Гӏалгӏай мотт
Inguschisch
Nordostkaukasisch (Nakh)
Inguschisch (ГӀалгӀай мотт ʻalġai mott) ist eine nordostkaukasische Sprache des nachischen Zweigs mit rund 350.000 Sprechern; in der Republik Inguschetien (Hauptstadt Magas) ist es neben dem Russischen Amtssprache. Es ist Schwestersprache des Tschetschenischen (ce); zusammen bilden sie die wainachische Untergruppe mit etwa 80 % gegenseitiger Verständlichkeit, nachdem sie sich im Mittelalter auseinanderentwickelt hatten. Geschrieben wird es seit 1938 kyrillisch, davor von 1923 bis 1938 lateinisch und noch früher in arabischstämmigen Versuchen. Es hat ein ergativisch-absolutivisches Kasussystem mit bis zu acht Kasus, vier Genusklassen (B/D/J/V), die am Verb markiert werden, polysynthetische Verbalmorphologie und ein komplexes Konsonanteninventar mit Ejektiven, pharyngalisierten Konsonanten und Uvularen. Die inguschische Diaspora geht tragischerweise auf Stalins Deportation von 1944 nach Zentralasien zurück (Aardach; Rückkehr 1957). Reich ist die mündliche Überlieferung der Nartenepen, die mit den Nachbarvölkern des Kaukasus geteilt wird.
Wo die Sprache gesprochen wird
Inguschisch: 87 Kernwörter
чай
Quellen
- en.wiktionary Ingush lemmas (refs: J. Nichols, Ingush-English and English-Ingush Dictionary, 2004; Dzhamalkhanov, Matsiev & Ozdoev, Russko-ingushskij slovar' 1962), IPA from their {{IPA|inh}} lines; inh.wikipedia usage (Фуъ 'яйцо', Га 'дерево', баге)
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Nordostkaukasisch (Nakh)
| Bedeutung | Inguschisch | Tschetschenisch | Batisch | Tsesisch | Lakisch | Awarisch | Chwarschisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | хий /xiː/ | хи /xi/ | ხი /xi/ | лъи /ɬi/ | щин /ɕːin/ | лъим /ɬim/ | лъа /ɬa/ |
| Feuer | цӏи /tsʼi/ | цӏе /tsʼe/ | წე /tsʼe/ | цӏи /tsʼi/ | цӏу /tsʼu/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ |
| Sonne | малх /maːlx/ | малх /malx/ | მათხ /matx/ | бухъ /buq/ | баргъ /barʁ/ | бакъ /baqʼ/ | бухъ /buqχ/ |
| Mond | бутт /butː/ | бутт /butː/ | ბუთთ /butː/ | буци /butsi/ | барз /barz/ | моцӏ /motsʼ/ | буца /butsa/ |
| Stern | седкъа /sedqʼa/ | седа /seda/ | — /—/ | ца /tsa/ | цӏуку /tsʼuku/ | цӏва /tsʼʷa/ | цӏирис /tsʼiris/ |
| Nacht | бийса /biːsɑ/ | буьйса /bujsa/ | ბუჲსა /bujsa/ | нешохӏоси гъуди /neʃoħosi ʁudi/ | хьхьу /xːu/ | сордо /sordo/ | нишохо /niʃoho/ |
| Regen | догӏа /ˈdoʁa/ | догӏа /ˈdoʁa/ | ყარ /qʼar/ | хъема /qema/ | гъарал /ʁaral/ | цӏад /tsʼad/ | хъема /qema/ |
| Schnee | лоа /lɔ̯ɑ/ | ло /lo/ | ლავ /law/ | иси /isi/ | марххала /marχːala/ | гӏазу /ʕazu/ | иса /isa/ |
| Wind | мух /mux/ | мох /mox/ | მოხ /moːx/ | лъаци /ɬatsi/ | марч /martʃ/ | гьури /huri/ | лъаца /ɬaca/ |
| Erde | лаьтта /lɛ̯atta/ | латта /latta/ | ჲობსტ /jobstʼ/ | ракь /ratɬʼ/ | аьрщи /aˤrɕːi/ | ракь /ratɬʼ/ | чӏида /tʃʼida/ |
| Stein | кхера /ˈqie̯ra/ | тӏулг /tʼulɡ/ | ჴერ /qer/ | гъуӏл /ʁˤul/ | чару /tʃaru/ | гамачӏ /ɡamatʃʼ/ | гъур /ʁur/ |
| Berg | лоам /lɔ̯ɑm/ | лам /lam/ | ლამ /lam/ | хӏон /ħon/ | зунтту /zuntːu/ | мегӏер /meʕer/ | гьун /hun/ |
| Meer | форд /ford/ | хӏорд /hord/ | ზღვა /zɣva/ | ралъад /raɬad/ | хьхьири /xːiri/ | ралъад /raɬad/ | ралъад /raɬad/ |
| Mutter | нана /naːna/ | нана /nana/ | ნან /nan/ | эни /eni/ | нину /ninu/ | эбел /ebel/ | ишу /iʃu/ |
| Vater | да /daː/ | да /da/ | დად /dad/ | обу /obu/ | ппу /pːu/ | эмен /emen/ | обу /obu/ |
| Tochter | йоӏ /i̯oʕ/ | йоӏ /joʕ/ | — | кид /kid/ | душ /duʃ/ | яс /jas/ | кад /kad/ |
| Ich | со /so/ | со /sʷo/ | სო /so/ | ди /di/ | на /na/ | дун /dun/ | до /do/ |
| Du | хьо /ħo/ | хьо /ʜʷo/ | ჰʼო /ħo/ | ми /mi/ | ина /ina/ | мун /mun/ | мо /mo/ |
| Wir | вай / тхо /waj / txo/ | вай / тхо /vaj / txʷo/ | ვაი / ვე /vaj / ve/ | эли /eli/ | жува / жу /ʒuwa / ʒu/ | нилъ / ниж /niɬ / niʒ/ | ила /ila/ |
| Name | цӏи /tsʼi/ | цӏе /tsʼe/ | წე /tsʼe/ | ци /tsi/ | цӏа /tsʼa/ | цӏар /tsʼar/ | цӏери /tsʼeri/ |
| Mensch | саг /saɡ/ | стаг /staɡ/ | ადმიაჼ /admiã/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | гӏадан /ʕadan/ | гьадам /hadam/ |
| Kopf | корта /kuo̯rta/ | корта /korta/ | ქორთო /korto/ | къиӏм /qˤʼim/ | бакӏ /bakʼ/ | бетӏер /betʼer/ | къем /qʼem/ |
| Auge | бӏарг /bʕarɡ/ | бӏаьрг /bˤæɾɡ/ | ბჵარკ /bħarkʼ/ | озури /ozuri/ | я /ja/ | бер /ber/ | эзал /ezal/ |
| Ohr | лерг /lerɡ/ | лерг /lerɡ/ | ლარკ /larkʼ/ | ахӏа /aħa/ | вичӏи /witʃʼi/ | гӏин /ʕin/ | агьи /ahi/ |
| Nase | мераж /meraʒ/ | мара /mara/ | მარლʻო /marɬo/ | маӏли /mˤali/ | май /maj/ | мегӏер /meʕer/ | мани /mani/ |
| Mund | бага /baɡa/ | бага /baɡa/ | ბაქ /bak/ | гьахъу /haqu/ | кьацӏ /qʼatsʼ/ | кӏал /kʼal/ | гьутӏ /hutʼ/ |
| Zahn | царг /tsarɡʲ/ | церг /tserɡ/ | ცარკ /tsarkʼ/ | кӏицу /kʼitsu/ | ккарччи /kːartʃːi/ | ца /tsa/ | сыл /səl/ |
| Zunge | мотт /motː/ | мотт /motː/ | მოტტ /motʼː/ | мец /mets/ | маз /maz/ | мацӏ /matsʼ/ | мец /mets/ |
| Hand | кулг /kulɡʲ/ | куьг /kyɡ/ | ქო /ko/ | рекьа /retɬʼa/ | бартка /bartka/ | квер /kʷer/ | лекьа /leʟ̌a/ |
| Fuß | ког /koɡ/ | ког /koɡ/ | ქოკ /kokʼ/ | рори /rori/ | чӏанччан /tʃʼantʃːan/ | хӏетӏе /ħjetʼje/ | гьуду /hudu/ |
| Herz | дог /doɡ/ | дог /doɡ/ | დოკ /dokʼ/ | рокӏу /rokʼu/ | дакӏ /dakʼ/ | ракӏ /rakʼ/ | локӏва /lokʼʷa/ |
| Knochen | тӏехк /tʼexk/ | даьӏахк /dæʕaxk/ | ძოლ /dzol/ | лӏуза /tɬuza/ | ттаркӏ /tːarkʼ/ | ракьа /ratɬʼa/ | лӏазал /ɬazal/ |
| Blut | цӏий /tsʼiː/ | цӏий /tsʼiː/ | წეჲგი /tsʼejɡi/ | ийо /ijo/ | оь /oˤ/ | би /bi/ | икъо /eqʼo/ |
| Kacke | бид /bid/ | бид /bid/ | ბიტ /bitʼ/ | — | — | — | — |
| Liebe | безам /bezam/ | безам /bezam/ | — /—/ | уйла /ujla/ | ччан /tʃːan/ | рокьи /rotɬʼi/ | гокъа /ɡoqʼa/ |
| Baum | га /ɡa/ | дитт /ditː/ | ხეჼ /xẽ/ | гъун /ʁun/ | мурхь /murx/ | гъветӏ /ʁʷetʼ/ | гъван /ʁʷan/ |
| Hund | жӏали /ʒˤaliː/ | жӏаьла /ʒˤæla/ | ფჰʼუ /pħu/ | гъваӏй /ʁʷˤaj/ | ккаччи /kːatʃːi/ | гьой /hoj/ | гъве /ʁʷe/ |
| Katze | циск /tsiskʲ/ | цициг /tsitsiɡ/ | ციცო /tsitso/ | кӏетӏу /kʼetʼu/ | ччиту /tʃːitu/ | кету /ketu/ | — /—/ |
| Fisch | чкъаьра /tʃʼqχʼe̯æːra/ | чӏара /tʃʼaːra/ | ჭარე /tʃʼare/ | бесуро /besuro/ | чавахъ /tʃawaqχ/ | ччугӏа /tʃːuʕa/ | чугӏа /tʃuʕa/ |
| Vogel | оалхазар /ɔ̯alxazar/ | олхазар /olxazar/ | — | агъи /aʁi/ | лелуххи /leluχːi/ | хӏинчӏ /ħintʃʼ/ | кӏеца /kʼetsa/ |
| Schmetterling | кӏормац /kʼormats/ | полла /polːə/ | — | кьандилу /tɬʼandilu/ | чӏимучӏали /tʃʼimutʃʼali/ | кӏалкӏучӏ /kʼalkʼutʃʼ/ | гъогъонтӏу /ʁoʁontʼu/ |
| Ei | фуъ /fuʔ/ | хӏоа /ħoːa/ | გაგაჼ /ɡaɡã/ | кӏенечӏ /kʼenetʃʼ/ | ккунук /kːunuk/ | хоно /xono/ | кӏемечӏ /kʼemetʃʼ/ |
| Bär | ча /tʃa/ | ча /tʃa/ | ჩა /tʃa/ | зе /ze/ | цуша /tsuʃa/ | ци /tsi/ | зе /ze/ |
| Pferd | говр /ɡou̯r/ | говр /ɡowr/ | დოჼ /dõ/ | гулу /ɡulu/ | чу /tʃu/ | чу /tʃu/ | сайро /sajro/ |
| Haus | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | წა /tsʼa/ | гъуӏткӏу /ʁˤutkʼu/ | къатта /qʰːatːa/ | рукъ /ruqʼ/ | ахъ /aq/ |
| Milch | шура /ʃura/ | шура /ʃura/ | შურ /ʃur/ | гъаӏ /ʁˤa/ | накӏ /nakʼ/ | рахь /rax/ | гъи /ʁi/ |
| Honig | моз /modz/ | моз /moz/ | მოწ /motsʼ/ | нуци /nutsi/ | ницӏ /nitsʼ/ | гьоцӏцӏо /hotsʼːo/ | нуца /nutsa/ |
| Salz | тух /tux/ | туьха /tyxa/ | თუჲხი̆ /tujxi/ | цийо /tsijo/ | цӏву /tsʼʷu/ | цӏам /tsʼam/ | цийо /tsijo/ |
| Wein | чагӏар /tʃaʁar/ | чагӏар /tʃaʁar/ | ვეჼ /vẽ/ | ша /ʃa/ | чахир /tʃaχir/ | чагъир /tʃaʁir/ | чагъир /tʃaʁir/ |
| Reis | дуга /duɡa/ | дуга /duɡa/ | — | — | ппиринж /pːirinʒ/ | пиринчӏ /pirintʃʼ/ | — |
| Eisen | аьшк /ɛ̯aʃkʲ/ | эчиг /etʃiɡ/ | ჺაჲჰკი /ʕajhkʼi/ | гер /ɡer/ | мах /maχ/ | махх /maxː/ | кел /kel/ |
| Rad | чарх /tʃarx/ | чкъург /tʃqʼurɡ/ | ბორბალ /borbal/ | аӏгъур /aˤʁur/ | нигь /nih/ | гьакибер /hakiber/ | гъабал /ʁabal/ |
| Seide | даьри /dæri/ | дари /daːri/ | — | дарай /daraj/ | сими /simi/ | дарай /daraj/ | дарай /daraj/ |
| Buch | китаб /kitab/ | жайна /ʒajna/ | — | тӏек /tʼek/ | лу /lu/ | тӏехь /tʼex/ | гьише /hiʃe/ |
| Essen | даа /daː/ | даа /daː/ | ჲაა /jaː/ | иша /iʃa/ | канан /kanan/ | кваназе /kʷanaze/ | лацӏа /latsʼa/ |
| Trinken | мала /mala/ | мала /mala/ | მალʻაჼ /maɬã/ | хӏалӏа /ħatɬa/ | хӏачӏан /ħatʃʼan/ | гьекъезе /heqʼeze/ | цӏода /tsʼoda/ |
| Schlafen | вижа /viʒa/ | вижа /viʒa/ | — | кеца /ketsa/ | шанан /ʃanan/ | кьижизе /tɬʼiʒize/ | лӏеса /ɬesa/ |
| Eins | цаӏ /tsaʕ/ | цхьа /tsʜa/ | ცჰʼა /tsħa/ | сис /sis/ | ца /tsa/ | цо /tso/ | гьас /has/ |
| Zwei | шиъ /ʃiʔ/ | шиъ /ʃiʔ/ | ში /ʃi/ | къаӏно /qˤʼano/ | кӏива /kʼiwa/ | кӏиго /kʼiɡo/ | къӏано /qˤʼano/ |
| Drei | кхоъ /qoʔ/ | кхоъ /qoʔ/ | ჴო /qo/ | лъоӏно /ɬoˤno/ | шанма /ʃanma/ | лъабго /ɬabɡo/ | лъона /ɬona/ |
| Vier | диъ /diʔ/ | диъ /diʔ/ | დჵივჸ /dħivʔ/ | уйно /ujno/ | мукьва /muqʼwa/ | ункъо /unqʼo/ | укъен /uqʼen/ |
| Fünf | пхиъ /pxiʔ/ | пхиъ /pxiʔ/ | ფხი /pxi/ | лъено /ɬeno/ | ххюва /χːjuwa/ | щуго /ʃːuɡo/ | лъена /ɬena/ |
| Hundert | бӏаь /bʕæ/ | бӏе /bæː/ | ბაჰʼ /baħ/ | бишон /biʃon/ | ттуршва /tːurʃwa/ | нусго /nusɡo/ | бешону /beʃonu/ |
| Hallo | моаршал /moaɾʃal/ | маршалла /maɾʃalːa/ | ვუჲ /vuj/ | салам /salam/ | салам /salam/ | ворчӏами /wortʃʼami/ | — /—/ |
| Danke | баркал /baɾkal/ | баркалла /baɾkalːa/ | მადლობელ ვალ /madlobel val/ | баркалла /barkalːa/ | барчаллагь /bartʃalːah/ | баркала /baɾkala/ | — /—/ |
| Gut | дика /dika/ | дика /dika/ | — /—/ | игу /iɡu/ | хъинсса /qʰinsːa/ | лъикӏаб /ɬikʼab/ | логу /loɡu/ |
| Neu | керда /kerda/ | керла /kerla/ | ცʼინი̆ /tsʼini/ | эцӏну /etsʼnu/ | цӏусса /tsʼusːa/ | цӏияб /tsʼijab/ | эцӏну /etsʼnu/ |
| Rot | цӏе /tsʼiːe̯/ | цӏен /tsʼen/ | წეგეჼ /tsʼeɡẽ/ | цӏуда /tsʼuda/ | ятӏулсса /jatʼulsːa/ | багӏараб /baʕarab/ | утӏана /utʼana/ |
| Weiß | кӏай /kʼaj/ | кӏайн /kʼajn/ | კʼუჲნ /kʼujĩ/ | алукӏа /alukʼa/ | кӏяласса /kʼjalasːa/ | хъахӏаб /qaħab/ | алукӏа /alukʼa/ |
| Schwarz | ӏаьржа /ʕæːrʒa/ | ӏаьржа /ʕærʒa/ | — | хъаӏба /qˤaba/ | лухӏисса /luħisːa/ | чӏегӏераб /tʃʼeʕerab/ | каба /kaba/ |
| Grün | баьццара /bætsːara/ | баьццара /bætsːara/ | — | цӏицӏира /tsʼitsʼira/ | щюлисса /ɕːjulisːa/ | гӏурччинаб /ʕurtʃːinab/ | хъаилӏе /qʼaiˈlʼe/ |
| Blau | сийна /ˈsijna/ | сиина /ˈsiːna/ | ცისფერ /tsisper/ | нига /ˈniɡa/ | някӏсса /njakʼsːa/ | хъахӏилаб /qaħilab/ | хъаилӏе /qʼaiˈlʼe/ |
| Tee | чай | чай /tʃaj/ | — | чай /tʃaj/ | чяй /tʃjaj/ | чай /tʃaj/ | — |
| Zucker | шекар /ʃekar/ | шекар /ʃekar/ | შაქარ /ʃaːkar/ | чакар /tʃakar/ | качар /katʃar/ | чакар /tʃakar/ | чакар /tʃakar/ |
Seite 1/10
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite