Huli
trans-Nueva Guinea (Engan)
El huli es una de las mayores lenguas del subgrupo engan en las tierras altas de Nueva Guinea. Sus hablantes son célebres por la elaborada tradición de pelucas y la famosa cultura de los "Huli Wigmen", y utilizan un sistema numérico en base 15, poco común en las lenguas del mundo.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en huli
Fuentes
- Huli Bible (eBible "hui"; flattened from ~/langmap-work/r58/scratch/4/b_hui); TransNewGuinea.org Huli lexicon (via the round-58 extract tng_enga_huli.tsv); Lomas 1988, Huli language of Papua New Guinea (thesis; general reference, not consulted this round)
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: trans-Nueva Guinea (Engan)
| Significado | Huli | Enga | Hiri motu | Kanite | Motu | Tok pisin | Mussau-emira |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | iba /iba/ | endaki /endaki/ | ranu /ɾanu/ | tina /tina/ | ranu /ɾanu/ | wara /waɾa/ | manu /manu/ |
| Fuego | ira hungu /iɾa huŋɡu/ | ita /ita/ | lahi /lahi/ | ata /ata/ | lahi /lahi/ | paia /paja/ | kuraa /kuraː/ |
| Sol | ni /ni/ | niki /niki/ | dina /dina/ | yage /jaɡe/ | dina /dina/ | san /san/ | sinaka /sinaka/ |
| Luna | ege /eɡe/ | kana /kana/ | hua /hua/ | ika /ika/ | hua /hua/ | mun /mun/ | ulana /ulana/ |
| Estrella | yapibiya /japibija/ | bui /bui/ | hisiu /hisiu/ | kaʼnefi /kaʔnefi/ | hisiu /hisiu/ | sta /sta/ | katoto /katoto/ |
| Noche | biraga /biɾaɡa/ | kuka /kuka/ | hanuaboi /hanuaboi/ | hani /hani/ | hanuaboi /hanuaboi/ | nait /nait/ | voo /voː/ |
| Lluvia | ta /ta/ | apu /apu/ | medu /medu/ | kola /kola/ | medu /medu/ | ren /ren/ | vaoo /vaoo/ |
| Viento | puyabu /pujabu/ | poo /poː/ | lai /lai/ | yasi /jasi/ | lai /lai/ | win /win/ | kuukuu /kuukuu/ |
| Tierra | dindi /dindi/ | yuu /juː/ | tano /tano/ | mopa /mopa/ | tano /tano/ | graun /ɡraun/ | kosa /kosa/ |
| Piedra | ege to̱le̱ /eɡe tɔlɛ/ | kana /kana/ | nadi /ˈnadi/ | yafa /jafa/ | nadi /nadi/ | ston /ston/ | atu /atu/ |
| Montaña | hari /hari/ | yuu manda /juː manda/ | ororo /ororo/ | agoʼya /aɡoʔja/ | ororo /oɾoɾo/ | maunten /maunten/ | motouru /motouru/ |
| Mar | iba solowara /iba solowara/ | solowata /solowata/ | davara /davara/ | hage li /haɡe li/ | davara /davara/ | solwara /solwaɾa/ | paamanu /paamanu/ |
| Madre | ai̱ya /aĩja/ | endangi /endaŋɡi/ | sina /sina/ | ita /ita/ | sinana /sinana/ | mama /mama/ | kina /kina/ |
| Padre | aba /aba/ | takange /takaŋɡe/ | tama /tama/ | nafa /nafa/ | tamana /tamana/ | papa /papa/ | tama /tama/ |
| Hija | wane /wane/ | wanenge /waneŋɡe/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | muna /muna/ | natuna kekenina /natuna kekenina/ | pikinini meri /pikinini meri/ | natuna vause /natuna vause/ |
| Yo | i /i/ | namba /namba/ | lau /lau/ | nagaya /naɡaja/ | lau /lau/ | mi /mi/ | aghi /aɣi/ |
| Tú | í /í/ | emba /emba/ | oi /oi/ | kagaya /kaɡaja/ | oi /oi/ | yu /ju/ | io /io/ |
| Nosotros | ina /ina/ | naima /naima/ | ita / ai /ita / ai/ | tagaya /taɡaja/ | ita / ai /ita / ai/ | yumi / mipela /jumi / mipela/ | ita / ami /ita / ami/ |
| Nombre | mini /mini/ | kenge /keŋɡe/ | ladana /laˈdana/ | agi /aɡi/ | ladana /ladana/ | nem /nem/ | arari /arari/ |
| Cabeza | haguane /haɡuane/ | ayamba /ajamba/ | kwarana /kʷarana/ | anu /anu/ | kwara /kʷaɾa/ | het /het/ | uru /uru/ |
| Ojo | de /de/ | lenge /leŋɡe/ | matana /matana/ | aulaga /aulaɡa/ | matana /matana/ | ai /aj/ | mata /mata/ |
| Oreja | hale /hale/ | kale /kale/ | taiana /taiana/ | agesa /aɡesa/ | taiana /taiana/ | yau /jau/ | talinga /taliŋa/ |
| Nariz | gui /ɡui/ | lyaa /ʎaː/ | udubaubauna /udubaubauna/ | — | udu-baubau /udubaubau/ | nus /nus/ | ngusu /ŋusu/ |
| Boca | ne hariga /ne haɾiɡa/ | kambu /kambu/ | uduna /uduna/ | avaya /avaja/ | udu /udu/ | maus /maus/ | paa /paa/ |
| Diente | ne /ne/ | nenge /neŋɡe/ | isena /isena/ | ave /ave/ | ise /ise/ | tit /tit/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ |
| Lengua | hege /heɡe/ | keke /keke/ | mala /mala/ | avefuʼna /avefuʔna/ | mala /mala/ | tang /taŋ/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ |
| Mano | ki /ki/ | kingi /kiŋɡi/ | ima /ima/ | ayana /ajana/ | ima /ima/ | han /han/ | nima /nima/ |
| Pie | ge /ɡe/ | moko /moko/ | ae /ae/ | aiya /aija/ | ae /ae/ | lek /lek/ | keke /keke/ |
| Corazón | gubalini /ɡubalini/ | mona /mona/ | kudouna /kudouna/ | agu /aɡu/ | kudouna /kudouna/ | bel /bel/ | urunguita /uruŋuita/ |
| Hueso | kuni /kuni/ | kuli /kuli/ | turia /turia/ | ayamufa /ajamufa/ | turia /turia/ | bun /bun/ | riu /riu/ |
| Sangre | darama /daɾama/ | taiyoko /taijoko/ | rara /rara/ | kola /kola/ | rara /rara/ | blut /blut/ | rae /rae/ |
| Caca | time /time/ | — | kukuri /kukuri/ | — | taḡe /taɣe/ | pekpek /pɛkpɛk/ | — |
| Amor | hando /hando/ | auu kaenge /auː kaeŋɡe/ | lalokau /lalokau/ | avesi /avesi/ | lalokau /lalokau/ | laikim /lajkim/ | aielousi /aielousi/ |
| Árbol | ira /iɾa/ | ita /ita/ | au /au/ | yosa /josa/ | au /au/ | diwai /diwaj/ | ai /ai/ |
| Perro | yamu /jamu/ | yana /jana/ | sisia /sisia/ | kala /kala/ | sisia /sisia/ | dok /dok/ | paua /paua/ |
| Gato | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ |
| Pez | wena /wena/ | amane /amane/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | noyame /nojame/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | pis /pis/ | kko /kːo/ |
| Pájaro | ega /eɡa/ | yaka /jaka/ | manu /manu/ | nama /nama/ | manu /ˈmanu/ | pisin /ˈpisin/ | ghila /ɣila/ |
| Huevo | haba /haba/ | tuku /tuku/ | gatoi /ɡatoi/ | — | gatoi /ɡatoi/ | kiau /kiau/ | otolu /otolu/ |
| Oso | bea /bea/ | bea /bea/ | bea /bea/ | pea /pea/ | bea /bea/ | bea /bea/ | beaa /beaː/ |
| Caballo | nogo hosi /noɡo hosi/ | osa /osa/ | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | hos /hos/ | ooso /ooso/ |
| Casa | anda /anda/ | anda /anda/ | ruma /ɾuma/ | no /no/ | ruma /ɾuma/ | haus /haus/ | ale /ale/ |
| Leche | andu /andu/ | andu /andu/ | rata /rata/ | nu /nu/ | rata /rata/ | susu /susu/ | rarumi ssu /ɾarumi sːu/ |
| Miel | mone ibane /mone ibane/ | oni /oni/ | — | — | bada ranuna /bada ɾanuna/ | hani /hani/ | iruena /iɾuena/ |
| Sal | ibi /ibi/ | aipi /aipi/ | damena /damena/ | sole /sole/ | damena /damena/ | sol /sol/ | uela /uela/ |
| Vino | waini iba /waini iba/ | waene /waene/ | uaina /uaina/ | — | vine ranuna /vine ɾanuna/ | wain /wain/ | uaeni /uaeni/ |
| Hierro | aeane /aeane/ | aene /aene/ | auri /ˈauɾi/ | — | auri /ˈauɾi/ | ain /ain/ | aeana /aeana/ |
| Rueda | garo ge /ɡaɾo ɡe/ | — | uili /uili/ | — | ava-keikei /avakeikei/ | wil /wil/ | — |
| Libro | mbuga /mbuɡa/ | buku /buku/ | buka /ˈbuka/ | avo /avo/ | buka /buka/ | buk /buk/ | vuku /vuku/ |
| Comer | na /na/ | nepenge /nepeŋɡe/ | ania /ania/ | ne /ne/ | aniani /aniani/ | kaikai /kajkaj/ | nama /nama/ |
| Beber | ila /ila/ | na pee /na peː/ | inua /inua/ | ne /ne/ | inuinu /inuinu/ | dring /dɾiŋ/ | ropi /ropi/ |
| Dormir | palia /palia/ | luu palenge /luː paleŋɡe/ | mahuta /maˈhuta/ | fae /fae/ | mahuta /maˈhuta/ | slip /slip/ | asekanue /asekanue/ |
| Uno | mbira /mbiɾa/ | mendai /mendai/ | ta /ta/ | nagoke /naɡoke/ | ta /ta/ | wanpela /wanpɛla/ | sesa /sesa/ |
| Dos | kira /kiɾa/ | lapo /lapo/ | rua /rua/ | tole /tole/ | rua /rua/ | tu /tu/ | lua /lua/ |
| Tres | tebira /tebiɾa/ | tepo /tepo/ | toi /toi/ | tagufa /taɡufa/ | toi /toi/ | tripela /tripɛla/ | kotolu /kotolu/ |
| Cuatro | maria /maɾia/ | kitomende /kitomende/ | hani /hani/ | foʼa /foʔa/ | hani /hani/ | fopela /fopɛla/ | ghaata /ɣaata/ |
| Cinco | duria /duɾia/ | yuungi /juːŋɡi/ | ima /ima/ | faefuʼa /faefuʔa/ | ima /ima/ | faiv /faiv/ | lima /lima/ |
| Cien | handari /handari/ | andate /andate/ | handred /handred/ | vani hataleti /vani hataleti/ | sinahu /sinahu/ | handet /handet/ | kateva ai /kateva ai/ |
| Hola | balu /balu/ | kotaka /kotaka/ | namona /namona/ | naipa /naipa/ | namo gida /namo ɡida/ | halo /halo/ | elue talaua /elue talaua/ |
| Gracias | wei /wei/ | yaka pilyino lenge /jaka piʎino leŋɡe/ | tanikiu /tanikiu/ | muse /muse/ | oi namo /oi namo/ | tenkyu /tɛŋkju/ | kaili emasina /kaili emasina/ |
| Bueno | bayale /bajale/ | epe /epe/ | namo /namo/ | kanale /kanale/ | namo /namo/ | gutpela /ɡutpɛla/ | masina /masina/ |
| Nuevo | gahenge /ɡaheŋɡe/ | enenge /eneŋɡe/ | matamata /matamata/ | haegafa /haeɡafa/ | matamata /matamata/ | nupela /nupɛla/ | ouna /ouna/ |
| Rojo | daramabi /daɾamabi/ | kone /kone/ | kakakaka /kakakaka/ | haesa /haesa/ | kakakaka /kakakaka/ | retpela /retpela/ | raeraeana /raeraeana/ |
| Blanco | pele /pele/ | kyeo /kjeo/ | kurokuro /kurokuro/ | efeʼage /efeʔaɡe/ | kurokuro /kurokuro/ | waitpela /waitpela/ | usousoana /usousoana/ |
| Negro | mindi /mindi/ | pumbuti /pumbuti/ | korema /korema/ | anupa /anupa/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | blakpela /blakpela/ | voovongiena /voovoŋiena/ |
| Azul | mindibi /mindibi/ | sakapae /sakapae/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | blupela /blupela/ | — |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap