isiNdebele
Ndebele del Norte
atlántico-congo (Bantú, nguni)
El ndebele del norte (isiNdebele) es la principal lengua bantú nguni de Zimbabue, hablada predominantemente en Matabeleland, con Bulawayo como su centro cultural. Desciende de una migración del siglo XIX del pueblo nguni de Mzilikazi desde el norte de Sudáfrica, lo que lo hace estrechamente emparentado con el zulú (zu). Distinto del ndebele del sur (nbl) de Sudáfrica, que se separó antes y se desarrolló bajo condiciones de contacto diferentes. Reconocido como una de las 16 lenguas oficiales de Zimbabue según la constitución de 2013.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en ndebele del Norte
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: atlántico-congo (Bantú, nguni)
| Significado | Ndebele del Norte | Ndebele del sur | Zulú | Suazi | Xhosa | Tsonga | Lozi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | amanzi /amaːnzi/ | mati /mati/ | mezi /mezi/ |
| Fuego | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | ndzilo /ndzilo/ | mulilo /mulilo/ |
| Sol | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | dyambu /dʒambu/ | lizazi /lizazi/ |
| Luna | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyezi /iɲezi/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | nʼweti /ŋweti/ | kweli /kweli/ |
| Estrella | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | ikwekwezi /ikʷekʷezi/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | nyeleti /ɲeleti/ | naleli /naleli/ |
| Noche | ubusuku /ubusuku/ | ubusuku /uɓusuku/ | ubusuku /ubusuku/ | busuku /ɓusuku/ | ubusuku /ubusuku/ | vusiku /vusiku/ | busihu /busihu/ |
| Lluvia | imvula /imˈvula/ | izulu /izulu/ | imvula /imˈvula/ | imvula /imˈvula/ | imvula /imˈvula/ | mpfula /ˈmpfula/ | pula /ˈpula/ |
| Nieve | iliqhwa /iliǃʰwa/ | iliqhwa /iliǃʰwa/ | iqhwa /iǃʰwa/ | lichwa /liǀʰwa/ | ikhephu /ikʰepʰu/ | gamboko /ɡamboko/ | litwa /ˈlitwa/ |
| Viento | umoya /umoːja/ | umoya /umoja/ | umoya /umoːja/ | umoya /umoːja/ | umoya /umoːja/ | moya /moja/ | moya /moja/ |
| Tierra | inhlabathi /inɬaɓaːtʰi/ | ihlabathi /iɬaɓatʰi/ | inhlabathi /inɬaɓatʰi/ | umhlabatsi /umɬaɓatsi/ | umhlabathi /umɬaɓatʰi/ | misava /misava/ | mubu /mubu/ |
| Piedra | ilitshe /iliˈtʃe/ | ilitje /iˈlitʃe/ | itshe /ˈiːtʃʼe/ | litje /liˈtʃe/ | ilitye /iˈlitʼje/ | ribye /riˈbje/ | licwe /liˈtʃwe/ |
| Montaña | intaba /inˈtaːɓa/ | intaba /inˈtaːɓa/ | intaba /inˈtaːɓa/ | intsaba /intsaɓa/ | intaba /inˈtaːɓa/ | ntshava /ntsʰava/ | lilundu /lilundu/ |
| Mar | ulwandle /ulwandɮe/ | ilwandle /ilwandɮe/ | ulwandle /uˈlwandɮe/ | lwandle /lwandɮe/ | ulwandle /uˈlwandɮe/ | lwandle /lwandɮe/ | liwate /liwate/ |
| Madre | umama /umama/ | umma /umma/ | umama /umama/ | make /make/ | umama /umaːma/ | manana /manana/ | ma /ma/ |
| Padre | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | utata /utaːta/ | tatana /tatana/ | ndate /ndate/ |
| Hija | indodakazi /indodakazi/ | indodakazi /indodakazi/ | indodakazi /indodaˈkazi/ | indvodzakati /indvodzakaːti/ | intombi /inˈtombi/ | nʼwana wa xisati /ŋʷana wa ʃisati/ | mwana wa musizana /mwana wa musizana/ |
| Yo | mina /mina/ | mina /mina/ | mina /ˈmiːna/ | mine /míne/ | mna /mna/ | mina /mina/ | na /na/ |
| Tú | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /ˈweːna/ | wena /wéna/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ |
| Nosotros | thina /tʰina/ | thina /tʰina/ | thina /ˈtʰiːna/ | tsine /tsíne/ | thina /tʰina/ | hina /hina/ | luna /luna/ |
| Nombre | ibizo /ibizo/ | ibizo /iɓizo/ | igama /iˈɡaːma/ | libito /liɓiːto/ | igama /iɡaːma/ | vito /vito/ | libizo /libizo/ |
| Persona | umuntu /umuntu/ | umuntu /umuntu/ | umuntu /uˈmuntu/ | umuntfu /umuntfu/ | umntu /ˈumntu/ | munhu /munʱu/ | mutu /mutu/ |
| Cabeza | ikhanda /iˈkʰanda/ | ihloko /iɬoko/ | ikhanda /iˈkʰanda/ | inhloko /inɬoko/ | intloko /intɬoːko/ | nhloko /nɬoko/ | toho /toho/ |
| Ojo | ilihlo /iliɬo/ | ilihlo /iliɬo/ | iso /iso/ | liso /liso/ | iliso /iliso/ | tihlo /tiɬo/ | liito /liːto/ |
| Oreja | indlebe /indɮɛɓe/ | indlebe /indɮɛɓe/ | indlebe /indɮɛɓe/ | indlebe /indɮɛɓe/ | indlebe /indɮɛɓe/ | ndleve /ndɮeve/ | zebe /zebe/ |
| Nariz | ikhala /ikʰala/ | ipumulo /ipuˈmulo/ | impumulo /impuˈmulo/ | likhala /likʰala/ | impumlo /impuˈmlo/ | nhompfu /nʱompfu/ | ngo /ŋo/ |
| Boca | umlomo /umˈlomo/ | umlomo /umˈlomo/ | umlomo /umˈlomo/ | umlomo /umlomo/ | umlomo /umˈlomo/ | nomu /nomu/ | mulomo /mulomo/ |
| Diente | izinyo /iziɲo/ | izinyo /iziɲo/ | izinyo /iziɲo/ | litinyo /litiɲo/ | izinyo /iziɲo/ | tino /tino/ | liino /liːno/ |
| Lengua | ulimi /ulimi/ | ilimu /ilimu/ | ulimi /ulimi/ | lulwimi /lulwimi/ | ulwimi /ulwimi/ | ririmi /ririmi/ | lulimi /lulimi/ |
| Mano | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | voko /voko/ | lizoho /lizoho/ |
| Pie | unyawo /uɲawo/ | inyawo /iɲawo/ | unyawo /uːɲaːwo/ | lunyawo /luɲawo/ | unyawo /uɲaːwo/ | nenge /neŋɡe/ | lihutu /liˈhutu/ |
| Corazón | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | mbilu /mbilu/ | pilu /pilu/ |
| Hueso | ithambo /itʰambo/ | ithambo /itʰambo/ | ithambo /itʰambo/ | litsambo /litsambo/ | ithambo /itʰambo/ | rhambu /rambu/ | sapo /sapo/ |
| Sangre | igazi /iɡazi/ | iingazi /iːŋɡazi/ | igazi /iɡazi/ | ingati /iŋɡati/ | igazi /iɡazi/ | ngati /ŋɡati/ | mali /mali/ |
| Caca | amasimba /amasimba/ | amasimba /amasimba/ | amasimba /amasimba/ | emasimba /emasimba/ | amasimba /amasimba/ | — | ñanda /ɲanda/ |
| Amor | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | uthando /utʰando/ | lutsandvo /lutsandwo/ | uthando /utʰando/ | rirhandzu /riɾandzu/ | lilato /lilato/ |
| Árbol | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | umthi /umtʰi/ | nsinya /nsiɲa/ | kota /kota/ |
| Perro | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | mbyana /mbjana/ | nja /ndʒa/ |
| Gato | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | ikati /ikati/ | mangoyi /maŋɡoji/ | kaze /kaze/ |
| Pez | inhlanzi /iɬanzi/ | ihlambi /iɬambi/ | inhlanzi /iɬanzi/ | inhlanti /iɬanti/ | intlanzi /intɬanzi/ | nhlampfi /nɬampfi/ | tapi /tapi/ |
| Pájaro | inyoni /iɲoni/ | inyoni /iɲoni/ | inyoni /iˈɲoni/ | inyoni /iɲoni/ | intaka /inˈtaka/ | xinyenyana /ʃiɲeˈɲana/ | nyunywani /ɲuɲwani/ |
| Mariposa | ivevane /iveˈvane/ | iviyaviyani /ivijavijani/ | uvemvane /uvemˈvaːne/ | luvivane /luvivane/ | ibhabhathane /ibʱabʱaˈtʰaːne/ | phapharhati /pʰapʰaˈrati/ | sipulumuki /sipulumuki/ |
| Huevo | iqanda /iǃanda/ | iqanda /iǃanda/ | iqanda /iǃaːnda/ | licandza /liǀandza/ | iqanda /iǃaːnda/ | tandza /tandza/ | lii /liː/ |
| Oso | ibhere /ibʱere/ | ibhere /ibʱere/ | ibhere /iˈbʱeːre/ | libhele /libʱele/ | ibhere /ibʱere/ | bere /bere/ | bele /bele/ |
| Caballo | ibhiza /iˈbiza/ | injomani /indʒoˈmani/ | ihhashi /iˈɦaːʃi/ | lihhashi /liɦaʃi/ | ihashe /iˈhaʃe/ | hanci /hantʃi/ | pizi /pizi/ |
| Casa | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | yindlu /jindɮu/ | ndu /ndu/ |
| Leche | uchago /uˈtʃaɡo/ | ibisi /iˈɓisi/ | ubisi /uˈbisi/ | lubisi /luˈɓisi/ | ubisi /uˈbisi/ | masi /masi/ | mabisi /mabisi/ |
| Miel | uluju /uludʒu/ | iliju /ilidʒu/ | uju /udʒu/ | luju /ludʒu/ | ubusi /ubusi/ | vulombe /vulombe/ | linosi /linosi/ |
| Sal | itswayi /itswaji/ | itswayi /itswaji/ | usawoti /usaˈwoti/ | luswayi /luswaji/ | ityuwa /iˈtjuwa/ | munyu /muɲu/ | lizwai /lizwai/ |
| Vino | iwayini /iwaˈjini/ | iwayini /iwaˈjini/ | iwayini /iwaˈjini/ | liwayini /liwajini/ | iwayini /iwaˈjini/ | vhinyo /viɲo/ | waine /waine/ |
| Hierro | insimbi /inˈsimbi/ | isimbi /iˈsimbi/ | insimbi /inˈsimbi/ | insimbi /inˈsimbi/ | intsimbi /inˈtsimbi/ | nsimbi /nsimbi/ | sipi /sipi/ |
| Rueda | ivili /iˈvili/ | ivili /iˈvili/ | isondo /iˈsondo/ | lisondvo /liˈsondvo/ | ivili /iˈvili/ | vhilwa /vilwa/ | liwili /liwili/ |
| Seda | isilika /isiˈlika/ | isilika /isiˈlika/ | usilika /usiˈliːka/ | silika /silika/ | isilika /isiˈliːka/ | silika /silika/ | siliki /siliki/ |
| Libro | incwadi /iŋǀʷadi/ | incwadi /iŋǀʷadi/ | incwadi /iŋˈǀʷaːdi/ | incwadzi /iŋǀʷadzi/ | incwadi /iŋˈǀʷaːdi/ | buku /buku/ | buka /buka/ |
| Comer | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | ku dya /ku dʒa/ | kuca /kutʃa/ |
| Beber | ukunatha /ukunatʰa/ | ukusela /ukusela/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunatsa /kunatsa/ | ukusela /ukusɛla/ | ku nwa /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Dormir | ukulala /ukulala/ | ukulala /ukulala/ | ukulala /ukulala/ | kulala /kulala/ | ukulala /ukulala/ | ku etlela /ku eˈtɬela/ | kulobala /kulobala/ |
| Uno | nye /ɲe/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | kunye /kuɲe/ | inye /iɲɛ/ | rinʼwe /riŋwe/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ |
| Dos | kubili /kubili/ | kubili /kuɓili/ | kubili /kuˈɓili/ | kubili /kuɓiːli/ | mbini /mbiːni/ | mbirhi /mbiri/ | peli /peli/ |
| Tres | kuthathu /kutʰatʰu/ | kuthathu /kutʰatʰu/ | kuthathu /kutʰaːtʰu/ | kutsatfu /kutsʼatfu/ | kuthathu /kutʰatʰu/ | nharhu /ɳaɾu/ | talu /talu/ |
| Cuatro | kune /kune/ | kune /kunɛ/ | kune /kuːne/ | kune /kune/ | kune /kune/ | mune /mune/ | ne /ne/ |
| Cinco | hlanu /ɬaːnu/ | ihlanu /iɬanu/ | hlanu /ɬaːnu/ | sihlanu /siɬaːnu/ | hlanu /ɬaːnu/ | ntlhanu /ntɬʰanu/ | ketalizoho /ketalizoho/ |
| Cien | ikhulu /iˈkʰulu/ | ikhulu /iˈkʰulu/ | ikhulu /iˈkʰulu/ | likhulu /liˈkʰulu/ | ikhulu /iˈkʰulu/ | dzana /dzana/ | mwanda /mwanda/ |
| Hola | salibonani /saliɓonani/ | lotjhani /lotʃʰani/ | sawubona /sawuɓona/ | sawubona /sawuɓona/ | molo /molo/ | avuxeni /avuʃeni/ | lumela /lumela/ |
| Gracias | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | enkosi /ɛnkosi/ | inkomu /iŋkomu/ | nitumezi /nitumezi/ |
| Bueno | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | kahle /kaɬe/ | nde /nde/ |
| Nuevo | tsha /tʃʰa/ | tjha /tʃʰa/ | sha /ʃa/ | sha /ʃa/ | tsha /tʃʰa/ | ntshwa /ntsʰwa/ | nca /ntʃa/ |
| Rojo | bomvu /ɓoːmvu/ | bomvu /ɓoːmvu/ | bomvu /ɓoːmvu/ | bovu /ɓoːvu/ | bomvu /ɓoːmvu/ | tshwuka /tsʰwuka/ | fubelu /fubelu/ |
| Blanco | mhlophe /mɬɔpʰe/ | mhlophe /mɬɔpʰe/ | mhlophe /ˈmɬɔːpʰe/ | mhlophe /mɬɔpʰe/ | mhlophe /mɬɔːpʰe/ | basa /ˈbasa/ | sweu /sweu/ |
| Negro | mnyama /mɲaːma/ | nzima /nzima/ | mnyama /ˈmɲaːma/ | mnyama /mɲaːma/ | mnyama /mɲaːma/ | ntima /ntima/ | nsu /nsu/ |
| Verde | luhlaza /luɬaːza/ | hlaza /ɬaːza/ | luhlaza /luˈɬaːza/ | luhlata /luɬaːta/ | luhlaza /luˈɬaːza/ | rihlaza /riɬaza/ | tala /tala/ |
| Azul | luhlaza /luɬaːza/ | hlaza /ɬaːza/ | luhlaza /luˈɬaːza/ | luhlata /luɬaːta/ | luhlaza /luˈɬaːza/ | rihlaza /riɬaza/ | tala /tala/ |
| Cuco | inkanku /iⁿˈkaŋku/ | — | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | phezukwemkhono /pʰɛzukwɛmˈkʰono/ | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ | — |
| Computadora | ikhompiyutha /ikʰompijutʰa/ | ikhomphyutha /ikʰompʰjutʰa/ | ikhompiyutha /ikʰompijutʰa/ | i-computer | ikhompyutha /ikʰompjutʰa/ | khompyuta /kʰompjuta/ | kompyuta /kompjuta/ |
| Té | itiye /itije/ | itiye /iˈtije/ | itiye /iˈtijɛ/ | litiya /litija/ | iti /iˈti/ | tiya /tija/ | tii /tiː/ |
| Café | ikhofi /ikʰofi/ | ikofi /ikofi/ | ikhofi /iˈkʰofi/ | likhofi /likʰofi/ | ikofu /iˈkoːfu/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ |
| Azúcar | itshukela /itʃukela/ | itjhukela /itʃʰukela/ | ushukela /uʃuˈkɛːla/ | shukela /ʃukela/ | iswekile /isweˈkiːle/ | chukela /tʃukela/ | shuga /ʃuɡa/ |
| 99 | amatshumi aficamunwemunye lesificamunwemunye /amatʃumi afiǀamunwemunje lesifiǀamunwemunje/ | amatjhumi alithoba nethoba /amatʃʰumi alitʰoɓa netʰoɓa/ | amashumi ayisishiyagalolunye nesishiyagalolunye /amaʃumi ajisiʃijaɡaloˈluɲe nesiʃijaɡaloˈluɲe/ | emashumi layimfica nemfica /emaʃumi lajimfiǀa nemfiǀa/ | amashumi asithoba anesithoba /amaʃumi asitʰɔɓa anesitʰɔɓa/ | makume nkaye nkaye /makume ŋkaje ŋkaje/ | — |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap