A·chik
Garo
Sinotibetana (Tibetano-birmano, Bodo-Garo)
El garo (a·chik) es una lengua tibetano-birmana de la rama bodo-garo, hablada por aproximadamente 1 millón de personas en las colinas Garo del estado de Meghalaya, en el noreste de la India, y en zonas adyacentes de Bangladés. Los garo destacan por su sistema de parentesco matrilineal —uno de los pocos del Asia continental—, en el que la propiedad y la identidad de clan se transmiten por línea materna. Es una lengua tonal con dos tonos contrastantes. La ortografía latina fue desarrollada por misioneros bautistas estadounidenses en la década de 1860, en sustitución de una escritura anterior basada en el bengalí. Lengua oficial asociada de Meghalaya desde 2005.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en garo
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Sinotibetana (Tibetano-birmano, Bodo-Garo)
| Significado | Garo | Bodo | Sherpa | Mundari | Sikkimés | Tshangla | Malayo antiguo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | chi· /tʃiʔ/ | दै /dɯi/ | ཆུ /tɕʰu/ | daʼ /daʔ/ | ཆུ /tɕʰu/ | ri /ɾi/ | air /air/ |
| Fuego | wa·al /waʔal/ | अर /ɔr/ | མེ /me/ | sengel /seŋɡel/ | མེ /mi/ | mi /mi/ | api /api/ |
| Sol | sal /sal/ | सान /san/ | ཉི་མ /ɲima/ | singi /siŋɡi/ | ཉིམ /ɲim/ | ngam /ŋam/ | matari /matari/ |
| Luna | jajong /dʒadʒoŋ/ | अखाफोर /ɔkʰapʰɯr/ | ཟླ་བ /dawa/ | chandu /tʃandu/ | ཟླ་བོ /dau/ | lanyingam /laɲiŋam/ | bulan /bulan/ |
| Estrella | aski /aski/ | हाथरखि /hatʰorkʰi/ | སྐར་མ /karma/ | ipil /ipil/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | karma /kaɾma/ | bintang /bintaŋ/ |
| Noche | wal /wal/ | हर /hor/ | ནུབ /nup/ | nida /nida/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | binang /binaŋ/ | malam /malam/ |
| Lluvia | mikka /mikka/ | अखा /ɔkʰa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | gama /ɡama/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ngamsu /ŋamsu/ | — |
| Nieve | borop /borop/ | — | ཁ་བ /kʰawa/ | — | ཁ་བོ /kʰau/ | phom /pʰom/ | — |
| Viento | balwa /balwa/ | बार /bar/ | རླུང /luŋ/ | hoyo /hojo/ | རླུང /luŋ/ | ridi /ɾidi/ | — |
| Tierra | ha·a /haʔa/ | हा /ha/ | ས /sa/ | hasa /hasa/ | ས /sa/ | sa /sa/ | — |
| Piedra | rong·ti /roŋʔti/ | अन्थाइ /ontʰai/ | རྡོ /do/ | diri /diri/ | རྡོ /do/ | lung /luŋ/ | batu /batu/ |
| Montaña | ha·bri /haʔbri/ | हाजो /hadʒo/ | རི /ri/ | buru /buru/ | — | riwu /ɾiwu/ | — |
| Mar | sagal /saɡal/ | लैथो /lɯitʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | samundar /samundar/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | jamtsho /dʑamtsʰo/ | — |
| Madre | ama /ama/ | आइ /ai/ | ཨ་མ /ama/ | ayo /ajo/ | ཨམ /am/ | ama /ama/ | ibu /ibu/ |
| Padre | apa /apa/ | आफा /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | apu /apu/ | ཨ་པོ /apo/ | apa /apa/ | bapa /bapa/ |
| Hija | demechik /demetʃik/ | फिसाजो /pʰisadʒo/ | བུ་མོ /bumo/ | kuri hon /kuɽi hon/ | བུམ /bum/ | zamin /zamin/ | — |
| Yo | anga /aŋa/ | आं /aŋ/ | ང /ŋa/ | aiñ /aiɲ/ | ང་ /ŋa/ | jang /dʑaŋ/ | aku /aku/ |
| Tú | na·a /naʔa/ | नों /nɯŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | am /am/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | nan /nan/ | kamu /kamu/ |
| Nosotros | chinga / an·ching /tʃiŋa / anʔtʃiŋ/ | जों /zɯŋ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | abu / ale /abu / ale/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ai /ai/ | kita / kami /kita / kami/ |
| Nombre | bimung /bimuŋ/ | मुं /muŋ/ | མིང /miŋ/ | nutum /nutum/ | མིང་ /miŋ/ | ming /miŋ/ | ngaran /ŋaran/ |
| Persona | mande /mande/ | सुबुं /subuŋ/ | མི /mi/ | horo /hoɽo/ | མི /mi/ | songo /soŋo/ | — |
| Cabeza | sko /sko/ | खर /kʰoro/ | མགོའ /ɡoː/ | boʼ /boʔ/ | མགོ /ɡo/ | sharang /ɕaɾaŋ/ | — |
| Ojo | mikron /mikron/ | मेगन /meɡon/ | མིག /mik/ | med /med/ | མིག /mik/ | ming /miŋ/ | mata /mata/ |
| Oreja | nachil /natʃil/ | खोमा /kʰɯma/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | lutur /lutur/ | — | na /na/ | — |
| Nariz | gingting /ɡiŋtiŋ/ | गन्थं /ɡontʰoŋ/ | སྣ /na/ | mu /mũ/ | སྣ /n̥a/ | nawung /nawuŋ/ | — |
| Boca | ku·sik /kuʔsik/ | खुगा /kʰuɡa/ | ཁ /kʰa/ | moca /motʃa/ | ཁ /kʰa/ | nowang /nowaŋ/ | — |
| Diente | wagam /waɡam/ | हाथाइ /hatʰai/ | ས /sa/ | data /data/ | སོ /so/ | sha /ɕa/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Lengua | sre /sre/ | सालाइ /salai/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | leʼ /leʔ/ | ལྕེ /tɕe/ | le /le/ | lidah /lidah/ |
| Mano | jak /dʒak/ | आखाइ /akʰai/ | ལག་པ /lakpa/ | ti /ti/ | ལག་ཀོ /lako/ | gadang /ɡadaŋ/ | tangan /taŋan/ |
| Pie | ja·pa /dʒapa/ | आथिं /atʰiŋ/ | རྐང་པ /kaŋba/ | kata /kata/ | རྐངམ /kaːm/ | bi /bi/ | — |
| Corazón | ka·tong /kaʔtoŋ/ | मैखुन /mɯikʰun/ | སྙིང /ɲiŋ/ | jiu /dʒiu/ | སྙིང /ɲiŋ/ | thinglom /tʰiŋlom/ | hati /hati/ |
| Hueso | greng /ɡreŋ/ | बेगें /beɡeŋ/ | རུས་པ /rupa/ | jang /dʒaŋ/ | རུས་པ /rupa/ | khang /kʰaŋ/ | tulang /tulaŋ/ |
| Sangre | an·chi /anʔtʃi/ | थै /tʰɯi/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | mayam /majam/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | yi /ji/ | darah /darah/ |
| Caca | ki·i /kiʔi/ | खि /kʰi/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | iʼ /iʔ/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | khi /kʰi/ | — |
| Amor | ka·sa /kaʔsa/ | अननाय /onːai/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | dularaa /dularaː/ | དགའ /ɡa/ | phangpe /pʰaŋpe/ | sayang /sajaŋ/ |
| Árbol | bol /bol/ | बिफां /bipʰaŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | daru /daru/ | ཤིང /ɕiŋ/ | shing /ɕiŋ/ | kayu /kaju/ |
| Perro | achak /atʃak/ | सैमा /sɯima/ | ཁྱི /kʰi/ | seta /seta/ | ཁྱི /kʰi/ | khu /kʰu/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Gato | menggo /meŋɡo/ | मावजि /maodʒi/ | བྱི་ལ /bila/ | pusi /pusi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | danyi /daɲi/ | — /—/ |
| Pez | na·tok /naʔtok/ | ना /na/ | ཉ /ɲa/ | hai /hai/ | ཉ /ɲa/ | nga /ŋa/ | ikan /ikan/ |
| Pájaro | do·o /doʔo/ | दाव /daːo/ | བྱ /tɕʰa/ | ore /oɽe/ | བྱ /bja/ | kha /kʰa/ | burung /buruŋ/ |
| Mariposa | me·pilip /meʔpilip/ | सिख्रि /sikʰri/ | བ་ལིབ /pʰalip/ | — | — | phenphenma /pʰenpʰenma/ | — |
| Huevo | do·chi /doʔtʃi/ | दावदै /daodɯi/ | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | jarom /dʒarom/ | — | gotham /ɡotʰam/ | — |
| Oso | makbil /makbil/ | — | དོམ /tʰom/ | bana /bana/ | — | omsha /omɕa/ | — |
| Caballo | gora /ɡora/ | गराइ /ɡorai/ | རྟ /ta/ | sadom /sadom/ | རྟ /ta/ | kurta /kuɾta/ | — |
| Casa | nok /nok/ | न /no/ | ནང /naŋ/ | oraa /oraː/ | ཁྱིམ /kʰim/ | phai /pʰai/ | rumah /rumah/ |
| Leche | sok /sok/ | गाइखेर /ɡaikʰer/ | འོ་མ /oma/ | toa /toa/ | ཨོམ /om/ | nu /nu/ | susu /susu/ |
| Miel | bija bitchi /bidʒa bitʃi/ | — | སྦྲང /raŋ/ | hurum suku /hurum suku/ | — | — | — |
| Sal | kasim /kasim/ | संख्रि /sɯŋkʰri/ | ཚྭ /tsʰa/ | bulung /buluŋ/ | ཚྭ /tsʰa/ | incha /intɕʰa/ | garam /ɡaram/ |
| Vino | angur bitchi /aŋɡur bittʃi/ | — | — | bino /bino/ | — | — | — |
| Arroz | mi /mi/ | मायरं /mairoŋ/ | འབྲའ /ɖʐaː/ | chauli /tʃauli/ | — | — | — |
| Hierro | sil /sil/ | सोर /sɯr/ | ལྕའ /tɕaː/ | mered /meɽeɖ/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | per /peɾ/ | — |
| Rueda | chakka /tʃakka/ | साखा /sakʰa/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | cakka /tʃakka/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | — | — |
| Seda | resom /resom/ | — | — | lumang /lumaŋ/ | — | — | — |
| Libro | ki·tap /kiʔtap/ | बिजाब /bidʒab/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | kitab /kitab/ | དེབ /dep/ | pecha /petɕʰa/ | — |
| Comer | cha·a /tʃaʔa/ | जा /dʒa/ | ཟ /za/ | jom /dʒom/ | ཟ /sa/ | zale /zale/ | makan /makan/ |
| Beber | ringa /riŋa/ | लों /lɯŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | nu /nu/ | འཐུང /tʰuŋ/ | jame /dʑame/ | minum /minum/ |
| Dormir | tua /tua/ | उन्दु /undu/ | ཉལ /ɲal/ | durum /durum/ | ཉལ /ɲɛː/ | yip /jip/ | tidur /tidur/ |
| Uno | sa /sa/ | से /se/ | ཅིག /tɕik/ | mid /mid/ | གཅིག /tɕiʔ/ | thur /tʰuɾ/ | sa /sa/ |
| Dos | gni /ɡni/ | नै /nɯi/ | གཉིས /ɲi/ | baria /barija/ | གཉིས་ /ɲiː/ | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | dua /dua/ |
| Tres | gittam /ɡittam/ | थाम /tʰam/ | གསུམ /sum/ | apia /apija/ | གསུམ /sum/ | sam /sam/ | tlu /tlu/ |
| Cuatro | bri /bri/ | ब्रै /brɯi/ | བཞི /ʑi/ | upunia /upunija/ | བཞི /ʑi/ | pshi /pɕi/ | mpat /əmpat/ |
| Cinco | bonga /boŋa/ | बा /ba/ | ལྔ /ŋa/ | morea /moɽea/ | ལྔ /ŋa/ | nga /ŋa/ | lima /lima/ |
| Cien | ritcha /ritʃa/ | जौसे /dʒause/ | — | sae /sae/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | gya /ɡʲa/ | ratus /ratus/ |
| Hola | name dongama /name doŋama/ | खुलुमबाय /kʰulumbai/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | johar /dʒohar/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | — /—/ |
| Gracias | mittela /mitːela/ | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | — /—/ |
| Bueno | nama /nama/ | मोजां /mɯdʒaŋ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | bugin /buɡin/ | ལེགམ /lɛm/ | lekpu /lekpu/ | baik /baik/ |
| Nuevo | gittal /ɡittal/ | गोदान /ɡɯdan/ | གསམ་པ /samba/ | nawa /nawa/ | — | singma /siŋma/ | — |
| Rojo | gitchak /ɡittʃak/ | गोजा /ɡɯdʒa/ | མར་རུ /maru/ | arag /araʔ/ | དམར་པོ /maːpu/ | tsalo /tsalo/ | merah /merah/ |
| Blanco | gipbok /ɡipbok/ | गुफुर /ɡupʰur/ | དཀར་རུ /karu/ | pundi /puɳɖi/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | balingmu /baliŋmu/ | putih /putih/ |
| Negro | gisim /ɡisim/ | गोसोम /ɡɯsɯm/ | ནག་པུ /nakpu/ | hende /hende/ | — | changlu /tɕʰaŋlu/ | hitam /hitam/ |
| Verde | tangsek /taŋsek/ | गोथां /ɡɯtʰaŋ/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | hariar /harijar/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | jangkhu /dʑaŋkʰu/ | — |
| Azul | gisim /ɡisim/ | — | — | lil /lil/ | — | jenglo /jeŋlo/ | — |
| Té | cha /tʃa/ | साहा /saha/ | ཇ /dʑa/ | cha /tʃa/ | ཇ /dʑa/ | — | — |
| Azúcar | chini /tʃini/ | सिनि /sini/ | — | chini /tʃini/ | ཅི་ནི /tɕini/ | buram | — |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap