Proto-Tungusic
Proto-language (reconstructed) · historical / hidden variety
Proto-Tungusic is the reconstructed ancestor of the Tungusic family — Manchu, Evenki, Even, Nanai and others, of Manchuria and the middle Amur basin. It is usually dated to the early-to-mid first millennium CE and is well reconstructed.
Where it is spoken
87 core words in Proto-Tungusic
Sources
- Benzing (1955) Die tungusischen Sprachen
- Tsintsius (1975–77) Comparative Dictionary of the Tungus-Manchu Languages
Words compared
Compared with languages in the same classification: Proto-language (reconstructed)
| Meaning | Proto-Tungusic | Evenki | Udege | Nanai | Oroqen | Jurchen | Even |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | *mū /mū/ | мӯ /muː/ | ули /uli/ | муэ /mue/ | muu /muu/ | muke /muke/ | мө /mø/ |
| Fire | *tawa /tawa/ | того /toɡo/ | то̄ /toː/ | тава /tava/ | tɔɣɔ /tɔɣɔ/ | to /to/ | тоог /toːɡ/ |
| Sun | *sigūn /sigūn/ | дылача /dilatʃa/ | сӯ /suː/ | сиун /siun/ | dɪlatʃa /dɪlatʃa/ | še'un /ʃeun/ | нөлтэн /nølten/ |
| Moon | *bēga /bēga/ | бега /beɡa/ | биа /bia/ | биа /bia/ | bɛga /bɛɡa/ | bia /bia/ | бяг /bjaɡ/ |
| Star | *xōsikta /xoːsikta/ | осикта /oˈsikta/ | ваикта /ˈwaikta/ | хосикта /xosikta/ | ɔʃɪkta /ɔʃɪkta/ | ušiha /uʃixa/ | осикат /oˈsikat/ |
| Night | *dolbo /dolbo/ | долбони /dolboni/ | догбо /doɡbo/ | долбо /dolbo/ | dɔlbɔ /dɔlbɔ/ | dobori /dobori/ | долбани /dolbani/ |
| Rain | *tigde /tiɡde/ | тыгдэ /tiɡdə/ | тигдэ /tiɡde/ | тугдэ /tuɡdə/ | tigdə /tiɡdə/ | agu /aɡu/ | удан /udan/ |
| Snow | *imana /imana/ | иманна /imanˈna/ | има̄ /imaː/ | симата /simata/ | ɪmana /ɪmana/ | imanggi /imaŋɡi/ | иманра /imanˈra/ |
| Wind | *xedün /xedyn/ | эдын /ədin/ | эди /ədi/ | хэдун /hədũ/ | ədin /ədin/ | edu /ədu/ | эдэн /ədən/ |
| Earth | *nā /naː/ | дуннэ /dunːə/ | на̄ /naː/ | на /na/ | tʊkala /tʊkala/ | na /na/ | төр /tøːr/ |
| Stone | *ǯolo /dʒolo/ | дёло /dʲolo/ | — | дёло /dʒolo/ | dʒɔlɔ /dʒɔlɔ/ | uhe /uxə/ | дёл /dʲol/ |
| Mountain | *xöre /xøre/ | урэ /urə/ | — | хурэн /xurən/ | urə /urə/ | — | урэкчэн /urəːktʃəːn/ |
| Sea | *lāmu /lāmu/ | ламу /lamu/ | наму /namu/ | намо /namo/ | dalaj /dalaj/ | mede /mədə/ | нам /nam/ |
| Mother | *eńi /eńi/ | энин /ənin/ | энэ /ene/ | энин /ənin/ | ənin /ənin/ | eme /eme/ | эньэн /eɲen/ |
| Father | *ama /ama/ | амин /amin/ | ама /ama/ | ама /ama/ | amɪn /amɪn/ | ama /ama/ | аман /aman/ |
| I | *bi /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | ми /mi/ | bii /bii/ | bi /bi/ | би /bi/ |
| You | *si /si/ | си /si/ | си /si/ | си /si/ | ʃii /ʃii/ | ši /ʃi/ | хи /hiː/ |
| We | *münti / *büe /mynti / bye/ | мит / бу /mit / bu/ | минти / бу /minti / bu/ | буэ /buə/ | buu / mir /buu / mir/ | — /—/ | мут / бу /mut / bu/ |
| Name | *gerbū /gerbū/ | гэрбӣ /ɡərˈbiː/ | гэгби /ɡəɡbi/ | гэрбу /ɡərˈbu/ | gərbi /ɡərbi/ | gebu /ɡəbu/ | гэрбэ /ɡərˈbə/ |
| Person | *ńārī /ɲaːriː/ | бэе /bəje/ | нӣ /niː/ | най /naj/ | bəjə /bəjə/ | — | бэй /bəj/ |
| Head | *dili /dili/ | дыл /dil/ | дили /dili/ | дили /dili/ | dɪl /dɪl/ | uju /udʒu/ | дыл /dɨl/ |
| Eye | *ńāsa /ńāsa/ | эса /əːsa/ | яа /jaː/ | насал /nasal/ | jɛɛʃa /jɛɛʃa/ | yasa /jasa/ | ясал /jasal/ |
| Ear | *sian /sian/ | се̄н /seːn/ | куай /kuʔai/ | сиан /sian/ | ʃɛɛn /ʃɛɛn/ | šan /ʃan/ | корит /korit/ |
| Mouth | *amŋa /amŋa/ | амӈа /amŋa/ | аӈма /aŋma/ | аӈма /aŋma/ | amŋa /amŋa/ | angga /aŋɡa/ | амӈа /amŋa/ |
| Tooth | *iːkte /iːkte/ | иктэ /iktə/ | икте /ikte/ | хуктэ /xuktə/ | iktə /iktə/ | weihe /wəixə/ | ит /it/ |
| Tongue | *ilŋu /ilŋu/ | инни /inni/ | иӈи /iŋi/ | сиӈму /siŋmu/ | iŋi /iŋi/ | ilenggi /iləŋɡi/ | енӈэ /jenŋə/ |
| Hand | *ŋāla /ŋāla/ | ӈалэ /ŋalə/ | ӈала /ŋala/ | ӈа̄ла /ŋaːla/ | ŋaala /ŋaala/ | gala /ɡala/ | ӈал /ŋal/ |
| Foot | *palgan /palgan/ | халган /xalɣan/ | бэгди /beɡdi/ | бэгди /bəɡdi/ | algan /alɡan/ | betie /bətie/ | бөдэл /bødəl/ |
| Heart | *mēwan /mēwan/ | меван /mevan/ | мява /mjawa/ | миаван /miavan/ | mɛɣan /mɛɣan/ | niema /niema/ | мяван /mjavan/ |
| Bone | *giramsa /ɡiramsa/ | гирамна /ɡiramna/ | гиама /ɡiama/ | гирмакса /ɡirmaksa/ | gɪramna /ɡɪramna/ | giranggi /ɡiraŋɡi/ | икери /ikeri/ |
| Blood | *sekse /sekse/ | сэксэ /səksə/ | сакиа /sakia/ | сэксэ /səksə/ | ʃəəkʃə /ʃəəkʃə/ | šenggi /ʃəŋɡi/ | хуӈэл /huŋəl/ |
| Love | — /—/ | ая̄вмӣ /ajaːβmiː/ | чисанай /tʃisanaj/ | улэ̄сиури /uləːsiuri/ | — /—/ | beyimbi /bəjimbi/ | аявун /ajavun/ |
| Tree | *mō /mō/ | мо /mo/ | мо̄ /moː/ | мо̄ /moː/ | mɔɔ /mɔɔ/ | mo /mo/ | мо /mo/ |
| Dog | *ŋinda /ŋinda/ | ӈинакин /ŋinakin/ | инʼаи /inʔai/ | инда /inda/ | ŋanakin /ŋanakin/ | indahu /indaxu/ | ӈин /ŋin/ |
| Cat | — /—/ | кошка /koʂka/ | кошк /koʃk/ | кэксэ /kəksə/ | — /—/ | hacu /xatʃu/ | кэркэ /kərkə/ |
| Fish | *ollo /ollo/ | олло /ollo/ | сугдя /suɡdʑa/ | согдата /sɔɡdata/ | ɔlɔ /ɔlɔ/ | nimuha /nimuxa/ | олра /olra/ |
| Bird | *gasa /gasa/ | дэги /dəɡi/ | — | гаса /ɡasa/ | tʃinəkə /tʃinəkə/ | — | дэги /deɡi/ |
| Egg | *umukta /umukta/ | умукта /umukta/ | умукта /umukta/ | омокта /ɔmɔkta/ | ʊmʊkta /ʊmʊkta/ | — | умта /umta/ |
| Horse | *murin /murin/ | мурин /murin/ | — | морин /morin/ | mʊrɪn /mʊrɪn/ | muri /muri/ | мурон /muron/ |
| House | *ʒūg /dʒuːɡ/ | дю /dʒu/ | ӡугди /dʒuɡdi/ | дё̄ /dʒoː/ | dʒuu /dʒuu/ | bo /bo/ | дьу /dʒu/ |
| Iron | *sele /sele/ | сэлэ /sələ/ | сэлэ /sələ/ | сэлэ /sələ/ | ʃələ /ʃələ/ | sele /sele/ | хэл /hel/ |
| Eat | *ǰep- /ǰep/ | девми /dʒɛβmiː/ | джевэ /dʒevə/ | депӯри /dʲəpuːri/ | dʒəb /dʒəb/ | jefu /dʒefu/ | дьэб /dʒeb/ |
| Drink | *umi- /umi/ | умми /ummi/ | уми /umi/ | омиори /omiori/ | um /um/ | umi /umi/ | колдай /koldaj/ |
| Sleep | *ām- /aːm/ | а̄демӣ /aːdʒəmiː/ | — | а̄ори /aːori/ | aaʃɪn /aaʃɪn/ | dedu /dədu/ | хуклэдэй /huklədəj/ |
| One | *emun /emun/ | умун /umun/ | омо /omo/ | эмун /əmun/ | umun /umun/ | emu /emu/ | омэн /omen/ |
| Two | *ǰör /ǰör/ | дюр /dʒuːr/ | ӡӯ /dʒuː/ | дюэр /dʒuˈər/ | dʒuur /dʒuur/ | jue /dʒue/ | дёр /dʲoːr/ |
| Three | *ilan /ilan/ | илан /ilan/ | ила /ila/ | илан /ilan/ | ɪlan /ɪlan/ | ilan /ilan/ | илан /ilan/ |
| Four | *dügin /dyɡin/ | дыгин /diɡin/ | дӣ /diː/ | дуин /duin/ | dijin /dijin/ | duin /duin/ | дигэн /diɡen/ |
| Five | *tuńga /tuńga/ | тунӈа /tunŋa/ | туӈа /tuŋa/ | тойӈга /tojŋɡa/ | tʊŋŋa /tʊŋŋa/ | šunja /ʃundʒa/ | тунӈан /tunŋan/ |
| Hundred | *taŋgū /taŋɡuː/ | нама /nama/ | таӈгу /taŋɡu/ | таӈго /taŋɡo/ | ɲamaadʒɪ /ɲamaadʒɪ/ | tanggu /taŋɡu/ | няма /ɲama/ |
| Hello | — /—/ | дорово /doroβo/ | бандиба /bandiba/ | банди-банди /bandi bandi/ | — /—/ | — /—/ | дорова /dorova/ |
| Thank you | — /—/ | пасиба /pasiba/ | нюхча /ɲuxtʃa/ | банихан /banihan/ | — /—/ | — /—/ | пасиба /pasiba/ |
| Good | *aya /aja/ | ая /aja/ | ая /aja/ | улэ̄н /uləːn/ | aja /aja/ | sain /sain/ | ай /aj/ |
| New | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | о̄макта /oːmakta/ | имэхи /iməxi/ | сикӯн /sikuːn/ | irkəkin /irkəkin/ | ice /itʃə/ | анӈамта /anŋamta/ |
| Red | *pula /pula/ | хо̄лбама /xoːlbama/ | хулалиғи /xulaliɣi/ | сэ̄гден /səːɡdʲən/ | ʊlaarɪn /ʊlaarɪn/ | fulian /fulian/ | хуларин /hularin/ |
| Black | *sakalīn /sakaliːn/ | коӈномо /koŋnomo/ | палиғи /paliɣi/ | сахарин /saxarin/ | kɔŋnɔrɪn /kɔŋnɔrɪn/ | sahalian /saxalian/ | хакарин /hakarin/ |
Page 1/7
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home