Armâneashti
ארומנית
הודו-אירופי (איטלקית, רומאנית, מזרחי רומאנית / בלקנית רומאנית)
ארומנית (הידועה גם כמקדו-רומנית או ולאכית) היא שפה רומאנית מזרחית ממשפחת השפות ההודו-אירופיות, קרובה מאוד לרומנית, המדוברת בפי קהילות הארומנים (ולאכים) בדרום הבלקן. יש לה כ-100,000–350,000 דוברים המפוזרים ביוון, אלבניה, מקדוניה הצפונית, בולגריה, רומניה וסרביה, ללא מולדת לאומית אחת. היא נכתבת בעיקר באלפבית הלטיני בכמה כתיבים מתחרים, שומרת על מאפיינים לטיניים ארכאיים רבים ועל השפעה יוונית חזקה, ומסווגת כשפת מיעוט בסכנת הכחדה.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בארומנית
computer
מקורות
- en.wiktionary Aromanian lemmas (refs Tiberius Cunia, Dicționar a limbãljei armâneascã, 2010; Tache Papahagi, Dicționarul dialectului aromân, 1974), Cunia standard orthography; roa-rup.wikipedia 'Dicționar aromân–român' (r64)
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: הודו-אירופי (איטלקית, רומאנית, מזרחי רומאנית / בלקנית רומאנית)
| משמעות | ארומנית | מגלנו-רומנית | רומנית | אינטרלינגווה | קורסיקנית | סיציליאנית | נאפוליטנית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | apã /ˈapə/ | apâ /ˈapɨ/ | apă /apə/ | aqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakkwa/ | acqua /ˈakkwə/ |
| אש | foc /fok/ | foc /fok/ | foc /fok/ | foy /foj/ | focu /ˈfɔku/ | focu /ˈfɔku/ | fuoco /ˈfwɔkə/ |
| שמש | soare /ˈso̯are/ | soari /ˈsoari/ | soare /so̯are/ | sole /ˈsole/ | sole /ˈsɔle/ | suli /ˈsuli/ | sole /ˈsolə/ |
| ירח | lunã /ˈlunə/ | lunâ /ˈlunɨ/ | lună /lunə/ | lune /ˈlune/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈlunə/ |
| כוכב | steauã /ˈste̯awə/ | steauã /ˈste̯awə/ | stea /ste̯a/ | stelle /ˈstele/ | stella /ˈstella/ | stidda /ˈstɪɖːa/ | stella /ˈstellə/ |
| לילה | noapti /ˈnwapti/ | noapti /ˈnwapti/ | noapte /ˈno̯apte/ | nocte /ˈnokte/ | notte /ˈnɔtːe/ | notti /ˈnɔtti/ | notte /ˈnɔttə/ |
| גשם | ploai /ˈplo̯ai/ | ploai /ploaj/ | ploaie /ˈploaje/ | pluvie /ˈpluvie/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ | chiuvuta /kjuˈvuta/ | chiòve /ˈkjɔːvə/ |
| שלג | neauã /ˈne̯awə/ | neauă /ˈne̯awə/ | zăpadă /zəpadə/ | nive /ˈnive/ | neve /ˈneve/ | nivi /ˈniːvi/ | neve /ˈneːvə/ |
| רוח | vimtu /ˈvimtu/ | vint /vint/ | vânt /vɨnt/ | vent /vent/ | ventu /ˈventu/ | ventu /ˈvɛntu/ | viento /ˈvjendə/ |
| אדמה | pãmãntu /pəˈmɨntu/ | pãmãntu /pəˈmɨntu/ | pământ /pəˈmɨnt/ | terre /ˈtere/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrːə/ |
| אבן | cheatrã /ˈce̯atrə/ | cheatră /ˈca̯atrə/ | piatră /ˈpjatrə/ | petre /ˈpetre/ | petra /ˈpɛtra/ | petra /ˈpɛːtra/ | preta /ˈprɛtə/ |
| הר | munti /ˈmunti/ | munti /ˈmunti/ | munte /ˈmunte/ | monte /ˈmonte/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈdaɲːə/ |
| ים | amari /aˈmari/ | mari /ˈmari/ | mare /ˈmare/ | mar /mar/ | mare /ˈmare/ | mari /ˈmari/ | mare /ˈmarə/ |
| אמא | mumã /ˈmumə/ | mumâ /ˈmumɨ/ | mamă /mamə/ | matre /ˈmatre/ | mamma /ˈmamma/ | matri /ˈmatri/ | mamma /ˈmammə/ |
| אבא | tatã /ˈtatə/ | tatâ /ˈtatɨ/ | tată /tatə/ | patre /ˈpatre/ | babbu /ˈbabːu/ | patri /ˈpatri/ | pate /ˈpatə/ |
| בת | hilje /ˈhiʎe/ | il'ă /ˈiʎə/ | fiică /ˈfijkə/ | filia /ˈfilia/ | figliola /fiʎˈʎola/ | figghia /ˈfiɟɟa/ | figlia /ˈfiʎʎə/ |
| אני | io /jo/ | io /jo/ | eu /jew/ | yo /jo/ | eiu /ˈɛju/ | iu /ju/ | io /ˈiːə/ |
| אתה | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tù /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| אנחנו | noi /noj/ | noi /noj/ | noi /noj/ | noi /noi/ | noi /ˈnoi/ | nuàutri /nuˈawtri/ | nuje /ˈnujə/ |
| שם | numã /ˈnumə/ | numi /ˈnumi/ | nume /ˈnume/ | nómine /ˈnomine/ | nome /ˈnome/ | nomu /ˈnɔmu/ | nomme /ˈnommə/ |
| אדם | om /om/ | uom /wom/ | persoană /persoˈanə/ | person /perˈson/ | persona /perˈsona/ | pirsuna /pirˈsuna/ | perzona /perˈtsonə/ |
| ראש | cap /kap/ | cap /kap/ | cap /kap/ | cap /kap/ | capu /ˈkapu/ | testa /ˈtɛsta/ | capa /ˈkapə/ |
| עין | oclju /ˈokʎu/ | ocl /okl/ | ochi /okʲ/ | ocul /ˈokul/ | ochju /ˈɔcu/ | occhiu /ˈɔkkju/ | uocchio /ˈwɔkkjə/ |
| אוזן | ureaclji /uˈrjakʎi/ | ureaclji /uˈrjakʎi/ | ureche /uˈreke/ | orel /oˈrel/ | arechja /aˈrɛca/ | aricchia /aˈrikkja/ | 'recchia /ˈrɛkkjə/ |
| אף | nari /ˈnari/ | nas /nas/ | nas /nas/ | nase /ˈnaze/ | nasu /ˈnazu/ | nasu /ˈnaːsu/ | naso /ˈnaːsə/ |
| פה | gurã /ˈɡurə/ | gură /ˈɡurə/ | gură /ˈɡurə/ | bocca /ˈbokka/ | bocca /ˈbɔkka/ | vucca /ˈvukka/ | vocca /ˈvokkə/ |
| שן | dinti /ˈdinti/ | dinti /ˈdinti/ | dinte /ˈdinte/ | dent /dent/ | dente /ˈdɛnte/ | denti /ˈdɛnti/ | dente /ˈdɛntə/ |
| לשון | limbã /ˈlimbə/ | limbă /ˈlimbə/ | limbă /ˈlimbə/ | lingue /ˈliŋɡue/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | lingua /ˈlinɡwa/ | lengua /ˈlɛŋɡwə/ |
| יד | mãnã /ˈmənə/ | mǫnă /mɔnə/ | mână /mɨnə/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmanə/ |
| כף רגל | cicior /tʃiˈtʃor/ | picior /pitʃor/ | picior /piˈtʃor/ | pede /ˈpede/ | pede /ˈpɛde/ | pedi /ˈpɛdi/ | pere /ˈpɛːrə/ |
| לב | inimã /ˈinimə/ | inima /ˈinima/ | inimă /inimə/ | cordie /ˈkordie/ | core /ˈkɔre/ | cori /ˈkɔri/ | core /ˈkorə/ |
| עצם | os /os/ | uos /wos/ | os /os/ | osse /ˈosse/ | ossu /ˈɔssu/ | ossu /ˈɔssu/ | uosso /ˈwɔssə/ |
| דם | sãndzi /ˈsɨndzi/ | sănzi /ˈsɨnzi/ | sânge /ˈsɨndʒe/ | sangue /ˈsaŋɡue/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangu /ˈsaŋɡu/ | sango /ˈsaŋɡə/ |
| קקי | cãcat /kəˈkat/ | — | caca /ˈkaka/ | — | caca /ˈkaka/ | cacca /ˈkakka/ | cacca /ˈkakːə/ |
| אהבה | vreari /ˈvreari/ | ublami /ˈublami/ | iubire /jubire/ | amore /aˈmore/ | amore /aˈmɔre/ | amuri /aˈmuri/ | ammore /amˈmorə/ |
| עץ | arbur /ˈarbur/ | lemnu /lemnu/ | copac /kopak/ | árbor /ˈarbor/ | arburu /ˈarburu/ | àrbulu /ˈarbulu/ | àrvero /ˈarvərə/ |
| כלב | cãni /ˈkɨni/ | câni /ˈkɨni/ | câine /kɨine/ | cane /ˈkane/ | cane /ˈkane/ | cani /ˈkani/ | cane /ˈkanə/ |
| חתול | cãtushi /kəˈtuʃi/ | mâța /ˈmɨtsa/ | pisică /pisikə/ | cat /kat/ | ghjattu /ˈɟattu/ | jattu /ˈjattu/ | jatto /ˈjattə/ |
| דג | pescu /ˈpesku/ | peaști /ˈpe̯aʃti/ | pește /ˈpeʃte/ | pisc /pisk/ | pesciu /ˈpeʃu/ | pisci /ˈpiʃi/ | pesce /ˈpeʃʃə/ |
| ציפור | pulju /ˈpuʎu/ | pul' /pulʲ/ | pasăre /ˈpasəre/ | avie /ˈavie/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ | aceddu /aˈtʃɛɖːu/ | auciello /auˈtʃiɛllə/ |
| פרפר | flituru /ˈflituru/ | pipirugă /pipiˈruɡə/ | fluture /ˈfluture/ | papilion /papiliˈon/ | farfalla /farˈfalla/ | parpagghiuni /parpaɟˈɟuni/ | palomma /paˈlommə/ |
| ביצה | ou /ow/ | ou /ow/ | ou /ow/ | ove /ˈove/ | ovu /ˈɔvu/ | ovu /ˈɔvu/ | uovo /ˈuːovə/ |
| דוב | ursã /ˈursə/ | — | urs /urs/ | urso /ˈurso/ | orsu /ˈorsu/ | ursu /ˈursu/ | urzo /ˈurtsə/ |
| סוס | cal /kal/ | cal /kal/ | cal /kal/ | cavalle /kaˈvale/ | cavallu /kaˈvallu/ | cavaddu /kaˈvaɖːu/ | cavallo /kaˈvallə/ |
| בית | casã /ˈkasə/ | casa /ˈkasa/ | casă /kasə/ | dom /dom/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasə/ |
| חלב | lapti /ˈlapti/ | lapti /ˈlapti/ | lapte /ˈlapte/ | lacte /ˈlakte/ | latte /ˈlatte/ | latti /ˈlatti/ | latte /ˈlattə/ |
| דבש | njari /ˈɲari/ | m'ari /mʲari/ | miere /ˈmjere/ | miel /miˈel/ | mele /ˈmɛle/ | meli /ˈmɛli/ | mèle /ˈmɛːlə/ |
| מלח | sare /ˈsare/ | sari /ˈsari/ | sare /ˈsare/ | sale /ˈsale/ | sale /ˈsale/ | sali /ˈsali/ | sale /ˈsalə/ |
| יין | yin /jin/ | vin /vin/ | vin /vin/ | vin /vin/ | vinu /ˈvinu/ | vinu /ˈvinu/ | vino /ˈvinə/ |
| אורז | urizu /uˈrizu/ | uriz /uˈriz/ | orez /oˈrez/ | ris /ris/ | risu /ˈrizu/ | risu /ˈrizu/ | riso /ˈrisə/ |
| שוקולד | ciuculatã /tʃukuˈlatə/ | — | ciocolată /tʃokoˈlatə/ | chocolate /ʃokoˈlate/ | cicculata /tʃikkuˈlata/ | cicculatti /tʃikkuˈlatti/ | ciucculata /tʃukkuˈlatə/ |
| ברזל | her /her/ | ier /jer/ | fier /fjer/ | ferre /ˈfere/ | ferru /ˈfɛrru/ | ferru /ˈfɛrru/ | fierro /ˈfjɛrrə/ |
| גלגל | aroatã /aˈro̯atə/ | roată /ˈroatə/ | roată /ˈroatə/ | rote /ˈrote/ | rota /ˈrɔta/ | rota /ˈrɔːta/ | rota /ˈrɔːtə/ |
| משי | mãtasi /məˈtasi/ | mătasi /məˈtasi/ | mătase /məˈtase/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ | sita /ˈsita/ | seta /ˈsetə/ |
| ספר | carti /ˈkarti/ | — | carte /ˈkarte/ | libre /ˈlibre/ | libru /ˈlibru/ | libbru /ˈlibbru/ | libbro /ˈlibbərə/ |
| לאכול | mâcari /mɨˈkari/ | mâcari /mɨˈkari/ | a mânca /a mɨnka/ | manjar /manˈʒar/ | manghjà /manˈɟa/ | manciari /manˈtʃari/ | mangià /manˈdʒa/ |
| לשתות | beari /ˈbeari/ | beari /ˈbeari/ | a bea /a be̯a/ | trincar /trinˈkar/ | beie /ˈbeje/ | vìviri /ˈviviri/ | vevere /ˈvevərə/ |
| לישון | dormu /ˈdormu/ | durmiri /durˈmiri/ | a dormi /a dorˈmi/ | dormir /dorˈmir/ | durmì /durˈmi/ | dòrmiri /ˈdɔrmɪrɪ/ | durmì /durˈmiː/ |
| אחד | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | unu /unu/ | un /un/ | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | uno /ˈunə/ |
| שתיים | doi /doj/ | doi /doj/ | doi /doj/ | du /du/ | dui /ˈdui/ | dui /ˈduɪ/ | duje /ˈduːjə/ |
| שלוש | trei /trej/ | trei /trej/ | trei /trej/ | tri /tri/ | trè /trɛ/ | tri /tri/ | tre /trɛ/ |
| ארבע | patru /ˈpatru/ | patru /ˈpatru/ | patru /ˈpatru/ | quar /kwar/ | quattru /ˈkwatːru/ | quattru /ˈkwattru/ | quatto /ˈkwattə/ |
| חמש | tsintsi /ˈtsintsi/ | ținț /tsints/ | cinci /tʃintʃʲ/ | quin /kwin/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | cincu /ˈtʃiŋku/ | cinche /ˈtʃiŋkə/ |
| מאה | sutã /ˈsutə/ | sută /ˈsutə/ | sută /ˈsutə/ | cent /tsent/ | centu /ˈtʃɛntu/ | centu /ˈtʃɛntu/ | ciento /ˈtʃjentə/ |
| שלום | bunâ-vã ziuâ /ˈbunɨ vɨ ˈziwɨ/ | ubavu /uˈbavu/ | salut /salut/ | salute /saˈlute/ | salute /saˈlute/ | salutamu /salutamu/ | uè /wɛ/ |
| תודה | haristo /hariˈsto/ | hăirau /hɨiˈrau/ | mulțumesc /multsumesk/ | mersí /merˈsi/ | grazie /ˈɡratsje/ | grazii /ˈɡrattsii/ | grazie /ˈɡratsjə/ |
| טוב | bun /bun/ | bunu /ˈbunu/ | bun /bun/ | bon /bon/ | bonu /ˈbɔnu/ | bonu /ˈbɔnu/ | buono /ˈbwɔnə/ |
| חדש | nou /now/ | nou /now/ | nou /now/ | nov /nov/ | novu /ˈnɔvu/ | novu /ˈnɔvu/ | nuovo /ˈnwɔvə/ |
| אדום | arosh /aˈroʃ/ | roș /roʃ/ | roșu /ˈroʃu/ | rubi /ˈrubi/ | rossu /ˈrossu/ | russu /ˈrussu/ | russo /ˈrussə/ |
| לבן | albu /ˈalbu/ | alb /alb/ | alb /alb/ | blanc /blaŋk/ | biancu /ˈbjaŋku/ | biancu /ˈbjaŋku/ | janco /ˈjaŋkə/ |
| שחור | negru /ˈneɡru/ | negru /ˈneɡru/ | negru /ˈneɡru/ | nigri /ˈniɡri/ | neru /ˈneru/ | nìuru /ˈniuru/ | niro /ˈnirə/ |
| ירוק | veardi /ˈve̯ardi/ | veardi /ˈve̯ardi/ | verde /ˈverde/ | verd /verd/ | verde /ˈverde/ | virdi /ˈvɪrdɪ/ | verde /ˈverdə/ |
| כחול | albastru /alˈbastru/ | — | albastru /alˈbastru/ | blu /blu/ | turchinu /turˈkinu/ | azzolu /adˈdzɔlu/ | — |
| קוקייה | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cuc /kuk/ | cucú /kuˈku/ | cuccu /ˈkukku/ | cuccu /ˈkukku/ | cucù /kuˈku/ |
| מחשב | computer | — | calculator /kalkulaˈtor/ | computator /komputaˈtor/ | urdinatore /urdinaˈtore/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjutə/ |
| תה | ceai /tʃaj/ | — | ceai /tʃe̯aj/ | té /te/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ |
| קפה | cafe /kaˈfe/ | — | cafea /kaˈfe̯a/ | café /kaˈfe/ | caffè /kafˈfɛ/ | cafè /kaˈfɛ/ | cafè /kaˈfɛ/ |
| סוכר | zahari /ˈzahari/ | — | zahăr /ˈzahər/ | sucre /ˈsukre/ | zuccheru /ˈdzukkeru/ | zuccuru /ˈtsukkuru/ | zùccaro /ˈtsukkərə/ |
| תפוז | purtucalã /purtuˈkalə/ | — | portocală /portoˈkalə/ | orange /oˈranʒe/ | aranciu /aˈrantʃu/ | aranciu /aˈrantʃu/ | arancia /aˈrantʃə/ |
| 99 | noauãdzãts shi noauã /noawədzəts ʃi noawə/ | — | nouăzeci și nouă /nowəˈzetʃʲ ʃi ˈnowə/ | — | nuvanta nove /nuˈvanta ˈnɔve/ | novantanovi /nɔvantaˈnɔvi/ | nuvantanove /nuvantaˈnɔvə/ |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap