Uab Meto
Атоні
австронезійська (центральна малайсько-полінезійська, тимор-бабар)
Атоні (Uab Meto, «мова народу») — центральна малайсько-полінезійська мова Західного Тимору в Індонезії та найбільша корінна мова індонезійського регіону Тимор (провінція Східна Нуса-Тенгара). Вона близько споріднена з мовою тетум (tet) Східного Тимору; разом обидві становлять основні австронезійські мови острова Тимор. Народ атоні зберігає самобутню культурну ідентичність, зокрема вишукану традиційну архітектуру жител (конічні будинки лопо) та патрилінійну систему спорідненості.
Де нею розмовляють
Основні слова (87): Атоні
Джерела
Порівняння слів
Порівняння з мовами тієї самої класифікації: австронезійська (центральна малайсько-полінезійська, тимор-бабар)
| Значення | Атоні | Тетум | Давньомалайська | Мандар | Тораджа-садан | Батак-Ангкола | Батак-тоба |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | oe /oe/ | bee /beː/ | air /air/ | uai /uai/ | uai /uai/ | aek /aek/ | aek /aek/ |
| Вогонь | ai /ai/ | ahi /ahi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Сонце | manas /manas/ | loron /loɾon/ | matari /matari/ | mata allo /mata alːo/ | mata allo /mataʔalːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ |
| Місяць | fun /fun/ | fulan /fulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Зірка | kfu /kfuʔ/ | fitun /ˈfitun/ | bintang /bintaŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintoen /bintoen/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Ніч | fai /fai/ | kalan /kalan/ | malam /malam/ | bongi /boŋi/ | bongi /boŋi/ | borngin /borŋin/ | borngin /borŋin/ |
| Дощ | ulan /ˈulan/ | udan /ˈudan/ | — | urang /uˈraŋ/ | uran /uˈran/ | udan /uˈdan/ | udan /uˈdan/ |
| Вітер | anin /anin/ | anin /ˈanin/ | — | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | alogo /aloɡo/ |
| Земля | afu /afu/ | rai /ˈrai/ | — | litaq /litaʔ/ | litak /litak/ | tano /tano/ | tano /tano/ |
| Камінь | fatu /fatu/ | fatuk /ˈfatuk/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ |
| Гора | nuʼaf /nuʔaf/ | foho /foho/ | — | buttu /butːu/ | buntu /buntu/ | dolok /dolok/ | dolok /dolok/ |
| Море | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | — | sasiq /sasiʔ/ | tasik /tasik/ | laut /laut/ | laut /laut/ |
| Мати | ainaf /ainaf/ | inan /inan/ | ibu /ibu/ | indoq /indoʔ/ | indoʼ /indoʔ/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ |
| Батько | amat /amat/ | aman /aman/ | bapa /bapa/ | ama /ama/ | ambeʼ /ambeʔ/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ |
| Дочка | anfeto /anfeto/ | oan feto /oan feto/ | — | — | anak baine /anak baine/ | boru /boru/ | boru /boru/ |
| Я | au /au/ | haʼu /haʔu/ | aku /aku/ | iyau /ijau/ | aku /aku/ | au /au/ | ahu /ahu/ |
| Ти | ho /ho/ | ó /ɔ/ | kamu /kamu/ | io /iʔo/ | iko /iko/ | ho /ho/ | ho /ho/ |
| Ми | hit / hai /hit / hai/ | ita / ami /ita / ami/ | kita / kami /kita / kami/ | ikiq / ingkaiq /ikiʔ / iŋkaiʔ/ | kita / kami /kita / kami/ | hita / hami /hita / hami/ | hita / hami /hita / hami/ |
| Ім'я | kanan /ˈkanan/ | naran /ˈnaran/ | ngaran /ŋaran/ | sanga /saŋa/ | sanga /saŋa/ | goar /ɡoar/ | goar /ɡoar/ |
| Людина | atoni /atoni/ | ema /ema/ | — | tau /tau/ | tau /tau/ | halak /halak/ | halak /halak/ |
| Голова | nakaf /nakaf/ | ulun /ulun/ | — | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ |
| Око | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Вухо | luken /luken/ | tilun /tilun/ | — | talinga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | pinggol /piŋɡol/ | pinggol /piŋɡol/ |
| Ніс | pana /pana/ | inus /inus/ | — | pudzung /puðuŋ/ | illong /ilːoŋ/ | igung /iɡuŋ/ | igung /iɡuŋ/ |
| Рот | fefan /fefan/ | ibun /ˈibun/ | — | nganga /ŋaŋa/ | sadang /sadaŋ/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Зуб | nisi /nisi/ | nehan /nehan/ | gigi /ɡiɡi/ | isi /isi/ | isi /isi/ | ipon /ipon/ | ngingi /ŋiŋi/ |
| Язик | maaʼ /maːʔ/ | nanaan /nanaːn/ | lidah /lidah/ | lila /lila/ | lila /lila/ | dila /dila/ | dila /dila/ |
| Рука | ʼniman /ʔniman/ | liman /liman/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Ступня | haef /haef/ | ain /ain/ | — | — | lentek /lentek/ | pat /pat/ | pat /pat/ |
| Серце | nesa /nesa/ | fuan /fuan/ | hati /hati/ | ate /ate/ | penaa /penaː/ | roha /roha/ | roha /roha/ |
| Кістка | nuʼi /nuʔi/ | ruin /ruin/ | tulang /tulaŋ/ | buku /buku/ | buku /buku/ | holi-holi /holiˈholi/ | holi-holi /holiˈholi/ |
| Кров | naʼ /naʔ/ | raan /raːn/ | darah /darah/ | ceraq /tʃɛraʔ/ | rara /rara/ | mudar /mudar/ | mudar /mudar/ |
| Любов | nekat /nekat/ | domin /domin/ | sayang /sajaŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | maʼpaʼiya /maʔpaʔija/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ |
| Дерево | hau /hau/ | ai /ai/ | kayu /kaju/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ | hayu /haju/ | hau /hau/ |
| Собака | asu /asu/ | asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ |
| Кішка | meo /meo/ | busa /busa/ | — /—/ | mio /mio/ | serre /serːe/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ |
| Риба | ikaʼ /ikaʔ/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ikan/ | bau /ˈbau/ | bale /ˈbale/ | ihan /ˈihan/ | dekke /ˈdekːe/ |
| Птах | kolo /kolo/ | manu /manu/ | burung /buruŋ/ | manu-manuq /manu manuʔ/ | manuk-manuk /manuʔmanuʔ/ | unggas /uŋɡas/ | pidong /pidoŋ/ |
| Яйце | teko /teko/ | tolun /tolun/ | — | talloq /talːoʔ/ | talloʼ /talːoʔ/ | pira /pira/ | pira /pira/ |
| Кінь | bikase /bikase/ | kuda /kuda/ | — | — | darang /daraŋ/ | kudo /kudo/ | hoda /hoda/ |
| Дім | ume /ume/ | uma /uma/ | rumah /rumah/ | boyang /bojaŋ/ | banua /banua/ | bagas /baɡas/ | jabu /dʒabu/ |
| Молоко | susu /susu/ | susubeen /susubeːn/ | susu /susu/ | — | bumbungan /bumbuŋan/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| Мед | oni /oni/ | bani-been /bani-beːn/ | — | — | taniʼ enoan /taniʔ enoan/ | aer ni loba /aer ni loba/ | situak ni loba /situak ni loba/ |
| Сіль | masiʼ /masiʔ/ | masin /ˈmasin/ | garam /ɡaram/ | sia /sia/ | sia /sia/ | sira /sira/ | sira /sira/ |
| Залізо | besi /besi/ | besi /ˈbesi/ | — | bassi /basːi/ | bassi /basːi/ | bosi /bosi/ | bosi /bosi/ |
| Шовк | sutra /sutra/ | seda /seda/ | — | — | saʼbe /saʔbe/ | surto /surto/ | surta /surta/ |
| Книга | sulat /sulat/ | livru /livɾu/ | — | suraq /suraʔ/ | suraʼ /suraʔ/ | buku /buku/ | buku /buku/ |
| Їсти | ah /ah/ | han /han/ | makan /makan/ | maʼande /maʔande/ | kumande /kumande/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ |
| Пити | ninu /ninu/ | hemu /hemu/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | maʼiru /maʔiru/ | minum /minum/ | minum /minum/ |
| Спати | tup /tup/ | toba /ˈtoba/ | tidur /tidur/ | matindro /matindro/ | mammaʼ /mamːaʔ/ | modom /modom/ | modom /modom/ |
| Один | mese /mese/ | ida /ida/ | sa /sa/ | mesa /mesa/ | misaʼ /misaʔ/ | sada /sada/ | sada /sada/ |
| Два | nua /ˈnua/ | rua /ˈrua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Три | tenu /tenu/ | tolu /tolu/ | tlu /tlu/ | tallu /talːu/ | tallu /talːu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Чотири | ha /ha/ | haat /haːt/ | mpat /əmpat/ | appe /apːe/ | aʼpaʼ /ʔapːaʔ/ | opat /opat/ | opat /opat/ |
| П'ять | nim /nim/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Сто | natun /natun/ | atus /atus/ | ratus /ratus/ | sangatus /saŋatus/ | saratu /saratu/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ |
| Привіт | neut /neut/ | bondia /bondia/ | — /—/ | salamaʼ maʼondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | tabe /tabe/ | horas /horas/ | horas /horas/ |
| Дякую | neno biluk /neno biluk/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | — /—/ | kuruʼ sumangaʼ /kuruʔ sumaŋaʔ/ | kurre sumangaʼ /kurːe sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ |
| Добрий | malaek /malaek/ | diʼak /diʔak/ | baik /baik/ | macoa /matʃoa/ | melo /melo/ | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋɡan/ |
| Новий | feʼu /feʔu/ | foun /foun/ | — | baru /baru/ | baʼru /baʔru/ | imbaru /imbaru/ | imbaru /imbaru/ |
| Червоний | mtasaʼ /mtasaʔ/ | mean /mean/ | merah /merah/ | mamea /mamea/ | mararang /mararaŋ/ | rara /rara/ | rara /rara/ |
| Білий | mutiʼ /mutiʔ/ | mutin /mutin/ | putih /putih/ | mapute /mapute/ | mabusa /mabusa/ | bontar /bontar/ | bontar /bontar/ |
| Чорний | metan /metan/ | metan /metan/ | hitam /hitam/ | malotong /malotoŋ/ | malotong /malotoŋ/ | lomlom /lomlom/ | birong /biroŋ/ |
| Зелений | mateʼ /mateʔ/ | matak /matak/ | — | mekurarraq /mekurarːaʔ/ | maido /maido/ | rata /rata/ | rata /rata/ |
| 99 | boʼsio am sio /boʔsio am sio/ | sia-nulu resin sia /sia-nulu resin sia/ | — | — | kasera pulona ngkasera /kasera pulona ŋkasera/ | sambilan pulu sambilan /sambilan pulu sambilan/ | siapulu sia /siapulu sia/ |
Відкрити інтерактивну карту: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.
Автор Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Головна LangMap