ბაცბური მოტტ
Batisch
nordostkaukasisch (Nakh)
Das Bats (Tsowa-Tuschisch, ბაცბური მოტტ batsbuli mott) ist die kleinste nachische Sprache, Schwester des Tschetschenischen und Inguschischen, die nur im einzigen Dorf Zemo Alwani in Georgien gesprochen wird. Es hat acht Nominalklassen (die meisten aller nachischen Sprachen), eine ergativische Ausrichtung und ist berühmt für eine Aufspaltung zwischen agentivischen und nicht-agentivischen intransitiven Subjekten („fluid-S“). Intensiver Kontakt mit dem Georgischen hat massiven lexikalischen und strukturellen Einfluss geliefert; die Sprache ist schriftlos und schwer bedroht.
Wo die Sprache gesprochen wird
Batisch: 87 Kernwörter
Quellen
- Holisky, Dee Ann & Gagua, Rusudan (1994) "Tsova-Tush (Batsbi)." In R. Smeets (ed.) The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4: 147-212. Delmar, NY: Caravan Books.
- Desheriev, Yunus D. (1953) Бацбийский язык [The Bats Language]. Moscow: Izdatel’stvo AN SSSR.
- Hewitt, B. George (2004) Introduction to the Study of the Languages of the Caucasus. Munich: LINCOM.
- Glottolog: Bats
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: nordostkaukasisch (Nakh)
| Bedeutung | Batisch | Tschetschenisch | Inguschisch | Andisch | Lakisch | Awarisch | Chinalug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ხი /xi/ | хи /xi/ | хий /xiː/ | лъен /ɬen/ | щин /ɕːin/ | лъим /ɬim/ | хьу /xu/ |
| Feuer | წე /tsʼe/ | цӏе /tsʼe/ | цӏи /tsʼi/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏу /tsʼu/ | цӏа /tsʼa/ | чӏаь /tʃʼæ/ |
| Sonne | მათხ /matx/ | малх /malx/ | малх /maːlx/ | миллӏи /milːi/ | баргъ /barʁ/ | бакъ /baqʼ/ | ынкь /ɨnqʼ/ |
| Mond | ბუთთ /butː/ | бутт /butː/ | бутт /butː/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ | барз /barz/ | моцӏ /motsʼ/ | вацӏ /vatsʼ/ |
| Stern | — /—/ | седа /seda/ | седкъа /sedqʼa/ | цӏцӏа /tsʼːa/ | цӏуку /tsʼuku/ | цӏва /tsʼʷa/ | пхунцӏ /pχuntsʼ/ |
| Nacht | ბუჲსა /bujsa/ | буьйса /bujsa/ | бийса /biːsɑ/ | релъо /reɬo/ | хьхьу /xːu/ | сордо /sordo/ | сан /san/ |
| Regen | ყარ /qʼar/ | догӏа /ˈdoʁa/ | догӏа /ˈdoʁa/ | цӏцӏа /tsʼːa/ | гъарал /ʁaral/ | цӏад /tsʼad/ | кьула /qʼula/ |
| Schnee | ლავ /law/ | ло /lo/ | лоа /lɔ̯ɑ/ | анзи /anzi/ | марххала /marχːala/ | гӏазу /ʕazu/ | ккыза /kːɨza/ |
| Wind | მოხ /moːx/ | мох /mox/ | мух /mux/ | мочи /motʃi/ | марч /martʃ/ | гьури /huri/ | кулак /kʰulakʰ/ |
| Erde | ჲობსტ /jobstʼ/ | латта /latta/ | лаьтта /lɛ̯atta/ | онщи /onʃːi/ | аьрщи /aˤrɕːi/ | ракь /ratɬʼ/ | инччи /intʃːi/ |
| Stein | ჴერ /qer/ | тӏулг /tʼulɡ/ | кхера /ˈqie̯ra/ | — | чару /tʃaru/ | гамачӏ /ɡamatʃʼ/ | кӏачӏын /kʼatʃʼɨn/ |
| Berg | ლამ /lam/ | лам /lam/ | лоам /lɔ̯ɑm/ | — | зунтту /zuntːu/ | мегӏер /meʕer/ | мыда /mɨda/ |
| Meer | ზღვა /zɣva/ | хӏорд /hord/ | форд /ford/ | релъо /reɬo/ | хьхьири /xːiri/ | ралъад /raɬad/ | даьрйаьгь /dærjæh/ |
| Mutter | ნან /nan/ | нана /nana/ | нана /naːna/ | ила /ila/ | нину /ninu/ | эбел /ebel/ | даьдаь /dædæ/ |
| Vater | დად /dad/ | да /da/ | да /daː/ | има /ima/ | ппу /pːu/ | эмен /emen/ | бый /bɨj/ |
| Ich | სო /so/ | со /sʷo/ | со /so/ | ден /dẽ/ | на /na/ | дун /dun/ | зы /zɨ/ |
| Du | ჰʼო /ħo/ | хьо /ʜʷo/ | хьо /ħo/ | мин /min/ | ина /ina/ | мун /mun/ | вы /vɨ/ |
| Wir | ვაი / ვე /vaj / ve/ | вай / тхо /vaj / txʷo/ | вай / тхо /waj / txo/ | илӏил /itɬʼil/ | жува / жу /ʒuwa / ʒu/ | нилъ / ниж /niɬ / niʒ/ | кин / йир /kʰin / jir/ |
| Name | წე /tsʼe/ | цӏе /tsʼe/ | цӏи /tsʼi/ | цӏер /tsʼeːr/ | цӏа /tsʼa/ | цӏар /tsʼar/ | цӏу /tsʼu/ |
| Mensch | ადმიაჼ /admiã/ | стаг /staɡ/ | саг /saɡ/ | гьекӏа /hekʼa/ | инсан /insan/ | гӏадан /ʕadan/ | хӏаьдми /ħædmi/ |
| Kopf | ქორთო /korto/ | корта /korta/ | корта /kuo̯rta/ | мийар /mijar/ | бакӏ /bakʼ/ | бетӏер /betʼer/ | микӏир /mikʼir/ |
| Auge | ბჵარკ /bħarkʼ/ | бӏаьрг /bˤæɾɡ/ | бӏарг /bʕarɡ/ | гьаркӏо /harkʼo/ | я /ja/ | бер /ber/ | пил /pʰil/ |
| Ohr | ლარკ /larkʼ/ | лерг /lerɡ/ | лерг /lerɡ/ | гьантӏикӏа /hantʼikʼa/ | вичӏи /witʃʼi/ | гӏин /ʕin/ | тӏоп /tʼopʰ/ |
| Nase | მარლʻო /marɬo/ | мара /mara/ | мераж /meraʒ/ | магьар /mahar/ | май /maj/ | мегӏер /meʕer/ | кӏытыр /kʼɨtʰɨr/ |
| Mund | ბაქ /bak/ | бага /baɡa/ | бага /baɡa/ | кӏол /kʼol/ | кьацӏ /qʼatsʼ/ | кӏал /kʼal/ | мац /mats/ |
| Zahn | ცარკ /tsarkʼ/ | церг /tserɡ/ | царг /tsarɡʲ/ | сол /sol/ | ккарччи /kːartʃːi/ | ца /tsa/ | цулоз /tsuloz/ |
| Zunge | მოტტ /motʼː/ | мотт /motː/ | мотт /motː/ | мицӏцӏи /mitsʼːi/ | маз /maz/ | мацӏ /matsʼ/ | мицӏ /mitsʼ/ |
| Hand | ქო /ko/ | куьг /kyɡ/ | кулг /kulɡʲ/ | рекьа /rekʼa/ | бартка /bartka/ | квер /kʷer/ | кул /kʰul/ |
| Fuß | ქოკ /kokʼ/ | ког /koɡ/ | ког /koɡ/ | чукӏа /tʃukʼa/ | чӏанччан /tʃʼantʃːan/ | хӏетӏе /ħjetʼje/ | анк /ankʰ/ |
| Herz | დოკ /dokʼ/ | дог /doɡ/ | дог /doɡ/ | рокӏо /rokʼo/ | дакӏ /dakʼ/ | ракӏ /rakʼ/ | унг /uŋɡ/ |
| Knochen | ძოლ /dzol/ | даьӏахк /dæʕaxk/ | тӏехк /tʼexk/ | рокьи /rotɬʼi/ | ттаркӏ /tːarkʼ/ | ракьа /ratɬʼa/ | инкӏ /inkʼ/ |
| Blut | წეჲგი /tsʼejɡi/ | цӏий /tsʼiː/ | цӏий /tsʼiː/ | гьин /hin/ | оь /oˤ/ | би /bi/ | пӏи /pʼi/ |
| Kacke | ბიტ /bitʼ/ | бид /bid/ | бид /bid/ | — | — | — | — |
| Liebe | — /—/ | безам /bezam/ | безам /bezam/ | — /—/ | ччан /tʃːan/ | рокьи /rotɬʼi/ | — /—/ |
| Baum | ხეჼ /xẽ/ | дитт /ditː/ | га /ɡa/ | рикьва /riqʷːa/ | мурхь /murx/ | гъветӏ /ʁʷetʼ/ | вишаь /viʃæ/ |
| Hund | ფჰʼუ /pħu/ | жӏаьла /ʒˤæla/ | жӏали /ʒˤaliː/ | хвай /χʷaj/ | ккаччи /kːatʃːi/ | гьой /hoj/ | пхра /pχra/ |
| Katze | ციცო /tsitso/ | цициг /tsitsiɡ/ | циск /tsiskʲ/ | — /—/ | ччиту /tʃːitu/ | кету /ketu/ | — /—/ |
| Fisch | ჭარე /tʃʼare/ | чӏара /tʃʼaːra/ | чкъаьра /tʃʼqχʼe̯æːra/ | хвами /χwami/ | чавахъ /tʃawaqχ/ | ччугӏа /tʃːuʕa/ | балыгъ /balɨʁ/ |
| Ei | გაგაჼ /ɡaɡã/ | хӏоа /ħoːa/ | фуъ /fuʔ/ | кӏоркӏон /kʼorkʼon/ | ккунук /kːunuk/ | хоно /xono/ | кӏаз /kʼaz/ |
| Bär | ჩა /tʃa/ | ча /tʃa/ | ча /tʃa/ | сей /sej/ | цуша /tsuʃa/ | ци /tsi/ | псы /psɨ/ |
| Pferd | დოჼ /dõ/ | говр /ɡowr/ | говр /ɡou̯r/ | кӏоту /kʼotu/ | чу /tʃu/ | чу /tʃu/ | пши /pʃi/ |
| Haus | წა /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | хъоро /qʼoro/ | къатта /qʰːatːa/ | рукъ /ruqʼ/ | цӏва /tsʼwa/ |
| Milch | შურ /ʃur/ | шура /ʃura/ | шура /ʃura/ | шив /ʃiv/ | накӏ /nakʼ/ | рахь /rax/ | ал /al/ |
| Honig | მოწ /motsʼ/ | моз /moz/ | моз /modz/ | гьунцӏцӏи /huntsʼːi/ | ницӏ /nitsʼ/ | гьоцӏцӏо /hotsʼːo/ | нуьцӏ /nytsʼ/ |
| Salz | თუჲხი̆ /tujxi/ | туьха /tyxa/ | тух /tux/ | цӏцӏон /tsʼːon/ | цӏву /tsʼʷu/ | цӏам /tsʼam/ | кьаь /qʼæ/ |
| Wein | ვეჼ /vẽ/ | чагӏар /tʃaʁar/ | чагӏар /tʃaʁar/ | чагъир /tʃaʁir/ | чахир /tʃaχir/ | чагъир /tʃaʁir/ | чахыр /tʃaχɨr/ |
| Eisen | ჺაჲჰკი /ʕajhkʼi/ | эчиг /etʃiɡ/ | аьшк /ɛ̯aʃkʲ/ | ккуб /kːub/ | мах /maχ/ | махх /maxː/ | ура /ura/ |
| Rad | ბორბალ /borbal/ | чкъург /tʃqʼurɡ/ | чарх /tʃarx/ | чӏуриги /tʃʼuriɡi/ | нигь /nih/ | гьакибер /hakiber/ | чарх /tʃarχ/ |
| Essen | ჲაა /jaː/ | даа /daː/ | даа /daː/ | икъвин /iqʷːin/ | канан /kanan/ | кваназе /kʷanaze/ | кьандаь /qʼandæ/ |
| Trinken | მალʻაჼ /maɬã/ | мала /mala/ | мала /mala/ | игьин /ihin/ | хӏачӏан /ħatʃʼan/ | гьекъезе /heqʼeze/ | цуври /tsuvri/ |
| Eins | ცჰʼა /tsħa/ | цхьа /tsʜa/ | цаӏ /tsaʕ/ | цеб /tseb/ | ца /tsa/ | цо /tso/ | са /sa/ |
| Zwei | ში /ʃi/ | шиъ /ʃiʔ/ | шиъ /ʃiʔ/ | чӏеди /tʃʼedi/ | кӏива /kʼiwa/ | кӏиго /kʼiɡo/ | кӏу /kʼu/ |
| Drei | ჴო /qo/ | кхоъ /qoʔ/ | кхоъ /qoʔ/ | лъобгу /ɬobɡu/ | шанма /ʃanma/ | лъабго /ɬabɡo/ | пшва /pʃʷa/ |
| Vier | დჵივჸ /dħivʔ/ | диъ /diʔ/ | диъ /diʔ/ | богъогу /boʁoɡu/ | мукьва /muqʼwa/ | ункъо /unqʼo/ | онгъ /onʁ/ |
| Fünf | ფხი /pxi/ | пхиъ /pxiʔ/ | пхиъ /pxiʔ/ | иншдугу /inʃːduɡu/ | ххюва /χːjuwa/ | щуго /ʃːuɡo/ | пхьу /pxu/ |
| Hundert | ბაჰʼ /baħ/ | бӏе /bæː/ | бӏаь /bʕæ/ | бешонугу /beʃonuɡu/ | ттуршва /tːurʃwa/ | нусго /nusɡo/ | пан /pʰan/ |
| Hallo | ვუჲ /vuj/ | маршалла /maɾʃalːa/ | моаршал /moaɾʃal/ | — /—/ | салам /salam/ | ворчӏами /wortʃʼami/ | — /—/ |
| Danke | მადლობელ ვალ /madlobel val/ | баркалла /baɾkalːa/ | баркал /baɾkal/ | — /—/ | барчаллагь /bartʃalːah/ | баркала /baɾkala/ | — /—/ |
| Gut | — /—/ | дика /dika/ | дика /dika/ | шув /ʃuv/ | хъинсса /qʰinsːa/ | лъикӏаб /ɬikʼab/ | ксан /ksan/ |
| Neu | ცʼინი̆ /tsʼini/ | керла /kerla/ | керда /kerda/ | цӏив /tsʼiv/ | цӏусса /tsʼusːa/ | цӏияб /tsʼijab/ | таза /tʰaza/ |
| Rot | წეგეჼ /tsʼeɡẽ/ | цӏен /tsʼen/ | цӏе /tsʼiːe̯/ | гьири /hiri/ | ятӏулсса /jatʼulsːa/ | багӏараб /baʕarab/ | ццыма /tsɨma/ |
| Weiß | კʼუჲნ /kʼujĩ/ | кӏайн /kʼajn/ | кӏай /kʼaj/ | гьацӏа /hatsʼa/ | кӏяласса /kʼjalasːa/ | хъахӏаб /qaħab/ | хьырыцӏ /xɨrɨtsʼ/ |
| Blau | ცისფერ /tsisper/ | сиина /ˈsiːna/ | сийна /ˈsijna/ | решинкьелӏи /reʃinkʼeˈlːi/ | някӏсса /njakʼsːa/ | хъахӏилаб /qaħilab/ | цӏарцӏар /tsʼartsʼar/ |
| Kuckuck | გუგუტტ /ɡuɡutː/ | — | — | гиггу /ɡiɡːu/ | ччикку /tʃːikːu/ | гагу /ɡaɡu/ | кокку /kʰokːu/ |
| Zucker | შაქარ /ʃaːkar/ | шекар /ʃekar/ | шекар /ʃekar/ | чакар /tʃakar/ | качар /katʃar/ | чакар /tʃakar/ | къаьнд /qænd/ |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite