Situ
Lingua Situ rGyalrong
Sino-tibetana (lingue gyalrongiche)
Il situ, noto anche come rgyalrong orientale, è una lingua sinotibetana del gruppo rgyalrongico parlata nel Sichuan nordoccidentale, in Cina. È concentrato nella contea di Barkam (Ma'erkang) e nelle aree vicine delle contee di Jinchuan e Li; le stime comunemente citate indicano 35.000–40.000 parlanti. Il situ comprende diverse varietà locali, tra cui il cogtse e il brag-bar, e la ricerca dialettologica lo distingue dalle lingue affini japhug, tshobdun e zbu. Come le altre lingue rgyalrong, il situ è polisintetico e presenta una ricca morfologia verbale, che comprende accordo di persona, marcatura inversa, alternanze del tema e prefissi direzionali o di moto associato.
Dove si parla
87 parole essenziali in Lingua Situ rGyalrong
Fonti
- Nagano Yasuhiko & Marielle Prins 2013, rGyalrongic Languages Database (Maerkang Soman), via lexibank/naganorgyalrongic; Sun Hongkai et al. 1991 (Maerkang rGyalrong) via lexibank/suntb
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Sino-tibetana (lingue gyalrongiche)
| Significato | Lingua Situ rGyalrong | Tibetano classico | Tibetano Amdo | Tibetano classico liturgico | Sikkimese | Sherpa | Ladakhi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | tə-tɕi /tətɕi/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ་ /tɕʰə/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Fuoco | tə-mtɕək /təmtɕək/ | མེ /me/ | མེ་ /ȵe/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sole | kə-jam /kəjam/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ་ /ȵəma/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Luna | tsə la /tsəla/ | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ་ /hdawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ |
| Stella | tsəu ri /tsəuri/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /hkarma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| Notte | tə-mor /təmor/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན་མོ /tsʰamo/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | ནུབ /nup/ | མཚན /tsʰen/ |
| Pioggia | tə-mu /təmu/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ |
| Neve | ta-jpa /tajpa/ | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁངས /kʰaŋ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ |
| Vento | kʰa li /kʰali/ | རླུང /rluŋ/ | རླུང /ɬuŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ |
| Terra | sɐ ʒə /sɐʒə/ | ས /sa/ | ས /sʰa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Pietra | ndʑə lək /ndʑələk/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ |
| Montagna | ro ŋɡo /roŋɡo/ | རི /ri/ | རི /rə/ | རི /ʐi/ | — | རི /ri/ | རི /ri/ |
| Mare | rɟjɐ mtsho /rɟjɐmtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ |
| Madre | tə-mo /təmo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Padre | tɐ-pɐ /tɐpɐ/ | ཕ /pʰa/ | ཕ་ /pʰɑ/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་བ /aba/ |
| Figlia | tə-mi /təmi/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ་ /wə mo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ |
| Io | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Tu | no /no/ | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱོད /tɕʰo/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ |
| Noi | ŋəɲe /ŋəɲe/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ |
| Nome | tə-rmɐ /tərmɐ/ | མིང /miŋ/ | མིང /ȵaŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Persona | tə-rmi /tərmi/ | མི /mi/ | མི /ȵə/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| Testa | tako /tako/ | མགོ /mɡo/ | མགོ /nɡo/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ɡo/ |
| Occhio | tə-mɲak /təmɲak/ | མིག /mik/ | མིག་ /hȵɔχ/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Orecchio | tə-rna /tərna/ | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་མཆོག /hnamdʑok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ |
| Naso | tə-ʃna /təʃna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ | སྣ /sna/ |
| Bocca | tə-kʰa /təkʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Dente | tə-swa /təswa/ | སོ /so/ | སོ /sʰo/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ |
| Lingua | tə-ɕme /təɕme/ | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /htɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /ltʃe/ |
| Mano | ta-jɐk /tajɐk/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ་ /laχkwa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Piede | ta-mɛ /tamɛ/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་པ་ /hkaŋwa/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /skaŋpa/ |
| Cuore | tə-ɕne /təɕne/ | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /hȵaŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Osso | ʃa-rə /ɕarə̂/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rəpa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ |
| Sangue | ta-ɕi /taɕi/ | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /tɕʰak/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /kʰraq/ |
| Cacca | tə-pʰʃɛ /təpʰʃɛ/ | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | — | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | — |
| Amore | nə-ŋɯ /nəŋɯ/ | དགའ་བ /dɡaba/ | དགའ་ /ɡɑ/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ |
| Albero | ʃək phu /ʃəkpʰu/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| Cane | kʰə na /kʰəna/ | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི་ /tɕʰə/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Gatto | to ru /toru/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ |
| Pesce | tʃə wjo /tʃəwjo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Uccello | kə-wjam /kəwjam/ | བྱ /bja/ | བྱ /ɕa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ |
| Farfalla | kʰai pa lolo /kʰai pa lolo/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | བ་ལིབ /pʰalip/ | — |
| Uovo | pka tʃu ŋɡam /pkatʃuŋɡam/ | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | སྒོང་ང /ɡoŋŋa/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | — |
| Orso | tə-wam /təwam/ | དོམ /dom/ | དོམ /tom/ | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /tʰom/ | དྲེན་མོ /drenmo/ |
| Cavallo | mbro /mbro/ | རྟ /rta/ | རྟ /hta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ |
| Casa | tə-tʃəm /tətʃəm/ | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Latte | tə lo /təlo/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ |
| Miele | mba mbu ndʑo ndzɐ /mbambundʑondzɐ/ | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | — | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | སྦྲང /raŋ/ | རང་རྩི /raŋ tsi/ |
| Sale | tsʰɐ /tsʰɐ/ | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ་ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Riso | kʰʂi /kʰʂi/ | འབྲས /bras/ | འབྲས /ndʐe/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | — |
| Ferro | ʃam /ʃam/ | ལྕགས /ltɕaɡs/ | ལྕགས /htɕak/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /ltʃaks/ |
| Ruota | kʰor lo /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | — | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | — |
| Seta | kho ʃtʃən /kʰoʃtʃən/ | དར /dar/ | — | དར /tʰaː/ | — | — | — |
| Libro | tə tha /tətʰa/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | དཔེ་ཆ /χwetɕa/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | ཀི་དེབ /kideb/ |
| Mangiare | ka-za /kaza/ | བཟའ /bza/ | ཟ་ /sa/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Bere | ka-mot /kamot/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰoŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Dormire | ka-rma /karma/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ་ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ |
| Uno | kə-tek /kətek/ | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག་ /htɕək/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Due | kə-nəs /kənəs/ | གཉིས /ɡɲis/ | གཉིས /hȵi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ |
| Tre | kə-sam /kəsam/ | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /hsəm/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ |
| Quattro | kə-wdi /kəwdi/ | བཞི /bʑi/ | བཞི /hʑə/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʒi/ |
| Cinque | kəmŋo /kəmŋo/ | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /hŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Cento | pərjɐ /pərjɐ/ | བརྒྱ /brɡja/ | བརྒྱ་ཐམ་པ /dʑatʰamba/ | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | — | བརྒྱ /rɡʲa/ |
| Ciao | ŋ̩ /ŋ̩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| Grazie | ʒo /ʒɔ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| Buono | kə-sna /kəsna/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ་ /joχwa/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Nuovo | kə-ʃək /kəʃək/ | གསར་པ /ɡsarpa/ | — | གསར་པ /saːpa/ | — | གསམ་པ /samba/ | སོ་མ /soma/ |
| Rosso | kəwurnɛ /kəwurnɛ/ | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /hmaro/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /marpo/ |
| Bianco | kəpram /kəpram/ | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /karo/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ |
| Nero | kə-nɐk /kənɐk/ | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /naχkwo/ | ནག་པོ /nako/ | — | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nakpo/ |
| Verde | ldʒaŋ kə /ldʒaŋkə/ | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | ལྗང་ཁུ /dʑaŋkʰə/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| Blu | sŋon mbo /sŋonmbo/ | སྔོན་པོ /sngon po/ | སྔོན་པོ /hŋonpo/ | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| Tè | tʂʰa /tʂʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ་ /tɕa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /dʑa/ | — |
| Zucchero | ʃa ka ra /ʃakara/ | — | — | ཀ་ར /kara/ | ཅི་ནི /tɕini/ | — | — |
Pagina 1/10
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap