Лезги чӏал
לזגינית
קווקזית צפון-מזרחית (לזגית)
לזגית (лезги чӀал lezgi čʼal) היא הגדולה בשפות הקווקזיות הצפון-מזרחיות בענף הלזגי, עם כ-800 אלף דוברים בדרום דגסטן (רוסיה) ובצפון אזרבייג׳ן. זו אחת השפות הספרותיות המרכזיות של דגסטן, עם מסורת ספרותית בכתב קירילי מאז 1928 (אחרי שלבים קצרים של לטינית וערבית). יש בה צרורות עיצורים עשירים, ארבע סדרות (אטומה, קולית, אג׳קטיבית ומתוחה), ולפי ניתוחים אחדים גם הבחנה חריגה בין תנועות רגילות לתנועות לועיות. היא רשמית בדגסטן. בין המשוררים הלזגים הבולטים סולימאן סטלסקי (1869-1937, «הומרוס הלזגי»). שפות אחיות בענף הלזגי הן טבסראנית, אגולית, רוטולית וצחורית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בלזגינית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: קווקזית צפון-מזרחית (לזגית)
| משמעות | לזגינית | טבסרנית | אגולית | בודוכית | קריצית | רוטולית | צאחורית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | яд /jad/ | шид /ʃid/ | хьед /ħed/ | хьад /xad/ | xəd /xæd/ | хьед /ħed/ | хьян /xjan/ |
| אש | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | tsʼə /tsʼæ/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ |
| שמש | рагъ /raʁ/ | ригъ /riʁ/ | рагъ /raʁ/ | вирагъ /viraʁ/ | virağ /viraʁ/ | варагъ /waraʁ/ | верыгъ /werɨʁ/ |
| ירח | варз /varz/ | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | вез /vez/ | vəz /væz/ | ваз /waz/ | ваз /waz/ |
| כוכב | гъед /ʁed/ | хяд /xæd/ | гӏад /ʕad/ | хӏачӏ /ħatʃʼ/ | ħəçʼ /ħætʃʼ/ | хед /χed/ | хаӏне /χaˤne/ |
| לילה | йиф /jif/ | йишв /jiʃʷ/ | ӏуьш /ʕyʃ/ | йудженджидж /judʒendʒidʒ/ | yif /jif/ | выш /vɨʃ/ | хаӏм /χaˤm/ |
| גשם | марф /marf/ | мархь /marx/ | угъал /uʁal/ | маф /maf/ | çʼebic /tʃʼebidʒ/ | гьугъал /huɣal/ | гʼогъуй /ɡʲoʁuj/ |
| שלג | жив /ʒiv/ | йиф /jif/ | ибхь /ibħ/ | йиз /jiz/ | yiz /jiz/ | йиз /jiz/ | йиз /jiz/ |
| רוח | гар /ɡar/ | микӏ /mikʼ/ | кулак /kulak/ | кулак /kulak/ | kulak /kulak/ | хьыбыл /x̌ɨbɨl/ | мыц /mɨts/ |
| אדמה | накьв /naqʷʼ/ | жил /ʒil/ | наькьв /næqʼʷ/ | нокь /noqʼ/ | nöqʼ /nøqʼ/ | накьв /naqʼʷ/ | накьв /naqʼʷ/ |
| אבן | къван /qːwan/ | гъван /ʁʷan/ | гъван /ʁʷan/ | къайе /qaje/ | xud /xud/ | духул /duχul/ | къае /ɢaje/ |
| הר | дагъ /daʁ/ | дагъ /daʁ/ | сув /suw/ | дагъ /daʁ/ | bel /bel/ | бан /ban/ | сува /suwa/ |
| ים | гьуьл /hyl/ | гьюл /hyl/ | хӏуьл /ħyl/ | кӏуф /kʼuf/ | — | дайрагь /dajrah/ | дерйагь /derjah/ |
| אמא | диде /dide/ | дада /dada/ | баб /bab/ | диде /dide/ | dəy /dæj/ | нин /nin/ | едʼ /jedʲ/ |
| אבא | буба /buba/ | адаш /adaʃ/ | дад /dad/ | ада /ada/ | bəy /bæj/ | дид /did/ | дек /dek/ |
| בת | руш /ruʃ/ | риш /riʃ/ | руш /ruʃ/ | риж /riʒ/ | riş /riʃ/ | рыш /rɨʃ/ | йиш /jiʃ/ |
| אני | зун /zun/ | узу /uzu/ | зун /zun/ | зы /zɨ/ | zın /zɨn/ | зы /zɨ/ | зы /zɨ/ |
| אתה | вун /wun/ | уву /uvu/ | вун /wun/ | вы /wɨ/ | vun /vun/ | вы /wɨ/ | гъу /ʁu/ |
| אנחנו | чун /tʃun/ | ухьу / учу /uxu / utʃu/ | хьин / чин /xin / tʃin/ | йин /jin/ | jin / žin /jin / ʒin/ | йе /je/ | ши /ʃi/ |
| שם | тӏвар /tʼʷar/ | ччвур /tʃːʷur/ | ттур /tːur/ | тур /tur/ | tʼır /tʼɨr/ | дур /dur/ | до /do/ |
| אדם | инсан /insan/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | идми /idmi/ | admi /admi/ | эдеми /edemi/ | инсан /insan/ |
| ראש | кьил /qʼil/ | кӏул /kʼul/ | кӏил /kʼil/ | кьыл /qʼɨl/ | qʼıl /qʼɨl/ | кьул /qʼul/ | калле /kalːe/ |
| עין | вил /vil/ | ул /ul/ | ул /ul/ | гӏуьл /ʕyl/ | ʕül /ʕyl/ | ул /ul/ | улʼ /ulʲ/ |
| אוזן | йаб /jab/ | иб /ib/ | ибур /ibur/ | ибир /ibir/ | ibır /ibɨr/ | убур /ubur/ | кӏыры /kʼɨrɨ/ |
| אף | нер /ner/ | хъюхъ /qyq/ | хъехъв /qeqʷ/ | меъел /meʔel/ | miʔel /miʔel/ | хьехь /xex/ | хъов /qow/ |
| פה | сив /siw/ | ушв /uʃʷ/ | сив /siw/ | сив /siv/ | siv /siv/ | гъал /ʁal/ | гӏалʼ /ʕalʲ/ |
| שן | сас /sas/ | силиб /silib/ | силеб /sileb/ | сил /sil/ | sil /sil/ | сылаб /sɨlab/ | сили /sili/ |
| לשון | мез /mez/ | мелз /melz/ | мез /mez/ | мез /mez/ | mez /mez/ | миз /miz/ | миз /miz/ |
| יד | гъил /ʁil/ | хил /xil/ | гъил /ʁil/ | хаб /χab/ | xəb /xæb/ | хыл /χɨl/ | хыл /χɨl/ |
| כף רגל | кӏвач /kʼa̹tʃ/ | лик /lik/ | лек /lek/ | къил /qil/ | qil /qil/ | гъил /ʁil/ | мыкӏли /mɨkʼli/ |
| לב | рикӏ /rikʼ/ | юкӏв /jukʼʷ/ | юркӏв /jurkʼʷ/ | йыкӏ /jɨkʼ/ | yikʼ /jikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | йикӏ /jikʼ/ |
| עצם | кӏараб /kʼarab/ | кӏараб /kʼarab/ | иркк /irkː/ | кӏерепӏ /kʼerepʼ/ | kʼərəpʼ /kʼæræpʼ/ | кьырыб /qʼɨrɨb/ | баркӏ /barkʼ/ |
| דם | иви /iwi/ | ифи /ifi/ | иъ /iʔ/ | ирд /ird/ | irəc /irædʒ/ | эбир /ebir/ | эб /eb/ |
| אהבה | кӏан хьун /kʼan xun/ | ккунивал /kːunival/ | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | ikəcu /ikædʒu/ | — /—/ | ыкийканас /ɨkijkanas/ |
| עץ | тар /tar/ | гьар /har/ | кӏур /kʼur/ | дар /dar/ | dar /dar/ | хук /χuk/ | йив /jiw/ |
| כלב | кицӏ /kitsʼ/ | ху /xu/ | гъуй /ʁuj/ | хор /χor/ | xʷar /xʷar/ | хыних /χɨniχ/ | хва /χʷa/ |
| חתול | кац /kats/ | гату /ɡatu/ | къурмев /qurmew/ | кач /katʃ/ | — /—/ | гету /ɡetu/ | аӏбын /aˤbɨn/ |
| דג | гъед /ʁed/ | балугъ /baluʁ/ | чӏекӏ /tʃʼekʼ/ | балугъ /baluʁ/ | balığ /balɨʁ/ | балугъ /baluʁ/ | балугъ /baluʁ/ |
| ציפור | къуш /quʃ/ | жакьв /ʒaqʼʷ/ | къуш /quʃ/ | къуш /quʃ/ | quş /quʃ/ | шурук /ʃuruk/ | шитӏ /ʃitʼ/ |
| פרפר | чепелукь /tʃepeluqʼ/ | ппазипенди /pːazipendi/ | цӏабрахъил /tsʼabraqʰil/ | чуьнглеле /tʃynɡlele/ | kübelek /kybelek/ | дебдебил /debdebil/ | кабай /kabaj/ |
| ביצה | кака /kaka/ | мурта /murta/ | гъурагъал /ʁuraʁal/ | къусхуд /qusxud/ | kusuntʼ /kusuntʼ/ | гъылыгъ /ʁɨlɨʁ/ | кьукь /qʼuqʼ/ |
| דוב | сев /sev/ | швеъ /ʃʷeʔ/ | багниш /baɡniʃ/ | сор /sor/ | sar /sar/ | си /si/ | сʼо /sʲo/ |
| סוס | шив /ʃiw/ | гьяйван /hæjvan/ | хӏайван /ħajwan/ | хилаь /xilæ/ | bəlkən /bælkæn/ | йиван /jiwan/ | балкан /balkan/ |
| בית | кӏвал /kʼval/ | хал /xal/ | хал /xal/ | кӏул /kʼul/ | kʼul /kʼul/ | хал /χal/ | хав /χaw/ |
| חלב | нек /nek/ | никк /nikː/ | некк /nekː/ | йух /jux/ | yux /jux/ | наӏк /naʕk/ | няк /nʲak/ |
| דבש | вирт /virt/ | йиччв /jitʃːʷ/ | уьтт /ytː/ | йит /jit/ | yit /jit/ | ит /it/ | итв /itʷ/ |
| מלח | кьел /qʼel/ | кьил /qʼil/ | кьаьл /qʼæl/ | кьел /qʼel/ | qʼel /qʼel/ | кьел /qʼel/ | кьев /qʼew/ |
| יין | чехир /tʃexir/ | чяхир /tʃæxir/ | чахир /tʃaxir/ | чахыр /tʃaxɨr/ | çaxır /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaχɨr/ |
| אורז | дуьгуь /dyɡy/ | дюгю /dyɡy/ | бириндж /birindʒ/ | — | vidar /vidar/ | дуькӏ /dykʼ/ | биринз /birinz/ |
| שוקולד | шкалат /ʃkaˈlat/ | — | шикӏалат /ʃikʼalat/ | — | — | — | — |
| ברזל | ракь /raqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | йилег /jileɡ/ | dəmır /dæmɨr/ | йилаг /jilaɡ/ | йива /jiwa/ |
| גלגל | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | фур /fur/ | чарх /tʃarx/ | çerx /tʃerx/ | чарх /tʃarx/ | текар /tekar/ |
| משי | пек /pek/ | кӏаз /kʼaz/ | ипак /ipak/ | барама /barama/ | ipeg /ipeɡ/ | йипак /jipak/ | ипак /ipak/ |
| ספר | улуб /ulub/ | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ | дафтар /daftar/ | kitab /kitab/ | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ |
| לאכול | тӏуьн /tʼyn/ | ипӏуб /ipʼub/ | ӏуьтӏанас /ʕytʼanas/ | соъул- /soʡul/ | ʕulcu /ʕuldʒu/ | ухьун /uħun/ | охьанас /oxanas/ |
| לשתות | хъун /qun/ | убхъуб /ubqub/ | ухас /uxas/ | согъуру /soʁuru/ | qırcu /qɨrdʒu/ | эджин /edʒin/ | илʼогъас /ilʲoʁas/ |
| לישון | ксун /ksun/ | ахуб /axub/ | гъархьас /ʁarħas/ | архар /arxar/ | — | сахын /saxɨn/ | къапихьас /ɢapixas/ |
| אחד | сад /sad/ | саб /sab/ | сад /sad/ | са /sa/ | səd /sæd/ | са /sa/ | са /sa/ |
| שתיים | кьвед /qʷʼed/ | кьюб /qʼyb/ | ӏуд /ʕud/ | кьад /qʼad/ | qʼʷad /qʼʷad/ | кьуьд /qʼyd/ | кьоӏд /qʼoˤd/ |
| שלוש | пуд /pud/ | шубуб /ʃubub/ | хьибуд /ʜibud/ | шубуд /ʃubud/ | şibır /ʃibɨr/ | хьибыд /ʜibɨd/ | хьебыд /xebɨd/ |
| ארבע | кьуд /qʼud/ | юкьуб /juqʼub/ | йакьуд /jaqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | yuqʼud /juqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | йокьуд /joqʼud/ |
| חמש | вад /wad/ | хьуб /xub/ | гӏифуд /ʕifud/ | фуд /fud/ | fır /fɨr/ | хьуд /ʜud/ | хьод /xod/ |
| מאה | виш /wiʃ/ | варж /varʒ/ | верш /werʃ/ | фухъад /fuqad/ | fuqʼar /fuqʼar/ | веш /weʃ/ | ваӏш /waˤʃ/ |
| שלום | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | салам /salam/ |
| תודה | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | баркалла /barkalːa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | бахытыд /baχɨtɨd/ |
| טוב | хъсан /qsan/ | ужур /uʒur/ | иджеф /idʒef/ | гӏари /ʕari/ | ğaləd /ʁalæd/ | йишды /jiʃdɨ/ | югна /juɡna/ |
| חדש | цӏийи /tsʼiji/ | цӏийиб /tsʼijib/ | цӏайеф /tsʼajef/ | таза /taza/ | tsʼiyə /tsʼijæ/ | цӏинды /tsʼindɨ/ | цӏедын /tsʼedɨn/ |
| אדום | яру /jaru/ | уьруб /yrub/ | иреф /iref/ | ал /al/ | qırmızı /qɨrmɨzɨ/ | ирды /irdɨ/ | чӏаӏран /tʃʼaˤran/ |
| לבן | лацу /latsu/ | лизуб /lizub/ | джагварф /dʒaɡvarf/ | лузу /luzu/ | ləzı /læzɨ/ | джагварды /dʒaɡʷardɨ/ | джагваран /dʒaɡʷaran/ |
| שחור | чӏулав /tʃʼulav/ | кӏаруб /kʼarub/ | кӏареф /kʼaref/ | лагӏа /laʕa/ | ləħə /læħæ/ | лыӏхды /lɨˤxdɨ/ | кӏаарна /kʼaːrna/ |
| ירוק | къацу /qatsu/ | чруб /tʃrub/ | гъазеф /ʁazef/ | йашил /jaʃil/ | çʼukʼni /tʃʼukʼni/ | шилды /ʃildɨ/ | чыван /tʃɨwan/ |
| כחול | вили /ˈʋili/ | укӏуб /ukʼub/ | куюлед /kujuˈled/ | цӏору /tsʼoˈru/ | yeksərğur /jeksærʁur/ | хьылынды /ħɨlɨnˈdɨ/ | лезан /leˈzan/ |
| קוקייה | кукупӏ /kːukːupʼ/ | кукум /kukum/ | кекку /kekːu/ | гугутӏ /ɡuɡutʼ/ | — /—/ | гиггу /ɡiɡːu/ | гукки /ɡukːi/ |
| מחשב | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер | — | — | — | — | — |
| תה | чай /tʃaj/ | — | чей /tʃej/ | — | — | — | — |
| קפה | къагьве /qahwe/ | — | кофе /kofe/ | — | — | — | — |
| סוכר | шекер /ʃeker/ | шекер /ʃeker/ | шаккар /ʃakːar/ | къанд /qand/ | şəkər /ʃækær/ | шагар /ʃaɡar/ | шакар /ʃakar/ |
| 99 | кьудкъанни цӏекӏуьд /qʼudqːanːi tsʼekʼyd/ | урчӏвцӏурна урчӏвуб /urtʃʼʷtsʼurna urtʃʼʷub/ | — | — | — | — | — |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap