Yokot'an
צ'ונטל טבסקו
מאיה
צ'ונטל טבסקו (יוקוטְאן, נקראת גם יוקוטְאן, ולעיתים מאיה צ'ונטל) היא שפה מאיה צ'ולאנית של חוף המפרץ המקסיקני במדינת טבסקו. בני מאיה צ'ונטל הם צאצאים ישירים של בני המאיה של השפלה, אשר שלטו במעגל הסחר פוטון בתקופות הקלאסית והפוסט-קלאסית, וקישרו את יוקטן עם חוף המפרץ ועם רמות מקסיקו. היוקוטְאן המודרנית היא הקרובה החיה ביותר לצ'ול (ctu), ושתיהן חולקות את מוצא הענף הצ'ולאני שהוליד את כתובות הגליפים של המאיה הקלאסית. למרות לחץ עז מצד הספרדית, הקהילות בנקחוקה ובסנטלה משמרות את השפה לצד מנהגים מסורתיים, ובהם גידול קקאו טקסי.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בצ'ונטל טבסקו
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: מאיה
| משמעות | צ'ונטל טבסקו | צ'ול | צלטל | מאיה קלאסית | איצא | טוחולבל | מאיה יוקטקית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| אש | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼajk /kʼahk/ | kʼajkʼ /kʼahkʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ |
| שמש | kʼin /kʼin/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | kʼajkʼal /kʼahkʼal/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | kʼiin /kʼiːn/ |
| ירח | ä /æ/ | uw /uw/ | u /u/ | uh /uh/ | uj /uh/ | ixaw /iʃaw/ | uj /uh/ |
| כוכב | ekʼ /ʔekʼ/ | ekʼ /ʔekʼ/ | ekʼ /ekʼ/ | ekʼ /eːkʼ/ | ekʼ /ekʼ/ | kʼanal /kʼanal/ | eekʼ /eːkʼ/ |
| לילה | akʼäb /akʼɨb/ | akʼälel /akʼɨlel/ | ajkʼabal /ahkʼaɓal/ | akʼabʼ /akʼaɓ/ | akʼabʼ /akʼaɓ/ | aʼkwal /aʔkʷal/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ |
| שלג | nieve /ˈnjebe/ | — | — | — | — | sakal kʼinal /sakal kʼinal/ | nieve /njebe/ |
| אדמה | lum /lum/ | lum /lum/ | lum /lum/ | kab /kab/ | luʼum /luʔum/ | luʼum /luʔum/ | luʼum /luʔum/ |
| אבן | jiʼtun /hiʔtun/ | xajlel /ʃahlel/ | ton /ton/ | tuun /tuːn/ | tunich /tunitʃ/ | ton /ton/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ |
| הר | tzʼik /tsʼik/ | wits /wits/ | wits /wits/ | witz /wits/ | — | wits /wits/ | wiits /wiːts/ |
| ים | nab /nab/ | ñajb /ɲahɓ/ | mar /mar/ | kʼahkʼ nab /kʼahkʼ nab/ | — | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ |
| אמא | naʼ /naʔ/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | meʼ /meʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ |
| אבא | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | yuum /juːm/ | tat /tat/ | tat /tat/ | taata /taːta/ |
| בת | jixik chʼok /hiʃik tʃʼok/ | ixikʼal /iʃikʼal/ | antsil nichʼan /antsil nitʃʼan/ | — | — | ʼixukil /ʔiʃukil/ | x aal /ʃaːl/ |
| אני | noʼon /noʔon/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | joʼon /hoʔon/ | hiin /hiːn/ | ten /ten/ | keʼn /keʔn/ | teen /teːn/ |
| אתה | neʼet /neʔet/ | jatyet /hatʲet/ | jaʼat /haʔat/ | hat /hat/ | tech /tetʃ/ | weʼn /weʔn/ | teech /teːtʃ/ |
| אנחנו | noʼonla /noʔonla/ | joñonla / joñon lojon /hoɲonla / hoɲon lohon/ | joʼotik / joʼotikon /hoʔotik / hoʔotikon/ | — /—/ | toʼon /toʔon/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ | toʼon /toʔon/ |
| שם | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biil /ɓiːl/ | kʼabaʼ /kʼaˈɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ |
| אדם | winik /winik/ | kixtyañu /kiʃtʲaɲu/ | ants winik /ants winik/ | winik /winik/ | — | winkil /winkil/ | máak /maːk/ |
| ראש | pam /pam/ | jol /hol/ | jol /hol/ | jol /hol/ | — | ʼolom /ʔolom/ | pool /poːl/ |
| עין | wich /witʃ/ | wut /wut/ | sit /sit/ | ut /ut/ | ich /itʃ/ | satej /sateh/ | ich /itʃ/ |
| אוזן | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ | xikin /ʃikin/ | chikin /tʃikin/ | xikin /ʃikin/ |
| אף | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ |
| פה | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ |
| שן | ej /eh/ | ej /eh/ | ehal /ehal/ | eh /eh/ | koh /koh/ | ex /eʃ/ | koh /koh/ |
| לשון | akʼ /akʼ/ | äkʼ /ɨkʼ/ | akʼ /akʼ/ | akʼ /akʼ/ | akʼ /akʼ/ | akʼ /akʼ/ | aakʼ /aːkʼ/ |
| יד | kʼäb /kʼɨb/ | kʼäb /kʼɨɓ/ | kʼab /kʼab/ | kʼab /kʼab/ | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| כף רגל | ok /ok/ | ok /ok/ | ok /ok/ | ook /oːk/ | — | ok /ok/ | ook /oːk/ |
| לב | pixan /piʃan/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | oʼtan /oʔtan/ | pixan /piʃan/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | altzil /altsil/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ |
| עצם | bak /ɓak/ | bäk /ɓɨk/ | bak /ɓak/ | baak /ɓaːk/ | bʼak /ɓak/ | bakel /ɓakel/ | bʼaak /ɓaːk/ |
| דם | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | chikʼel /tʃikʼel/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ |
| קקי | taʼ /taʔ/ | taʼ /taʔ/ | tsaʼ /tsaʔ/ | — | — | kʼoy /kʼoj/ | taʼ /taʔ/ |
| אהבה | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | kʼanbey /kʼanbej/ | yaah /jaːh/ | yakunti /jakunti/ | skʼana /skʼana/ | yaakuntej /jaːkunteh/ |
| עץ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| כלב | wichuʼ /witʃuʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | peekʼ /peːkʼ/ |
| חתול | ajmis /ahmis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | miis /miːs/ |
| דג | buchʼ /butʃʼ/ | chäy /tʃɨj/ | chay /tʃaj/ | kay /kaj/ | käy /kɨj/ | chay /tʃaj/ | kay /kaj/ |
| ציפור | mut /mut/ | mut /mut/ | mut /mut/ | mut /mut/ | chʼiichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | yal chan /jal tʃan/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ |
| פרפר | ajpempem /ahpempem/ | pejpem /pehpem/ | pejpen /pehpen/ | — | — | pejpen /pehpen/ | péepen /peːpen/ |
| ביצה | säktokʼ /sɨktokʼ/ | tumut /tumut/ | tomut /tomut/ | — | jeʼ /heʔ/ | nolobʼ /noloɓ/ | jeʼ /heʔ/ |
| דוב | oso /ˈoso/ | oso /oso/ | oso /oso/ | — | — | oso /oso/ | oso /oso/ |
| סוס | tzimim /tsimim/ | kawayuʼ /kawajuʔ/ | kawu /kawu/ | — | — | kawu /kawu/ | tsíimin /tsiːmin/ |
| בית | otot /otot/ | otyot /otjot/ | na /na/ | otoch /otoːtʃ/ | nah /nah/ | naj /nah/ | naj /nah/ |
| חלב | leche /letʃe/ | chuʼ /tʃuʔ/ | lech /letʃ/ | — | — | lech /letʃ/ | leche /letʃe/ |
| דבש | chab /tʃaɓ/ | chab /tʃaɓ/ | chab /tʃab/ | — | — | chab /tʃaɓ/ | kaab /kaːb/ |
| מלח | atzʼam /atsʼam/ | atsʼam /atsʼam/ | atsʼam /atsʼam/ | — | tab /tab/ | atsʼam /atsʼam/ | taʼab /taʔaɓ/ |
| יין | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /bino/ | — | — | yaalel tzʼusub /jaːlel tsʼusub/ | vino /bino/ |
| אורז | arroz /aros/ | arus /aɾus/ | — | — | — | ʼaros /ʔaros/ | arroz /aros/ |
| ברזל | palib /palib/ | — | takʼin /takʼin/ | — | — | takʼin /takʼin/ | máaskab /maːskab/ |
| גלגל | rueda /rweda/ | — | — | — | — | rweda /rweda/ | rueda /rweda/ |
| משי | seda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | — | — | seda /seda/ | seda /seda/ |
| ספר | jun /hun/ | juñ /huɲ/ | jun /hun/ | huun /huːn/ | Juʼumilxok /huʔumilʃok/ | juʼun /huʔun/ | juʼun /huʔun/ |
| לאכול | weʼ /weʔ/ | kʼux /kʼuʃ/ | weʼel /weʔel/ | weʼ /weʔ/ | jant /hant/ | waʼel /waʔel/ | jaant /haːnt/ |
| לשתות | ukʼe /ukʼe/ | uchʼ /utʃʼ/ | uchʼel /utʃʼel/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ |
| לישון | wäye /wɨje/ | wäyel /wɨjel/ | way /waj/ | way /waj/ | wenel /wenel/ | wayel /wajel/ | wenel /wenel/ |
| אחד | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| שתיים | chaʼ /tʃaʔ/ | chaʼ /tʃaʔ/ | cheb /tʃeb/ | chaʼ /tʃaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | chabʼ /tʃaɓ/ | kaʼ /kaʔ/ |
| שלוש | ux /uʃ/ | uxpʼejl /uʃpʼehl/ | oxeb /oʃeb/ | ox /oʃ/ | ox /oʃ/ | oxe /oʃe/ | óox /ʔoːʃ/ |
| ארבע | chan /tʃan/ | chämpʼejl /tʃɨmpʼehl/ | chaneb /tʃaneb/ | kan /kan/ | kan /kan/ | chane /tʃane/ | kan /kan/ |
| חמש | joʼ /hoʔ/ | joʼ /hoʔ/ | joʼeb /hoʔeɓ/ | hoʼ /hoʔ/ | — | joʼe /hoʔe/ | joʼ /hoʔ/ |
| מאה | cien /sjen/ | joʼkʼal /hoʔkʼal/ | joʼ winik /hoʔ winik/ | — | — | joʼ winkeʼ /hoʔ winkeʔ/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ |
| שלום | bin a bel /bin a bel/ | kabʼ /kaɓ/ | banti winik /banti winik/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ |
| תודה | dios boʼtik /dios boʔtik/ | wokolix awälä /wokoliʃ awɨlɨ/ | wokol awal /wokol awal/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios bʼotik /dios botik/ | yuj /juh/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ |
| טוב | tsʼak /tsʼak/ | utsʼat /utsʼat/ | lek /lek/ | utz /uts/ | malobʼ /malob/ | lek /lek/ | maʼalob /maʔalob/ |
| חדש | tzijib /tsihib/ | tsijib /tsihiɓ/ | achʼ /atʃʼ/ | achʼ /atʃʼ/ | — | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ | túumben /tuːmben/ |
| אדום | chäk /tʃɨk/ | chächäk /tʃɨtʃɨk/ | tsajal /tsahal/ | chak /tʃak/ | chäk /tʃɨk/ | chak /tʃak/ | chak /tʃak/ |
| לבן | säk /sæk/ | säsäk /sɨsɨk/ | sak /sak/ | sak /sak/ | säk /sək/ | sak /sak/ | sak /sak/ |
| שחור | ikʼ /ikʼ/ | iʼikʼ /iʔikʼ/ | ijkʼal /ihkʼal/ | ikʼ /ikʼ/ | — | kʼikʼ /kʼikʼ/ | box /boʃ/ |
| ירוק | yäx /jɨʃ/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | yax /jaʃ/ | yax /jaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| כחול | yäx /jɨʃ/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | yax /jaʃ/ | yax /jaʃ/ | — | yaʼax /jaʔaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| תפוז | aranxax /aranʃaʃ/ | alaxax /alaʃaʃ/ | alaxax /alaʃaʃ/ | — | — | naranja /naranha/ | pakʼáal /pakʼaːl/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap