Kanhgág
Kaingang
Macro-Jê (Süd Jê)
Kaingang (ISO 639-3: kgp), Eigenbezeichnung Kanhgág, ist eine südliche Jê-Sprache des Macro-Jê-Stamms und eine der meistgesprochenen indigenen Sprachen Brasiliens; rund 27.000 Menschen sprechen sie (Zensus 2022) in etwa dreißig indigenen Gebieten der südlichen Bundesstaaten Rio Grande do Sul, Santa Catarina, Paraná und São Paulo. Ihre Phonologie ist für Nasalharmonie bekannt: Nasalität breitet sich über das Wort aus, sodass die stimmhaften Verschlusslaute je nach benachbarten Vokalen als nasale oder pränasalierte Konsonanten erscheinen. Geschrieben wird sie in einer lateinbasierten Orthographie, die Ursula Wiesemann für Schule und Bibelübersetzung entwickelte; ihr Kaingang-Portugiesisch-Wörterbuch ist das lexikalische Standardwerk.
Wo die Sprache gesprochen wird
Kaingang: 87 Kernwörter
café
Quellen
- UT Austin Hunter-Gatherer Language Database #91 (Kaingáng), based on U. Wiesemann’s documentation
- Wiesemann, Ursula (2011) Dicionário Kaingang–Português Português–Kaingang (Editora Evangélica Esperança)
- Speaker count: IBGE 2022 Census
- Glottolog kain1272; ISO 639-3 kgp
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Macro-Jê (Süd Jê)
| Bedeutung | Kaingang | Yanomami | Dâw | Baniwa | Makushi | Karajá | Nivaclé |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | goj /ŋoj/ | maũ ũ /maũ ũ/ | nǝ̌x /nə̌x/ | óoni /óoni/ | tuna /tuna/ | be /be/ | inɔʔt /inɔʔt/ |
| Feuer | pĩ /pĩ/ | koa wakə /koa wakə/ | bohõ̂ /bohõ̂/ | ttídzee /t̪ídzee/ | apóó /apóó/ | heɔtɨ /heɔtɨ/ | itɔx /itɔx/ |
| Sonne | rã /ɾã/ | motʰoka /motʰoka/ | xɨtɨ̂m /xɨtɨ̂m/ | kámoi /kámoi/ | wéi /wéi/ | tʃuu /tʃuu/ | xunkuklaʔj /xunkuklaʔj/ |
| Mond | kysã /kɨsã/ | peɾipo /peɾipo/ | xɨtɨ̂m /xɨtɨ̂m/ | kéeri /kéeɻi/ | kapói /kapói/ | ahãdu /ahãdu/ | xiweʔkla /xiweʔkla/ |
| Stern | krĩg /kɾĩŋ/ | ʃitikaɾi /ʃitikaɾi/ | mʼæ̃̌h /mʼæ̃̌h/ | hiwírhi /hiwíɻhi/ | sírikɨ́ /sírikɨ́/ | taina /taina/ | katiʔs /katiʔs/ |
| Nacht | kuty /kutɨ/ | titi ha /titi ha/ | cem /cem/ | déepi /déepi/ | ewaron /ewaron/ | ruu /ruu/ | tuɬ /tuɬ/ |
| Regen | ta /ta/ | maː /maː/ | doɟ /doɟ/ | íidza /íidza/ | konoʔ /konoʔ/ | biu /biu/ | tʃanu /tʃanu/ |
| Schnee | kukryr kó /kukɾɨɾ ko/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | jekleʃe /jekleʃe/ |
| Wind | kãka /kãka/ | watoɾi /watoɾi/ | hǒt /hǒt/ | káwaaɺe /káwaaɺe/ | aʔsitun /aʔsitun/ | ɨhɨ /ɨhɨ/ | ɬawiʔm /ɬawiʔm/ |
| Erde | ga /ŋa/ | maʃitʰa /maʃitʰa/ | cax /cax/ | híipai /híipai/ | non /non/ | — /—/ | kotsxaʔt /kotsxaʔt/ |
| Stein | pó /pɔ/ | maa ma /maa ma/ | pǎʃ /pǎʃ/ | hiipada /hiipada/ | tɨʔ /tɨʔ/ | mɨna /mɨna/ | utex /utex/ |
| Berg | pãnónh /pãnɔɲ/ | hehu /hehu/ | — | hidzápa /hidzápa/ | wɨʔ /wɨʔ/ | hãwãlɔ /hãwãlɔ/ | utejuk /utejuk/ |
| Meer | goj kafã tũ /ŋoj kaɸã tũ/ | — | — | — | pɨranna /pɨranːa/ | — | ɬkatsʼi towkojtsa /ɬkatsʼi towkojtsa/ |
| Mutter | mỹnh /mə̃ɲ/ | najə /najə/ | mɛ̃ʔ /mɛ̃ʔ/ | hádoa /hádoa/ | maʔmá /maʔmá/ | adi /adi/ | mimi /mimi/ |
| Vater | panh /pãɲ/ | hajə /hajə/ | ʔǐp /ʔǐp/ | hániɻi /hániɻi/ | paʔpá /paʔpá/ | təbɨ /təbɨ/ | tata /tata/ |
| Tochter | kósin fi /kɔsin ɸi/ | — | — | — | yensi /jensi/ | deei /deːi/ | ɔse /ɔse/ |
| Ich | inh /ʔĩɲ/ | ja /ja/ | ʔãh /ʔãh/ | nhóa /nhóa/ | urɨ /urɨ/ | dʒiarɨ̃ /dʒiarɨ̃/ | jiwaatʃa /jiwaatʃa/ |
| Du | ã /ʔã/ | wa /wa/ | ʔãm /ʔãm/ | phía /pʰía/ | ámɨrɨ́ /ámɨrɨ́/ | kai /kai/ | awaatʃa /awaatʃa/ |
| Wir | ẽg /ʔẽŋ/ | pəmakə /pəmakə/ | ʔid /ʔid/ | wha /wha/ | uurɨʔnɨkon / anna /uurɨʔnɨkon / anna/ | dʒiarɨ̃ boho /dʒiarɨ̃ boho/ | kaswaatʃa / jiwaatʃeeɬ /kaswaatʃa / jiwaatʃeeɬ/ |
| Name | jiji /jiji/ | wãhã /wãhã/ | xǎt /xǎt/ | iipítana /iipítana/ | yeseʔ /jeseʔ/ | ni /ni/ | ej /ej/ |
| Mensch | kanhgág /kaɲŋəŋ/ | jãnõmãmɨ /jãnõmãmɨ/ | — | newíki /newíki/ | pemonkon /pemoŋkoŋ/ | inɨ /inɨ/ | niwakle /niwakle/ |
| Kopf | krĩ /kɾĩ/ | he /he/ | nũh /nũh/ | hiwída /hiwída/ | puʔpai /puʔpai/ | rati /rati/ | ʃatitʃ /ʃatitʃ/ |
| Auge | kanẽ /kanẽ/ | mamo /mamo/ | tɨm /tɨm/ | thi /thi/ | énu /énu/ | rue /rue/ | tɔsex /tɔsex/ |
| Ohr | nĩgrẽg /nĩŋɾẽŋ/ | jɨmɨkakɨ /jɨmɨkakɨ/ | xũ̂j /xũ̂j/ | héeni /héeni/ | pana /pana/ | nohõti /nohõti/ | kfeʔ /kfeʔ/ |
| Nase | nĩjẽ /nĩjẽ/ | hu /hu/ | tôɟ /tôɟ/ | hitáko /hitáko/ | yeuna /jeuna/ | deiãsɨ̃ /deiãsɨ̃/ | naʔʃ /naʔʃ/ |
| Mund | jẽnky /jẽnkɨ/ | kahikɨ /kahikɨ/ | nɔ̃h /nɔ̃h/ | nóma /nóma/ | mutá /mutá/ | irɨ /irɨ/ | aʃi /aʃi/ |
| Zahn | jã /jã/ | nakɨ /nakɨ/ | tǝg /təɡ/ | eétsha /eétʃa/ | yé /jé/ | dʒuu /dʒuu/ | tsewte /tsewte/ |
| Zunge | nũnẽ /nũnẽ/ | aka /aka/ | nɔ̃hkæ̂d /nɔ̃hkæ̂d/ | eenéne /eenéne/ | nu /nu/ | dɔrɔtɔ /dɔrɔtɔ/ | tʃʼakletʃ /tʃʼakletʃ/ |
| Hand | nĩgé /nĩŋɛ/ | imɨkɨ /imɨkɨ/ | ʃôb /ʃôb/ | káapi /káapi/ | míá /míá/ | debɔ /debɔ/ | pɔʔkɔt /pɔʔkɔt/ |
| Fuß | pẽn /pẽn/ | mamikɨ /mamikɨ/ | cɨ̌m /cɨ̌m/ | híipa /híipa/ | puu /puu/ | wa /wa/ | foʔ /foʔ/ |
| Herz | fe ror /ɸɛ ɾoɾ/ | koko pata /koko pata/ | hæ̃g tôj /hæ̃ɡ tôj/ | kaale /kaaɺe/ | yewan /jewan/ | telesõ /telesõ/ | ɬiʔwte /ɬiʔwte/ |
| Knochen | kuka /kuka/ | ũ /ũ/ | kɛg /kɛɡ/ | áapi /áapi/ | yeʔpɨ /jeʔpɨ/ | ti /ti/ | nuʔ /nuʔ/ |
| Blut | kyvénh /kɨwɛɲ/ | ĩjə̃ĩjə̃pə /ĩjə̃ĩjə̃pə/ | jɨ̂w /jɨ̂w/ | iiránaa /iiɻánaa/ | mɨ́ŋ /mɨ́ŋ/ | hãləbu /hãləbu/ | wojej /wojej/ |
| Kacke | jãfa /jãˈɸa/ | ʃi /ʃi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Liebe | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | saʔnama /saʔnama/ | luu /luu/ | — /—/ |
| Baum | ka /ka/ | hii hi /hii hi/ | təg /təɡ/ | háiko /háiko/ | yéi /jéi/ | ɔwɔru /ɔwɔru/ | aʔkxutajuk /aʔkxutajuk/ |
| Hund | hoghog /hoŋhoŋ/ | tʰãɾi /tʰãɾi/ | jãm /jãm/ | tsíino /tsíino/ | areimaraaká /areimaraaká/ | idʒɔrɔsa /idʒɔrɔsa/ | nuʔu /nuʔu/ |
| Katze | mĩg sĩ /mĩŋ sĩ/ | mɨʃɨ /mɨʃɨ/ | — /—/ | pitsána /pitsána/ | pisana /pisana/ | hãloeni /hãloeni/ | tanuk /tanuk/ |
| Fisch | pirã /piɾã/ | juɾi /juɾi/ | hãːp /hãːp/ | kóphe /kúpʰe/ | moróʔ /moróʔ/ | ətora /ətora/ | saxetʃ /saxetʃ/ |
| Vogel | sẽsĩ /sɛ̃sĩ/ | seimɨ /seimɨ/ | təwə́t /təwə́t/ | áadaro /áadaɻo/ | toron /toron/ | nawii /nawii/ | ɔxɔklɔ /ɔxɔklɔ/ |
| Schmetterling | toto /toto/ | uwãuwãmɨ /uwãuwãmɨ/ | mem /mem/ | makálo /makálo/ | peppeʔ /pepːeʔ/ | otʃiʃa /otʃiʃa/ | wosok /wosok/ |
| Ei | o /o/ | natʰe /natʰe/ | tɨ̌p /tɨ̌p/ | éewhe /éewhe/ | pomói /pomói/ | si /si/ | ɬʃajkʼu /ɬʃajkʼu/ |
| Pferd | kãvãru /kãvãɾu/ | — | — | — | kaware /kaware/ | awaru /awaru/ | kuwɔju /kuwɔju/ |
| Haus | ĩn /ʔĩn/ | ʃapono /ʃapono/ | tɔp /tɔp/ | pántti /pánt̪i/ | wɨttɨ /wɨttɨ/ | heto /heto/ | xpɔjitʃ /xpɔjitʃ/ |
| Milch | leite /lejte/ | suhe upə /suhe upə/ | — | — | paaka manatɨ yekku /paaka manatɨ jekːu/ | howɨ̃sɨ /howɨ̃sɨ/ | tsʼoʔs /tsʼoʔs/ |
| Honig | mỹg /mɨ̃ŋ/ | puu /puu/ | — | doni /doni/ | wan /wan/ | bədi /bədi/ | akɔjetʃ /akɔjetʃ/ |
| Salz | sa /sa/ | saju /saju/ | — | íiwi /íiwi/ | pan /pan/ | dʒɨra /dʒɨra/ | naʔpkutax /naʔpkutax/ |
| Wein | vĩjũ /wĩjũ/ | — | — | — | wuku /wuku/ | vĩĩ /vĩĩ/ | ɔtxajetax tʼiʔ /ɔtxajetax tʼiʔ/ |
| Reis | aronh /aɾoɲ/ | atoɾoso /atoɾoso/ | — | — | arosi /arosi/ | maiʃəmo /maiʃəmo/ | — |
| Eisen | — /—/ | — | — | — | — | — | klesaniɬ /klesaniɬ/ |
| Rad | jyryryn /jɨɾɨˈɾɨn/ | — | — | — | tararan pisaʔsaʔ /tararan pisaʔsaʔ/ | — | tononontax ɬafoʔ /tononontax ɬafoʔ/ |
| Seide | seda /seda/ | — | — | — | seeta /seeta/ | — | — |
| Buch | vẽnh rá /wẽɲ ɾə/ | ɾipɾo /ɾipɾo/ | — | — | kaareta /kaareta/ | tɨɨrəti /tɨɨrəti/ | watkʼisxajanatʃ /watkʼisxajanatʃ/ |
| Essen | ko /ko/ | ijaɨ /ijaɨ/ | wæ̂d /wæ̂d/ | íiñha /íiɲha/ | entamoʔka /entamoʔka/ | roʃi /roʃi/ | tux /tux/ |
| Trinken | kron /kɾõn/ | koaɨ /koaɨ/ | ʔǝg /ʔəɡ/ | íira /íiɻa/ | enɨrɨ /enɨrɨ/ | õ /õ/ | jɔʔ /jɔʔ/ |
| Schlafen | nũr /nũɾ/ | miõ /miõ/ | ʔã̂ /ʔã̂/ | ímaa /ímaa/ | wetun /wetun/ | õrõ /õrõ/ | mɔʔ /mɔʔ/ |
| Eins | pir /piɾ/ | tahiapɨ /tahiapɨ/ | mʼæ̃ʔ /mʼæ̃ʔ/ | aapa /aapa/ | tiwíŋ /tiwíŋ/ | sohodʒi /sohodʒi/ | weʔɬa /weʔɬa/ |
| Zwei | régre /ɾɛŋɾe/ | hoɾohopɨ /hoɾohopɨ/ | tɨ̌m /tɨ̌m/ | dzáma /dzáma/ | sáákɨné /sáákɨné/ | inatʃi /inatʃi/ | napuʔ /napuʔ/ |
| Drei | tãgtũ /tãŋtũ/ | jãmi /jãmi/ | mũtwáp /mũtwáp/ | madali /madali/ | séúruné /séúruné/ | inataõ /inataõ/ | puʔxaʔna /puʔxaʔna/ |
| Vier | vẽnh kãgra /wẽɲ kãŋɾa/ | — | — | — | saakɨrɨrɨ /saakɨrɨrɨ/ | inaubiɔwa /inaubiɔwa/ | jitʃatxuɬ /jitʃatxuɬ/ |
| Fünf | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miaʔtaikin /miaʔtaikin/ | iruɨre /iruɨre/ | weʔɬanɔxeʃ /weʔɬanɔxeʃ/ |
| Hallo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Danke | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gut | há /hə/ | totihitawə /totihitawə/ | jæ̃̂w /jæ̃̂w/ | mátsia /mátsia/ | morɨ /morɨ/ | awi /awi/ | is /is/ |
| Neu | tãg /tãŋ/ | tute /tute/ | — | éemi /éemi/ | amenan /amenan/ | itɨ̃mɨra /itɨ̃mɨra/ | nitʃʼa /nitʃʼa/ |
| Rot | kusũg /kusũŋ/ | wakə /wakə/ | nô /nô/ | íirai /íiɻai/ | suyú /sujú/ | isɔ /isɔ/ | juk /juk/ |
| Weiß | kupri /kupɾi/ | au /au/ | hô /hô/ | háale /háaɺe/ | áímutun /áímutun/ | ura /ura/ | klim /klim/ |
| Schwarz | sá /sə/ | iʃi /iʃi/ | câ /câ/ | íitta /íit̪a/ | arikkɨtun /arikːɨtun/ | iləbɨ /iləbɨ/ | jakut /jakut/ |
| Grün | tánh /təɲ/ | ɾijə /ɾijə/ | mɨ̃̂ /mɨ̃̂/ | hípole /hípole/ | rora /rora/ | tyre /tɨ̃re/ | nipewajʃi /nipewajʃi/ |
| Blau | tánh /təɲ/ | — | — | — | rora /rora/ | tyre /tɨ̃re/ | jaka /jaka/ |
| Kuckuck | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Wau wau | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Computer | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sushi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tee | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kaffee | café | — | — | — | — | — | — |
| Zucker | asuka /aʃuka/ | — | — | — | — | — | tʃʼiʃi /tʃʼiʃi/ |
| Orange | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dopamin | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| At-Zeichen | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Seite 1/10
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite