ཆོས་སྐད
טיבטית קלאסית
סינו-טיבטית (טיבטו-בורמית, בודית) · גרסה היסטורית / מוסתרת
טיבטית קלאסית היא הצורה הספרותית של הטיבטית של המאות 7–12, ששימשה לתרגום הקאנון הבודהיסטי (קאנגיור וטנגיור) ולספרות מקומית. הכתיב שלה משמר תכונות של הטיבטית העתיקה ושונה במידה ניכרת מהטיבטית המודרנית המדוברת. גם היום היא משמשת כשפת הליטורגיה של הבודהיזם הטיבטי.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בטיבטית קלאסית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: סינו-טיבטית (טיבטו-בורמית, בודית)
| משמעות | טיבטית קלאסית | בלטית | לדאקית | שרפה | טיבטית קלאסית ליטורגית | סיקימית | טיבטית אמדו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ་ /tɕʰə/ |
| אש | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ་ /ȵe/ |
| שמש | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ་ /ȵəma/ |
| ירח | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ་ /hdawa/ |
| כוכב | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /hkarma/ |
| לילה | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན /tsʰan/ | མཚན /tsʰen/ | ནུབ /nup/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | མཚན་མོ /tsʰamo/ |
| גשם | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ |
| שלג | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁངས /kʰaŋ/ |
| רוח | རླུང /rluŋ/ | རླུང /r̥luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /ɬuŋ/ |
| אדמה | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sʰa/ |
| אבן | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ |
| הר | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ʐi/ | — | རི /rə/ |
| ים | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | — | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ |
| אמא | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མོ /amo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ |
| אבא | ཕ /pʰa/ | ཨ་ཏ /ata/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཕ་ /pʰɑ/ |
| בת | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ་ /wə mo/ |
| אני | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| אתה | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /tɕʰo/ |
| אנחנו | ངེད /ŋed/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ |
| שם | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /ȵaŋ/ |
| אדם | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /ȵə/ |
| ראש | མགོ /mɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /nɡo/ |
| עין | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག་ /hȵɔχ/ |
| אוזן | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་བ /naba/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | རྣ་མཆོག /hnamdʑok/ |
| אף | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ |
| פה | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| שן | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /sʰo/ |
| לשון | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /htɕe/ |
| יד | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ་ /laχkwa/ |
| כף רגל | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ་ /hkaŋwa/ |
| לב | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /hȵaŋ/ |
| עצם | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rəpa/ |
| דם | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /tɕʰak/ |
| קקי | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | — | — | སྐྱག་པ /kjakpa/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | — |
| אהבה | དགའ་བ /dɡaba/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ /ɡa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་ /ɡɑ/ |
| עץ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ |
| כלב | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི་ /tɕʰə/ |
| חתול | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ |
| דג | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| ציפור | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /ɕa/ |
| פרפר | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | — | — | བ་ལིབ /pʰalip/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | — |
| ביצה | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | — | — | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | སྒོང་ང /ɡoŋŋa/ |
| דוב | དོམ /dom/ | — | དྲེན་མོ /drenmo/ | དོམ /tʰom/ | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /tom/ |
| סוס | རྟ /rta/ | རྟ /r̥ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /hta/ |
| בית | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ |
| חלב | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ |
| דבש | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | — | རང་རྩི /raŋ tsi/ | སྦྲང /raŋ/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | — |
| מלח | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ་ /tsʰa/ |
| יין | རྒུན་ཆང /rɡun tɕʰaŋ/ | — | རྒུན་ཆང /rɡuntɕʰaŋ/ | — | རྒུན་ཆང /kỹ tɕaŋ/ | — | — |
| אורז | འབྲས /bras/ | — | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | འབྲས /ndʐe/ |
| ברזל | ལྕགས /ltɕaɡs/ | — | ལྕགས /ltʃaks/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕགས /htɕak/ |
| גלגל | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | — | — | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | — |
| משי | དར /dar/ | — | — | — | དར /tʰaː/ | — | — |
| ספר | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ | ཀི་དེབ /kideb/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | དཔེ་ཆ /χwetɕa/ |
| לאכול | བཟའ /bza/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ་ /sa/ |
| לשתות | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰoŋ/ |
| לישון | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ་ /ɲal/ |
| אחד | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག་ /htɕək/ |
| שתיים | གཉིས /ɡɲis/ | ངིས /ŋis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /hȵi/ |
| שלוש | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /xsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /hsəm/ |
| ארבע | བཞི /bʑi/ | བཞི /bʒi/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /hʑə/ |
| חמש | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /hŋa/ |
| מאה | བརྒྱ /brɡja/ | བརྒྱ་གཅིག /bɡja tɕik/ | བརྒྱ /rɡʲa/ | — | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | བརྒྱ་ཐམ་པ /dʑatʰamba/ |
| שלום | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ |
| תודה | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ |
| טוב | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ་ /joχwa/ |
| חדש | གསར་པ /ɡsarpa/ | གསར་པ /sarpa/ | སོ་མ /soma/ | གསམ་པ /samba/ | གསར་པ /saːpa/ | — | — |
| אדום | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམར་པོ /hmaro/ |
| לבן | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་པོ /karo/ |
| שחור | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /naɡpo/ | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nako/ | — | ནག་པོ /naχkwo/ |
| ירוק | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་ཁུ /dʑaŋkʰə/ |
| כחול | སྔོན་པོ /sngon po/ | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | — | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | སྔོན་པོ /hŋonpo/ |
| קוקייה | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — |
| מחשב | རྩིས་པ /rtsis pa/ | — | — | — | — | — | — |
| תה | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕa/ | — | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ་ /tɕa/ |
| 99 | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ | — | — | — | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ | — | — |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap