salırça
Salarisch
Turkisch (Oghuz)
Salar (Eigenbezeichnung Salır gaçı; ISO 639-3: slr) ist eine oghusisch-türkische Sprache und der geografisch am weitesten östlich isolierte Vertreter dieses Zweiges. Es wird hauptsächlich in Xunhua und Hualong in Qinghai sowie in Jishishan in Gansu gesprochen; eine kleinere westliche Gemeinschaft lebt in der Ili-Region Xinjiangs. Die größere östliche Varietät umfasst die Dialekte Jiezi und Mengda, während sich das Ili-Salar unter stärkerem uigurischem und kasachischem Einfluss gesondert entwickelt hat. Der jahrhundertelange Kontakt mit nordwestlichem Mandarin, Amdo-Tibetisch, mongolischen Sprachen und islamischen Literatursprachen hat Lautsystem und Wortschatz stark geprägt, obwohl die suffixale Morphologie und die grundlegende Wortstellung türkisch geblieben sind. Salar wird vorwiegend gesprochen und besitzt keine allgemein anerkannte Standardorthografie: Historische Texte verwendeten eine arabisch basierte Schrift, mehrere lateinische Systeme wurden vorgeschlagen, und die meisten Sprecher verwenden Chinesisch für Alphabetisierung und formelles Schreiben.
Wo die Sprache gesprochen wird
Salarisch: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Turkisch (Oghuz)
| Bedeutung | Salarisch | Uigurisch | Kasachisch | Kirgisisch | Karachanidisch | Kumükisch | Westjugurisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | su /su/ | سۇ /su/ | су /suw/ | суу /suː/ | suw /suw/ | сув /suw/ | su /su/ |
| Feuer | ot /oʰt/ | ئوت /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| Sonne | gün /kyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | күн /kyn/ | күн /kyn/ | kün /kyn/ | гюн /ɡyn/ | kün /kyn/ |
| Mond | ay /ɑj/ | ئاي /ɑj/ | ай /ɑj/ | ай /ɑj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | aj /aj/ |
| Stern | yulduz /julduz/ | يۇلتۇز /julˈtuz/ | жұлдыз /ʒʊɫˈdəz/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | yulduz /julduz/ | юлдуз /julduz/ | jɨltɨs /jɯltɯs/ |
| Nacht | gece /keʝe/ | كېچە /ketʃɛ/ | түн /tʊn/ | түн /tyn/ | tün /tyn/ | гече /ɡetʃe/ | tün /tyn/ |
| Regen | yağmur /jɑʁmur/ | يامغۇر /jɑmˈʁur/ | жаңбыр /ʒɑɴbər/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | yağmur /jaɣmur/ | янгур /jaŋˈur/ | jaɣmər /jɑɣmər/ |
| Schnee | qar /qɑr/ | قار /qɑr/ | қар /qɑr/ | кар /qɑr/ | qar /qar/ | къар /qar/ | qar /qar/ |
| Wind | yel /jel/ | شامال /ʃamal/ | жел /ʒel/ | шамал /ʃaˈmal/ | yel /jel/ | ел /jel/ | jil /jil/ |
| Erde | toraq /torɑχ/ | تۇپراق /tupraq/ | топырақ /topəraq/ | топурак /topuɾɑk/ | yer /jer/ | топуракъ /topuraq/ | torvaq /torβɑq/ |
| Stein | taş /tɑʃ/ | تاش /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | taš /taʃ/ | таш /taʃ/ | tas /tɑs/ |
| Berg | dağ /tɑʁ/ | تاغ /tɑʁ/ | тау /tɑw/ | тоо /toː/ | tağ /taɣ/ | тав /taw/ | taɣ /taɣ/ |
| Meer | hay /xɑj/ | دېڭىز /deŋiz/ | теңіз /teˈŋiz/ | деңиз /deˈŋiz/ | täŋiz /tæŋiz/ | денгиз /deŋiz/ | taley /talej/ |
| Mutter | ama /ɑmɑ/ | ئانا /ɑnɑ/ | ана /ɑnɑ/ | эне /ene/ | ana /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ |
| Vater | aba /ɑbɑ/ | ئاتا /ɑtɑ/ | әке /æke/ | ата /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ата /ata/ | ača /atʃa/ |
| Tochter | qız /qɨz/ | قىز /qiz/ | қыз /qɯz/ | кыз /qɯz/ | qız /qɯz/ | къыз /qɯz/ | — |
| Ich | men /men/ | مەن /mɛn/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| Du | sen /sen/ | سەن /sɛn/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| Wir | piser /pʰisɤɹ/ | بىز /biz/ | біз /bɪz/ | биз /biz/ | biz /biz/ | биз /biz/ | mɨs /mɯs/ |
| Name | ad /ɑt/ | ئىسىم /iˈsim/ | ат /ɑt/ | ат /ɑt/ | at /at/ | ат /at/ | at /at/ |
| Mensch | kiş /kʰiʃ/ | ئادەم /ɑdɛm/ | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ | kiši /kiʃi/ | адам /ɑˈdɑm/ | kise /kise/ |
| Kopf | baş /pɑɕ/ | باش /baʃ/ | бас /bas/ | баш /baʃ/ | baš /baʃ/ | баш /baʃ/ | paš /paʃ/ |
| Auge | göz /køz/ | كۆز /køz/ | көз /køz/ | көз /køz/ | köz /køz/ | гёз /ɡøz/ | köz /køz/ |
| Ohr | qulax /qulaχ/ | قۇلاق /qulaq/ | құлақ /qʊlɑq/ | кулак /qulɑq/ | qulqaq /qulqaq/ | къулакъ /qulaq/ | qulaq /qulaq/ |
| Nase | purun /pʰurun/ | بۇرۇن /burun/ | мұрын /mʊˈɾɯn/ | мурун /muˈɾun/ | burun /burun/ | бурун /burun/ | qaŋrïq /qaŋrɯq/ |
| Mund | ağız /ɑʁzɨ/ | ئېغىز /eʁiz/ | ауыз /ɑˈwəz/ | ооз /oːz/ | ağız /aɣɯz/ | авуз /aˈwuz/ | aɣïs /aɣɯs/ |
| Zahn | tiş /tʰiɕ/ | چىش /tʃiʃ/ | тіс /təs/ | тиш /tiʃ/ | tiş /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | tis /tis/ |
| Zunge | dil /til/ | تىل /til/ | тіл /təl/ | тил /til/ | til /til/ | тил /til/ | tel /tel/ |
| Hand | el /el/ | قول /qol/ | қол /qol/ | кол /kol/ | elig /eliɡ/ | къол /qol/ | elïɣ /eliɣ/ |
| Fuß | ayax /ɑjɑχ/ | پۇت /put/ | аяқ-басы /ɑjɑqbɑsə/ | бут /but/ | adhaq /aðaq/ | аякъ /ajaq/ | azaq /ɑzɑq/ |
| Herz | yirek /jiˈɻix/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | жүрек /ʒyɾek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | yürek /jyrek/ | юрек /jyrek/ | jörek /jørek/ |
| Knochen | sinix /siˈnix/ | سۆڭەك /søŋæk/ | сүйек /syjek/ | сөөк /søːk/ | süŋük /syŋyk/ | сюек /syjek/ | sɨmɨq /sɯmɯq/ |
| Blut | qan /qɑn/ | قان /qan/ | қан /qɑn/ | кан /qan/ | qan /qan/ | къан /qan/ | qan /qan/ |
| Kacke | poq /poχ/ | پوق /poq/ | боқ /boq/ | бок /bok/ | bütgü /bytɡy/ | покъ /poq/ | — |
| Liebe | möhabbät /møhɑbːæt/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | махаббат /mɑxɑbbɑt/ | сүйүү /syjyː/ | sevgü /sevɡy/ | сюйюв /syjyw/ | — /—/ |
| Baum | ağaş /ɑʁɑʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | ағаш /ɑʁɑʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | yığač /jɯɣatʃ/ | терек /terek/ | terik /terik/ |
| Hund | işt /i̥ɕtʰ/ | ئىت /it/ | ит /ɪt/ | ит /it/ | it /it/ | ит /it/ | ɨʂt /ɯʂt/ |
| Katze | müşük /myɕyx/ | مۈشۈك /myʃyk/ | мысық /mɯsɯq/ | мышык /mɯʃɯk/ | čätük /tʃætyk/ | мишик /miʃik/ | — /—/ |
| Fisch | balux /bɑˈluχ/ | بېلىق /beˈliq/ | балық /bɑˈləq/ | балык /bɑˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | балыкъ /bɑˈlɯq/ | paluq /pɑˈluq/ |
| Vogel | quş /quʃ/ | قۇش /quʃ/ | құс /qus/ | куш /kuʃ/ | quş /quʃ/ | къуш /quʃ/ | qus /qus/ |
| Schmetterling | kegelik /kʰekelix/ | كېپىنەك /kepinɛk/ | көбелек /købeˈlek/ | көпөлөк /køpøˈløk/ | käpäli /kæpæli/ | гёбелек /ɡøbelek/ | — |
| Ei | yumutta /jumutɑ/ | تۇخۇم /tuxum/ | жұмыртқа /ʒʊmərtˈqa/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | йымырткъа /jɯmɯrtqa/ | oja /oja/ |
| Bär | atıq /ɑtʰɯχ/ | ئېيىق /ejiq/ | аю /ajuw/ | аюу /ajuː/ | adhığ /aðɯɣ/ | аюв /ajuw/ | — |
| Pferd | at /ɑtʰ/ | ئات /ɑt/ | ат /ɑt/ | ат /ɑt/ | at /at/ | ат /at/ | — |
| Haus | öy /øj/ | ئۆي /øj/ | үй /yj/ | үй /yj/ | ev /ev/ | уьй /yj/ | jü /jy/ |
| Milch | süt /syt/ | سۈت /syt/ | сүт /syt/ | сүт /syt/ | süt /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ |
| Honig | bal /pɑl/ | ھەسەل /hɛˈsɛl/ | бал /bɑl/ | бал /bal/ | bal /bal/ | бал /bal/ | bal /bal/ |
| Salz | duz /tus/ | تۇز /tuz/ | тұз /tʊz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ |
| Reis | tüturğan /tʰyturʁɑn/ | گۈرۈچ /ɡyˈrytʃ/ | күріш /kʏˈɾɪʃ/ | күрүч /kyˈrytʃ/ | tuturqan /tuturqan/ | дюгю /dyɡy/ | — |
| Eisen | dimur /timur/ | تۆمۈر /tømyɾ/ | темір /tʲemɘr/ | темир /temir/ | temür /temyr/ | темир /temir/ | temïr /temɯr/ |
| Rad | gulu /kulu/ | چاق /tʃaq/ | дөңгелек /døŋɡelek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | — | дёгерчик /døɡertʃik/ | — |
| Buch | kitab /kitab/ | كىتاب /kiˈtab/ | кітап /kɘˈtap/ | китеп /kiˈtep/ | bitig /bitiɡ/ | китап /kitap/ | — |
| Essen | yiğüsi /jiɣysi/ | يېمەك /jemɛk/ | жеу /ʒew/ | жеш /dʒeʃ/ | yi- /ji/ | ашамакъ /aʃamaq/ | ji /ji/ |
| Trinken | işgüsi /iʃɡysi/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | ішу /ɪʃuw/ | ичүү /itʃyː/ | ič- /itʃ/ | ичмек /itʃmek/ | ɨš /ɯʃ/ |
| Schlafen | uxlağusı /uχlɑʁusɨ/ | ئۇخلىماق /uxliˈmaq/ | ұйықтау /ujəqˈtaw/ | уктоо /uqˈtoː/ | uḏı- /uðɯ/ | юхламакъ /juχlamaq/ | uzu /uzu/ |
| Eins | bir /pɤɹ/ | بىر /bir/ | бір /bɪɾ/ | бир /bir/ | bir /bir/ | бир /bir/ | per /per/ |
| Zwei | işgi /i̥ɕki/ | ئىككى /ikˈki/ | екі /jeˈkɘ/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | эки /eki/ | iške /iʃke/ |
| Drei | üş /yɕ/ | ئۈچ /ytʃ/ | үш /yʃ/ | үч /ytʃ/ | üč /ytʃ/ | уьч /ytʃ/ | üš /yʃ/ |
| Vier | döt /tøtʰ/ | تۆت /tøt/ | төрт /tørt/ | төрт /tørt/ | tört /tørt/ | дёрт /dørt/ | tört /tørt/ |
| Fünf | beş /peʃ/ | بەش /bɛʃ/ | бес /bʲes/ | беш /beʃ/ | beš /beʃ/ | беш /beʃ/ | pes /pes/ |
| Hundert | yüz /jyz/ | يۈز /jyz/ | жүз /ʒyz/ | жүз /dʒyz/ | yüz /jyz/ | юз /jyz/ | jüz /jyz/ |
| Hallo | selam /sælɑm/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | сәлем /sælem/ | салам /sɑlɑm/ | salām /salaːm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | — /—/ |
| Danke | shukirlä /ʃukɪrlæ/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | рахмет /ɾɑxmet/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | — /—/ | савбол /sawbol/ | — /—/ |
| Gut | yaxşi /jɑχʃi/ | ياخشى /jɑxʃi/ | жақсы /ʒɑqsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | jaqšɨ /jɑqʃɯ/ |
| Neu | yañı /jɑŋɯ/ | يېڭى /jeˈŋi/ | жаңа /ʒɑˈŋɑ/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | yaŋı /jaŋɯ/ | янгы /jaŋˈɯ/ | jaŋï /jaŋɯ/ |
| Rot | qızıl /qɨzil/ | قىزىل /qiˈzil/ | қызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | qızıl /qɯzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | qïzïl /qɯˈzɯl/ |
| Weiß | ax /ɑχ/ | ئاق /ɑq/ | ақ /ɑq/ | ак /ɑq/ | ürüŋ /yryŋ/ | акъ /ɑq/ | aq /ɑq/ |
| Schwarz | qara /qɑɻɑ/ | قارا /qɑˈrɑ/ | қара /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | qara /qara/ | къара /qɑˈrɑ/ | qara /qɑˈrɑ/ |
| Grün | yaşil /jɑʃil/ | يېشىل /jeˈʃil/ | жасыл /ʒɑˈsəl/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | yašıl /jaʃɯl/ | яшыл /jaˈʃɯl/ | jahsïl /jɑhˈsɯl/ |
| Blau | gök /køk/ | كۆك /køk/ | көк /køk/ | көк /køk/ | — | гёк /ɡøk/ | — |
| Kuckuck | guguk /kukux/ | كاككۇك /kɑkˈkuk/ | көкек /kœˈkek/ | күкүк /kyˈkyk/ | — | атъёкъ /atˈjoq/ | — |
Seite 1/9
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite