वैदिक संस्कृतम्
Ведійський санскрит
індоєвропейська (індоіранські, Індоарійська; давньоіндоарійський) · історичний / прихований різновид
Ведійський санскрит — найдавніша засвідчена форма санскриту та мова Вед, зокрема Ріґведи, найранішого з цих священних текстів. Він належить до давньоіндоарійського етапу індоіранської гілки індоєвропейської родини, і ним розмовляли на півночі Індійського субконтиненту приблизно від середини 2-го до середини 1-го тисячоліття до н. е. Століттями його усно передавали з дивовижною точністю, перш ніж записати; сьогодні він не має носіїв і зберігається як історична та богослужбова мова, відома музичним наголосом і багатою флективною та дієслівною морфологією.
Де нею розмовляють
Основні слова (87): Ведійський санскрит
Джерела
- Monier-Williams, M. (1899) A Sanskrit-English Dictionary, Oxford (Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, MWScan 2020) — Vedic accent (udātta) and RV/AV attestation for every cell; Macdonell, A. A. (1910) Vedic Grammar (r51). IPA convention: udātta written as an acute on the vowel (náːmɐ, maːtáː), short a as ɐ
Порівняння слів
Порівняння з мовами тієї самої класифікації: індоєвропейська (індоіранські, Індоарійська; давньоіндоарійський)
| Значення | Ведійський санскрит | Санскрит | Сучасний розмовний санскрит | Педагогічна палі | Палі | Махараштрі пракрит | Західна панджабі |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | आपः /áːpɐɦ/ | जलम् /dʑalam/ | जलम् /dʑalam/ | udaka /udaka/ | उदक /udaka/ | उदग /udaɡa/ | پانی /pɑːɳiː/ |
| Вогонь | अग्निः /ɐɡníɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡːi/ | अग्गि /aɡɡi/ | اگ /əɡː/ |
| Сонце | सूर्यः /súːrjɐɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | suriya /suɾija/ | सुरिय /surija/ | सूर /suːɾa/ | سورج /suːɾədʒ/ |
| Місяць | चन्द्रमाः /tɕɐndrɐ́maːɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | canda /tɕanda/ | चन्द /tɕanda/ | चंद /tʃanda/ | چن /tʃən/ |
| Зірка | नक्षत्रम् /nɐ́kʂɐtrɐm/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | tārā /ˈtaːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | تارا /taːɾaː/ |
| Ніч | रात्री /ráːtriː/ | रात्रिः /raːtriɦ/ | रात्रिः /raːtriɦ/ | ratti /ratti/ | रत्ति /ratti/ | रत्ती /rattiː/ | رات /raːt/ |
| Дощ | वृष्टि /ʋr̩ʂʈí/ | वर्षा /ʋarʂaː/ | वर्षा /ʋarʂaː/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | مینہہ /mĩː/ |
| Сніг | हिम /ɦímɐ/ | हिम /ɦimɐ/ | हिम /ɦimə/ | hima /himə/ | हिम /himɐ/ | हिम /hima/ | برف /bəɾəf/ |
| Вітер | वात /ʋáːtɐ/ | वायुः /ʋaːjuɦ/ | वायुः /ʋaːjuɦ/ | vāta /ʋaːtɐ/ | वात /ʋaːtɐ/ | वाय /ʋaːja/ | وا /ʋaː/ |
| Земля | भूमिः /bʱúːmiɦ/ | भूमि /bʱuːmi/ | भूमि /bʱuːmi/ | pathavī /pɐʈʰɐʋiː/ | पठवी /pɐʈʰɐʋiː/ | पुढवी /puɖʱaʋiː/ | مٹی /mɪʈːiː/ |
| Камінь | अश्मन् /ɐ́ɕmɐn/ | पाषाण /paːˈʂaːɳɐ/ | पाषाणः /paːʂaːɳaɦ/ | pāsāṇa /paːsaːɳa/ | पासाण /paːsaːɳa/ | पासाण /paːsaːɳa/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ |
| Гора | पर्वत /pɐ́rʋɐtɐ/ | पर्वतः /pɐrʋɐtaɦ/ | पर्वतः /parʋataɦ/ | pabbata /ˈpabːata/ | पब्बत /pabːata/ | गिरि /ɡiri/ | پہاڑ /pəáːɽ/ |
| Море | समुद्र /sɐmudrɐ́/ | समुद्रः /sɐmudraɦ/ | समुद्रः /samudraɦ/ | samudda /sɐˈmudːa/ | समुद्द /samudda/ | समुद्द /samudda/ | سمندر /səmʊndəɾ/ |
| Мати | माता /maːtáː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माय /maːja/ | ماں /mɑ̃ː/ |
| Батько | पिता /pitáː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिअ /piaː/ | ابا /əbbɑː/ |
| Дочка | दुहितृ /duhitŕ̩/ | दुहितृ /duhitr̩/ | पुत्री /putriː/ | dhītā /dʱiːtaː/ | धीता /dʱiːtaː/ | धूआ /dʱuːaː/ | دھی /dʱiː/ |
| Я | अहम् /ɐɦɐ́m/ | अहम् /ɐɦɐm/ | अहम् /ɐɦɐm/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | अहं /ahaŋ/ | अहं /ahan/ | میں /mɛ̃ː/ |
| Ти | त्वम् /tʋɐ́m/ | त्वम् /tʋɐm/ | त्वम् /tʋɐm/ | tvaṃ /tʋɐŋ/ | त्वं /tvaŋ/ | तुमं /tuman/ | تُوں /tũː/ |
| Ми | वयम् /ʋɐjɐ́m/ | वयम् /ʋɐjɐm/ | वयम् /ʋɐjɐm/ | mayaṃ /mɐˈjɐŋ/ | मयं /majaŋ/ | अम्हे /amhe/ | اسیں /əsĩː/ |
| Ім'я | नाम /náːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | nāma /ˈnaːma/ | नाम /naːma/ | णाम /ɳaːma/ | ناں /nãː/ |
| Людина | मनुष्य /mɐnuʂjɐ/ | मनुष्यः /mɐnuʂjaɦ/ | मनुष्यः /manuʂjaɦ/ | manussa /manussa/ | पुग्गल /puɡːala/ | मणुस्स /maɳusːa/ | بندہ /bəndaː/ |
| Голова | शिरस् /ɕírɐs/ | शिरः /ɕiɾaɦ/ | शिरः /ɕiraɦ/ | sīsa /siːsa/ | सीस /siːsa/ | सीस /siːsa/ | سر /sɪɾ/ |
| Око | अक्षि /ɐ́kʂi/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | अक्षि /akʂi/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | चक्खु /tɕakːʰu/ | अच्छि /atʃːʰi/ | اکھ /əkːʰ/ |
| Вухо | कर्ण /kɐ́rɳɐ/ | कर्ण /kɐrɳɐ/ | कर्ण /kɐrɳɐ/ | kaṇṇa /kɐɳɳɐ/ | कण्ण /kɐɳɳɐ/ | कण्ण /kɐɳɳɐ/ | کن /kənː/ |
| Ніс | नासा /náːsaː/ | नासिका /naːsikaː/ | नासिका /naːsikaː/ | nāsā /naːsaː/ | नासा /naːsaː/ | णक्क /ɳakːa/ | نک /nəkː/ |
| Рот | मुख /mukʰɐ/ | मुखम् /mukʰam/ | मुखम् /mukʰam/ | mukha /mukʰa/ | मुख /mukʰa/ | मुह /muha/ | منھ /mũː/ |
| Зуб | दन्तः /dɐ́ntɐɦ/ | दन्तः /dantaɦ/ | दन्तः /dantaɦ/ | danta /danta/ | दन्त /danta/ | दंत /danta/ | دند /dənd/ |
| Язик | जिह्वा /dʑihʋáː/ | जिह्वा /ɟihʋaː/ | जिह्वा /ɟihʋaː/ | jivhā /dʒivhaː/ | जिव्हा /dʒivhaː/ | जिब्भा /dʒibːʱaː/ | جبھ /dʒɪbːʱ/ |
| Рука | हस्तः /hɐ́stɐɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | ہتھ /hətːʰ/ |
| Ступня | पात् /páːt/ | पाद /paːdɐ/ | पाद /paːdɐ/ | pāda /paːda/ | पाद /paːda/ | पाअ /paːa/ | پیر /pɛːɾ/ |
| Серце | हृदयम् /hŕ̩dɐjɐm/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | hadaya /hadaja/ | हदय /hadaja/ | हिअ /hiaː/ | دل /dɪl/ |
| Кістка | अस्थि /ástʰi/ | अस्थि /astʰi/ | अस्थि /astʰi/ | aṭṭhi /aʈːʰi/ | अट्ठि /aʈːʰi/ | अट्ठि /aʈːʰi/ | ہڈی /həɖːiː/ |
| Кров | असृक् /ɐ́sr̩k/ | रक्तम् /raktam/ | रक्तम् /raktam/ | lohita /lohita/ | लोहित /lohita/ | रुहिर /ruhira/ | لہو /ləɦuː/ |
| Кака | शकृत् /ɕɐ́kr̩t/ | गूथ /ɡuːtʰɐ/ | गूथ /ɡuːtʰɐ/ | gūtha /ɡuːtʰɐ/ | गूथ /ɡuːtʰɐ/ | गूह /ɡuːha/ | ٹٹی /ʈəʈːiː/ |
| Любов | कामः /káːmɐɦ/ | प्रेम /preːma/ | स्नेहः /sneːhaɦ/ | mettā /metːaː/ | पेम /pema/ | पेम /peːma/ | عشق /ɪʃq/ |
| Дерево | वृक्षः /ʋr̩kʂɐ́ɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | رکھ /ɾʊkːʰ/ |
| Собака | श्वा /ɕʋaː/ | श्वा /ɕvaː/ | कुक्कुरः /kukːuɾaɦ/ | sunakha /sunakʰa/ | सुनख /sunakʰa/ | सुणग /suɳaɡa/ | کتا /kʊtːɑː/ |
| Кішка | — /—/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | बिळाल /biɭaːla/ | मज्जार /madʒːaːra/ | بلی /bɪlːiː/ |
| Риба | मत्स्यः /mɐ́tsjɐɦ/ | मत्स्यः /matsjaɦ/ | मत्स्यः /matsjaɦ/ | maccha /mattʃʰa/ | मच्छ /mattʃʰa/ | मच्छ /mattʃʰa/ | مچھی /mətʃʰiː/ |
| Птах | वि /ʋí/ | पक्षी /pɐkʂiː/ | पक्षी /pəkʃiː/ | sakuṇa /sakuɳa/ | सकुण /sakuɳa/ | पक्खि /pakːʰi/ | پنچھی /pəntʃʰiː/ |
| Яйце | आण्ड /aːɳɖɐ́/ | अण्ड /ɐɳɖɐ/ | अण्डम् /aɳɖam/ | aṇḍa /aɳɖa/ | अण्ड /aɳɖa/ | अंड /aɳɖa/ | آنڈا /ɑːɳɖɑː/ |
| Ведмідь | ऋक्षः /ŕ̩kʂɐɦ/ | ऋक्षः /r̥kʂɐɦ/ | ऋक्षः /rikʃəɦ/ | accha /atʃːʰa/ | अच्छ /atʃːʰa/ | अच्छ /atʃːʰa/ | رچھ /rɪtʃːʰ/ |
| Кінь | अश्वः /ɐ́ɕʋɐɦ/ | अश्वः /ɐɕʋɐɦ/ | अश्वः /aɕʋaɦ/ | assa /assa/ | अस्स /assa/ | अस्स /asːa/ | گھوڑا /kòːɽaː/ |
| Дім | गृहः /ɡr̩hɐ́ɦ/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱara/ | घर /ɡʱaɾa/ | گھر /kə̀ɾ/ |
| Молоко | क्षीर /kʂiːrɐ́/ | क्षीर /kʂiːrɐ/ | दुग्धम् /duɡdʱam/ | khīra /kʰiːra/ | खीर /kʰiːra/ | दुद्ध /dudːʱa/ | دُدھ /dʊdːʱ/ |
| Мед | मधु /mɐ́dʱu/ | मधु /mɐdʱu/ | मधु /mədʱu/ | madhu /madʱu/ | मधु /madʱu/ | महु /mahu/ | ماکھی /maːkʰiː/ |
| Сіль | लवण /lɐʋɐɳɐ́/ | लवण /lɐʋɐɳɐ/ | लवणम् /lɐʋɐɳɐm/ | loṇa /loɳa/ | लोण /loɳa/ | लोण /loɳa/ | لوݨ /luːɳ/ |
| Вино | सुरा /súraː/ | द्राक्षारसः /draːkʂaːrasaɦ/ | द्राक्षारसः /draːkʂaːrasaɦ/ | — | सुरा /suraː/ | सुरा /suraː/ | شراب /ʃəraːb/ |
| Рис | व्रीहि /ʋriːhí/ | तण्डुल /tɐɳɖulɐ/ | तण्डुलः /taɳɖulaɦ/ | taṇḍula /taɳɖula/ | तण्डुल /taɳɖula/ | तंडुल /taɳɖula/ | چوݪ /tʃɔːɭ/ |
| Залізо | अयस् /ɐ́jɐs/ | अयस् /ˈajas/ | लोहम् /loɦam/ | ayo /ajo/ | अयो /ajo/ | लोह /loha/ | لوہا /loːɦaː/ |
| Колесо | चक्र /tɕɐkrɐ́/ | चक्र /tɕɐkrɐ/ | चक्रम् /tɕakram/ | cakka /tʃakka/ | चक्क /tʃakka/ | चक्क /tʃakːa/ | چکا /tʃəkːaː/ |
| Їсти | अत्ति /ɐtti/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | खा /kʰaː/ | کھانا /kʰɑːɳɑː/ |
| Пити | पिबति /píbɐti/ | पिबति /pibati/ | पिबति /pibati/ | pivati /pivati/ | पिवति /pivati/ | पिब /piba/ | پینا /piːɳɑː/ |
| Спати | स्वपिति /sʋɐpiti/ | स्वपिति /svɐpiti/ | स्वपिति /svɐpiti/ | supati /supati/ | सुपति /supati/ | — | سونا /sɔːɳaː/ |
| Один | एकः /éːkɐɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | eka /eka/ | एक /eka/ | एग /eɡa/ | اک /ɪkː/ |
| Два | द्वौ /dʋɐ́u/ | द्वि /dvi/ | द्वे /dʋeː/ | dve /dʋe/ | द्वे /dve/ | दो /do/ | دو /doː/ |
| Три | त्रयः /trɐ́jɐɦ/ | त्रयः /trajaɦ/ | त्रयः /trajaɦ/ | ti /ti/ | ति /ti/ | ति /ti/ | تن /tɪnː/ |
| Чотири | चत्वारः /tɕɐtʋáːrɐɦ/ | चत्वारः /tɕatʋaːraɦ/ | चत्वारः /tʃətʋaːrəɦ/ | cattāri /tʃəttaːri/ | चत्तारि /tʃattaːri/ | चत्तारि /tʃəttaːri/ | چار /tʃaːr/ |
| П'ять | पञ्च /pɐ́ɲtɕɐ/ | पञ्च /pɐɲtɕɐ/ | पञ्च /pəɲtʃə/ | pañca /pəɲtʃə/ | पञ्च /pɐɲtʃɐ/ | पंच /pəɲtʃə/ | پنج /pəndʒ/ |
| Сто | शतम् /ɕɐtɐ́m/ | शतम् /ɕɐtɐm/ | शतम् /ʃətəm/ | sataṃ /sətəŋ/ | सतं /sɐtɐ̃/ | साअ /saa/ | سو /sɔː/ |
| Привіт | स्वस्ति /sʋɐstí/ | नमस्ते /namasteː/ | नमस्कारः /namaskaːɾaɦ/ | namo /namo/ | नमो /namo/ | — /—/ | اسلام علیکم /əsːəlɑːmu ʕəleːkʊm/ |
| Дякую | — /—/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | धन्यवादाः /dʱanjaʋaːdaːɦ/ | anumodanā /anumodanaː/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ | — /—/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjɑː/ |
| Добрий | साधु /saːdʱú/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | साहु /saːhu/ | چنگا /tʃəŋɡɑː/ |
| Новий | नव /nɐ́ʋɐ/ | नव /nɐʋɐ/ | नूतनम् /nuːtanam/ | nava /nava/ | नव /nava/ | णव /ɳaʋa/ | نواں /nəʋãː/ |
| Червоний | रोहितः /róhitɐɦ/ | रक्तः /raktaɦ/ | रक्तः /raktaɦ/ | ratta /ratta/ | रत्त /ratta/ | रत्त /ratta/ | لال /laːl/ |
| Білий | श्वेत /ɕʋetɐ́/ | श्वेत /ɕʋetɐ/ | श्वेत /ɕʋetɐ/ | seta /setɐ/ | सेत /setɐ/ | सुक्क /sukka/ | چٹا /tʃɪtːaː/ |
| Чорний | कृष्णः /kr̩ʂɳɐ́ɦ/ | कृष्णः /kr̩ʂɳaɦ/ | कृष्णः /kr̩ʂɳaɦ/ | kaṇha /kaɳha/ | कण्ह /kaɳha/ | काल /kaːla/ | کالا /kaːɭaː/ |
| Зелений | हरितः /hɐ́ritɐɦ/ | हरितः /haritaɦ/ | हरितः /haritaɦ/ | harita /harita/ | हरित /harita/ | हरिय /harija/ | ہرا /ɦəraː/ |
| Синій | नील /níːlɐ/ | नील /niːlɐ/ | नीलः /niːlaɦ/ | nīla /niːlɐ/ | नील /niːla/ | णील /ɳiːla/ | نیلا /niːlaː/ |
| Зозуля | अन्यवाप /ɐnjɐʋaːpɐ́/ | कोकिल /koːkilɐ/ | कोकिल /koːkilɐ/ | kokila /koːkilɐ/ | कोकिल /koːkilɐ/ | कोइल /koˑilɐ/ | کوئل /koːɪl/ |
| Комп’ютер | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | संगणकः /sɐŋɡɐɳɐkɐh/ | gaṇaka /ɡɐɳɐkɐ/ | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | — | کمپیوٹر /kəmpjuːʈəɾ/ |
| 99 | नवनवति /nɐʋɐnɐʋɐtí/ | नवनवति /nɐʋɐnɐʋɐti/ | — | — | — | — | نڑھنویں /nəɽɦɪnʋẽː/ |
Сторінка 1/9
Відкрити інтерактивну карту: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.
Автор Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Головна LangMap