salırça
סלארית
טורקית (אוגוזית)
סאלארית (השם העצמי Salır gaçı; קוד ISO 639-3: slr) היא שפה טורקית אוע'וזית והחברה המבודדת המזרחית ביותר מבחינה גאוגרפית בענף זה. היא מדוברת בעיקר בשונחווה ובהואלונג שבצ'ינגהאי ובג'ישישאן שבגאנסו, וקהילה מערבית קטנה יותר חיה באזור אילי שבשינג'יאנג. הווריאנט המזרחי הגדול יותר כולל את ניבי ג'ייזי ומנגדה, ואילו סאלארית אילי התפתחה בנפרד תחת השפעה חזקה יותר של אויגורית וקזחית. מאות שנים של מגע עם מנדרינית צפון־מערבית, טיבטית אמדו, שפות מונגוליות ושפות ספרות אסלאמיות עיצבו מאוד את מערכת הצלילים ואת אוצר המילים שלה, אף שהמורפולוגיה הסופית וסדר המילים הבסיסי נותרו טורקיים. סאלארית משמשת בעיקר בדיבור ואין לה כתיב תקני המקובל על הכול: טקסטים היסטוריים השתמשו בכתב המבוסס על ערבית, הוצעו כמה מערכות לטיניות, ורוב הדוברים משתמשים בסינית לצורכי אוריינות וכתיבה רשמית.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בסלארית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: טורקית (אוגוזית)
| משמעות | סלארית | אויגורית | קזחית | קירגיזית | קראחנידית | קומיקית | יוגור מערבי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | su /su/ | سۇ /su/ | су /suw/ | суу /suː/ | suw /suw/ | сув /suw/ | su /su/ |
| אש | ot /oʰt/ | ئوت /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| שמש | gün /kyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | күн /kyn/ | күн /kyn/ | kün /kyn/ | гюн /ɡyn/ | kün /kyn/ |
| ירח | ay /ɑj/ | ئاي /ɑj/ | ай /ɑj/ | ай /ɑj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | aj /aj/ |
| כוכב | yulduz /julduz/ | يۇلتۇز /julˈtuz/ | жұлдыз /ʒʊɫˈdəz/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | yulduz /julduz/ | юлдуз /julduz/ | jɨltɨs /jɯltɯs/ |
| לילה | gece /keʝe/ | كېچە /ketʃɛ/ | түн /tʊn/ | түн /tyn/ | tün /tyn/ | гече /ɡetʃe/ | tün /tyn/ |
| גשם | yağmur /jɑʁmur/ | يامغۇر /jɑmˈʁur/ | жаңбыр /ʒɑɴbər/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | yağmur /jaɣmur/ | янгур /jaŋˈur/ | jaɣmər /jɑɣmər/ |
| שלג | qar /qɑr/ | قار /qɑr/ | қар /qɑr/ | кар /qɑr/ | qar /qar/ | къар /qar/ | qar /qar/ |
| רוח | yel /jel/ | شامال /ʃamal/ | жел /ʒel/ | шамал /ʃaˈmal/ | yel /jel/ | ел /jel/ | jil /jil/ |
| אדמה | toraq /torɑχ/ | تۇپراق /tupraq/ | топырақ /topəraq/ | топурак /topuɾɑk/ | yer /jer/ | топуракъ /topuraq/ | torvaq /torβɑq/ |
| אבן | taş /tɑʃ/ | تاش /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | taš /taʃ/ | таш /taʃ/ | tas /tɑs/ |
| הר | dağ /tɑʁ/ | تاغ /tɑʁ/ | тау /tɑw/ | тоо /toː/ | tağ /taɣ/ | тав /taw/ | taɣ /taɣ/ |
| ים | hay /xɑj/ | دېڭىز /deŋiz/ | теңіз /teˈŋiz/ | деңиз /deˈŋiz/ | täŋiz /tæŋiz/ | денгиз /deŋiz/ | taley /talej/ |
| אמא | ama /ɑmɑ/ | ئانا /ɑnɑ/ | ана /ɑnɑ/ | эне /ene/ | ana /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ |
| אבא | aba /ɑbɑ/ | ئاتا /ɑtɑ/ | әке /æke/ | ата /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ата /ata/ | ača /atʃa/ |
| בת | qız /qɨz/ | قىز /qiz/ | қыз /qɯz/ | кыз /qɯz/ | qız /qɯz/ | къыз /qɯz/ | — |
| אני | men /men/ | مەن /mɛn/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| אתה | sen /sen/ | سەن /sɛn/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| אנחנו | piser /pʰisɤɹ/ | بىز /biz/ | біз /bɪz/ | биз /biz/ | biz /biz/ | биз /biz/ | mɨs /mɯs/ |
| שם | ad /ɑt/ | ئىسىم /iˈsim/ | ат /ɑt/ | ат /ɑt/ | at /at/ | ат /at/ | at /at/ |
| אדם | kiş /kʰiʃ/ | ئادەم /ɑdɛm/ | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ | kiši /kiʃi/ | адам /ɑˈdɑm/ | kise /kise/ |
| ראש | baş /pɑɕ/ | باش /baʃ/ | бас /bas/ | баш /baʃ/ | baš /baʃ/ | баш /baʃ/ | paš /paʃ/ |
| עין | göz /køz/ | كۆز /køz/ | көз /køz/ | көз /køz/ | köz /køz/ | гёз /ɡøz/ | köz /køz/ |
| אוזן | qulax /qulaχ/ | قۇلاق /qulaq/ | құлақ /qʊlɑq/ | кулак /qulɑq/ | qulqaq /qulqaq/ | къулакъ /qulaq/ | qulaq /qulaq/ |
| אף | purun /pʰurun/ | بۇرۇن /burun/ | мұрын /mʊˈɾɯn/ | мурун /muˈɾun/ | burun /burun/ | бурун /burun/ | qaŋrïq /qaŋrɯq/ |
| פה | ağız /ɑʁzɨ/ | ئېغىز /eʁiz/ | ауыз /ɑˈwəz/ | ооз /oːz/ | ağız /aɣɯz/ | авуз /aˈwuz/ | aɣïs /aɣɯs/ |
| שן | tiş /tʰiɕ/ | چىش /tʃiʃ/ | тіс /təs/ | тиш /tiʃ/ | tiş /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | tis /tis/ |
| לשון | dil /til/ | تىل /til/ | тіл /təl/ | тил /til/ | til /til/ | тил /til/ | tel /tel/ |
| יד | el /el/ | قول /qol/ | қол /qol/ | кол /kol/ | elig /eliɡ/ | къол /qol/ | elïɣ /eliɣ/ |
| כף רגל | ayax /ɑjɑχ/ | پۇت /put/ | аяқ-басы /ɑjɑqbɑsə/ | бут /but/ | adhaq /aðaq/ | аякъ /ajaq/ | azaq /ɑzɑq/ |
| לב | yirek /jiˈɻix/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | жүрек /ʒyɾek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | yürek /jyrek/ | юрек /jyrek/ | jörek /jørek/ |
| עצם | sinix /siˈnix/ | سۆڭەك /søŋæk/ | сүйек /syjek/ | сөөк /søːk/ | süŋük /syŋyk/ | сюек /syjek/ | sɨmɨq /sɯmɯq/ |
| דם | qan /qɑn/ | قان /qan/ | қан /qɑn/ | кан /qan/ | qan /qan/ | къан /qan/ | qan /qan/ |
| קקי | poq /poχ/ | پوق /poq/ | боқ /boq/ | бок /bok/ | bütgü /bytɡy/ | покъ /poq/ | — |
| אהבה | möhabbät /møhɑbːæt/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | махаббат /mɑxɑbbɑt/ | сүйүү /syjyː/ | sevgü /sevɡy/ | сюйюв /syjyw/ | — /—/ |
| עץ | ağaş /ɑʁɑʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | ағаш /ɑʁɑʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | yığač /jɯɣatʃ/ | терек /terek/ | terik /terik/ |
| כלב | işt /i̥ɕtʰ/ | ئىت /it/ | ит /ɪt/ | ит /it/ | it /it/ | ит /it/ | ɨʂt /ɯʂt/ |
| חתול | müşük /myɕyx/ | مۈشۈك /myʃyk/ | мысық /mɯsɯq/ | мышык /mɯʃɯk/ | čätük /tʃætyk/ | мишик /miʃik/ | — /—/ |
| דג | balux /bɑˈluχ/ | بېلىق /beˈliq/ | балық /bɑˈləq/ | балык /bɑˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | балыкъ /bɑˈlɯq/ | paluq /pɑˈluq/ |
| ציפור | quş /quʃ/ | قۇش /quʃ/ | құс /qus/ | куш /kuʃ/ | quş /quʃ/ | къуш /quʃ/ | qus /qus/ |
| פרפר | kegelik /kʰekelix/ | كېپىنەك /kepinɛk/ | көбелек /købeˈlek/ | көпөлөк /køpøˈløk/ | käpäli /kæpæli/ | гёбелек /ɡøbelek/ | — |
| ביצה | yumutta /jumutɑ/ | تۇخۇم /tuxum/ | жұмыртқа /ʒʊmərtˈqa/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | йымырткъа /jɯmɯrtqa/ | oja /oja/ |
| דוב | atıq /ɑtʰɯχ/ | ئېيىق /ejiq/ | аю /ajuw/ | аюу /ajuː/ | adhığ /aðɯɣ/ | аюв /ajuw/ | — |
| סוס | at /ɑtʰ/ | ئات /ɑt/ | ат /ɑt/ | ат /ɑt/ | at /at/ | ат /at/ | — |
| בית | öy /øj/ | ئۆي /øj/ | үй /yj/ | үй /yj/ | ev /ev/ | уьй /yj/ | jü /jy/ |
| חלב | süt /syt/ | سۈت /syt/ | сүт /syt/ | сүт /syt/ | süt /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ |
| דבש | bal /pɑl/ | ھەسەل /hɛˈsɛl/ | бал /bɑl/ | бал /bal/ | bal /bal/ | бал /bal/ | bal /bal/ |
| מלח | duz /tus/ | تۇز /tuz/ | тұз /tʊz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ |
| אורז | tüturğan /tʰyturʁɑn/ | گۈرۈچ /ɡyˈrytʃ/ | күріш /kʏˈɾɪʃ/ | күрүч /kyˈrytʃ/ | tuturqan /tuturqan/ | дюгю /dyɡy/ | — |
| ברזל | dimur /timur/ | تۆمۈر /tømyɾ/ | темір /tʲemɘr/ | темир /temir/ | temür /temyr/ | темир /temir/ | temïr /temɯr/ |
| גלגל | gulu /kulu/ | چاق /tʃaq/ | дөңгелек /døŋɡelek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | — | дёгерчик /døɡertʃik/ | — |
| ספר | kitab /kitab/ | كىتاب /kiˈtab/ | кітап /kɘˈtap/ | китеп /kiˈtep/ | bitig /bitiɡ/ | китап /kitap/ | — |
| לאכול | yiğüsi /jiɣysi/ | يېمەك /jemɛk/ | жеу /ʒew/ | жеш /dʒeʃ/ | yi- /ji/ | ашамакъ /aʃamaq/ | ji /ji/ |
| לשתות | işgüsi /iʃɡysi/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | ішу /ɪʃuw/ | ичүү /itʃyː/ | ič- /itʃ/ | ичмек /itʃmek/ | ɨš /ɯʃ/ |
| לישון | uxlağusı /uχlɑʁusɨ/ | ئۇخلىماق /uxliˈmaq/ | ұйықтау /ujəqˈtaw/ | уктоо /uqˈtoː/ | uḏı- /uðɯ/ | юхламакъ /juχlamaq/ | uzu /uzu/ |
| אחד | bir /pɤɹ/ | بىر /bir/ | бір /bɪɾ/ | бир /bir/ | bir /bir/ | бир /bir/ | per /per/ |
| שתיים | işgi /i̥ɕki/ | ئىككى /ikˈki/ | екі /jeˈkɘ/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | эки /eki/ | iške /iʃke/ |
| שלוש | üş /yɕ/ | ئۈچ /ytʃ/ | үш /yʃ/ | үч /ytʃ/ | üč /ytʃ/ | уьч /ytʃ/ | üš /yʃ/ |
| ארבע | döt /tøtʰ/ | تۆت /tøt/ | төрт /tørt/ | төрт /tørt/ | tört /tørt/ | дёрт /dørt/ | tört /tørt/ |
| חמש | beş /peʃ/ | بەش /bɛʃ/ | бес /bʲes/ | беш /beʃ/ | beš /beʃ/ | беш /beʃ/ | pes /pes/ |
| מאה | yüz /jyz/ | يۈز /jyz/ | жүз /ʒyz/ | жүз /dʒyz/ | yüz /jyz/ | юз /jyz/ | jüz /jyz/ |
| שלום | selam /sælɑm/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | сәлем /sælem/ | салам /sɑlɑm/ | salām /salaːm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | — /—/ |
| תודה | shukirlä /ʃukɪrlæ/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | рахмет /ɾɑxmet/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | — /—/ | савбол /sawbol/ | — /—/ |
| טוב | yaxşi /jɑχʃi/ | ياخشى /jɑxʃi/ | жақсы /ʒɑqsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | jaqšɨ /jɑqʃɯ/ |
| חדש | yañı /jɑŋɯ/ | يېڭى /jeˈŋi/ | жаңа /ʒɑˈŋɑ/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | yaŋı /jaŋɯ/ | янгы /jaŋˈɯ/ | jaŋï /jaŋɯ/ |
| אדום | qızıl /qɨzil/ | قىزىل /qiˈzil/ | қызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | qızıl /qɯzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | qïzïl /qɯˈzɯl/ |
| לבן | ax /ɑχ/ | ئاق /ɑq/ | ақ /ɑq/ | ак /ɑq/ | ürüŋ /yryŋ/ | акъ /ɑq/ | aq /ɑq/ |
| שחור | qara /qɑɻɑ/ | قارا /qɑˈrɑ/ | қара /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | qara /qara/ | къара /qɑˈrɑ/ | qara /qɑˈrɑ/ |
| ירוק | yaşil /jɑʃil/ | يېشىل /jeˈʃil/ | жасыл /ʒɑˈsəl/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | yašıl /jaʃɯl/ | яшыл /jaˈʃɯl/ | jahsïl /jɑhˈsɯl/ |
| כחול | gök /køk/ | كۆك /køk/ | көк /køk/ | көк /køk/ | — | гёк /ɡøk/ | — |
| קוקייה | guguk /kukux/ | كاككۇك /kɑkˈkuk/ | көкек /kœˈkek/ | күкүк /kyˈkyk/ | — | атъёкъ /atˈjoq/ | — |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap