts̻ona/ | persona /peɾˈsona/ | persona /peɾˈsona/ | persone /perˈsɔne/ | presona /pɾeˈsona/ | persona /peɾˈsona/ | persona /peɾˈsona/ |
| Kichwa | buru /buɾu/ | cabeza /kaˈβesa/ | cabeza /kaˈβeθa/ | conca /ˈkoŋka/ | cabeça /kaˈβesa/ | cabeza /kaˈβesa/ | cabeza /kaˈβesa/ |
| Jicho | begi /beɣi/ | ojo /ˈoho/ | güeyu /ˈɡweʝu/ | ogru /ˈoɣru/ | oju /ˈohu/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoxo/ |
| Sikio | belarri /belari/ | oreja /oˈɾeha/ | oreya /oˈɾeʝa/ | origa /ɔˈɾiɡa/ | oreja /oˈɾexa/ | oreja /oˈɾexa/ | oreja /oˈɾexa/ |
| Pua | sudur /s̻uður/ | nariz /naˈɾis/ | nariz /naˈɾiθ/ | nasu /ˈnazu/ | narís /naˈɾis/ | nariz /naˈɾis/ | nariz /naˈɾis/ |
| Mdomo | aho /ˈaho/ | boca /ˈboka/ | boca /ˈboka/ | bucca /ˈbukka/ | boca /ˈboka/ | boca /ˈboka/ | boca /ˈboka/ |
| Jino | hortz /orts̻/ | diente /ˈdjente/ | diente /ˈdjente/ | dente /ˈdente/ | dienti /ˈdjenti/ | diente /ˈdjente/ | diente /ˈdjente/ |
| Ulimi | mihi /mihi/ | lengua /ˈleŋɡwa/ | llingua /ˈʎiŋɡwa/ | limba /ˈlimba/ | luenga /ˈlweŋɡa/ | lengua /ˈleŋɡwa/ | lengua /ˈleŋɡwa/ |
| Mkono | esku /esku/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | manu /manu/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ |
| Mguu | oin /ojn/ | pie /pje/ | pie /pje/ | pei /pei/ | pie /pje/ | pie /pje/ | pie /pje/ |
| Moyo | bihotz /biots/ | corazón /koɾaˈson/ | corazón /koɾaˈθon/ | core /kore/ | curaçón /kuɾaˈsɔn/ | corazón /koɾaˈson/ | corazón /koɾaˈson/ |
| Mfupa | hezur /esur/ | hueso /ˈweso/ | güesu /ˈɡwesu/ | ossu /ˈossu/ | güesu /ˈɡwesu/ | hueso /ˈweso/ | hueso /ˈweso/ |
| Damu | odol /odol/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sàmbene /ˈsambene/ | sangri /ˈsaŋɡɾi/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ |
| Kinyesi | kaka /kaka/ | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ | cacca /ˈkakka/ | — | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ |
| Upendo | maitasun /maitasun/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amore /amore/ | amol /aˈmol/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Mti | zuhaitz /suaits/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | àrbure /ˈarbure/ | arbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ |
| Mbwa | txakur /tʃakur/ | perro /ˈpero/ | perru /ˈperu/ | cane /kane/ | perru /ˈperu/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ |
| Paka | katu /katu/ | gato /ˈɡato/ | gatu /ˈɡatu/ | gattu /ɡattu/ | gatu /ˈɡatu/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ |
| Samaki | arrain /aˈrajn/ | pez /pes/ | pexe /ˈpeʃe/ | pische /ˈpiske/ | pexi /ˈpeʃi/ | pez /pes/ | pez /pes/ |
| Ndege | txori /tʃoɾi/ | pájaro /ˈpahaɾo/ | páxaru /ˈpaʃaɾu/ | puzone /puˈdzone/ | páxaru /ˈpaxaɾu/ | pájaro /ˈpaxaɾo/ | pájaro /ˈpaxaɾo/ |
| Kipepeo | tximeleta /tʃimeleta/ | mariposa /maɾiˈposa/ | caparina /kapaˈɾina/ | cabagasu /kaβaˈɣazu/ | — | mariposa /maɾiˈposa/ | mariposa /maɾiˈposa/ |
| Yai | arrautza /arauts̻a/ | huevo /ˈweβo/ | güevu /ˈɡweβu/ | ou /ˈou/ | güevu /ˈɡweβu/ | huevo /ˈweβo/ | huevo /ˈweβo/ |
| Dubu | hartz /arts/ | oso /ˈoso/ | osu /ˈosu/ | ursu /ˈursu/ | ossu /ˈosu/ | oso /ˈoso/ | oso /ˈoso/ |
| Farasi | zaldi /s̻aldi/ | caballo /kaˈβaʝo/ | caballu /kaˈβaʎu/ | cabaddu /kaˈbaɖɖu/ | caballu /kaˈβaʎu/ | caballo /kaˈβaʃo/ | caballo /kaˈβaʝo/ |
| Nyumba | etxe /etʃe/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | domo /domo/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ |
| Maziwa | esne /esne/ | leche /ˈletʃe/ | lleche /ˈʎetʃe/ | latte /ˈlatte/ | lechi /ˈletʃi/ | leche /ˈletʃe/ | leche /ˈletʃe/ |
| Asali | ezti /es̻ti/ | miel /mjel/ | miel /mjel/ | mele /ˈmɛle/ | miel /mjel/ | miel /mjel/ | miel /mjel/ |
| Chumvi | gatz /ɡats̻/ | sal /sal/ | sal /sal/ | sale /ˈsale/ | sal /sal/ | sal /sal/ | sal /sal/ |
| Mvinyo | ardo /ardo/ | vino /ˈbino/ | vinu /ˈbinu/ | binu /ˈbinu/ | vinu /ˈbinu/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ |
| Mchele | arroz /aˈros/ | arroz /aˈros/ | arroz /aˈroθ/ | risu /ˈrizu/ | arrós /aˈros/ | arroz /aˈros/ | arroz /aˈros/ |
| Chokoleti | txokolate /tʃokolate/ | chocolate /tʃokoˈlate/ | chicolate /tʃikoˈlate/ | ciculata /tʃikuˈlata/ | chocolati /tʃokoˈlati/ | chocolate /tʃokoˈlate/ | chocolate /tʃokoˈlate/ |
| Chuma | burdina /burdina/ | hierro /ˈjero/ | fierro /ˈfjero/ | ferru /ˈferru/ | hierru /ˈhjeru/ | hierro /ˈjero/ | hierro /ˈjero/ |
| Gurudumu | gurpil /ɡurpil/ | rueda /ˈrweða/ | rueda /ˈrweða/ | roda /ˈroda/ | ruea /ˈrwea/ | rueda /ˈrweða/ | rueda /ˈrweða/ |
| Hariri | zeta /ˈset̪a/ | seda /ˈseða/ | seda /ˈseða/ | seda /ˈsɛða/ | seda /ˈseða/ | seda /ˈseða/ | seda /ˈseða/ |
| Kitabu | liburu /liβuɾu/ | libro /ˈliβɾo/ | llibru /ˈʎiβɾu/ | libru /ˈliβɾu/ | libru /ˈliβɾu/ | libro /ˈliβɾo/ | libro /ˈliβɾo/ |
| Kula | jan /jan/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | mandigare /mandiɡare/ | comel /koˈmel/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ |
| Kunywa | edan /eðan/ | beber /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | bìere /ˈbiere/ | bebel /beˈβel/ | beber /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ |
| Kulala | lo egin /lo eɡin/ | dormir /doɾˈmiɾ/ | dormir /dorˈmir/ | dormire /dorˈmire/ | durmil /duɾˈmil/ | dormir /dorˈmir/ | dormir /dorˈmir/ |
| Moja | bat /bat/ | uno /ˈuno/ | ún /un/ | unu /unu/ | un /un/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ |
| Mbili | bi /bi/ | dos /dos/ | dos /dos/ | duos /ˈduɔs/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ |
| Tatu | hiru /iɾu/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tres/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ |
| Nne | lau /lau/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | bator /ˈbattor/ | cuatru /ˈkwatɾu/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | cuatro /ˈkwatɾo/ |
| Tano | bost /bost̪/ | cinco /ˈsinko/ | cinco /ˈθiŋko/ | chimbe /ˈkimbe/ | cincu /ˈθiŋku/ | cinco /ˈsinko/ | cinco /ˈsinko/ |
| Mia | ehun /eun/ | cien /sjen/ | cien /θjen/ | chentu /ˈkentu/ | cien /θjen/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ |
| Habari | kaixo /kaiʃo/ | hola /ˈola/ | hola /ˈola/ | salude /salude/ | salú /saˈlu/ | hola /ˈola/ | hola /ˈola/ |
| Asante | eskerrik asko /esˈkerik ˈasko/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | gracies /ˈɡɾaθjes/ | gràtzias /ˈɡrattsjas/ | gracias /ˈɣɾasjas/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | gracias /ˈɡɾasjas/ |
| Nzuri | on /on/ | bueno /ˈbweno/ | bonu /ˈbonu/ | bonu /bonu/ | güenu /ˈɡwenu/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ |
| Mpya | berri /beri/ | nuevo /ˈnweβo/ | nuevu /ˈnweβu/ | nou /ˈnou/ | nuevu /ˈnweβu/ | nuevo /ˈnweβo/ | nuevo /ˈnweβo/ |
| Nyekundu | gorri /ˈɡori/ | rojo /ˈroho/ | bermeyu /beɾˈmeʝu/ | ruju /ˈruːju/ | coloráu /koloˈɾaw/ | rojo /ˈroxo/ | rojo /ˈroxo/ |
| Nyeupe | zuri /s̻uɾi/ | blanco /ˈblaŋko/ | blancu /ˈblaŋku/ | biancu /ˈbjaŋku/ | blancu /ˈblaŋku/ | blanco /ˈblaŋko/ | blanco /ˈblaŋko/ |
| Nyeusi | beltz /bels̻/ | negro /ˈneɣɾo/ | negru /ˈneɣɾu/ | nieddu /ˈnieddu/ | negru /ˈneɣɾu/ | negro /ˈneɣɾo/ | negro /ˈneɣɾo/ |
| Kijani | berde /ˈbeɾde/ | verde /ˈbeɾðe/ | verde /ˈbeɾðe/ | birde /ˈbirde/ | verdi /ˈbeɾði/ | verde /ˈbeɾðe/ | verde /ˈbeɾðe/ |
| Buluu | urdin /urˈdin/ | azul /aˈsul/ | azul /aˈθul/ | biaittu /bjaˈittu/ | azul /aˈθul/ | azul /aˈsul/ | azul /aˈsul/ |
| Kekeo | kuku /ˈkuku/ | cuco /ˈkuko/ | cuquiellu /kuˈkjeʎu/ | cucu /ˈkuku/ | cucu /ˈkuku/ | pirincho /piˈɾintʃo/ | pijuy /piˈxwi/ |
| Woof | au au /au au/ | guau guau /ɡwau ɡwau/ | guau | — | — | guau guau /ɡwau ɡwau/ | guau guau /ɡwau ɡwau/ |
| Kokoriko | kukurruku /kukuˈruku/ | quiquiriquí /kikiɾiˈki/ | quiquiriquí | — | — | quiquiriquí /kikiɾiˈki/ | quiquiriquí /kikiɾiˈki/ |
| Kompyuta | ordenagailu /ordenaˈɡai̯lu/ | computadora /komputaˈðoɾa/ | ordenador /oɾðenaˈðoɾ/ | computer /komˈpjuter/ | ordenaol /oɾðenaˈol/ | computadora /komputaˈðoɾa/ | computadora /komputaˈðoɾa/ |
| Wi-Fi | wifi | wifi /ˈwajfaj/ | wifi /ˈwifi/ | Wi-Fi | wifi /ˈwifi/ | wifi /ˈwajfaj/ | wifi /ˈwajfaj/ |
| Sushi | sushi /s̺uʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsusi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Chai | te /te/ | té /te/ | té /te/ | te /te/ | té /te/ | té /te/ | té /te/ |
| Kahawa | kafe /kafe/ | café /kaˈfe/ | café /kaˈfe/ | cafè /kaˈfɛ/ | café /kaˈfe/ | café /kaˈfe/ | café /kaˈfe/ |
| Sukari | azukre /as̻ukɾe/ | azúcar /aˈsukaɾ/ | azucre /aˈθukɾe/ | tzùcaru /ˈtsukaru/ | açuca /aˈsuka/ | azúcar /aˈsukaɾ/ | azúcar /aˈsukaɾ/ |
| Chungwa | laranja /laɾanʃa/ | naranja /naˈɾaŋha/ | naranxa /naˈɾaŋʃa/ | aranzu /aˈrandzu/ | naranja /naˈɾaŋha/ | naranja /naˈɾaŋxa/ | naranja /naˈɾaŋxa/ |
| 99 | laurogeita hemeretzi /lauɾoɣeita emeɾetsi/ | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ | — | noventa i nuevi /noˈβenta i ˈnweβi/ | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ |
| Dopamini | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ | dopamina /dopaˈmina/ |
| Alama ya @ | a bildua /a βilˈdua/ | arroba /aˈroβa/ | arroba /aˈroβa/ | — | arroba /aˈroβa/ | arroba /aˈroβa/ | arroba /aˈroβa/ |
| Kicheko mtandaoni | karkarkar /karkarkar/ | — | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap