Tu'un Sávi
Mixteco
otomangue (Mixtecan)
El mixteco (tu'un savi, "lengua de la lluvia") es un complejo de decenas de variedades a menudo mutuamente ininteligibles, hablado en la región de la Mixteca, en el sur de México. Todas son lenguas tonales con hasta cuatro tonos fonémicos.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en mixteco
Fuentes
- cover row drawn from several varieties; the largest share matches Santiago Yosondúa Mixtec (Bible, bible.com 741: sɨvɨ, yuxijni, jnuu, kuijin, ruʼu, nducha mar) with Western Alta / Guerrero forms (ndute, kimi, soho, nikandii). Checked against: Yosondúa Bible (bible.com 741, mpm), San Miguel el Grande NT (bible.com 858, mig), Silacayoapan NT (bible.com 254, mks), ASJP Mixtec doculects (Mixteco de Yosondúa, Atatláhuca, Silacayoapan, Northern Tlaxiaco and ~70 others)
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: otomangue (Mixtecan)
| Significado | Mixteco | Mixteco de Metlatónoc | Mixteco de Mixtepec | Tojolabal | Wichita | Zapoteco | Futunano oriental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ndute /ndute/ | tiakuii /cakʷiː/ | chikuii /tʃīkʷíî/ | jaʼ /haʔ/ | kicʔa /kitsʔa/ | nisa /nisa/ | vai /vai/ |
| Fuego | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲṹʔũ̀/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | gui /ɡi/ | afi /afi/ |
| Sol | nikandii /nikandiː/ | ñuʼù /ɲuʔù/ | nikanchii /nìkàndʒīǐ/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | gubidxa /ɡubidʒa/ | laʻā /laʔaː/ |
| Luna | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /jóó/ | ixaw /iʃaw/ | waːh /waːh/ | beeu /beːu/ | māsina /maːsina/ |
| Estrella | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | chuun /tʃũ̀ũ̀/ | kʼanal /kʼanal/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | béleguí /beleɡiʔ/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Noche | chikuaa /tʃikʷaː/ | ñuu /ɲuː/ | chikuaa /tʃikʷaː/ | aʼkwal /aʔkʷal/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | gueela /ɡeːla/ | pō /poː/ |
| Lluvia | savi /saβi/ | savi /saβi/ | savi /sàví/ | — | — | nisaguié /nisaɡie/ | ʻua /ʔua/ |
| Viento | tachi /tatʃi/ | tachi /tatʃi/ | tachi /tatʃi/ | ikʼ /ʔikʼ/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ | bi /bi/ | matagi /mataŋi/ |
| Tierra | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼú /ɲùʔú/ | luʼum /luʔum/ | — | yu /ju/ | kele /kele/ |
| Piedra | yuu /juː/ | yuu /juu/ | yuú /jùú/ | ton /ton/ | — | guie /ɡie/ | maka /maka/ |
| Montaña | yuku /juku/ | iku /iku/ | yukú /júkú/ | wits /wits/ | — | dani /dani/ | maʻuga /maʔuŋa/ |
| Mar | nducha mar /ndutʃa mar/ | tyañuʼu /caɲuʔu/ | — | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ | — | nisadoʼ /nisadoʔ/ | moana /moana/ |
| Madre | nana /nana/ | siʼi /siʔi/ | maa /māā/ | nan /nan/ | eciyeːh /etsijeːh/ | jñaa /xɲaː/ | tinana /tinana/ |
| Padre | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tata /táta/ | tat /tat/ | taːtah /taːtah/ | bixhoze /biʃoze/ | tamana /tamana/ |
| Hija | seʼe siʼi /seʔe siʔi/ | seʼe ñaʼa /seʔe ɲaʔa/ | — | ʼixukil /ʔiʃukil/ | — | xiñi dxaapa /ʃiɲi dʒaːpa/ | taʻine /taʔine/ |
| Yo | ruʼu /ɾuʔu/ | yuʼu /juʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | keʼn /keʔn/ | nacʔih /natsʔih/ | naa /naːʔ/ | au /au/ |
| Tú | yoʼo /joʔo/ | yoʼo /joʔo/ | yóʼó /jóʔó/ | weʼn /weʔn/ | nasʔih /nasʔih/ | liiʼ /liːʔ/ | koe /koe/ |
| Nosotros | yóʼó / ruʼu /jóʔó / ɾuʔu/ | yóʼó / yuʼu /jóʔó / juʔu/ | yóʼó / ruʼu /jóʔó / ɾuʔu/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ | — /—/ | laanu / laadu /laːnu / laːdu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Nombre | sɨvɨ /sɨβɨ/ | sivi /siβi/ | sivi /siβi/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | lá /la/ | igoa /iŋoa/ |
| Persona | yivi /jiβi/ | yuvi /juβi/ | nivi /niβi/ | winkil /winkil/ | ihaas /ihaas/ | binni /binːi/ | tagata /taŋata/ |
| Cabeza | xini /ʃini/ | xini /ʃini/ | xini /ʃìní/ | ʼolom /ʔolom/ | — | ique /ike/ | ʻulu /ʔulu/ |
| Ojo | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | ntuchinuu /ndùtʃínũ̀ṹ/ | satej /sateh/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | lú /lú/ | mata /mata/ |
| Oreja | soho /soho/ | soʼo /soʔo/ | soʼo /sòʔō/ | chikin /tʃikin/ | — | diaga /diaɡa/ | taliga /taliŋa/ |
| Nariz | yuxijni /juʃihni/ | sitin /sitin/ | xichi /ʃìtʃì/ | niʼ /niʔ/ | — | xii /ʃiː/ | isu /isu/ |
| Boca | yuʼu /juʔu/ | — | yuʼu /juʔú/ | tiʼ /tiʔ/ | — | ruaa /ɾuaː/ | gutu /ŋutu/ |
| Diente | nuʼu /nuʔu/ | nuʼu /nuʔu/ | nuʼun /nũ̀ʔṹ/ | ex /eʃ/ | aːkʔa /aːkʔa/ | laya /laja/ | nifo /nifo/ |
| Lengua | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | yaa /jàá/ | akʼ /akʼ/ | hacʼa /hatsʔa/ | ludxi /ludʒi/ | ʻalelo /ʔalelo/ |
| Mano | ndaʼa /ndaʔa/ | ndaʼa /ndaʔa/ | ntaʼa /ndāʔá/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | iskʔa /iskʔa/ | na /naʔ/ | lima /lima/ |
| Corazón | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | altzil /altsil/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | ladxi /ladʒi/ | mafu /mafu/ |
| Hueso | yiki /jiki/ | iki /iki/ | kicheʼe /kītʃéʔé/ | bakel /ɓakel/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | dxita /dʒita/ | ivi /ivi/ |
| Sangre | niñi /nĩɲĩ/ | nii /niː/ | nii /nìí/ | chikʼel /tʃikʼel/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | rini /rini/ | toto /toto/ |
| Caca | yiʼvi /jiʔβi/ | — | siʼvi /siʔβi/ | kʼoy /kʼoj/ | — | guiʼ /ɡiʔ/ | taʻe /taʔe/ |
| Amor | kundáʼú ini /kundáʔú ini/ | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | kúu ini /kúu ini/ | skʼana /skʼana/ | — /—/ | ranaxhii /ɾanaʃiː/ | alofa /alofa/ |
| Árbol | yutu /jutu/ | itun /itun/ | yutu /jút̪ù/ | teʼ /teʔ/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | yaga /jaɡa/ | lāʻakau /laːʔakau/ |
| Perro | tina /tina/ | tina /tina/ | tina /tǐnà/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | biʼcuʼ /biʔkuʔ/ | kulī /kuliː/ |
| Gato | vilú /βilú/ | vilu /βilu/ | vilu /vilu/ | mis /mis/ | — /—/ | mistuu /mistuː/ | pūsi /puːsi/ |
| Pez | chaka /tʃaka/ | tyaka /caka/ | chaka /tʃàká/ | chay /tʃaj/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | benda /benda/ | ika /ika/ |
| Pájaro | saa /saː/ | saa /saa/ | saa /sàà/ | yal chan /jal tʃan/ | ichir /itsʰiɾ/ | maniʼ huiiniʼ /maniʔ wiːniʔ/ | manu /manu/ |
| Mariposa | tikuva /tikuβa/ | — | tikuaa /tikʷaː/ | pejpen /pehpen/ | — | biguidiʼ /biɡidiʔ/ | pepe /pepe/ |
| Huevo | ndivi /ndiβi/ | ndivi /ndiβi/ | ntivi /nt̪ìví/ | nolobʼ /noloɓ/ | nikwiːkʔa /nikʷiːkʔa/ | dxita bere /dʒita bere/ | fua /fua/ |
| Oso | oso /oso/ | oso /oso/ | — | oso /oso/ | — | oso /oso/ | uluso /uluso/ |
| Caballo | kuayu /kʷaju/ | kuayu /kʷaju/ | kiti /kìt̪ǐ/ | kawu /kawu/ | — | maniʼ /maniʔ/ | ōsi /oːsi/ |
| Casa | veʼe /βeʔe/ | veʼe /βeʔe/ | veʼe /veʔe/ | naj /nah/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | lidxi /lidʒi/ | fale /fale/ |
| Leche | lechu /letʃu/ | chichin /tʃitʃin/ | xikui /ʃikʷi/ | lech /letʃ/ | — | leche /letʃe/ | — |
| Miel | nduxi /nduʃi/ | ñuñu /ɲuɲu/ | ntuxi /ndǔʃì/ | chab /tʃaɓ/ | — | dxiña yaga /dʒiɲa jaɡa/ | — |
| Sal | ñii /ɲiː/ | ñii /ɲiː/ | iín /ĩĩ́/ | atsʼam /atsʼam/ | — | zidi /zidi/ | paʻatai /paʔatai/ |
| Vino | vino /βino/ | vino /ˈbino/ | — | yaalel tzʼusub /jaːlel tsʼusub/ | — | vinu /binu/ | vino /vino/ |
| Hierro | kaa /kaː/ | kaa /kaː/ | — | takʼin /takʼin/ | — | guiibaʼ /ɡiːbaʔ/ | ukamea /ukamea/ |
| Libro | tutu /tutu/ | tutu /tutu/ | — | juʼun /huʔun/ | — | guiʼchi /ɡiʔtʃi/ | tosi /tosi/ |
| Comer | kasi /kasi/ | kuxi /kuʃi/ | katsi /kàtsí/ | waʼel /waʔel/ | kaʔac /kaʔats/ | ro /ɾo/ | kai /kai/ |
| Beber | koʼo /koʔo/ | koʼo /koʔo/ | koʼo /kóʔo/ | ukʼ /ukʼ/ | kikʔa /kikʔa/ | ge /ɡe/ | inu /inu/ |
| Dormir | kixi /kiʃi/ | kixi /kiʃi/ | kusu /kùsù/ | wayel /wajel/ | — | rasi /ɾasi/ | moe /moe/ |
| Uno | in /ĩ/ | iʼin /iʔin/ | in /ĩĩ/ | jun /hun/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | tobi /tobi/ | tasi /tasi/ |
| Dos | uvi /uβi/ | uu /uː/ | uvi /uvi/ | chabʼ /tʃaɓ/ | wic /wits/ | chupa /tʃupa/ | lua /lua/ |
| Tres | uni /uni/ | uni /ùnì/ | uni /ùnì/ | oxe /oʃe/ | taw /taw/ | chonna /tʃonːa/ | tolu /tolu/ |
| Cuatro | kumi /kumi/ | kuun /kũũ/ | kumi /kùmǐ/ | chane /tʃane/ | taːkwic /taːkʷits/ | tapa /tapa/ | fā /faː/ |
| Cinco | uʼun /ũʔũ/ | uʼun /ũʔũ/ | uʼun /ũ̀ʔũ̀/ | joʼe /hoʔe/ | — | gaayuʼ /ɡaːjuʔ/ | lima /lima/ |
| Cien | iin cientu /ĩː sjentu/ | ciento /sjento/ | — | joʼ winkeʼ /hoʔ winkeʔ/ | — | gayuaa /ɡajuaː/ | kaulelau /kaulelau/ |
| Hola | nasáa /nasáː/ | saʼa /saʔa/ | nasáa /nasáː/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | — /—/ | padixhe /padiʃe/ | mālō /maːloː/ |
| Gracias | tachuʼun /tatʃuʔũ/ | tatuʼun /tatuʔun/ | tachuʼun /tatʃuʔun/ | yuj /juh/ | — /—/ | xtiozenu /ʃtjozenu/ | mālō /maːloː/ |
| Bueno | vaʼa /βaʔa/ | vaʼa /βaʔa/ | vaʼa /vàʔā/ | lek /lek/ | acs /atss/ | nazaaca /nazaːka/ | mālie /maːlie/ |
| Nuevo | jaa /haː/ | xaa /ʃaː/ | tsaa /tsáà/ | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ | — | nacubi /nakubi/ | foʻou /foʔou/ |
| Rojo | kuaʼa /kʷaʔa/ | kwaʼa /kʷaʔa/ | kuaʼa /kwáʔà/ | chak /tʃak/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | xiñaʼ /ʃiɲaʔ/ | kula /kula/ |
| Blanco | kuijin /kʷihĩ/ | — | kwitsi /kʷitsi/ | sak /sak/ | — | quichi /kitʃi/ | tea /tea/ |
| Negro | jnuu /hnuː/ | ndiaa /ndiaː/ | nchaʼi /ntʃaʔi/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | — | nayaaseʼ /najaːseʔ/ | ʻuli /ʔuli/ |
| Verde | kuii /kʷiː/ | kuii /kʷiː/ | kuii /kwìjí/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | — | naberde /naberde/ | moto /moto/ |
Página 1/9
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap