دری
Дари
индоевропейская (Иранская, западный, персидский)
Дари (دری, «придворный») — восточный вариант персидского языка, на котором говорят по всему Афганистану как на лингва франка страны и одном из двух официальных языков наряду с пушту; ~15 млн носителей L1 и ещё ~50 % населения Афганистана использует его как L2. Дари сохраняет классические персидские гласные различия ē/ī (مير mēr «деревенский старейшина» против مير mīr) и ō/ū (شور šōr «солёный» против شور šūr «смятение»), которые слились в иранском персидском (fa). Лексика расходится за счёт сохранённых более старых слов (پشک для «кошки», где иранский персидский использует گربه) и заимствований из пушту/тюркских. Взаимопонятен с иранским персидским и таджикским (tg) в высоком регистре, но повседневная речь обнаруживает чёткую региональную идентичность. Пишется персидско-арабским почерком насталик (алфавит идентичен иранскому персидскому, каллиграфические предпочтения различаются). Формальный регистр, в отличие от таджикского варианта советской эпохи на кириллице, сохраняет классическую персидскую литературную традицию.
Где на нём говорят
Носи этот язык
Выбери слова — их напечатают тем же шрифтом, что и на карте.
Сделать футболку: Дари →
Дари — основные слова (87)
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками: индоевропейская (Иранская, западный, персидский)
| Значение | Дари | Хазараги | Классический персидский | Персидский | Таджикский | Еврейско-персидский | Южнолурский |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /aːb/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | âw /ɒːw/ |
| Огонь | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | taš /taʃ/ |
| Солнце | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | xor /xor/ |
| Луна | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /maːh/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | mâng /mɑːŋ/ |
| Звезда | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /sitaːra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ | estâre /esˈtɑːɾe/ |
| Ночь | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | شب /ʃab/ | شب /ʃæb/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ | šow /ʃow/ |
| Дождь | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | باران /baːˈraːn/ | باران /bɒːˈɾɒːn/ | борон /boˈron/ | — | bârun /bɒːrun/ |
| Снег | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /bæɾf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ | barf /barf/ |
| Ветер | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | باد /baːd/ | باد /bɒːd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ | bâd /bɒd/ |
| Земля | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | خاک /xaːk/ | خاک /xɒːk/ | хок /xok/ | — | zamin /zamin/ |
| Камень | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /sæŋɡ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ | sang /saŋɡ/ |
| Гора | کوه /koːh/ | کوه /koh/ | کوه /koːh/ | کوه /kuːh/ | кӯҳ /kɵh/ | — | — |
| Море | بحر /bahr/ | دریا /darjɒ/ | دریا /darˈjaː/ | دریا /dæɾˈjɒː/ | баҳр /bahr/ | — | — |
| Мать | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | dâ /dɑː/ |
| Отец | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pidar/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | bowâ /boˈwɑː/ |
| Дочь | دختر /duxˈtaɾ/ | دختر /duxtar/ | دختر /duxtar/ | دختر /doxˈtæɾ/ | духтар /duxtar/ | דוכתר /doxˈtær/ | — |
| Я | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | من /mæn/ | ман /man/ | מן /man/ | mo /mo/ |
| Ты | تو /to/ | تو /tu/ | تو /toː/ | تو /to/ | ту /tu/ | תו /to/ | to /to/ |
| Мы | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | ما /maː/ | ما /mɒː/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ | ima /iˈma/ |
| Имя | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ | num /num/ |
| Человек | انسان /insɑːn/ | انسان /insɒn/ | کس /kas/ | انسان /ʔenˈsɒːn/ | одам /oˈdam/ | — | — |
| Голова | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sæɾ/ | сар /sar/ | — | — |
| Глаз | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | tiya /tiˈja/ |
| Ухо | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ | guš /ɡuʃ/ |
| Нос | بینی /biːˈniː/ | بینی /bini/ | بینی /biːniː/ | بینی /biːˈniː/ | бинӣ /biˈni/ | — | — |
| Рот | دهان /dahɑːn/ | دان /dɒn/ | دهان /dahaːn/ | دهان /dæˈhɒːn/ | даҳон /daˈhon/ | — | — |
| Зуб | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | دندان /dandaːn/ | دندان /dændɒːn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ | dendun /dendun/ |
| Язык | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | زبان /zabaːn/ | زبان /zæbɒːn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ | zown /zown/ |
| Рука | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | das /das/ |
| Ступня | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | پای /paːj/ | پا /pɒː/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ | pâ /pɑː/ |
| Сердце | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | דל /del/ | del /del/ |
| Кость | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | استخوان /ostoˈxɒːn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ | has /has/ |
| Кровь | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ | xun /xun/ |
| Кака | گه /ɡuːh/ | — | گه /ɡuh/ | گه /ɡoh/ | гӯҳ /ɡɵh/ | — | — |
| Любовь | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ |
| Дерево | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | derext /deˈɾaxt/ |
| Собака | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | seg /seɡ/ |
| Кошка | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡurba/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ |
| Рыба | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɒːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ | mohi /mohi/ |
| Птица | پرنده /parinda/ | پرنده /paɾanda/ | مرغ /murɣ/ | پرنده /pæɾænde/ | паранда /paranda/ | — | — |
| Бабочка | پروانه /parwɑːna/ | — | پروانه /parwaːna/ | پروانه /pæɾvɒːne/ | шапалак /ʃapalak/ | — | — |
| Яйцо | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | خیگینه /xajɡina/ | خایه /xaːja/ | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | тухм /tuxm/ | — | — |
| Медведь | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xeɾs/ | хирс /xirs/ | — | — |
| Лошадь | اسپ /asp/ | آس /ɒs/ | اسپ /asp/ | اسب /æsb/ | асп /asp/ | — | — |
| Дом | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | xune /xuˈne/ |
| Молоко | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːɾ/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ | šir /ʃir/ |
| Мёд | عسل /asal/ | عسل /asal/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | عسل /æsæl/ | асал /aˈsal/ | — | — |
| Соль | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /næˈmæk/ | намак /naˈmak/ | נמך /næmæk/ | — |
| Вино | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | می /maj/ | شراب /ʃæˈɾɒːb/ | шароб /ʃarob/ | — | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ |
| Рис | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | برنج /beˈrendʒ/ | биринҷ /biˈrindʒ/ | — | — |
| Шоколад | چاکلیت /tʃɑːkleːt/ | — | — | شکلات /ʃokoˈlɒːt/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | — |
| Железо | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | آهن /aːhan/ | آهن /ʔɒːhæn/ | оҳан /ohan/ | — | — |
| Колесо | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃærx/ | чарх /tʃarx/ | — | — |
| Шёлк | ابریشم /abreːʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /æbriːˈʃæm/ | абрешим /abreˈʃim/ | — | — |
| Книга | کتاب /kiˈtɑːb/ | کتاب /kitɒb/ | کتاب /kiˈtaːb/ | کتاب /keˈtɒːb/ | китоб /kiˈtob/ | — | — |
| Есть | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| Пить | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| Спать | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | خفتن /xuftan/ | خوابیدن /xɒːbiːˈdæn/ | хобидан /xobiˈdan/ | — | xawsidan /xawsiˈdan/ |
| Один | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | יך /jek/ | yak /jak/ |
| Два | دو /du/ | دو /du/ | دو /doː/ | دو /do/ | ду /du/ | דו /do/ | do /do/ |
| Три | سه /se/ | سه /se/ | سه /sih/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ | se /se/ |
| Четыре | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | چهار /tʃahaːr/ | چهار /tʃæˈhɒːɾ/ | чор /tʃor/ | — | char /tʃɒr/ |
| Пять | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — | panj /pandʒ/ |
| Сто | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sæd/ | сад /sad/ | — | sad /sad/ |
| Привет | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | درود /duruːd/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | salâm /saˈlɑːm/ |
| Спасибо | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sipaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ | mamnun /mamˈnun/ |
| Хороший | خوب /xob/ | خو /xoː/ | نیک /neːk/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | xow /xow/ |
| Новый | نو /naw/ | نو /naw/ | نو /naw/ | جدید /dʒædiːd/ | нав /nav/ | — | — |
| Красный | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | سرخ /surx/ | قرمز /ɢeɾˈmez/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ | sorx /soɾx/ |
| Белый | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | سپید /sɛpiːd/ | سفید /sefiːd/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ | sefid /seˈfid/ |
| Чёрный | سیاه /sijɑːh/ | سیاه /sijɒ/ | سیاه /sijaːh/ | سیاه /siˈjɒːh/ | сиёҳ /sijoh/ | — | — |
| Зелёный | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sæbz/ | сабз /sabz/ | — | — |
| Синий | آبی /ɑːbi/ | — | کبود /kabuːd/ | آبی /ʔɒːˈbi/ | обӣ /obi/ | — | — |
| Кукушка | کوکو /kuːˈkuː/ | — | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — |
| Компьютер | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | — | کامپیوتر /kɒːmpijuːteɾ/ | компютер /kompjuter/ | — | — |
| Wi-Fi | وای‌فای /wɑːjfɑːj/ | — | — | وای‌فای /vɒːjfɒːj/ | вай-фай /vajfaj/ | — | — |
| Суши | سوشی /suːʃi/ | — | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | سوشی /suːʃiː/ | суши /suʃi/ | — | — |
| Чай | چای /tʃɑːj/ | — | — | چای /tʃɒːj/ | чой /tʃoj/ | — | — |
| Кофе | قهوه /qahˈwa/ | — | قهوه /qahˈwa/ | قهوه /ɢæhˈve/ | қаҳва /qahˈva/ | — | — |
| Сахар | بوره /boːˈɾa/ | — | شکر /ʃakar/ | شکر /ʃeˈkæɾ/ | шакар /ʃaˈkar/ | — | — |
| Апельсин | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | نارنج /naːrandʒ/ | پرتقال /poɾteɣɒːl/ | афлесун /afleˈsun/ | — | — |
| 99 | نود و نه /nawad u no/ | نود و نه /nawad u no/ | — | نود و نه /næˈvæd o noh/ | наваду нӯҳ /navadu nɵh/ | — | — |
| Дофамин | دوپامین /dopɑːˈmiːn/ | — | — | دوپامین /dopɒːˈmiːn/ | дофамин /dofaˈmin/ | — | — |
| Собака (@) | ات /at/ | — | — | ات /ʔæt/ | ат /at/ | — | — |
Страница 1/11
Открыть интерактивную карту: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.
Автор Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Главная LangMap