ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ
Klassisches Mongolisch
Mongolisch · historische / verborgene Varietät
Das Klassische Mongolisch ist das literarische Register, das in der vertikalen mongolischen Schrift geschrieben wird und vom 17. bis zum 20. Jahrhundert verwendet wurde. Es unterscheidet sich vom Mittelmongolischen (xng, 13.-15. Jh., Phags-pa- und uigurische Schrift) und vom modernen Khalkha-Mongolischen (mn, in Kyrillisch). Die mongolische Schrifttradition überlebte in der Inneren Mongolei, nachdem die eigentliche Mongolei 1946 zum Kyrillischen wechselte. Lessings „Mongolian-English Dictionary“ (1960) ist das maßgebliche Nachschlagewerk.
Wo die Sprache gesprochen wird
Klassisches Mongolisch: 87 Kernwörter
Quellen
- Lessing (1960) — Mongolian-English Dictionary
- Poppe (1965) — Introduction to Altaic Linguistics
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Mongolisch
| Bedeutung | Klassisches Mongolisch | Mittelmongolisch | Urmongolisch | Burjatisch | Osteugurisch | Innermongolisch | Dagurisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | уһан /uhan/ | qusun /qusun/ | ᠤᠰᠤ /usu/ | oso /oso/ |
| Feuer | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | *gal /ɡal/ | гал /ɡal/ | ʁal /ʁal/ | ᠭᠠᠯ /ɡɑl/ | gali /ɡali/ |
| Sonne | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | наран /naran/ | naran /naran/ | ᠨᠠᠷᠠ /nɑrɑ/ | nara /nara/ |
| Mond | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | һара /hara/ | sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sɑrɑ/ | sarūla /saruːla/ |
| Stern | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | *hodun /hodun/ | одон /odoŋ/ | hodən /hodən/ | ᠣᠳᠤᠨ /ɔtŋ̍/ | odə /odə/ |
| Nacht | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | *söni /søni/ | һүни /hyni/ | søønə /søːnə/ | ᠰᠥᠨᠢ /ʃønø/ | suni /suni/ |
| Regen | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | *kura /kura/ | бороо /bɔrɔː/ | xura /χura/ | ᠪᠣᠷᠣᠭᠠ /bɔrɔːɢɑ/ | huar /huar/ |
| Schnee | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | *časun /tʃasun/ | саһан /sahaŋ/ | tʃasən /tʃasən/ | ᠴᠠᠰᠤ /tsas/ | čas /tʃas/ |
| Wind | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | *salkïn /salkin/ | һалхин /halxin/ | salɢən /salɢən/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salxi/ | kein /kein/ |
| Erde | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | *gaǰar /ɡadʒar/ | шорой /ʃoroj/ | ʃəruu /ʃəruː/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɢɑdʒɑr/ | gaǯiri /ɡadʒiri/ |
| Stein | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | шулуун /ʃuluːŋ/ | tʃəluu /tʃəluː/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤ /tʃʊɮuː/ | čolō /tʃoloː/ |
| Berg | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | *huɣula /huɣula/ | уула /uːla/ | uula /uːla/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /ʊːl/ | aulə /aulə/ |
| Meer | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | *dalai /dalai/ | далай /dalaj/ | dalii /daliː/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /tɑlɑi/ | dalje /dalje/ |
| Mutter | ᠡᠬᠡ /eke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | *eke /eke/ | эхэ /exe/ | hge /hɡe/ | ᠡᠬᠡ /eχe/ | ewe: /eweː/ |
| Vater | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /etʃiɡe/ | эсэгэ /eseɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ | ᠠᠪᠤ /ɑβu/ | ečige /etʃiɡe/ |
| Tochter | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | *ökin /økin/ | басаган /basaɡan/ | — | ᠥᠬᠢᠨ /øχin/ | — |
| Ich | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | bə /bə/ | ᠪᠢ /bi/ | bi /bi/ |
| Du | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /tʃi/ | ши /ʃi/ | tʃə /tʃə/ | ᠴᠢ /tʃʰi/ | sí /si/ |
| Wir | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | *bida / *ba /bida / ba/ | бидэ /bide/ | budas / buda /budas / buda/ | ᠪᠢᠳᠡ /bid/ | bide / ba: /bide / baː/ |
| Name | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэрэ /nere/ | nere /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nər/ | nera /nera/ |
| Mensch | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | *kümün /kymyn/ | хүн /xyŋ/ | kuun /kuːn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /xuŋ/ | kū /kuː/ |
| Kopf | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | — | *tolagaï /tolaɡai/ | толгой /tolɡoj/ | toloʁui /toloʁui/ | ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ /tɔlɡɔi/ | oki /oki/ |
| Auge | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | *nidün /nidyn/ | нюдэн /nʲuden/ | nudun /nudun/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidʉ/ | nid /nid/ |
| Ohr | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | *čikin /tʃikin/ | шэхэн /ʃexen/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ | ᠴᠢᠬᠢ /tʃʰiki/ | čikə /tʃikə/ |
| Nase | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | *kamar /kamar/ | хамар /xamar/ | xawar /χawar/ | ᠬᠠᠮᠠᠷ /xamar/ | hamara /hamara/ |
| Mund | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | *aman /aman/ | аман /aman/ | aman /aman/ | ᠠᠮᠠ /am/ | ama /ama/ |
| Zahn | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | *sidün /sidyn/ | шүдэн /ʃyden/ | ʃdən /ʃdən/ | ᠰᠢᠳᠦ /ʃyd/ | sídə /sidə/ |
| Zunge | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | *kelen /kelen/ | хэлэн /xelen/ | kelen /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡ /xel/ | keli /keli/ |
| Hand | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | *gar /ɡar/ | гар /ɡar/ | ʁar /ʁar/ | ᠭᠠᠷ /ɡɑr/ | gari /ɡari/ |
| Fuß | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | *köl /køl/ | хүл /xyl/ | køl /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | kuli /kuli/ |
| Herz | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | зүрхэн /zyrxen/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirʉχe/ | ǯurəgə /dʒurəɡə/ |
| Knochen | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | *yasun /jasun/ | яһан /jahaŋ/ | yasən /jasən/ | ᠶᠠᠰᠤ /jas/ | yas /jas/ |
| Blut | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | *čisun /tʃisun/ | шуһан /ʃuhaŋ/ | tʃusun /tʃusun/ | ᠴᠢᠰᠤ /tʃus/ | čos /tʃos/ |
| Kacke | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /baɣasu/ | — | — | бааһан /baːhaŋ/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /paːs/ | — |
| Liebe | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ | дуран /duran/ | — /—/ | ᠬᠠᠢᠷᠠ /χɑir/ | — /—/ |
| Baum | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | *modun /modun/ | модон /modon/ | mɔːdən /mɔːdən/ | ᠮᠣᠳᠤ /mɔdu/ | mo:də /moːdə/ |
| Hund | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | *nokai /nokai/ | нохой /noxoj/ | noxqui /noχqui/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /nɔχɑi/ | nogə /noɡə/ |
| Katze | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | миисгэй /miːsɡej/ | — /—/ | ᠮᠤᠤᠷ /muːr/ | — /—/ |
| Fisch | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | загаһан /zaɡaˈhaŋ/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /tsaɡas/ | ǯagusa /dʒaɡusa/ |
| Vogel | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | *sibaɣun /sibaɣun/ | шубуун /ʃubuːn/ | ʃuun /ʃuːn/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃʊwuː/ | degi /deɡi/ |
| Schmetterling | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erbekei/ | — | *herbekei /herbekei/ | эрбээхэй /erbeːxej/ | — | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erweːxei/ | — |
| Ei | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | *öndegen /øndeɡen/ | үндэгэн /yndeɡen/ | bala /bala/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /øndəɡ/ | əndugu /ənduɡu/ |
| Bär | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baɣabaɣai/ | — | — | баабгай /baːbɡaj/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baːwɡɑi/ | — |
| Pferd | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | *morïn /morin/ | морин /morin/ | — | ᠮᠣᠷᠢ /mɔr/ | — |
| Haus | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | geri /ɡeri/ |
| Milch | ᠰᠦᠨ /syn/ | — | *sün /syn/ | һүн /hyn/ | — | ᠰᠦᠨ /syː/ | — |
| Honig | ᠪᠠᠯ /bal/ | — | *bal /bal/ | бал /bal/ | — | ᠪᠠᠯ /bal/ | — |
| Salz | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | *dabusun /dabusun/ | дабһан /dabhan/ | daabsən /daːbsən/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤ /dabusu/ | hata: /hataː/ |
| Eisen | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | *temür /temyr/ | түмэр /tymer/ | — | ᠲᠡᠮᠦᠷ /tɵmɵr/ | — |
| Rad | ᠬᠦᠷᠳᠦ /kyrdy/ | — | — | мөөр /møːr/ | — | ᠬᠦᠷᠳᠦ /xʉrdʉ/ | — |
| Seide | ᠲᠣᠷᠭᠠ /torɣa/ | — | — | торгон /torɡon/ | — | ᠲᠣᠷᠭᠠ /tɔrɡɔ/ | — |
| Buch | ᠨᠣᠮ /nom/ | ᠪᠢᠴᠢᠭ /bitʃiɡ/ | — | ном /nom/ | — | ᠨᠣᠮ /nɔm/ | — |
| Essen | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | *ide- /ide/ | эдихэ /edixe/ | ede /ede/ | ᠢᠳᠡᠬᠦ /ideχʉ/ | idə- /idə/ |
| Trinken | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | *uu- /uu/ | ууха /uːxa/ | uu /uː/ | ᠤᠤᠬᠤ /uːχu/ | o: /oː/ |
| Schlafen | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | *unta- /unta/ | унтаха /untaxa/ | nda /nda/ | ᠤᠨᠲᠠᠬᠤ /untax/ | wante- /wante/ |
| Eins | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэгэн /neɡen/ | niɣe /niɣe/ | ᠨᠢᠭᠡ /niɡe/ | nəka /nəka/ |
| Zwei | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /kojar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ʁuur /ʁuːr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /xɔˈjɔr/ | hoira /hoira/ |
| Drei | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | *gurban /ɡurban/ | гурбан /ɡurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ | ᠭᠤᠷᠪᠠ /ɡurwa/ | guarwe /ɡuarwe/ |
| Vier | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | *dörben /dørben/ | дүрбэн /dyrben/ | dørwen /dørwen/ | ᠳᠥᠷᠪᠡ /dørwə/ | durwe /durwe/ |
| Fünf | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | *tabun /tabun/ | табан /taban/ | taawən /taːwən/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /taβun/ | ta:w /taːw/ |
| Hundert | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaɡun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | *ǰagun /dʒaɡun/ | зуун /zuːn/ | dʒuun /dʒuːn/ | ᠵᠠᠭᠤ /tsuː/ | — |
| Hallo | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ | сайн байна /sajn bajna/ | — /—/ | ᠰᠠᠢᠨ ᠪᠠᠢᠨᠠ /sɑin bɑinɑ/ | — /—/ |
| Danke | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ | баярлаа /bajarlaː/ | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bɑjɑrlɑlɑ/ | — /—/ |
| Gut | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | *sajin /sajin/ | һайн /hajn/ | sain /sajn/ | ᠰᠠᠢᠨ /sɑin/ | sain /sain/ |
| Neu | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | *sine /sine/ | шэнэ /ʃene/ | ʃənə /ʃənə/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | śinken /ʃinken/ |
| Rot | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | улаан /ʊˈlaːŋ/ | ɬaan /ɬaːn/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ʊɮaːn/ | ulān /ulaːn/ |
| Weiß | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | сагаан /saɡaːŋ/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tsʰaɡaːn/ | čigān /tʃiɡaːn/ |
| Schwarz | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | *kara /kara/ | хара /xara/ | xara /χara/ | ᠬᠠᠷᠠ /xar/ | xar /xar/ |
| Grün | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /noɣuɣan/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | *noguɣan /noɡuɣan/ | ногоон /noˈɡoːŋ/ | noʁoon /noʁoːn/ | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /nɔɡɔːŋ/ | — |
| Blau | ᠬᠥᠬᠡ /køke/ | — | *köke /køke/ | хүхэ /xyˈxe/ | — | ᠬᠥᠬᠡ /xɵx/ | — |
| Kuckuck | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хүбхүү /xypxyː/ | — | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — |
| Tee | ᠴᠠᠢ /tʃai/ | — | — | сай /saj/ | — | ᠴᠠᠢ /tsʰai/ | — |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite