བལ་ཏི་སྐད
Balti
familia sino-tibetana (rama tibetano-birmana, bódico, tibético, occidental — subgrupo ladakhi-balti)
El balti es una lengua tibética occidental de Gilgit-Baltistán, Pakistán, y de Kargil Ladakh, India. Los baltis son predominantemente musulmanes chiíes y forman una de las mayores comunidades de habla tibética fuera del Tíbet étnico, siendo el histórico reino balti (Skardu) un nodo clave en las rutas comerciales de la Ruta de la Seda / del Karakórum. El balti conserva el sistema vocálico tibético clásico y muchos rasgos arcaicos perdidos en el tibetano central (bo). Hoy en día la escritura tibetana se utiliza con fines litúrgicos y culturales, pero el balti en escritura perso-árabe es el estándar para la escritura cotidiana y la educación en Pakistán. Lingüísticamente, el balti es una de las variedades tibéticas arcaicas occidentales, conservando grupos consonánticos iniciales ʔo, ʁc, etc. que se simplificaron en el tibetano de Lhasa.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en balti
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: familia sino-tibetana (rama tibetano-birmana, bódico, tibético, occidental — subgrupo ladakhi-balti)
| Significado | Balti | Ladakhi | Tibetano clásico | Sherpa | Tibetano clásico litúrgico | Sikkimés | Dzongkha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Fuego | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /mi/ |
| Sol | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉིམ /ɲim/ |
| Luna | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /dau/ |
| Estrella | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐརམ /kaːm/ |
| Noche | མཚན /tsʰan/ | མཚན /tsʰen/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | ནུབ /nup/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | ནུབ་མོ /numu/ |
| Lluvia | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆརཔ /tɕʰaːp/ |
| Nieve | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁཝ /kʰau/ |
| Viento | རླུང /r̥luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ | རླུང /rluŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ |
| Tierra | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Piedra | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ |
| Montaña | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ʐi/ | — | རི /ri/ |
| Madre | ཨ་མོ /amo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ |
| Padre | ཨ་ཏ /ata/ | ཨ་བ /aba/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཨ་པ /apa/ |
| Hija | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུམོ /bum/ |
| Yo | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Tú | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Nosotros | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | ངེད /ŋed/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ང་བཅས /ŋatɕe/ |
| Nombre | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /meŋ/ |
| Persona | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| Cabeza | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /mɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགུ་ཏོ /ɡuto/ |
| Ojo | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག་ཏོ /mito/ |
| Oreja | རྣ་བ /naba/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | རྣ་བ /rnaba/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | རྣམ་ཅོག /namtɕo/ |
| Nariz | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | ལྷ་པ /ɬapa/ |
| Boca | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Diente | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| Lengua | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ |
| Mano | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལགཔ /lap/ |
| Pie | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐངམ /káːm/ |
| Corazón | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | ཧིང /hiŋ/ |
| Hueso | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུ་ཏོག /ruːto/ |
| Sangre | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʰaː/ |
| Amor | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /dɡaba/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ |
| Árbol | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Perro | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | རོ་ཁྱི /rotɕʰi/ |
| Gato | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལི /ptɕili/ |
| Pez | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Pájaro | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /ptɕa/ |
| Caballo | རྟ /r̥ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /rta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ |
| Casa | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰjim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ |
| Leche | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | ཨོམ /ʔoːm/ |
| Sal | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Libro | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ | ཀི་དེབ /kideb/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | ཀི་ལྟབ /kitap/ |
| Comer | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /bza/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ /za/ |
| Beber | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Dormir | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ |
| Uno | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /ɡtɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག /tɕi/ |
| Dos | ངིས /ŋis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɡɲis/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Tres | གསུམ /xsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /súm/ |
| Cuatro | བཞི /bʒi/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /bʑi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ |
| Cinco | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Cien | བརྒྱ་གཅིག /bɡja tɕik/ | བརྒྱ /rɡʲa/ | བརྒྱ /brɡja/ | — | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | བརྒྱ /dʑa/ |
| Hola | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ |
| Gracias | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kaʈʰitɕʰe/ |
| Bueno | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ |
| Nuevo | གསར་པ /sarpa/ | སོ་མ /soma/ | གསར་པ /ɡsarpa/ | གསམ་པ /samba/ | གསར་པ /saːpa/ | — | གསརཔ /saːp/ |
| Rojo | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /dmar po/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམརཔོ /maːp/ |
| Blanco | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀརཔོ /kaːp/ |
| Negro | ནག་པོ /naɡpo/ | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nako/ | — | གནགཔོ /nap/ |
| Té | ཇ /tɕa/ | — | ཇ /dʑa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕa/ |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap