Kapampangan
Austronesiana (Central Luzon)
Il kapampangan (pampangan) è la lingua della regione di Pampanga, nel centro di Luzon, nelle Filippine, con circa 2,4 milioni di parlanti. È una delle poche grandi lingue filippine esterne al sottogruppo del filippino centrale maggiore; è invece classificata tra le lingue del Luzon centrale, insieme al sambal. Conserva tratti austronesiani arcaici (il *q del proto-malese-polinesiaco si mantiene come occlusiva glottidale), mantiene la struttura della frase equativa priva di verbo e possiede un insieme insolitamente ricco di forme pronominali. Scrittura latina; tradizione letteraria che risale ai missionari spagnoli del XVII secolo; riconosciuta dall'UNESCO.
Dove si parla
87 parole essenziali in kapampangan
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Austronesiana (Central Luzon)
| Significato | Kapampangan | Tagalog | Pangasinan | Bikol centrale | Ilocano | Waray | Hiligaynon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | danum /daˈnum/ | tubig /tubiɡ/ | danum /daˈnum/ | tubig /tubiɡ/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fuoco | api /ʔaˈpi/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ˈʔapoj/ | kalayo /kalajo/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalaˈjo/ |
| Sole | aldo /ʔalˈdoʔ/ | araw /ˈʔaɾaw/ | agew /ˈʔaɡəw/ | saldang /salˈdaŋ/ | init /ʔinit/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ |
| Luna | bulan /buˈlan/ | buwan /buwan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Stella | batwin /batwin/ | bituin /bituˈʔin/ | bitewen /bitewɛn/ | bitoon /bituʔon/ | bituen /bituˈen/ | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ |
| Notte | bengi /ˈbɛŋi/ | gabi /ɡaˈbi/ | labi /labi/ | banggi /baŋˈɡi/ | rabii /raˈbiʔi/ | gabʼi /ɡabˈʔi/ | gab-i /ɡabˈʔi/ |
| Pioggia | uran /ˈʔuɾan/ | ulan /ˈʔulan/ | uran /ˈʔuɾan/ | uran /ˈʔuɾan/ | tudo /ˈtudo/ | uran /ˈʔuɾan/ | ulan /ˈʔulan/ |
| Neve | niebe /ˈnjebe/ | niyebe /nijebe/ | yilo /ˈjilo/ | niyebe /niˈjebe/ | niebe /ˈnjebe/ | niyebe /niˈjebe/ | niyebe /niˈjebe/ |
| Vento | angin /ˈaŋin/ | hangin /haˈŋin/ | dagem /daˈɡɛm/ | duros /duɾos/ | angin /ˈʔaŋin/ | hangin /haˈŋin/ | hangin /haˈŋin/ |
| Terra | gabun /ɡabun/ | lupa /lupaʔ/ | dalin /dalin/ | daga /daɡaʔ/ | daga /daɡa/ | tuna /tunaʔ/ | duta /dutaʔ/ |
| Pietra | batu /baˈtuʔ/ | bato /baˈtoʔ/ | bato /baˈto/ | gapo /ɡaˈpoʔ/ | bato /baˈto/ | bato /baˈto/ | bato /baˈto/ |
| Montagna | bunduk /bunˈduk/ | bundok /bunˈdok/ | palandey /palanˈdɨj/ | bukid /buˈkid/ | bantay /banˈtaj/ | bukid /ˈbukid/ | bukid /ˈbukid/ |
| Mare | dagat /ˈdaɡat/ | dagat /ˈdaɡat/ | dayat /ˈdajat/ | dagat /ˈdaɡat/ | baybay /ˈbajbaj/ | dagat /ˈdaɡat/ | dagat /ˈdaɡat/ |
| Madre | ima /ˈʔimaʔ/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ | ina /ʔiˈna/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ |
| Padre | tata /ˈtataʔ/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ | ama /ʔaˈma/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ |
| Figlia | anak a babai /ʔanak a babai/ | anak na babae /ˈʔanak na baˈbaʔe/ | anak a bii /ʔanak a bii/ | aki na babayi /aki na babaji/ | anak a babai /ʔanak a babai/ | anak nga babaye /anak ŋa babaje/ | anak nga babayi /anak ŋa babaji/ |
| Io | aku /ʔaku/ | ako /ʔaˈko/ | siak /siʔak/ | ako /ʔako/ | siak /siˈak/ | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ |
| Tu | ika /ʔika/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | sika /sika/ | ika /ʔika/ | sika /siˈka/ | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ |
| Noi | ikatamu / ikami /ʔikatamu / ʔikami/ | tayo / kami /ˈtaːjo / kaˈmi/ | sikatayo / sikami /sikatajo / sikami/ | kita / kami /kita / kami/ | datayo / dakami /dataˈjo / dakaˈmi/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kiˈta / kaˈmi/ |
| Nome | lagyu /laɡjuʔ/ | pangalan /paˈŋalan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | nagan /ˈnaɡan/ | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ |
| Persona | tau /ˈtaʔu/ | tao /ˈtaʔo/ | too /ˈtoʔo/ | tawo /ˈtawo/ | tao /ˈtao/ | tawo /ˈtawo/ | tawo /ˈtawo/ |
| Testa | buntuk /bunˈtuk/ | ulo /ˈʔulo/ | ulo /ˈʔulo/ | payo /paˈjo/ | ulo /ˈʔulo/ | ulo /ˈʔulo/ | ulo /ˈʔulo/ |
| Occhio | mata /maˈtaʔ/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Orecchio | balugbug /baluɡbuɡ/ | tainga /taˈʔiŋa/ | layag /lajaɡ/ | talinga /taˈliŋa/ | lapayag /lapaˈjaɡ/ | talinga /taˈliŋa/ | dulunggan /duluŋˈɡan/ |
| Naso | arung /ʔaɾuŋ/ | ilong /ʔiˈloŋ/ | eleng /ʔɛlɛŋ/ | dungo /ˈduŋo/ | agong /ʔaˈɡoŋ/ | irong /ʔiˈɾoŋ/ | ilong /ʔiˈloŋ/ |
| Bocca | asbuk /əsˈbuk/ | bibig /biˈbiɡ/ | sangi /saˈŋi/ | ngoso /ˈŋoso/ | ngiwat /ŋiˈwat/ | baba /ˈbabaʔ/ | baba /ˈbabaʔ/ |
| Dente | ipan /ˈipan/ | ngipin /ŋiˈpin/ | ngipen /ŋipen/ | ngipon /ˈŋipon/ | ngipen /ŋiˈpen/ | ngipon /ŋipon/ | ngipon /ŋiˈpon/ |
| Lingua | dila /diˈlaʔ/ | dila /diˈlaʔ/ | dila /dila/ | dila /diˈlaʔ/ | dila /ˈdila/ | dila /diˈla/ | dila /diˈlaʔ/ |
| Mano | gamat /ɡaˈmat/ | kamay /kamaj/ | lima /liˈma/ | kamot /kamot/ | ima /ʔima/ | kamot /kamot/ | kamot /kamot/ |
| Piede | bitis /biˈtis/ | paa /paˈʔa/ | sali /saˈli/ | bitis /biˈtis/ | saka /ˈsaka/ | tiil /tiˈʔil/ | tiil /tiˈʔil/ |
| Cuore | pusu /ˈpusuʔ/ | puso /puˈsoʔ/ | puso /ˈpuso/ | puso /puso/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | tagipusuon /taɡipusuˈʔon/ |
| Osso | butul /buˈtul/ | buto /buˈtoʔ/ | pukel /ˈpukel/ | tulang /tuʔˈlaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | tul-an /tulˈʔan/ | tul-an /tulˈʔan/ |
| Sangue | daya /daˈjaʔ/ | dugo /duˈɡoʔ/ | dala /dala/ | dugo /duˈɡoʔ/ | dara /ˈdaɾa/ | dugo /duˈɡoʔ/ | dugo /duˈɡoʔ/ |
| Cacca | takla /takla/ | tae /ˈtaʔɛ/ | tai /taˈʔi/ | udo /ʔuˈdoʔ/ | takki /ˈtakki/ | tae /taʔe/ | tae /taʔe/ |
| Amore | lugud /luˈɡud/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | aro /ˈʔaɾo/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | ayat /ʔaˈjat/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ |
| Albero | dutung /duˈtuŋ/ | puno /puno/ | kiew /ˈkiəw/ | kahoy /kahoj/ | kayo /kajo/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahoj/ |
| Cane | asu /ˈʔasu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | ayam /ajam/ | aso /ˈʔaso/ | ayam /ˈʔajam/ | ido /ʔido/ |
| Gatto | pusa /ˈpusaʔ/ | pusa /pusa/ | pusa /ˈpusa/ | ikos /ikos/ | pusa /pusa/ | misay /misaj/ | kuring /kuɾiŋ/ |
| Pesce | asan /ʔaˈsan/ | isda /ʔisˈdaʔ/ | sira /ˈsiɾa/ | sira /ˈsiɾaʔ/ | ikan /ʔiˈkan/ | isda /ʔisˈda/ | isda /ʔisˈdaʔ/ |
| Uccello | ayup /ʔajup/ | ibon /ʔiˈbon/ | manok /maˈnok/ | gamgam /ɡamɡam/ | billit /bilˈlit/ | tamsi /tamsi/ | pispis /pisˈpis/ |
| Farfalla | talubang /taˈlubaŋ/ | paruparo /paɾupaˈɾo/ | kompapey /kompapəj/ | kulagbaw /kulaɡˈbaw/ | kulibangbang /kulibaŋbaŋ/ | alibangbang /ʔalibaŋˈbaŋ/ | alibangbang /ʔalibaŋbaŋ/ |
| Uovo | ebun /ʔɛbun/ | itlog /ʔitˈloɡ/ | iknol /iknol/ | sugok /suɡok/ | itlog /ʔitˈloɡ/ | bunay /buˈnaj/ | itlog /ʔitˈloɡ/ |
| Orso | osu /ˈosu/ | oso /ˈʔoso/ | oso /ˈʔoso/ | oso /ˈoso/ | oso /ˈʔoso/ | oso /ˈoso/ | oso /ˈʔoso/ |
| Cavallo | kabayu /kəˈbaju/ | kabayo /kaˈbajo/ | kabayo /kaˈbajo/ | kabayo /kaˈbajo/ | kabalio /kaˈbaljo/ | kabayo /kaˈbajo/ | kabayo /kaˈbajo/ |
| Casa | bale /baˈleʔ/ | bahay /bahaj/ | abong /ˈʔaboŋ/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ |
| Latte | gatas /ɡaˈtas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ɡaˈtas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ˈɡatas/ |
| Miele | pulut /puˈlut/ | pulot /puˈlot/ | dilo /dilo/ | tangguli /taŋɡuli/ | diro /diˈɾo/ | dugos /duˈɡos/ | dugos /duˈɡos/ |
| Sale | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ |
| Vino | alak /ʔalak/ | alak /ˈʔalak/ | alak /ʔalak/ | arak /ˈʔaɾak/ | arak /ˈʔarak/ | bino /ˈbino/ | bino /ˈbino/ |
| Riso | abias /ʔaˈbjas/ | bigas /biˈɡas/ | belas /bəˈlas/ | bagas /baˈɡas/ | bagas /baˈɡas/ | bugas /buˈɡas/ | bugas /buˈɡas/ |
| Cioccolato | suklati /sukˈlati/ | tsokolate /tʃokoˈlate/ | tsokolate | tsokolate /tʃokoˈlate/ | tsokolate /tʃokoˈlate/ | sikolate /sikoˈlate/ | tsokolate /tʃokoˈlate/ |
| Ferro | bakal /ˈbakal/ | bakal /baˈkal/ | balatyang /balatˈjaŋ/ | batbat /ˈbatbat/ | landok /lanˈdok/ | puthaw /putˈhaw/ | salsalon /salsaˈlon/ |
| Ruota | parulang /paɾuˈlaŋ/ | gulong /ɡuˈloŋ/ | dalig /daˈliɡ/ | ruweda /ɾuˈweda/ | pilid /pilid/ | kaliding /kalidiŋ/ | rueda /ɾuˈeda/ |
| Seta | sutla /ˈsutləʔ/ | sutla /sutˈlaʔ/ | sida /sida/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | sida /siˈda/ | seda /ˈseda/ |
| Libro | libru /libˈɾu/ | aklat /ʔakˈlat/ | libro /ˈlibɾo/ | libro /ˈlibɾo/ | libro /ˈlibɾo/ | libro /liˈbɾo/ | libro /ˈlibɾo/ |
| Mangiare | mangan /maˈŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | mangan /maˈŋan/ | kakanon /kakanon/ | mangan /maŋan/ | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔon/ |
| Bere | minum /miˈnum/ | uminom /ʔumiˈnom/ | oninum /ʔoˈninum/ | inumon /inumon/ | uminom /ʔumiˈnom/ | inom /ʔinom/ | inom /ʔinom/ |
| Dormire | tudtud /tudtud/ | matulog /maˈtuloɡ/ | ogip /ˈʔoɡip/ | turog /tuɾoɡ/ | maturog /maˈtuɾoɡ/ | turog /turoɡ/ | matulog /matuˈloɡ/ |
| Uno | metung /meˈtuŋ/ | isa /ʔiˈsa/ | sakey /saˈkəj/ | saro /saɾo/ | maysa /majsa/ | usa /ʔusa/ | isa /ʔisa/ |
| Due | adwa /ʔadwa/ | dalawa /dalaˈwa/ | dua /duʔa/ | duwa /duwa/ | dua /duˈa/ | duha /duha/ | duha /duˈha/ |
| Tre | atlu /ʔatˈluʔ/ | tatlo /tatˈloʔ/ | talora /taˈloɾa/ | tulo /tuˈlo/ | tallo /talˈlo/ | tulo /tuˈlo/ | tatlo /ˈtatlo/ |
| Quattro | apat /ˈʔaːpat/ | apat /ˈʔapat/ | apat /aˈpat/ | apat /ˈʔapat/ | uppat /ʔupˈpat/ | upat /ˈʔupat/ | apat /ˈʔapat/ |
| Cinque | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cento | dinalan /dinaːˈlan/ | sandaan /sanˈdaʔan/ | sanlasos /sanlaˈsos/ | gatos /ɡaˈtos/ | sangagasut /saŋaɡaˈsut/ | gatos /ɡaˈtos/ | gatos /ɡaˈtos/ |
| Ciao | kumusta /kuˈmusta/ | kamusta /kamusta/ | maabig ya agew /maˈʔabiɡ ja ˈʔaɡəw/ | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kumusta /kumusta/ | kamusta /kamusta/ |
| Grazie | dakal a salamat /dakal a saˈlamat/ | salamat /salamat/ | salamat /saˈlamat/ | dios mabalos /dios mabalos/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ |
| Buono | mayap /maˈjap/ | mabuti /mabuti/ | maong /maˈʔoŋ/ | marhay /maɾhaj/ | naimbag /naʔimˈbaɡ/ | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajo/ |
| Nuovo | bayu /ˈbaju/ | bago /ˈbaɡo/ | balo /balo/ | bago /ˈbaʔɡo/ | baro /baˈɾo/ | bag-o /baɡˈʔo/ | bag-o /ˈbaɡʔo/ |
| Rosso | malutu /maluˈtuʔ/ | pula /puˈlaʔ/ | ambalanga /ambaˈlaŋa/ | pula /puˈla/ | nalabaga /nalaˈbaɡa/ | pula /puˈla/ | pula /puˈla/ |
| Bianco | maputi /mapuˈtiʔ/ | puti /puˈtiʔ/ | amputi /ʔampuˈti/ | puti /puˈti/ | puraw /puˈɾaw/ | busag /buˈsaɡ/ | maputi /mapuˈtiʔ/ |
| Nero | matuling /matuˈliŋ/ | itim /ʔiˈtim/ | andeket /andeˈket/ | itom /iˈtom/ | nangisit /naŋiˈsit/ | itom /iˈtom/ | itom /iˈtom/ |
| Verde | aluntian /ʔaluntiˈan/ | berde /ˈbɛɾde/ | pasiseng /paˈsisəŋ/ | berde /ˈbɛrde/ | berde /ˈbɛrde/ | berde /ˈbɛrde/ | berde /ˈbɛrde/ |
| Blu | asul /aˈsul/ | asul /ʔaˈsul/ | asul /ʔaˈsul/ | asul /aˈsul/ | asul /aˈsul/ | asul /aˈsul/ | asul /aˈsul/ |
| Cuculo | siabukut /siˈabukut/ | kakok /kaˈkok/ | — | — | — | — | — |
| Bau bau | kaung /kaʊŋ/ | aw aw /ʔaw ʔaw/ | — | — | — | — | — |
| Chicchirichì | talauk /təˈlauk/ | tiktilaok /tiktilaˈʔok/ | — | tukturaok /tuktuˈɾaʔok/ | — | tuktugaok /tuktuˈɡaʔok/ | — |
| Computer | kompyuter /komˈpjutɛɾ/ | kompiyuter /kompiˈjuteɾ/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompiuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Tè | cha /tsa/ | tsaa /tsaˈʔa/ | tsa /tʃa/ | tsa /tsa/ | tsa /tʃa/ | — | tsa /tʃa/ |
| Caffè | kapi /kəˈpi/ | kape /kaˈpe/ | kape /kaˈpe/ | kape /kaˈpe/ | kape /kaˈpe/ | kape /kaˈpe/ | kape /kaˈpe/ |
| Arancia | dalandan /dalanˈdan/ | dalandan /dalanˈdan/ | kahel /kaˈhel/ | kahel /kaˈhel/ | kahel /kaˈhel/ | kahel /kaˈhel/ | kahel /kaˈhel/ |
| 99 | siam apuluʼt siam /siˈam ʔaˈpulut siˈam/ | siyamnapuʼt siyam /ʃamnaˈput ʃam/ | siamaplo tan siam /siamaˈplo tan siˈam/ | nobenta y nwebe /noˈbɛnta i ˈnwebe/ | siam a pulo ket siam /siˈam a ˈpulo ket siˈam/ | kasiyaman kag siyam /kasijaˈman kaɡ siˈjam/ | nobentay nwebe /noˈbɛntaj ˈnwebe/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap