Iñupiatun
Inupiaq
Eskimo-Aleutisch (Inuit)
Iñupiaq (ISO 639-1: ik) ist eine Inuit–Yupik–Unangan-Sprache, die im Norden und Nordwesten Alaskas gesprochen wird. Das Iñupiaq Alaskas hat zwei große Dialektgruppen: das nordalaskische Iñupiaq mit North Slope und Malimiut sowie das Iñupiaq der Seward-Halbinsel mit Qawiaraq und Bering Strait. Die beiden Gruppen unterscheiden sich erheblich, während benachbarte Varietäten ein Kontinuum bilden. Aktuelle Schätzungen für Alaska nennen etwa 500–1.500 hochkompetente Sprecher neben Zweitsprachlern; die Weitergabe an Kinder ist jedoch stark zurückgegangen. Iñupiaq ist polysynthetisch, bildet also komplexe Wörter aus mehreren Morphemen, und wird in einer lateinbasierten Orthografie mit Buchstaben wie ġ, ł, ñ und ŋ geschrieben. Es ist eine der Amtssprachen Alaskas; Gemeinschaftsprogramme und Kurse der University of Alaska unterstützen Dokumentation und Revitalisierung.
Wo die Sprache gesprochen wird
Inupiaq: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Eskimo-Aleutisch (Inuit)
| Bedeutung | Inupiaq | Inuktitut | Grönländisch | Zentral-Yupik | Zentralsibirisches Yupik | Tokelauisch | Aleutisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | imiq /imiq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imeq /imeq/ | meq /məq/ | мыӄ /mɨq/ | vai /vai/ | таӈах̆ /taŋaχ/ |
| Feuer | igniq /iɡniq/ | ᐃᑯᒪ /ikuma/ | inneq /inːeq/ | keneq /kənəq/ | кыныӄ /kɨnɨq/ | afi /afi/ | кигнах̆ /kiɡnaχ/ |
| Sonne | siqiñiq /siqiɲiq/ | ᓯᕿᓂᖅ /siqiniq/ | seqineq /seqineq/ | akerta /akəʁta/ | сиӄиныӄ /siqinɨq/ | lā /laː/ | агадгих̆ /aɡaðɣiχ/ |
| Mond | tatqiq /tatqiq/ | ᑕᖅᑭᖅ /taqːiq/ | qaammat /qaːmːat/ | iraluq /iraluq/ | танӄиӄ /tanqiq/ | māhina /maːhina/ | тугидах̆ /tuɣiðaχ/ |
| Stern | uvluġiaq /uvluʁiaq/ | ᐅᓪᓗᕆᐊᖅ /ulːuʁiaq/ | ulloriaq /uɬːoʁiaq/ | agyaq /aɣjaq/ | иӷалыӄытаӄ /iɣalɨqɨtaq/ | fetū /fetuː/ | сдах /sðax/ |
| Nacht | unnuaq /unːuaq/ | ᐅᓐᓄᐊᖅ /unːuaq/ | unnuaq /unːuaq/ | unuk /unuk/ | унук /unuk/ | pō /poː/ | амах̆ /amaχ/ |
| Regen | siḷaluk /siʎaluk/ | ᓯᐊᓗᒃ /sialuk/ | sialuk /sialuk/ | ellalluk /əɬːaɬuk/ | ныпсюк /nɨpsjuk/ | ua /ua/ | кимдух̆ /kimduχ/ |
| Schnee | apun /apun/ | ᐊᐳᑦ /aput/ | aput /aput/ | qanikcaq /qaniktʃaq/ | анигу /aniɡu/ | kiona /kiona/ | каниих̆ /qaniːχ/ |
| Wind | anuġi /anuʁi/ | ᐊᓄᕆ /anuʁi/ | anori /anoʁi/ | anuqa /anuqa/ | ануӄа /anuqa/ | matagi /mataŋi/ | — |
| Erde | nuna /nuna/ | ᓄᓇ /nuna/ | nuna /nuna/ | nuna /nuna/ | нуна /nuna/ | kelekele /kelekele/ | танах̆ /tanaχ/ |
| Stein | uyaġak /ujaʁak/ | ᐅᔭᕋᒃ /uˈjaʁak/ | ujarak /uˈjaʁak/ | teggalquq /təxalquq/ | уйӷак /ujɣak/ | fatu /fatu/ | нух̆ /nuχ/ |
| Berg | iġġi /iʁːi/ | ᖃᖅᑲᖅ /qaqqaq/ | qaqqaq /qaqːaq/ | ingriq /iŋʁiq/ | найӷаӄ /najɣaq/ | mauga /mauŋa/ | кииг̆уусих̆ /kiːɣuːsiχ/ |
| Meer | taġiuq /taʁiuq/ | ᐃᒪᖅ /imaq/ | imaq /imaq/ | imarpik /imaʁpik/ | имаӄ /imaq/ | moana /moana/ | алаг̆ух̆ /alaɣuχ/ |
| Mutter | aaka /aːka/ | ᐊᓈᓇ /anaːna/ | anaana /anaːna/ | aana /aːna/ | на /na/ | mātua /maːtua/ | анаах̆ /anaːχ/ |
| Vater | aapa /aːpa/ | ᐊᑖᑕ /ataːta/ | ataata /ataːta/ | aata /aːta/ | ата /ata/ | tamana /tamana/ | адаах̆ /aðaːχ/ |
| Tochter | panik /panik/ | ᐸᓂᒃ /panik/ | panik /panik/ | panik /panik/ | паник /panik/ | afafine /afafine/ | асхинух̆ /asxinuχ/ |
| Ich | uvaŋa /uvaŋa/ | ᐅᕙᖓ /uˈvaŋa/ | uanga /uaŋa/ | wiinga /wiːŋa/ | ху̌аӈа /xwaŋa/ | au /au/ | тиӈ /tiŋ/ |
| Du | ilviñ /ilviɲ/ | ᐃᕝᕕᑦ /ivːit/ | illit /iɬːit/ | elpet /əɬpət/ | ылъпык /ɨɬpɨk/ | koe /koe/ | тхин /txin/ |
| Wir | uvagut /uvaɡut/ | ᐅᕙᒍᑦ /uˈvaɡut/ | uagut /uaɣut/ | wangkuta /waŋkuta/ | ху̌аӈкута /xwaŋkuta/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | тимис /timis/ |
| Name | atiq /atiq/ | ᐊᑎᖅ /aˈtiq/ | ateq /atəq/ | ateq /atəq/ | атыӄ /atɨq/ | igoa /iŋoa/ | асах /asax/ |
| Mensch | iñuk /iɲuk/ | ᐃᓄᒃ /inuk/ | inuk /inuk/ | yuk /juk/ | юк /juk/ | tagata /taŋata/ | — |
| Auge | iri /iri/ | ᐃᔨ /iji/ | isi /isi/ | ii /iː/ | ия /ija/ | mata /mata/ | дах̆ /ðaχ/ |
| Ohr | siun /siun/ | ᓯᐅᑦ /siut/ | siut /siut/ | ciun /tʃiun/ | сигутык /siɡutɨk/ | taliga /taliŋa/ | tutusix /tutusiχ/ |
| Nase | qiŋaq /qiŋaq/ | ᕿᖓᖅ /qiŋaq/ | qingaq /qiŋaq/ | qengaq /qəŋaq/ | ӄыӈаӄ /qɨŋaq/ | ihu /ihu/ | — |
| Mund | qaniq /qaniq/ | ᖃᓂᖅ /qaniq/ | qaneq /qaneq/ | qaneq /qanəq/ | ӄагыӄ /qaɡɨq/ | gutu /ŋutu/ | агилг̆их̆ /aɡilɣiχ/ |
| Zahn | kigun /kiɡun/ | ᑭᒍᑎᒃ /kiɡutik/ | kigut /kiɣut/ | keggun /kəxun/ | хута /xuta/ | nifo /nifo/ | агалух̆ /aɡaloχ/ |
| Zunge | uqaq /uqaq/ | ᐅᖃᖅ /uqaq/ | oqaq /oqaq/ | uluq /uluq/ | улю /ulju/ | alelo /alelo/ | агнах̆ /aɡnaχ/ |
| Hand | argak /arɡak/ | ᐊᒡᒑᖅ /aɡːaːq/ | assak /asːak/ | unan /unan/ | иха /ixa/ | lima /lima/ | чах̆ /tʃaχ/ |
| Fuß | isigak /isiɡak/ | ᐃᑎᒐᒃ /itiɡak/ | isigak /isiɣak/ | itʼgaq /itʼɣaq/ | итыӷаӄ /itɨɣaq/ | vae /vae/ | китах̆ /kitaχ/ |
| Herz | uumman /uːmːan/ | ᐆᒻᒪᑦ /uːmːat/ | uummat /uːmːat/ | ircaquq /irtʃaquq/ | иӽсяӄуӄ /iχsjaquq/ | fatu /fatu/ | канух̆ /kanuχ/ |
| Knochen | sauniq /sauniq/ | ᓴᐅᓂᖅ /sauniq/ | saaneq /saːneq/ | eneq /ənəq/ | наӽӄу̌аӄ /naχqwaq/ | ivi /ivi/ | кахна /qaxna/ |
| Blut | auk /auk/ | ᐊᐅᒃ /auk/ | aak /aːk/ | auk /auk/ | ау̌к /awk/ | toto /toto/ | аамах̆ /aːmaχ/ |
| Liebe | piqpakkun /piqpakːun/ | ᓇᒡᓕᒍᓱᒃ- /naɡliɡusuk/ | asavaa /asavaː/ | kenka /kənka/ | пиниӄаӄа /piniqaqa/ | alofa /alofa/ | кидук- /kiðuk-/ |
| Baum | napaaqtuq /napaːqtuq/ | ᓇᐹᖅᑐᖅ /napaːqtuq/ | orpik /oʁpik/ | napa /napa/ | уӄфиӽаӄ /uqfiχaq/ | lākau /laːkau/ | ях̆ /jaχ/ |
| Hund | qimmiq /qimːiq/ | ᕿᒻᒥᖅ /qimːiq/ | qimmeq /qimːeq/ | qimugta /qimuɣta/ | ӄикмиӄ /qikmiq/ | maile /maile/ | сабаакаах̆ /sabaːkaːχ/ |
| Katze | pusiuraq /pusiuraq/ | ᐱᓯᒃᑎ /pisikti/ | qitsuk /qitsuk/ | kuskaq /kuskaq/ | пуси /pusi/ | puhi /puhi/ | кошкаах̆ /koʃkaːχ/ |
| Fisch | iqaluk /iqaluk/ | ᐃᖃᓗᒃ /iqaluk/ | aalisagaq /aːlisaɣaq/ | neqa /nəqa/ | иӄалъюк /iqaɬjuk/ | ika /ika/ | ках̆ /qaχ/ |
| Vogel | tiŋmiaq /tiŋmiaq/ | ᑎᖕᒥᐊᖅ /tiŋmiaq/ | timmiaq /timːiaq/ | tengmiaq /təŋmiaq/ | ӄау̌ак /qawak/ | manu /manu/ | сах̆ /saχ/ |
| Ei | mannik /manːik/ | ᒪᓐᓂᒃ /manːik/ | mannik /manːik/ | kayangaq /kajaˈŋaq/ | маник /manik/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | саамлах̆ /saːmlaχ/ |
| Bär | akłaq /akɬaq/ | ᓇᓄᖅ /nanuq/ | nanoq /nanoq/ | taqukaq /taqukaq/ | кайӈа /kajŋa/ | pea /pea/ | — |
| Pferd | tuttuqpak /tutːuqpak/ | ᕿᒻᒥᕐᔪᐊᖅ /qimːiʁjuaq/ | hiisti /hiːsti/ | kuuniq /kuːniq/ | кони /kɔni/ | holofanua /holofanua/ | куунух̆ /kuːnuχ/ |
| Haus | iglu /iɡlu/ | ᐃᒡᓗ /iɡlu/ | illu /iɬːu/ | ena /əna/ | мыӈтыӷаӄ /mɨŋtɨɣaq/ | fale /fale/ | улах̆ /ulaχ/ |
| Milch | immuk /imːuk/ | ᐃᒻᒧᒃ /imːuk/ | immuk /imːuk/ | mulukʼuuq /mulukʔuːq/ | мамаӄ /mamaq/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | мулуках̆ /mulukaχ/ |
| Salz | taġiuq /taʁiuq/ | ᑕᕆᐅᖅ /taʁiuq/ | taratsut /taʁatsut/ | taryuq /taʁjuq/ | таӷьюӄ /taɣjuq/ | māhima /maːhima/ | — |
| Wein | misuġuq /misuʁuq/ | ᐅᐂᓂ /uvaːni/ | viinni /viːnːi/ | — | вино /vinɔ/ | uaina /uaina/ | — |
| Eisen | saviksraq /savikʂaq/ | ᓴᕕᕋᔭᒃ /saviʁajak/ | savimineq /savimineq/ | cavik /tʃavik/ | — | ukamea /ukamea/ | к̆умлих̆ух̆ /qumliχuχ/ |
| Rad | aksraligaun /akʐaliɡaun/ | ᐊᒃᓴᓗᐊᖅ /aksaluaq/ | assakaasoq /asːakaːsoq/ | akalria /akaɬʁia/ | — | uili /uili/ | — |
| Buch | makpiġaat /makpiʁaːt/ | ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ /qimiʁːuat/ | atuagaq /atuaɣaq/ | naaqerkaq /naːqəʁkaq/ | игаӄ /iɡaq/ | tuhi /tuhi/ | каликах̆ /kalikaχ/ |
| Essen | niġiruq /niʁiruq/ | ᓂᕆ- /niʁi/ | nerivoq /neʁivoq/ | nerʼuq /nerʔuq/ | ныӷаӄуӄ /nɨɣaquq/ | kai /kai/ | ках̆тах /qaχtax/ |
| Trinken | imiġuq /imiʁuq/ | ᐃᒥᖅ- /imiq/ | imerpoq /imeʁpoq/ | mertuq /məʁtuq/ | мыӷаӄуӄ /mɨɣaquq/ | inu /inu/ | таӈах̆- /taŋaχ-/ |
| Schlafen | siñiktuq /siɲiktuq/ | ᓯᓂᒃ /siˈnik/ | sinippoq /siˈnippɔq/ | qavartuq /qavaʁtuq/ | ӄаваӷаӄуӄ /qavaɣaquq/ | moe /moe/ | саг̆алих /saɣalix/ |
| Eins | atausiq /atausiq/ | ᐊᑕᐅᓯᖅ /atausiq/ | ataaseq /ataːseq/ | atauciq /atautʃiq/ | атасиӄ /atasiq/ | tahi /tahi/ | атак̆ан /ataqan/ |
| Zwei | malġuk /malʁuk/ | ᒪᕐᕈᒃ /maʁːuk/ | marluk /maɬːuk/ | malruk /maɬʁuk/ | малӷук /malɣuk/ | lua /lua/ | аалах /aːlax/ |
| Drei | piŋasut /piŋasut/ | ᐱᖓᓱᑦ /piŋasut/ | pingasut /piŋasut/ | pingayun /piŋajun/ | пиӈают /piŋajut/ | tolu /tolu/ | к̆аанкун /qaːnkun/ |
| Vier | sisamat /sisamat/ | ᓯᑕᒪᑦ /sitamat/ | sisamat /sisamat/ | cetaman /tʃətaman/ | ыстамат /ɨstamat/ | fā /faː/ | сичин /sitʃin/ |
| Fünf | tallimat /talːimat/ | ᑕᓪᓕᒪᑦ /tallimat/ | tallimat /taɬːimat/ | talliman /taɬiman/ | талъимат /taɬimat/ | lima /lima/ | chaang /tʃaːŋ/ |
| Hundert | tallimakipiat /talːimakipiat/ | — | untritit /untʁitit/ | yuinaat talliman /juinaːt taɬiman/ | ю̄к талъимат /juːk taɬimat/ | helau /helau/ | сисах̆ /sisaχ/ |
| Hallo | aluu /aluː/ | ᐊᐃ /aj/ | aluu /aluː/ | waqaa /waqaː/ | аипак /aipak/ | mālō ni /maːloː ni/ | аӈ /aŋ/ |
| Danke | quyanaq /qujanaq/ | ᓇᑯᕐᒦᒃ /nakuʁmiːk/ | qujanaq /qujanaq/ | quyana /qujana/ | игамсиӄанаӄ /iɡamsiqanaq/ | fakafetai /fakafetai/ | к̆аг̆аасак /qaɣaːsak/ |
| Gut | nakuuruq /nakuːruq/ | ᐱᐅᔪᖅ /piujuq/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ | assirtuq /asːirtuq/ | пинилӷи /pinilɣi/ | lelei /lelei/ | игах̆ /iɣaχ/ |
| Neu | nutaaq /nutaːq/ | ᓄᑖᖅ /nutaːq/ | nutaaq /nutaːq/ | nutaraq /nutaraq/ | нутаӷаӄ /nutaɣaq/ | fōu /foːu/ | тагадах̆ /taɡaðaχ/ |
| Rot | kaviqsaaq /kaviqsaːq/ | ᐊᐅᐸᖅᑐᖅ /aupaqtuq/ | aappaluttoq /aːpːalutːoq/ | kavirliq /kavirɬiq/ | кавилӈуӄ /kavilŋuq/ | kukula /kukula/ | улуудалих /uluːdalix/ |
| Weiß | qatiqtuq /qatiqtuq/ | ᖃᑯᖅᑕᖅ /qakuqtaq/ | qaqortoq /qaqoχtoq/ | qatellria /qatəɬʁia/ | ӄатылӷи /qatɨlɣi/ | paepae /paepae/ | к̆умалих /qumalix/ |
| Grün | suŋaaqtaaq /suŋaːqtaːq/ | ᐆᔭᐅᔭᖅ /uːjaujaq/ | qorsuk /qoχsuk/ | cungagliq /tʃuŋaɣɬiq/ | ӄигуӷмылӈуӄ /qiɡuɣmɨlŋuq/ | lanu meamata /lanu meamata/ | чидг̆ааюлих /tʃiðɣaːjulix/ |
| Blau | suŋauraaq /suŋauʁaːq/ | ᑐᖑᔪᖅᑐᖅ /tuŋujuqtuq/ | tungujorpoq /tuŋuˈjɔʁpɔq/ | qiugliq /qiuɣɬiq/ | сюӈаӷьюкыӽтаӄ /sjuŋaɣjukɨχtaq/ | lanumoana /lanumoana/ | chidǵilix /tʃiðɣilix/ |
| Computer | qaqasauraq /qaqasauraq/ | ᖃᕋᓴᐅᔭᖅ /qaʁasaujaq/ | qarasaasiaq /qaʁasaːsiaq/ | naaqsuun /naːqsuːn/ | — | komepiuta /komepiuta/ | — |
| Tee | saiyu /saiju/ | ᑏ /tiː/ | tii /tiː/ | caayuq /tʃaːjuq/ | ӄаюӄ /qajuq/ | — | chaayux́ /tʃaːjuχ/ |
| Kaffee | kuukpiaq /kuːkpiaq/ | ᑳᐱ /kaːpi/ | kaffi /kafːi/ | kuuvviaq /kuːvːiaq/ | — | — | — |
Seite 1/9
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite