ཤར་པའི་སྐད་ཡིག
Sherpa
Sinotibetisch
Sherpa (Eigenbezeichnung Sharpa oder Sharwa, „Ostbewohner“) ist eine tibetische Sprache der sino-tibetischen Sprachfamilie, die von etwa 200.000 Menschen gesprochen wird, vor allem in der Khumbu-Region am Mount Everest im Distrikt Solukhumbu in Nepal, mit bedeutenden Gemeinschaften in Sikkim/Darjeeling in Indien sowie einer weltweiten Diaspora. Die Sherpa sind international berühmt als hochkarätige Bergsteiger und Höhenträger, die seit der Erstbesteigung durch Hillary und Tenzing Norgay 1953 nahezu jede erfolgreiche Everest-Besteigung begleitet haben — Tenzing Norgay selbst war Sherpa. Die Sherpa wanderten zwischen dem 15. und 19. Jahrhundert in mehreren Wellen aus dem östlichen Tibet (Region Kham) in das Khumbu ein, behielten ihre tibetisch-buddhistische Religion und ihre tibetische Sprache bei und entwickelten zugleich eigene Sherpa-Kulturtraditionen. Sprachlich ist Sherpa eng mit dem Standardtibetischen verwandt, weist jedoch osttibetische (Khams-)Einflüsse und khumbu-spezifische Neuerungen auf. Modernes Sherpa ist zunehmend zweisprachig mit Nepalesisch und Englisch, besonders im Kontext der Tourismuswirtschaft.
Wo die Sprache gesprochen wird
Sherpa: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Sinotibetisch
| Bedeutung | Sherpa | Ladakhi | Balti | Sikkimesisch | Klassisches Tibetisch | Liturgisches Klassisches Tibetisch | Dzongkha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Feuer | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /mi/ |
| Sonne | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ |
| Mond | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བ /dau/ |
| Stern | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐརམ /kaːm/ |
| Nacht | ནུབ /nup/ | མཚན /tsʰen/ | མཚན /tsʰan/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ནུབ་མོ /numu/ |
| Regen | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆརཔ /tɕʰaːp/ |
| Schnee | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁཝ /kʰau/ |
| Wind | རླུང /luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ | རླུང /r̥luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /rluŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ |
| Erde | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Stein | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ |
| Berg | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | — | རི /ri/ | རི /ʐi/ | རི /ri/ |
| Meer | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ | — | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ |
| Mutter | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མོ /amo/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Vater | ཨ་པ /apa/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་ཏ /ata/ | ཨ་པོ /apo/ | ཕ /pʰa/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པ /apa/ |
| Tochter | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམོ /bum/ |
| Ich | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Du | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Wir | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ངེད /ŋed/ | ངེད /ŋed/ | ང་བཅས /ŋatɕe/ |
| Name | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /meŋ/ |
| Mensch | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| Kopf | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /mɡo/ | མགོ /ko/ | མགུ་ཏོ /ɡuto/ |
| Auge | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ | མིག་ཏོ /mito/ |
| Ohr | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | རྣ་བ /naba/ | — | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་བ /nawa/ | རྣམ་ཅོག /namtɕo/ |
| Nase | སྣ /na/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | ལྷ་པ /ɬapa/ |
| Mund | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Zahn | ས /sa/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| Zunge | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ |
| Hand | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལགཔ /lap/ |
| Fuß | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /káːm/ |
| Herz | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | ཧིང /hiŋ/ |
| Knochen | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུ་ཏོག /ruːto/ |
| Blut | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྲག /ʈʰaː/ |
| Kacke | སྐྱག་པ /kjakpa/ | — | — | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་པ /tɕaːp/ |
| Liebe | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /dɡaba/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ་བ /ɡawa/ |
| Baum | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Hund | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི /cʰi/ | རོ་ཁྱི /rotɕʰi/ |
| Katze | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལི /ptɕili/ |
| Fisch | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Vogel | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /ptɕa/ |
| Schmetterling | བ་ལིབ /pʰalip/ | — | — | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | ཕྱེམ་ལ /tɕʰemla/ |
| Ei | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | — | — | — | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | སྒོང་རྡོག /ɡoŋdo/ |
| Bär | དོམ /tʰom/ | དྲེན་མོ /drenmo/ | — | — | དོམ /dom/ | དོམ /tʰom/ | དོམ /doːm/ |
| Pferd | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /r̥ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ |
| Haus | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ |
| Milch | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /ʔoːm/ |
| Honig | སྦྲང /raŋ/ | རང་རྩི /raŋ tsi/ | — | — | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | སྦྱང /bdʑaŋ/ |
| Salz | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Reis | འབྲའ /ɖʐaː/ | — | — | — | འབྲས /bras/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | ཆུམ /tɕʰum/ |
| Eisen | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /ltʃaks/ | — | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕགས /ltɕaɡs/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaːk/ |
| Rad | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | — | — | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰoːlo/ |
| Buch | ཀི་ཏབ /kitap/ | ཀི་དེབ /kideb/ | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ | དེབ /dep/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | ཀི་ལྟབ /kitap/ |
| Essen | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /sa/ | བཟའ /bza/ | བཟའ /sa/ | ཟ /za/ |
| Trinken | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Schlafen | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ |
| Eins | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕi/ |
| Zwei | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ | ངིས /ŋis/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɡɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Drei | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /xsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /súm/ |
| Vier | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /bʒi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /bʑi/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ |
| Fünf | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Hallo | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ |
| Danke | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kaʈʰitɕʰe/ |
| Gut | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ |
| Neu | གསམ་པ /samba/ | སོ་མ /soma/ | གསར་པ /sarpa/ | — | གསར་པ /ɡsarpa/ | གསར་པ /saːpa/ | གསརཔ /saːp/ |
| Rot | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /maː po/ | དམརཔོ /maːp/ |
| Weiß | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀརཔོ /kaːp/ |
| Schwarz | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པོ /naɡpo/ | — | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /nako/ | གནགཔོ /nap/ |
| Grün | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | — | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ཧོནམ /høm/ |
| Tee | ཇ /dʑa/ | — | ཇ /tɕa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /tɕa/ |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite