P'urhépecha
Purépecha-Sprache
isolate
Purépecha (P’urhépecha; ISO 639-3: tsz), historisch Taraskisch genannt, ist eine indigene isolierte Sprache, die hauptsächlich im mexikanischen Bundesstaat Michoacán gesprochen wird. Zu den wichtigsten regionalen Gruppen gehören das Gebiet des Pátzcuaro-Sees, die Sierra oder Meseta und die Cañada; innerhalb und zwischen Gemeinschaften besteht erhebliche Variation, und viele Sprecher bevorzugen Purépecha, weil Taraskisch eine koloniale Bezeichnung ist. Die Sprache ist stark suffixal und agglutinierend, hat eine flexible, sowohl als SVO wie als SOV beschriebene Konstituentenfolge und verwendet zahlreiche Raum- und Körperteilsuffixe. Sie wird in lateinisch basierten Orthografien geschrieben, doch die Vereinheitlichung von Schreibung und Grammatik bleibt zwischen regionalen Varietäten umstritten. Mexikanisches Recht erkennt Purépecha und andere indigene Sprachen als Nationalsprachen an, die in ihren jeweiligen Bereichen dieselbe Gültigkeit wie Spanisch besitzen; intergenerationeller Wechsel zum Spanischen und uneinheitlicher indigener Sprachunterricht gefährden jedoch die Weitergabe in vielen Gemeinschaften.
Wo die Sprache gesprochen wird
Purépecha-Sprache: 87 Kernwörter
asukar
Quellen
- Lathrop, Maxwell. 2007. Vocabulario del idioma purépecha, 2nd electronic ed., Instituto Lingüístico de Verano, México
- Velásquez Gallardo, Pablo. 1978. Diccionario de la lengua phorhépecha (cited in words/foot.js for jantsíri)
- en.wiktionary Purepecha lemmas (Chamoreau 2003, Gilberti 1559)
- Diósïri Karakata P'urheepecha Jimbo, bible.com version 3546
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: isolate
| Bedeutung | Purépecha-Sprache | Extremadurisch | Zentrales Huasteka-Nahuatl | Chavacano | Sizilianisch | Korsisch | Asturisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | itsï /iˈtsɨ/ | augua /ˈawɣwa/ | atl /atɬ/ | agua /ˈaɡwa/ | acqua /ˈakkwa/ | acqua /ˈakwa/ | agua /ˈaɣwa/ |
| Feuer | chpíri /ˈtʃpʰiɾi/ | huegu /ˈhweɣu/ | tlitl /tɬitɬ/ | fuego /ˈfweɡo/ | focu /ˈfɔku/ | focu /ˈfɔku/ | fueu /ˈfweu/ |
| Sonne | jurhiata /xuɽˈjata/ | sol /sɔl/ | tonati /tonati/ | sol /sol/ | suli /ˈsuli/ | sole /ˈsɔle/ | sol /sol/ |
| Mond | kutsi /ˈkutsi/ | luna /ˈluna/ | metztli /metstɬi/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | lluna /ˈʎuna/ |
| Stern | jóskua /ˈxoskʷa/ | estrella /ehˈtɾeʎa/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | estrellas /esˈtɾejas/ | stidda /ˈstɪɖːa/ | stella /ˈstella/ | estrella /esˈtɾeʎa/ |
| Nacht | churikua /tʃuɾikʷa/ | nochi /ˈnotʃi/ | youali /jowali/ | noche /ˈnotʃe/ | notti /ˈnɔtti/ | notte /ˈnɔtːe/ | nueche /ˈnwetʃe/ |
| Regen | janikua /xanikʷa/ | lluvia /ˈʎuβja/ | kiyawit /kiˈjawit/ | ulan /uˈlan/ | chiuvuta /kjuˈvuta/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ | lluvia /ˈʎuβja/ |
| Schnee | iéjta /ˈjexta/ | ñevi /ˈɲeβi/ | sital set /sital set/ | nieve /ˈnjebe/ | nivi /ˈniːvi/ | neve /ˈneve/ | nieve /njeβe/ |
| Wind | tarhiata /taˈɽiata/ | ventu /ˈbentu/ | ajakatl /ahakatɬ/ | viento /ˈbjento/ | ventu /ˈvɛntu/ | ventu /ˈventu/ | vientu /ˈbjentu/ |
| Erde | echeri /etʃeɾi/ | tierra /ˈtjera/ | tlali /tɬali/ | tierra /tjera/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrra/ | tierra /ˈtjera/ |
| Stein | tsakapu /tsaˈkapu/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | tetl /tetɬ/ | piedra /ˈpjedɾa/ | petra /ˈpɛːtra/ | petra /ˈpɛtra/ | piedra /ˈpjeðɾa/ |
| Berg | uata /wata/ | montaña /monˈtaɲa/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | monte /ˈmonte/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | monte /ˈmonte/ |
| Meer | kʼéri japunta /ˈkʰeɾi xapunta/ | mar /maɾ/ | hueyatl /ˈwejatɬ/ | mar /maɾ/ | mari /ˈmari/ | mare /ˈmare/ | mar /maɾ/ |
| Mutter | nana /ˈnana/ | mai /mai/ | nana /nana/ | nana /ˈnana/ | matri /ˈmatri/ | mamma /ˈmamma/ | madre /ˈmaðɾe/ |
| Vater | tata /ˈtata/ | pairi /ˈpajɾi/ | tata /tata/ | tata /ˈtata/ | patri /ˈpatri/ | babbu /ˈbabːu/ | padre /ˈpaðɾe/ |
| Ich | ji /xi/ | yo /ʝo/ | na /na/ | yo /jo/ | iu /ju/ | eiu /ˈɛju/ | yo /ʝo/ |
| Du | tʼu /tʰu/ | tú /tu/ | ta /ta/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tù /tu/ | tu /tu/ |
| Wir | juchá /xuˈtʃa/ | nusotrus /nusoˈtɾus/ | tojuanti /tohˈwanti/ | kita / kame /kiˈta / kaˈme/ | nuàutri /nuˈawtri/ | noi /ˈnoi/ | nosotros /noˈsotɾos/ |
| Name | arhikua /aɽiˈkʷa/ | nombri /ˈnombɾi/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | nombre /ˈnombɾe/ | nomu /ˈnɔmu/ | nome /ˈnome/ | nome /ˈnome/ |
| Mensch | kʼuiripu /kʰʷiˈɾipu/ | presona /pɾeˈsona/ | masehuali /maseˈwali/ | gente /ˈhente/ | pirsuna /pirˈsuna/ | persona /perˈsona/ | persona /peɾˈsona/ |
| Kopf | ejpu /expu/ | cabeça /kaˈβesa/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | cabeza /kaˈbesa/ | testa /ˈtɛsta/ | capu /ˈkapu/ | cabeza /kaˈβeθa/ |
| Auge | éskua /ˈeskʷa/ | oju /ˈohu/ | ixtioli /iʃtioli/ | ojos /ˈohos/ | occhiu /ˈɔkkju/ | ochju /ˈɔcu/ | güeyu /ˈɡweʝu/ |
| Ohr | kutsïkua /kuˈtsɨkʷa/ | oreja /oˈɾexa/ | nacastli /nakastɬi/ | orejas /oˈɾexas/ | aricchia /aˈrikkja/ | arechja /aˈrɛca/ | oreya /oˈɾeʝa/ |
| Nase | úrhi /ˈuɽi/ | narís /naˈɾis/ | yakatsoli /jakatsoli/ | nariz /naˈɾis/ | nasu /ˈnaːsu/ | nasu /ˈnazu/ | nariz /naˈɾiθ/ |
| Mund | penchumikua /pentʃumikʷa/ | boca /ˈboka/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | boca /ˈboka/ | vucca /ˈvukka/ | bocca /ˈbɔkka/ | boca /ˈboka/ |
| Zahn | sïni /sɨni/ | dienti /ˈdjenti/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | diente /ˈdjente/ | denti /ˈdɛnti/ | dente /ˈdɛnte/ | diente /ˈdjente/ |
| Zunge | katamba /katamba/ | luenga /ˈlweŋɡa/ | nenepili /nenepili/ | lengua /ˈleŋɡwa/ | lingua /ˈlinɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | llingua /ˈʎiŋɡwa/ |
| Hand | jájki /ˈhaxki/ | manu /ˈmanu/ | maitl /maitɬ/ | mano /ˈmano/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmano/ |
| Fuß | jantsíri /xanˈtsiɾi/ | pie /pje/ | icxitl /ikʃitɬ/ | pies /pjes/ | pedi /ˈpɛdi/ | pede /ˈpɛde/ | pie /pje/ |
| Herz | mintsita /minˈtsita/ | curaçón /kuɾaˈsɔn/ | yolotl /jolotɬ/ | corazon /koraˈson/ | cori /ˈkɔri/ | core /ˈkɔre/ | corazón /koɾaˈθon/ |
| Knochen | úni /ˈuni/ | güesu /ˈɡwesu/ | omitl /omitɬ/ | hueso /ˈweso/ | ossu /ˈɔssu/ | ossu /ˈɔssu/ | güesu /ˈɡwesu/ |
| Blut | iurhiri /juɽiɽi/ | sangri /ˈsaŋɡɾi/ | estli /estɬi/ | sangre /ˈsaŋɡre/ | sangu /ˈsaŋɡu/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ |
| Kacke | kuatsita /kʷatsita/ | — | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | — | cacca /ˈkakka/ | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ |
| Liebe | uekpini /wekpini/ | amol /aˈmol/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | ama /ˈama/ | amuri /aˈmuri/ | amore /aˈmɔre/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Baum | anhatapu /aŋaˈtapu/ | arbol /ˈaɾβol/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | palo /ˈpalo/ | àrbulu /ˈarbulu/ | arburu /ˈarburu/ | árbol /ˈaɾβol/ |
| Hund | uíchu /ˈwitʃu/ | perru /ˈperu/ | chichi /tʃitʃi/ | perro /ˈpeɾo/ | cani /ˈkani/ | cane /ˈkane/ | perru /ˈperu/ |
| Katze | misitu /miˈsitu/ | gatu /ˈɡatu/ | misto /misto/ | gato /ˈɡato/ | jattu /ˈjattu/ | ghjattu /ˈɟattu/ | gatu /ˈɡatu/ |
| Fisch | kurucha /kuɾutʃa/ | pexi /ˈpeʃi/ | michi /mitʃi/ | pescao /pesˈkaw/ | pisci /ˈpiʃi/ | pesciu /ˈpeʃu/ | pexe /ˈpeʃe/ |
| Vogel | kuini /kʷini/ | páxaru /ˈpaxaɾu/ | tototl /tototɬ/ | pajaro /paxaɾo/ | aceddu /aˈtʃɛɖːu/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ | páxaru /ˈpaʃaɾu/ |
| Schmetterling | parakata /paˈɾakata/ | — | papalotl /paˈpalotɬ/ | mariposa /maɾiˈposa/ | parpagghiuni /parpaɟˈɟuni/ | farfalla /farˈfalla/ | caparina /kapaˈɾina/ |
| Ei | kuaxanda /kʷaʃanda/ | güevu /ˈɡweβu/ | tejsistli /tehsistɬi/ | huevo /ˈweβo/ | ovu /ˈɔvu/ | ovu /ˈɔvu/ | güevu /ˈɡweβu/ |
| Bär | osu /osu/ | ossu /ˈosu/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ | ursu /ˈursu/ | orsu /ˈorsu/ | osu /ˈosu/ |
| Pferd | kabaiu /kaˈbaju/ | caballu /kaˈβaʎu/ | kauayoj /kaˈwajoh/ | caballo /kaˈbajo/ | cavaddu /kaˈvaɖːu/ | cavallu /kaˈvallu/ | caballu /kaˈβaʎu/ |
| Haus | taa /ta/ | casa /ˈkasa/ | kali /kali/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ |
| Milch | lechi /letʃi/ | lechi /ˈletʃi/ | lechi /letʃi/ | leche /ˈletʃe/ | latti /ˈlatti/ | latte /ˈlatte/ | lleche /ˈʎetʃe/ |
| Honig | tékua /ˈtekʷa/ | miel /mjel/ | necti /nekti/ | miel /mjel/ | meli /ˈmɛli/ | mele /ˈmɛle/ | miel /mjel/ |
| Salz | itúkua /iˈtukʷa/ | sal /sal/ | istatl /istatɬ/ | sal /sal/ | sali /ˈsali/ | sale /ˈsale/ | sal /sal/ |
| Wein | binu /ˈbinu/ | vinu /ˈbinu/ | xocomeca at /ʃokomeka at/ | vino /ˈbino/ | vinu /ˈvinu/ | vinu /ˈvinu/ | vinu /ˈbinu/ |
| Eisen | tiámu /ˈtjamu/ | hierru /ˈhjeru/ | tepostli /tepostɬi/ | hierro /ˈjero/ | ferru /ˈfɛrru/ | ferru /ˈfɛrru/ | fierro /ˈfjero/ |
| Buch | karakata /kaɾakata/ | libru /ˈliβɾu/ | amochtli /aˈmotʃtɬi/ | libro /ˈlibro/ | libbru /ˈlibbru/ | libru /ˈlibru/ | llibru /ˈʎiβɾu/ |
| Essen | tʼireni /tʰiˈɾeni/ | comel /koˈmel/ | tlacua /tɬakʷa/ | come /koˈme/ | manciari /manˈtʃari/ | manghjà /manˈɟa/ | comer /koˈmeɾ/ |
| Trinken | itsïmani /itsɨmani/ | bebel /beˈβel/ | atli /atɬi/ | toma /toˈma/ | vìviri /ˈviviri/ | beie /ˈbeje/ | beber /beˈβeɾ/ |
| Schlafen | kʼuíni /ˈkʰʷini/ | durmil /duɾˈmil/ | cochi /ˈkotʃi/ | durmi /duɾmi/ | dòrmiri /ˈdɔrmɪrɪ/ | durmì /durˈmi/ | dormir /dorˈmir/ |
| Eins | ma /ma/ | un /un/ | ce /se/ | uno /ˈuno/ | unu /ˈunu/ | unu /ˈunu/ | ún /un/ |
| Zwei | tsimani /tsiˈmani/ | dos /dos/ | ome /ˈome/ | dos /dos/ | dui /ˈduɪ/ | dui /ˈdui/ | dos /dos/ |
| Drei | tanimu /tanimu/ | tres /tɾes/ | eyi /ejiː/ | tres /tɾes/ | tri /tri/ | trè /trɛ/ | tres /tɾes/ |
| Vier | tʼamu /tʰamu/ | cuatru /ˈkwatɾu/ | nahui /naːwi/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | quattru /ˈkwattru/ | quattru /ˈkwatːru/ | cuatro /ˈkwatɾo/ |
| Fünf | yumu /jumu/ | cincu /ˈθiŋku/ | makuili /maˈkʷili/ | cinco /ˈsiŋko/ | cincu /ˈtʃiŋku/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | cinco /ˈθiŋko/ |
| Hundert | yumu ekuatsi /jumu ekʷatsi/ | cien /θjen/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ | centu /ˈtʃɛntu/ | centu /ˈtʃɛntu/ | cien /θjen/ |
| Hallo | — /—/ | salú /saˈlu/ | niltze /niltse/ | buenas /ˈbwenas/ | salutamu /salutamu/ | salute /saˈlute/ | hola /ˈola/ |
| Danke | diosï meyamu /diosɨ meˈjamu/ | gracias /ˈɣɾasjas/ | tlaskamati /tɬaskamati/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | grazii /ˈɡrattsii/ | grazie /ˈɡratsje/ | gracies /ˈɡɾaθjes/ |
| Gut | sesi /ˈsesi/ | güenu /ˈɡwenu/ | kuali /kʷali/ | bueno /ˈbweno/ | bonu /ˈbɔnu/ | bonu /ˈbɔnu/ | bonu /ˈbonu/ |
| Neu | jimbanhi /ximbaŋi/ | nuevu /ˈnweβu/ | yancuic /ˈjankʷik/ | nuevo /ˈnwebo/ | novu /ˈnɔvu/ | novu /ˈnɔvu/ | nuevu /ˈnweβu/ |
| Rot | charhápiti /tʃaˈɽapiti/ | coloráu /koloˈɾaw/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | colorao /koloˈɾaw/ | russu /ˈrussu/ | rossu /ˈrossu/ | bermeyu /beɾˈmeʝu/ |
| Weiß | urapiti /uɾapiti/ | blancu /ˈblaŋku/ | istak /istak/ | blanco /ˈblaŋko/ | biancu /ˈbjaŋku/ | biancu /ˈbjaŋku/ | blancu /ˈblaŋku/ |
| Schwarz | turhipiti /tuɽipiti/ | negru /ˈneɣɾu/ | yayahuic /jaˈjawik/ | negro /ˈneɡro/ | nìuru /ˈniuru/ | neru /ˈneru/ | negru /ˈneɣɾu/ |
| Grün | xunhupiti /ʃuŋupiti/ | verdi /ˈbeɾði/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | verde /ˈberde/ | virdi /ˈvɪrdɪ/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈbeɾðe/ |
| Computer | komputadora /komputadoɾa/ | ordenaol /oɾðenaˈol/ | computadora /komputaˈdora/ | computer | computer /komˈpjuter/ | urdinatore /urdinaˈtore/ | ordenador /oɾðenaˈðoɾ/ |
| Tee | té /te/ | té /te/ | té /te/ | cha /tʃa/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | té /te/ |
| Kaffee | kafe /kafe/ | café /kaˈfe/ | kafej /kafeh/ | cafe /kaˈfe/ | cafè /kaˈfɛ/ | caffè /kafˈfɛ/ | café /kaˈfe/ |
| Zucker | asukar | açuca /aˈsuka/ | chanchaka /tʃantʃaka/ | azucar /aˈsukar/ | zuccuru /ˈtsukkuru/ | zuccheru /ˈdzukkeru/ | azucre /aˈθukɾe/ |
Seite 1/9
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite