Situ
Situ-rGyalrong-Sprache
Sinotibetisch (Gyalrong-Sprachen)
Situ, auch Ost-Rgyalrong genannt, ist eine sinotibetische Sprache der rgyalrongischen Gruppe, die im Nordwesten der chinesischen Provinz Sichuan gesprochen wird. Ihr Verbreitungsgebiet konzentriert sich auf den Kreis Barkam (Ma'erkang) und angrenzende Teile der Kreise Jinchuan und Li; häufig genannte Schätzungen gehen von 35.000–40.000 Sprechern aus. Situ umfasst mehrere Lokalvarietäten, darunter Cogtse und Brag-bar, und wird in der dialektologischen Forschung von den verwandten Sprachen Japhug, Tshobdun und Zbu unterschieden. Wie andere Rgyalrong-Sprachen ist Situ polysynthetisch und besitzt eine reiche Verbmorphologie mit Personenkongruenz, Inversmarkierung, Stammalternationen sowie Richtungs- und Begleitbewegungspräfixen.
Wo die Sprache gesprochen wird
Situ-rGyalrong-Sprache: 87 Kernwörter
Quellen
- Nagano Yasuhiko & Marielle Prins 2013, rGyalrongic Languages Database (Maerkang Soman), via lexibank/naganorgyalrongic; Sun Hongkai et al. 1991 (Maerkang rGyalrong) via lexibank/suntb
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Sinotibetisch (Gyalrong-Sprachen)
| Bedeutung | Situ-rGyalrong-Sprache | Klassisches Tibetisch | Amdo-Tibetisch | Liturgisches Klassisches Tibetisch | Sikkimesisch | Sherpa | Ladakhi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | tə-tɕi /tətɕi/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ་ /tɕʰə/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Feuer | tə-mtɕək /təmtɕək/ | མེ /me/ | མེ་ /ȵe/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sonne | kə-jam /kəjam/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ་ /ȵəma/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mond | tsə la /tsəla/ | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ་ /hdawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ |
| Stern | tsəu ri /tsəuri/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /hkarma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| Nacht | tə-mor /təmor/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན་མོ /tsʰamo/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | ནུབ /nup/ | མཚན /tsʰen/ |
| Regen | tə-mu /təmu/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ |
| Schnee | ta-jpa /tajpa/ | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁངས /kʰaŋ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ |
| Wind | kʰa li /kʰali/ | རླུང /rluŋ/ | རླུང /ɬuŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ |
| Erde | sɐ ʒə /sɐʒə/ | ས /sa/ | ས /sʰa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Stein | ndʑə lək /ndʑələk/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ |
| Berg | ro ŋɡo /roŋɡo/ | རི /ri/ | རི /rə/ | རི /ʐi/ | — | རི /ri/ | རི /ri/ |
| Meer | rɟjɐ mtsho /rɟjɐmtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ |
| Mutter | tə-mo /təmo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Vater | tɐ-pɐ /tɐpɐ/ | ཕ /pʰa/ | ཕ་ /pʰɑ/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་བ /aba/ |
| Tochter | tə-mi /təmi/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ་ /wə mo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ |
| Ich | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Du | no /no/ | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱོད /tɕʰo/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ |
| Wir | ŋəɲe /ŋəɲe/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ |
| Name | tə-rmɐ /tərmɐ/ | མིང /miŋ/ | མིང /ȵaŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Mensch | tə-rmi /tərmi/ | མི /mi/ | མི /ȵə/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| Kopf | tako /tako/ | མགོ /mɡo/ | མགོ /nɡo/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ɡo/ |
| Auge | tə-mɲak /təmɲak/ | མིག /mik/ | མིག་ /hȵɔχ/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Ohr | tə-rna /tərna/ | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་མཆོག /hnamdʑok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ |
| Nase | tə-ʃna /təʃna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ | སྣ /sna/ |
| Mund | tə-kʰa /təkʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Zahn | tə-swa /təswa/ | སོ /so/ | སོ /sʰo/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ |
| Zunge | tə-ɕme /təɕme/ | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /htɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /ltʃe/ |
| Hand | ta-jɐk /tajɐk/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ་ /laχkwa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Fuß | ta-mɛ /tamɛ/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་པ་ /hkaŋwa/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /skaŋpa/ |
| Herz | tə-ɕne /təɕne/ | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /hȵaŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Knochen | ʃa-rə /ɕarə̂/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rəpa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ |
| Blut | ta-ɕi /taɕi/ | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /tɕʰak/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /kʰraq/ |
| Kacke | tə-pʰʃɛ /təpʰʃɛ/ | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | — | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | — |
| Liebe | nə-ŋɯ /nəŋɯ/ | དགའ་བ /dɡaba/ | དགའ་ /ɡɑ/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ |
| Baum | ʃək phu /ʃəkpʰu/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| Hund | kʰə na /kʰəna/ | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི་ /tɕʰə/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Katze | to ru /toru/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ |
| Fisch | tʃə wjo /tʃəwjo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Vogel | kə-wjam /kəwjam/ | བྱ /bja/ | བྱ /ɕa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ |
| Schmetterling | kʰai pa lolo /kʰai pa lolo/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | བ་ལིབ /pʰalip/ | — |
| Ei | pka tʃu ŋɡam /pkatʃuŋɡam/ | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | སྒོང་ང /ɡoŋŋa/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | — |
| Bär | tə-wam /təwam/ | དོམ /dom/ | དོམ /tom/ | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /tʰom/ | དྲེན་མོ /drenmo/ |
| Pferd | mbro /mbro/ | རྟ /rta/ | རྟ /hta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ |
| Haus | tə-tʃəm /tətʃəm/ | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Milch | tə lo /təlo/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ |
| Honig | mba mbu ndʑo ndzɐ /mbambundʑondzɐ/ | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | — | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | སྦྲང /raŋ/ | རང་རྩི /raŋ tsi/ |
| Salz | tsʰɐ /tsʰɐ/ | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ་ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Reis | kʰʂi /kʰʂi/ | འབྲས /bras/ | འབྲས /ndʐe/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | — |
| Eisen | ʃam /ʃam/ | ལྕགས /ltɕaɡs/ | ལྕགས /htɕak/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /ltʃaks/ |
| Rad | kʰor lo /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | — | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | — |
| Seide | kho ʃtʃən /kʰoʃtʃən/ | དར /dar/ | — | དར /tʰaː/ | — | — | — |
| Buch | tə tha /tətʰa/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | དཔེ་ཆ /χwetɕa/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | ཀི་དེབ /kideb/ |
| Essen | ka-za /kaza/ | བཟའ /bza/ | ཟ་ /sa/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Trinken | ka-mot /kamot/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰoŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Schlafen | ka-rma /karma/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ་ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ |
| Eins | kə-tek /kətek/ | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག་ /htɕək/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Zwei | kə-nəs /kənəs/ | གཉིས /ɡɲis/ | གཉིས /hȵi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ |
| Drei | kə-sam /kəsam/ | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /hsəm/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ |
| Vier | kə-wdi /kəwdi/ | བཞི /bʑi/ | བཞི /hʑə/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʒi/ |
| Fünf | kəmŋo /kəmŋo/ | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /hŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Hundert | pərjɐ /pərjɐ/ | བརྒྱ /brɡja/ | བརྒྱ་ཐམ་པ /dʑatʰamba/ | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | — | བརྒྱ /rɡʲa/ |
| Hallo | ŋ̩ /ŋ̩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| Danke | ʒo /ʒɔ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| Gut | kə-sna /kəsna/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ་ /joχwa/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Neu | kə-ʃək /kəʃək/ | གསར་པ /ɡsarpa/ | — | གསར་པ /saːpa/ | — | གསམ་པ /samba/ | སོ་མ /soma/ |
| Rot | kəwurnɛ /kəwurnɛ/ | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /hmaro/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /marpo/ |
| Weiß | kəpram /kəpram/ | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /karo/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ |
| Schwarz | kə-nɐk /kənɐk/ | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /naχkwo/ | ནག་པོ /nako/ | — | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nakpo/ |
| Grün | ldʒaŋ kə /ldʒaŋkə/ | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | ལྗང་ཁུ /dʑaŋkʰə/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| Blau | sŋon mbo /sŋonmbo/ | སྔོན་པོ /sngon po/ | སྔོན་པོ /hŋonpo/ | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| Tee | tʂʰa /tʂʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ་ /tɕa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /dʑa/ | — |
| Zucker | ʃa ka ra /ʃakara/ | — | — | ཀ་ར /kara/ | ཅི་ནི /tɕini/ | — | — |
Seite 1/10
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite